İKİNCİ BÖLÜM
KABUL EDİLEBİLİRLİK HAKKINDA KARAR
Başvuru no. 50430/20
Sadi YAŞAR / Türkiye
(ekli tabloya bakınız)
Başkan
Stéphane Pisani,
Hâkimler,
Juha Lavapuro,
Hugh Mercer,
ve Bölüm Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Vekili Viktoriya Maradudina’nın katılımıyla 5 Şubat 2026 tarihinde Komite olarak toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm),
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına ilişkin Sözleşme’nin (“Sözleşme”) 34. maddesine uygun olarak 9 Kasım 2020 tarihinde Türkiye aleyhine yapılmış olan bir başvuruyu,
Başvurunun kayıttan düşürülmesi talebiyle davalı Hükümet tarafından gönderilen deklarasyonları göz önünde bulundurarak,
Gerçekleştirdiği müzakerelerin sonucunda aşağıdaki kararı vermiştir:
OLAYLAR VE USULBaşvuran ile ilgili bilgiler ekteki listede yer almaktadır.
Başvuran Ankara Barosuna bağlı Avukat Ö. Teke tarafından temsil edilmiştir.
Başvuranın, Sözleşmenin 6. maddesinin 1. fıkrası ve Sözleşmeye Ek 1 No.lu Protokol’ün 1. maddesi uyarınca, iş müfettişi görevine atanmasının gecikmesi nedeniyle maaş farkı ve diğer maddi unsurların hangi tarihten itibaren hesaplanacağına ilişkin idari mahkemelerin içtihatlarındaki iddia edilen çelişki ile lehine verilen idari mahkeme kararının gecikmeli olarak uygulanmasına dair şikayetleri, Türk Hükümetine (“Hükümet”) iletilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME
Hükümet, bu şikayetlerde ileri sürülen sorunların çözülmesi amacıyla tek taraflı deklarasyon sunmayı önerdiğini Mahkemeye bildirmiştir. Hükümet ayrıca, Mahkemeden, Sözleşme’nin 37. maddesi uyarınca başvurunun kayıttan düşürülmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Hükümet, başvuranın taraf olduğu yargılamaların, Sözleşme’nin 6. maddesinin 1. fıkrasında ve 1 No.lu Protokol’ün 1. maddesinde yer alan standartları karşılamadığını kabul etmiştir. Bununla birlikte, Hükümet, 31 Temmuz 2018 tarih ve 7145 sayılı Kanunla değiştirilen İdari Yargılama Usulü Kanununun 53. maddesinin 1. fıkrasının (ı) bendi uyarınca, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin dostane çözüm veya tek taraflı deklarasyon sonrası bir başvuruyu kayıttan düşürmeye karar verdiği davalarda, idari mahkeme nezdinde yeniden yargılama yapılmasını gerektirdiğini vurgulamaktadır. Hükümet ayrıca, ekli tabloda belirtilen miktarları ödemeyi teklif etmiş ve Mahkemeyi Sözleşme’nin 37 § 1 (c) maddesi uyarınca başvurunun düşürülmesine karar vermeye davet etmiştir. Söz konusu meblağ, ödeme tarihinde geçerli olan döviz kuru üzerinden davalı Devletin para birimine çevrilecek ve Mahkeme tarafından kabul edilen kararının tebliğini müteakip üç ay içerisinde ödenecektir. Söz konusu meblağın belirtilen üç ay içerisinde ödenmemesi durumunda Hükümet, bahsi geçen sürenin sona erdiği tarihten itibaren ödeme gününe kadar geçen sürede, belirtilen miktara, Avrupa Merkez Bankasının söz konusu dönem için geçerli olan marjinal faiz oranına üç puan eklenmek suretiyle elde edilecek oran üzerinden basit faiz ödemeyi taahhüt etmiştir.
Bu ödeme, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi önünde derdest olan davanın nihai çözümünü teşkil edecektir.
Bu karardan birkaç hafta önce, Hükümet tarafından yapılan tek taraflı deklarasyonun koşulları başvurana gönderilmiştir. Başvuran, Hükümetin deklarasyon koşullarını reddetmiştir.
Mahkeme, Sözleşme’nin 37 § 1 (c) maddesinin, aşağıdaki halde davayı kayıttan düşürmesine imkân verdiğini gözlemlemektedir:
“Mahkeme’nin saptadığı herhangi bir başka gerekçeden ötürü, başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir neden görülmezse”.
Bu sebeple Mahkeme, başvuranın davasının incelenmesine devam edilmesini istemesine rağmen davalı Hükümet tarafından yapılan tek taraflı deklarasyon temelinde başvuruları Sözleşme’nin 37 § 1 (c) maddesi uyarınca kayıttan düşürebilir (bk., özellikle, Tahsin Acar / Türkiye (ilk itirazlar) [BD], no. 26307/95, §§ 75‑77, AİHM 2003-VI).
Mahkeme, içtihat tutarlılığı açısından hukuki kesinlik ilkesine ilişkin şikayetler konusunda açık ve kapsamlı içtihatlar oluşturmuştur (bk., diğerlerinin yanı sıra, Lupeni Rum Katolik Cemaati ve diğerleri/Romanya [BD], no. 76943/11, §§ 116-23, 29 Kasım 2016 ve Brezovec/Hırvatistan, no. 13488/07, §§ 66-68, 29 Mart 2011).
Mahkeme, teklif edilen ve benzer davalarda hükmedilen miktarlarla tutarlı olan tazminat miktarının yanı sıra, Hükümetin sunduğu deklarasyon metni kapsamında yer alan ikrarların mahiyetini dikkate alarak; başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir gerekçe olmadığı kanaatindedir (Sözleşme’nin 37 § 1 (c) maddesi).
Yukarıdaki hususlar ışığında, Mahkeme, Sözleşme ve Protokolleri ile güvence altına alınan insan haklarına saygının, başvurunun incelenmeye devam edilmesini gerekli kılmadığı kanısındadır (Sözleşme’nin 37 § 1 maddesinin son cümlesi).
Mahkeme, son olarak, Hükümetin tek taraflı deklarasyon metninde belirtilen şartlara uymaması halinde, başvurunun, Sözleşme’nin 37 § 2 maddesi uyarınca tekrar kayda alınabileceğini vurgulamaktadır (bk. Josipović/Sırbistan (k.k.), no. 18369/07, 4 Mart 2008).
Yukarıdaki hususlar dikkate alındığında, davanın kayıttan düşürülmesi uygun görülmektedir.
Bu gerekçelerle, Mahkeme, oy birliğiyle,
Davalı Hükümetin sunduğu deklarasyon metninde yer alan koşulların ve yine aynı metin içerisinde sunulan taahhütlerin yerine getirilmesi amacıyla öngörülen yöntemleri dikkate alarak;
Başvurunun, Sözleşme’nin 37 § 1 (c) maddesi uyarınca kayıttan düşürülmesine karar vermiştir.
İşbu karar, İngilizce olarak tanzim edilmiş olup 26 Şubat 2026 tarihinde yazılı olarak bildirilmiştir.
Viktoriya Maradudina Stéphane Pisani
Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Vekili Başkan
EK
Başvuru no.
Başvuru tarihi
Başvuranın adı
Doğum yılı
Avukatın adı ve görev yaptığı yer
Hükümet deklarasyonunun alındığı tarih
Başvuranın varsa deklarasyona ilişkin yorumunun Mahkemeye tebliğ edildiği tarih,
Maddi ve manevi tazminat ve masraf ve giderleri karşılamak üzere ödenecek miktar
Her bir başvuran için
(avro cinsinden)[1]
50430/20
9.11.2020
Sadi YAŞAR
1986
Özge Teke
Ankara
12.07.2024
20.09.2024
2.000
[1] Başvurana yansıtılabilecek her türlü vergiden muaf tutulmak üzere