Yassı demir çelik ürünleri pazarında 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un ihlal edilip edilmediği - Karar Sayı 09-28/600-141

REKABET KURUMU


REKABET KURULU KARARI


Dosya Sayısı : 2007-1-149 (Soruşturma)
Karar Sayısı : 09-28/600-141
Karar Tarihi : 16.6.2009
10
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI (Başkan V.)
Üyeler : Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ,
İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY,
Murat ÇETİNKAYA

B. RAPORTÖRLER: Abdulgani GÜNGÖRDÜ, Mehmet Akif KAYAR,
İsmail Yücel ARDIÇ, Fatma ATAÇ, Şamil PİŞMAF
20
C. ŞİKÂYET
EDENLER : - Gizlilik talebi bulunmaktadır.

D. HAKKINDA SORUŞTURMA YAPILANLAR:
- ArcelorMittal Ambalaj Çeliği San. ve Tic. A.Ş.
Temsilcisi: Ali Cihangir TOPKAR
Mete Cad. 12/7 34437 Taksim/İstanbul
- ArcelorMittal FCE Çelik Ticaret A.Ş.
Temsilcisi: Ali Cihangir TOPKAR
Mete Cad. 12/7 34437 Taksim/İstanbul 30
- Borçelik Çelik San. ve Tic. A.Ş.
Temsilcileri: Av. Yılmaz ASLAN, Av. Ece Fatma ASLAN
Barbaros Bulvarı Tan Apt. No:60/5 Balmumcu/İstanbul
- Ereğli Demir ve Çelik Fabrikaları T.A.Ş.
Temsilcisi: Av. Bora Kaya
Uzunkum No:7 67330 Kdz. Ereğli/Zonguldak

E. DOSYA KONUSU: Yassı demir çelik ürünleri pazarında 4054 sayılı Rekabetin
Korunması Hakkında Kanun’un ihlal edilip edilmediği.
40
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Şikâyet dilekçesinde özetle, Ereğli Demir ve Çelik Fabrikaları
T.A.Ş.(Erdemir)’nin “kalaylı teneke levha” pazarında hâkim durumda olduğu ve bu
ürünün satışını belirli bir gruba yapmak ve ayrıca fahiş fiyata satmak suretiyle
piyasadaki hâkim durumunu kötüye kullandığı iddia edilmiştir.

G. DOSYA EVRELERİ:

- Kurum kayıtlarına 11.12.2007 tarih ve 8139 sayı ile intikal eden şikayet
başvurusunda yer alan iddia üzerine hazırlanan 15.1.2008 tarihli ve 2007-1-
149/İİ-08-AG sayılı İlk İnceleme Raporu, 21.1.2008 tarihli ve REK.0.05.00.00-50
09-28/600-141
2
110/9 sayılı Başkanlık Önergesi ile 24.1.2008 tarihli Kurul toplantısında
görüşülmüş ve 08-08/84-M sayı ile başta kalay ve krom kaplı sac olmak üzere
yassı demir çelik ürünleri pazarına yönelik olarak önaraştırma yapılmasına karar
verilmiştir.

- Önaraştırma sonucunda hazırlanan 25.3.2008 tarihli ve 2007-1-149/ÖA-08-AG
sayılı Önaraştırma Raporu, 28.3.2008 tarihli ve REK.0.05.00.00-110/43 sayılı
Başkanlık Önergesi ile 2.4.2008 tarihli ve 08-27/313-M sayılı Kurul toplantısında
görüşülerek, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlal edilip edilmediğinin tespiti
amacıyla; ArcelorMittal Ambalaj Çeliği San. ve Tic. A.Ş., ArcelorMittal FCE Çelik 60
Ticaret A.Ş., Borçelik Çelik San. ve Tic. A.Ş. ve Ereğli Demir ve Çelik
Fabrikaları T.A.Ş. hakkında, aynı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma
açılmasına karar verilmiştir.

- Kurulun soruşturmaya başlanması kararını içeren 10.4.2008 tarihli ve 1202,
1201, 1204 ve 1203 sayılı yazıların sırasıyla ArcelorMittal Ambalaj Çeliği San.
ve Tic. A.Ş., ArcelorMittal FCE Çelik Ticaret A.Ş., Borçelik Çelik San. ve Tic.
A.Ş. ve Ereğli Demir ve Çelik Fabrikaları T.A.Ş. tarafından tebellüğ edilmesinin
ardından, hakkında soruşturma yürütülen söz konusu teşebbüslerin ilk yazılı
savunmaları 4054 sayılı Kanun’un 43/2. maddesinde öngörülen süre içinde 70
Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.

- Şikayetçi tarafından daha sonra gönderilen yazıyla, şikayet konusu sorunların
giderildiği, bu nedenle şikayete konu dilekçenin işlemden alınması istenmiştir.

- Soruşturma süreci içerisinde, 4054 sayılı Kanun’un 14. maddesi çerçevesinde
5.8.2008 tarihli ve 2814, 2768, 2766 ve 2767 sayılı yazılarla sırasıyla
ArcelorMittal Ambalaj Çeliği San. ve Tic. A.Ş., ArcelorMittal FCE Çelik Ticaret
A.Ş., Borçelik Çelik San. ve Tic. A.Ş. ve Ereğli Demir ve Çelik Fabrikaları
T.A.Ş.’den bilgi talebinde bulunulmuştur. Taraflara gönderilen bilgi isteme 80
yazılarına ilişkin cevabi yazılar sırasıyla 12.9.2008 tarih ve 6116 sayı, 29.8.2008
tarih ve 5760 sayı, 20.8.2008 tarih ve 5693 sayı ve 12.9.2008 tarih ve 6090 sayı
ile Kurum kayıtlarına girmiştir.

- 4054 sayılı Kanun’un 14. maddesi çerçevesinde hakkında soruşturma yürütülen
teşebbüslerin bazı müşterilerine gönderilen 5.8.2008 tarihli yazılar ile
soruşturma kapsamında ihtiyaç duyulan çeşitli bilgiler talep edilmiştir.

- Ereğli Demir ve Çelik Fabrikaları T.A.Ş. tarafından gönderilen ve Kurum
kayıtlarına 17.9.2008 tarih ve 6229 sayılı yazıda, ArcelorMittal Ambalaj Çeliği 90
San. ve Tic. A.Ş. ve Arcelor Packaging International SA arasında 17.10.2002
tarihinde akdettikleri Ticari Anlaşma’nın ve ArcelorMittal Ambalaj Çeliği San. ve
Tic. A.Ş. ve Borçelik Çelik San. ve Tic. A.Ş.’deki ortaklıklarının sona
erdirilmesine Erdemir’in 11.9.2008 tarihli ve 8971 sayılı Yönetim Kurulu kararı
ile karar verildiği bildirilmiştir.

- Rekabet Kurulunun 25.9.2008 tarihli ve 08-56/899-M sayılı kararı ile
soruşturmanın süresi 2.10.2008 tarihinden itibaren 2 ay uzatılmıştır.

- Soruşturma Heyeti’nin görüşlerini ve yaptığı tespitleri içeren 1.12.2008 tarih ve 100
SR/08–5 sayılı Soruşturma Raporu ilgili teşebbüslere tebliğ edilmiştir.
09-28/600-141
3
- 25.12.2008 tarih ve 08-75/1222-M ve 08-75/1193-M sayılı Kurul kararları ile
ArcelorMittal Ambalaj Çeliği San. ve Tic. A.Ş., Borçelik Çelik San. ve Tic. A.Ş.
ve Ereğli Demir ve Çelik Fabrikaları T.A.Ş.’nin ikinci yazılı savunmalarının süresi
30 gün uzatılmıştır.

- Anılan teşebbüslerin ikinci yazılı savunmaları yasal süresi içinde Kurum
kayıtlarına girmiştir.

- 4054 sayılı Kanun’un 45. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca düzenlenen ek yazılı 110
görüş 18.2.2009 tarihinde ArcelorMittal Ambalaj Çeliği San. ve Tic. A.Ş.,
ArcelorMittal FCE Çelik Ticaret A.Ş., Borçelik Çelik San. ve Tic. A.Ş. ve Ereğli
Demir ve Çelik Fabrikaları T.A.Ş.’ye tebliğ edilmiştir. Anılan teşebbüslerin, ek
yazılı görüşe karşı yaptıkları üçüncü yazılı savunmaları yasal süresi içinde
Kurum kayıtlarına girmiştir.

- Hakkında soruşturma yürütülen teşebbüsler Kanun’un 46. maddesi uyarınca
sözlü savunma toplantısı yapılmasını talep etmişlerdir. Rekabet Kurulunun
22.4.2009 tarih ve 09-17 sayılı toplantısında alınan karar uyarınca, yürütülen
soruşturma ile ilgili olarak 9.6.2009 tarihinde sözlü savunma toplantısı 120
yapılmıştır.

- Rekabet Kurulu 16.6.2009 tarihli toplantısında, 09-28/600-141 sayılı nihai
kararını vermiş, söz konusu karar 19.6.2009 tarihinde tefhim edilmiştir.

H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: Soruşturma Raporu ve ekleri ile ek görüşte yer alan
bilgi ve belgeler ışığında;

A.1. ArcelorMittal Grubu ve Erdemir arasındaki “Hisse Devir Anlaşması” ile ekindeki
“Ticari Anlaşma” ve söz konusu anlaşmalara ilişkin uygulamaların taraflar arasında 130
rekabetçi davranışların koordinasyonuna yol açtığı ve rekabeti sınırlayıcı amaç ve
etkilere sahip olduğu, böylece 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin açıkça ihlal edildiği,

2. Bu nedenle 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca
ArcelorMittal Ambalaj Çeliği San. ve Tic. A.Ş. ve Ereğli Demir ve Çelik Fabrikaları
T.A.Ş. hakkında idari para cezası uygulanması gerektiği,

3. Önaraştırma ve soruşturma sürecinde yapılan incelemelerde ArcelorMittal Grubu
bünyesinde faaliyet gösteren ArcelorMittal FCE Çelik Ticaret A.Ş.’nin 4054 sayılı
Kanun’u ihlal ettiğine ilişkin herhangi bir bilgi ve belgeye rastlanılmadığından, anılan 140
teşebbüs hakkında herhangi bir idari para cezası uygulanamayacağı,

4. Taraflar arasında koordinasyona neden olduğu ve 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi
kapsamında bulunduğu tespit edilen ArcelorMittal Ambalaj Çeliği San. ve Tic. A.Ş.’deki
Ereğli Demir ve Çelik Fabrikaları T.A.Ş. hissedarlığına son verilerek rekabetin tesis
edilmesinin, aynı Kanun’un 9. maddesi uyarınca, soruşturma kapsamındaki
teşebbüslere bu hususun bildirilmesi ve söz konusu aykırılığın ortadan kaldırılması için
taraflara 6 ay süre verilmesi, bu süre içerisinde de rekabeti ortadan kaldırıcı
faaliyetlerden kaçınılması, aksi takdirde 4054 sayılı Kanun’un 17. maddesinin birinci
fıkrasının (a) bendi uyarınca idari para cezası uygulanacağının bildirilmesi gerektiği; 150

09-28/600-141
4
B. Borusan Grubu ve ArcelorMittal Grubu tarafından ortaklaşa yönetilen ve bir ortak
girişim şirketi olan Borçelik Çelik San. ve Tic. A.Ş.’de Ereğli Demir ve Çelik Fabrikaları
T.A.Ş.’nin sahip olduğu %9,34 hissedarlık ilişkisinin;

1. Taraflar arasında rekabetçi davranışların koordinasyonuna yol açtığı ve rekabeti
sınırlayıcı amaç ve etkilere sahip olduğu böylece 4054 sayılı Rekabetin Korunması
Hakkında Kanun’un 4. maddesinin açıkça ihlal edildiği,

2. Bu nedenle 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca ilgili 160
teşebbüslere idari para cezası uygulanması gerektiği,

3. Taraflar arasında koordinasyona neden olduğu ve 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi
kapsamında bulunduğu tespit edilen Borçelik Çelik San. ve Tic. A.Ş.’deki Ereğli Demir
ve Çelik Fabrikaları T.A.Ş.’nin hissedarlığına son verilerek rekabetin tesis edilmesinin,
aynı Kanun’un 9. maddesi uyarınca, soruşturma kapsamındaki teşebbüslere bu
hususun bildirilmesi ve söz konusu aykırılığın ortadan kaldırılması için taraflara 6 ay
süre verilmesi, bu süre içerisinde de rekabeti ortadan kaldırıcı faaliyetlerden
kaçınılması, aksi takdirde 4054 sayılı Kanun’un 17. maddesinin birinci fıkrasının (a)
bendi uyarınca idari para cezası uygulanacağının bildirilmesi gerektiği 170

ifade edilmektedir.

I. YAPILAN İNCELEME VE TESPİTLER
I.1. Taraflar
I.1.1. ArcelorMittal Grubu

ArcelorMittal Grubu, dünya çelik üretiminin yaklaşık %10’unu gerçekleştiren, sektördeki
en büyük teşebbüs konumundadır. 2002 yılında Arbed S.A., Aceralia Corporación
Siderúrgica S.A. ve Usinor S.A. faaliyetlerini Arcelor çatısı altında birleştirmişlerdir. 180
Anılan birleşme sonucu Türkiye’de Usinor Grubu’nun çeşitli şirketlerde sahip olduğu
hissedarlıkların (Borçelik’de %21,96, Sollac Ambalaj’da %100, Uginox San. ve Tic.
A.Ş.’de %65, Usinor Çelik Tic. A.Ş.’de %100) kontrolü Arcelor’a geçmiştir.

Arcelor, 2006 yılında Mittal Steel Company N.V. tarafından devralınmış; bu çerçevede
Arcelor’un Türkiye’de bulunan şirketlerde sahip olduğu hissedarlıkların da kontrolü
Mittal Grubu’na (ArcelorMittal Grubu) geçmiştir. ArcelorMittal Grubu’nun ortaklık
yapısına aşağıda yer verilmiştir:

Tablo – 1: ArcelorMittal’in Ortaklık Yapısı 190
Hissedarlar Hisse Payı (%)
Mittal Ailesi 43,04
Hazine Hisseleri 4,01
Halka Açık Kısım 52,94
Toplam 100

ArcelorMittal’in %52,94 oranındaki hissesinin halka arz edilmiş olması ve halka arz
edilmiş hisse sahiplerinin hiç birinin tek başına veya birlikte şirketin %10 veya daha
fazla hissesine sahip olmaması nedeniyle %43,04 hisse ve oy hakkına sahip bulunan
Mittal Ailesi söz konusu teşebbüsü kontrol etmektedir.

09-28/600-141
5
I.1.1.1. ArcelorMittal Grubuna bağlı olan ve Hakkında Soruşturma Yürütülen
Şirketler
I.1.1.1.1. ArcelorMittal Ambalaj Çeliği Sanayi ve Ticaret A.Ş. (ArcelorMittal
Ambalaj) 200

ArcelorMittal Ambalaj, “Sollac Ambalaj Çeliği Sanayi ve Ticaret A.Ş.” unvanıyla 1997
yılında kurulmuştur. Usinor Grubuna bağlı olarak faaliyet gösteren Sollac Ambalaj
Çeliği Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin kontrolü 30.4.2002 tarihinde Arcelor’a geçmiş, şirketin
ticari unvanı da Arcelor Ambalaj Çeliği Sanayi ve Ticaret A.Ş. olarak değişmiştir. Ereğli
Demir ve Çelik Fabrikaları T.A.Ş. 2002 yılında, adı geçen şirketin %25’lik hissesini
devralmıştır. 3.8.2006 tarihinde anılan şirketin kontrolü Mittal Grubu’na geçmiş ve
unvanı da ArcelorMittal Ambalaj Çeliği Sanayi ve Ticaret A.Ş. (ArcelorMittal Ambalaj)
olarak değişmiştir.
210
ArcelorMittal Ambalaj, hâlihazırda Gemlik’te ambalaj çeliği (teneke) mamullerini
kesme, dilme, biçme ve pazarlama faaliyetlerini sürdürmekte olup, yaklaşık 150 bin
ton/yıl kesme/dilme kapasitesine sahiptir. İlgili teşebbüsün ortaklık yapısı aşağıda
gösterilmektedir:
Tablo – 2: ArcelorMittal Ambalaj’ın Ortaklık Yapısı
Hissedarlar Hisse Payı (%)
ArcelorMittal Grubu (ArcelorMittal Packaging SA) 75
Ereğli Demir ve Çelik Fabrikaları T.A.Ş. 25
Toplam 100

I.1.1.1.2. ArcelorMittal FCE Çelik Ticaret A.Ş. (ArcelorMittal FCE Çelik)

ArcelorMittal FCE Çelik, otomotiv ve imalat sanayine yönelik yassı ürünlerin ticari
mümessilliğini yapmakta; herhangi bir toptancılık ve çelik servis merkezi faaliyeti 220
bulunmamaktadır.

I.1.1.2. ArcelorMittal Grubu’nun Hissedar Olduğu ve Türkiye Demir Çelik
Sektöründe Faaliyet Gösteren Diğer Şirketler
(a) Ereğli Demir ve Çelik Fabrikaları T.A.Ş. (Erdemir)
Yassı demir çelik ürünleri pazarında faaliyet gösteren Erdemir’e ilişkin bilgilere I.1.3.
bölümünde yer verilmiştir. ArcelorMittal Grubu, Erdemir’in %24,989 hissesine sahiptir.
Bahse konu hisseler, ArcelorMittal Grubu tarafından borsadan elde edilmiş olup
Erdemir’de herhangi bir kontrol değişikliği yaratmamakta ve ArcelorMittal Grubuna
Erdemir’in yönetiminde hak vermemektedir. 230
(b) Borçelik Çelik Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Yassı demir çelik pazarında faaliyet gösteren ve bir ortak girişim şirketi olan Borçelik,
ArcelorMittal Grubu ve Borusan Grubu tarafından kontrol edilmektedir. Şirkete ilişkin
bilgilere I.1.2. Bölümünde yer verilmiştir.
(c) ArcelorMittal CL Çelik Dış Ticaret A.Ş.
ArcelorMittal Grubu’na bağlı olan şirket, uzun demir çelik ürünleri pazarında satış ofisi
olarak faaliyet göstermektedir.
(d) ArcelorMittal International Çelik Ticaret A.Ş.
ArcelorMittal Grubu’na bağlı olan şirket, toptancılık ve ticari mümessillik faaliyetlerinde
bulunmakta, Türkiye üzerinden tüm Yakın Doğu ile Mısır ve Kafkas Denizi bölgesine 240
09-28/600-141
6
dağıtım yapmaktadır. Şirketin çelik servis merkezi faaliyeti bulunmamakta olup
Türkiye’de sahip olduğu iki toptan satış tesisi üzerinden, uzun çelik ürünleri (profil, az
miktarda da olsa vinç rayı ve levhadan mamul kazık satışları (sheet-piles)) pazarında
faaliyet göstermektedir.
(e) ArcelorMittal Metal Endüstri ve Ticaret A.Ş.
ArcelorMittal Grubuna bağlı olan ve 2004 yılında Gebze’de kurulmuş olan şirketin
herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır.
(f) Bamesa Çelik Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Bamesa)
Bamesa Çelik Sanayi ve Ticaret A.Ş., ArcelorMittal’in %39,99; İspanyol üretici
Barcelonesa de Metales’in %34,41 ve Transformados Siderurgico’nun %25,58 250
hissesine sahip olduğu bir ortak girişim şirketidir. Bamesa, otomotiv sektörüne yönelik
bir çelik servis merkezi olarak faaliyet göstermektedir.
(g) Rozak Demir Profil Ticaret ve Sanayi A.Ş.
ArcelorMittal Grubu tarafından kontrol edilen Rozak Demir Profil Ticaret Sanayi A.Ş.
esasen profil, ticari kalite çubuk ve çelik parmaklıktan oluşan uzun demir çelik
ürünlerinin dağıtımı pazarında aktif olmakla birlikte sıcak haddelenmiş karbon çeliği,
soğuk haddelenmiş karbon çeliği ve çelik boru pazarlarında da dağıtım faaliyetleri
bulunmaktadır.
(h) Uginox Sanayi ve Ticaret A.Ş.
ArcelorMittal Grubu tarafından kontrol edilen ve paslanmaz çelik üretimi/dağıtımı 260
konularında uzmanlaşmış bir çelik servis merkezidir.

I.1.2. Borçelik Çelik Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Borçelik)

Soruşturmanın taraflarından olan Borçelik, 1989 yılında Borusan Holding bünyesinde
kurulmuş, 1994 yılında ise soğuk haddelenmiş rulo sac üretmek üzere sınai
faaliyetlerine başlamıştır. Başta soğuk haddelenmiş sac ve galvanizli sac olmak üzere,
her türlü demir çelik ürünleri üretim, satış, pazarlama ve dağıtımı ile iştigal etmektedir.
Şirketin ayrıca oldukça düşük miktarda sıcak haddelenmiş rulo sac üretim faaliyeti
bulunmaktadır. Borçelik’in ortaklık yapısına aşağıda yer verilmiştir: 270
Tablo–3: Borçelik’in Ortaklık Yapısı
Hissedarlar Hisse Payı (%)
Arcelor Méditerranée 45,3
Bs.Y Paz. AŞ 13,9
Borusan Holding 11,7
Borusan Man. Boru Fab 10,68
Erdemir 9,34
BS Investments AB 9,05
BS İstıkbal ~ 0
Ahmet Kocabıyık ~ 0
Zeynep Hamedi ~ 0
Nükhet Özmen ~ 0
Toplam 100,00

Borusan Holding ve ArcelorMittal Grubu tarafından ortaklaşa kontrol edilen ve bir ortak
girişim niteliğinde olan Borçelik’de Erdemir %9,34’lük paya sahiptir. Ancak Erdemir’in,
sahip olduğu bu hisse dolayısıyla Borçelik üzerinde kontrol hakkı bulunmamaktadır.

09-28/600-141
7
Borçelik’in Türkiye demir çelik sektöründe faaliyet gösteren bağlı ortaklıklarına aşağıda
yer verilmiştir:
(a) Kerim Çelik Mamulleri İmalat ve Ticaret A.Ş. (Kerim Çelik)
Kerim Çelik hisselerinin %99,9’u Borçelik’e aittir. Kerim Çelik, 1960 yılında Borusan 280
Grubuna bağlı olarak kurulmuştur. 1977 yılında çelik servis merkezi olarak faaliyet
göstermeye başlamıştır. Tuzla, Gemlik ve Manisa’da kurulu bulunan servis merkezleri
ile beyaz eşya yan sanayi, inşaat ve yan sanayi, makine ve yedek parça vb. olmak
üzere çok çeşitli sektörlerde yer alan genellikle orta ve küçük ölçekli sanayi kuruluşları
ile son kullanıcılara yönelik olarak hizmet vermektedir.
(b) Birlik Galvaniz Sac Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Birlik Galvaniz)
1971 yılında kurulan Birlik Galvaniz, 1975 yılında Borusan Grubu’na katılmıştır. Hali
hazırda hisselerinin %99,9’una sahip olan Borçelik’in kontrolü altındadır. Gemlik’de
kurulu tesislerinde 80.000 ton/yıl üretim kapasitesi ile sıcak daldırma galvanizli sac
üretmekte ve rulo, dilinmiş rulo ve levha şeklindeki ürünleri ile ağırlıklı olarak yurt 290
içindeki ve dışındaki yapı, otomotiv ve beyaz eşya sektörlerine yönelik olarak
faaliyetlerini sürdürmektedir.
(c) Borusan Demir Çelik Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Borusan Demir Çelik)
Borusan Demir Çelik 2008 yılında ArcelorMittal Grubu ve Borusan Holding’in %25’er,
Borçelik’in %49’luk hisse payı ile kurulmuş olup Rekabet Kurulunun 24.7.2008 tarihli ve
08-47/648-245 sayılı kararı ile söz konusu işleme muafiyet verilmiştir. Şirket
bünyesinde kurulacak olan ve 2010 yılında tamamlanması hedeflenen sıcak sac üretim
tesisi ile; dışarıdan temin edilecek slabın sıcak haddelenmiş rulo saca dönüştürülmesi
planlanmaktadır. Üretim kapasitesinin 4,5-4,8 mt/yıl olması planlanan şirketin otomotiv,
genel endüstri ve boru sektörlerine hizmet vermesi hedeflenmektedir. 300

I.1.3. Ereğli Demir Çelik Fabrikaları T.A.Ş. (Erdemir)

Soruşturmanın taraflarından olan Erdemir, Türkiye’nin en büyük entegre yassı çelik
üreticisi olarak yıllık 5,4 milyon ton üzerinde ham çelik ve 4,5 milyon ton üzerinde nihai
mamul kapasitesine sahiptir. Erdemir, sıcak haddelenmiş sac, soğuk haddelenmiş sac,
levha ile kalay, krom ve çinko kaplamalı sac üretmektedir.

Özelleştirme çalışmaları kapsamında Erdemir’in sermayesindeki %46,12 oranındaki
Özelleştirme İdaresi hissesinin, blok satış yöntemiyle özelleştirilmesine karar verilmiş, 310
4.10.2005 tarihinde gerçekleştirilen ihaleyi Ordu Yardımlaşma Kurumu (OYAK)
kazanmıştır. 27.2.2006 tarihinde tamamı OYAK’a ait olan ATAER Holding ile
Özelleştirme İdaresi Başkanlığı arasında imzalanan sözleşmeyle hisse devri
gerçekleştirilmiştir. İhale şartnamesi gereği Özelleştirme İdaresi Başkanlığından
hisseleri satın alan ATAER Holding aynı şartlarla Türkiye Kalkınma Bankasına ait
%3,17 oranındaki Erdemir hisselerini de satın almıştır. Erdemir’in ortaklık yapısı
aşağıdaki yer almaktadır:
Tablo–4: Erdemir’in Ortaklık Yapısı
Hissedarlar Hisse Payı (%)
ATAER Holding A.Ş. 49,29
ArcelorMittal Grubu 24,98
Erdemir Portföyü 3,08
Diğer 22,65
Toplam 100

09-28/600-141
8
Erdemir’in hissedarı olduğu ve Türkiye demir çelik sektöründe faaliyet gösteren 320
teşebbüsler aşağıda yer almaktadır:
(a) İskenderun Demir Çelik Fabrikaları A.Ş. (İsdemir)
Erdemir, İsdemir hisselerinin %92,91’ine sahiptir. İsdemir, Türkiye Demir ve Çelik
İşletmeleri Genel Müdürlüğü bünyesinde kurulmuş olup 1970 yılından beri demir-çelik
sektöründe faaliyet göstermektedir. 1998 yılında özelleştirme kapsam ve programına
alınan İsdemir, 2002 yılında mevcut tesislerin modernizasyonu ve yassı ürün üretimi
yapılmasına yönelik yatırımların gerçekleştirilmesi şartıyla Erdemir’e devredilmiştir.
Öngörülen sıcak haddehane yatırımı 2008 yılı Ağustos ayı itibarıyla tamamlanmış ve
deneme üretimlerine başlanılmış olup, 3,5 milyon tonu yassı çelik olmak üzere yaklaşık
5,3 milyon ton yıllık ham çelik üretim kapasitesine sahip hale gelmiştir. Şirketin 2008 330
yılı üretimi 2,8 milyon ton düzeyindedir. Halihazırda uzun demir çelik ürünleri üreten en
büyük entegre tesis olma özelliğini taşıyan şirket, ham çelik üretim kapasitesi
bakımından ise Erdemir’den sonra ikinci sırada gelmektedir. Başlıca faaliyet alanları,
çeşitli ebat ve standartlarda kütük, kangal, pik ve slab ile sıcak haddelenmiş rulo
üretimidir.
(b) Erdemir Çelik Servis Merkezi San. ve Tic. A.Ş. (EÇSM)
Erdemir tarafından kurulan ve sermayesinin tamamı yine Erdemir kontrolünde olan
şirket, 1.1.2002 tarihinde Gebze Organize Sanayi Bölgesi’nde faaliyete başlamıştır.
150 bin ton/yıl kurulu kapasitesi bulunan şirket, Erdemir’den temin edilen soğuk
haddelenmiş ve galvanizli yassı çelik ürünlerini ebatlandırarak (kenar kesme, boy 340
kesme ve dilme) otomotiv ana ve yan sanayi, beyaz eşya, panel radyatör, klima, büro
ve raf malzemeleri üreticilerine hizmet vermektedir.
(c) ArcelorMittal Ambalaj Çeliği Sanayi ve Ticaret A.Ş. (ArcelorMittal Ambalaj)
ArcelorMittal Ambalaj’a ilişkin bilgilere I.1.1.1.1. bölümünde yer verilmiştir. Erdemir, adı
geçen şirketin %25 oranında hissesine sahip bulunmaktadır.
(d) Borçelik Çelik Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Borçelik ile ilgili bilgilere I.1.2. bölümünde yer verilmiştir. Erdemir adı geçen ortak
girişim şirketinin %9,34 oranında hissesine sahip bulunmaktadır.

Bunlar dışında Erdemir’e bağlı olan diğer şirketler; Erdemir Madencilik San. ve Tic. 350
A.Ş. Erdemir Mühendislik Yönetim ve Danışmanlık Hizmetleri A.Ş., Erdemir Romania
S.R.L, Çelik Çekme Boru San. ve Tic. A.Ş., Erdemir Lojistik A.Ş. ve Erdemir Gaz San.
ve Tic. A.Ş.’ dir.

I.1.4. Taraflar Arası Karşılıklı Hissedarlık İlişkisi

ArcelorMittal Ambalaj, ArcelorMittal FCE Çelik, Borçelik ve Erdemir arasında yapısal
bağ meydana getiren hissedarlık ilişkileri aşağıdaki tabloda görülmektedir:

360







09-28/600-141
9
Tablo- 5: Taraflar Arası Karşılıklı Hissedarlık Tablosu.

370
I.2. Demir Çelik Sektörüne İlişkin Genel Bilgiler
I.2.1. Dünya Demir Çelik Sektörü

Sanayileşmenin alt yapısını oluşturması nedeniyle, demir çelik sektörünün gelişmiş ve
gelişmekte olan ülkelerde ayrıcalıklı bir yeri bulunmaktadır. Demir çelik sektörü başta
inşaat, otomotiv, makine, gemi yapımı, demiryolları, madencilik, kimya endüstrisi,
beyaz eşya, ambalaj sektörü olmak üzere hemen hemen tüm sanayi dallarına ara ürün
sağlamaktadır.

Dünya ham çelik üretimi 2000 yılından sonra hızlı bir yükseliş sürecine girmiştir. 1970 380
yılında 595 milyon ton olan dünya çelik üretimi, 30 yıllık bir dönemin ardından 848
milyon ton seviyesine gelmişken; 2008’de 1.330 milyon tona ulaşmıştır. 2008-2010
yılları arasındaki dönem boyunca bu artışın yaklaşık %21 oranında devam etmesi
öngörülmekteyken yaşanan küresel finansal krizin etkisiyle bu tahminlerde önemli
miktarda sapma olacağı beklenmektedir. Aşağıdaki tabloda görüldüğü üzere dünya
çelik üretimi son on yılda yaklaşık %71 oranında artış göstermiştir:

Tablo–6: Dünya Ham Çelik Üretimi (1.000 ton - Yıl Bazında)
1997

1998

1999

2000

2001

2002

2003

2004

2005

2006

2007

2008
799.000 777.000 789.000 848.000 850.000 904.000 970.000 1.069.000 1.142.000 1.250.170 1.343.457 1.329.700
Kaynak: Demir Çelik Üreticileri Derneği.

Son on yılda Çin, Hindistan ve Japonya’nın da içinde bulunduğu Asya’nın dünya ham 390
çelik üretimindeki ağırlığı artarak devam etmiş, ancak genişlemesine rağmen Avrupa
09-28/600-141
10
Birliği’nin üretimi azalmıştır. Asya’daki üretim artışının büyük oranda, üretimini 2008
yılında 502 milyon tona yükselten Çin Halk Cumhuriyeti kaynaklı olduğu görülmektedir.
2008 yılı itibarıyla Türkiye, ham çelik üretimi bakımından dünyada dokuzuncu,
Avrupa’da ise ikinci sırada bulunmaktadır.

Dünya çelik sektöründe, özellikle ArcelorMittal’in oluşumu ile hız kazanan
konsolidasyon sonucunda, 2008 yılı itibarıyla en büyük 10 üreticinin toplam ham çelik
üretimi içindeki payı %27,9 seviyesine yükselmiştir. Mittal Steel’in Arcelor’u devralması
ile oluşan ArcelorMittal’in yıllık çelik üretimi 2008 yılında 101,6 milyon ton olarak 400
gerçekleşmiş ve %7,6 pay ile dünyada ilk sırada yer almıştır. Erdemir ise (İsdemir
tesisleri dahil) yaklaşık 6 milyon tonluk üretimi ile 50. sırada yer alarak 2007’ye göre
altı basamak yükselmiştir. Erdemir üretim bakımından 2007 yılında Avrupa’da 17; AB-
27’de ise sekizinci sırada yer almıştır.

I.2.2. Türkiye Demir Çelik Sektörü

Türkiye demir çelik endüstrisinde 18 adet elektrik ark ocaklı (EAO) ve 3 adet entegre
tesis faaliyet göstermektedir. Türkiye’nin 2008 yılı rakamlarıyla 34,1 milyon tonluk ham
çelik üretme kapasitesinin %23,4’ünü oluşturan yaklaşık 8 milyon tonu üç entegre 410
tesiste (Erdemir, İsdemir, Kardemir); geriye kalan %76,6’lük kısmı oluşturan 26,1
milyon tonu EAO’larda üretilmektedir. Ülkenin ham çelik üretme kapasitesinin yaklaşık
27 milyon tonluk bölümü uzun ürün, 6,5 milyon tonluk bölümü yassı ürün ve geriye
kalanı ise vasıflı çelik üretiminde kullanılmaktadır.

Dünyada ham çelik üretiminde 2000 yılından itibaren yaşanan artışa paralel olarak
2000-2008 yılları arasında Türkiye’nin ham çelik üretimi de %87 oranında artarak 14,3
milyon tondan 26,8 milyon tona çıkmıştır.

2000-2008 döneminde nihai mamul üretimi 14,2 milyon tondan 26,7 milyon tona 420
yükselmiştir. 2007 yılında gerçekleşen 26,1 milyon tonluk üretimin 21,3 milyon tonu
uzun ürün; 4,3 milyon tonu yassı ürün ve 476 bin tonu da vasıflı çelikten oluşmaktadır.

Türkiye Yassı Demir Çelik Pazarı

Türkiye’de iki entegre yassı çelik üretim tesisi bulunmaktadır. Bunlar Erdemir ve
Erdemir’in kontrolündeki İsdemir’dir. Bunun dışında Türkiye’de Borçelik, Assan Çelik
Ürünleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Assan Çelik) ve Tezcan Galvanizli Yapı Elem. San.
Tic. A.Ş. (Tezcan) üretim yoluyla; ArcelorMittal, Tata Steel, MMK, NLMK gibi yabancı
firmalar da ithalat yoluyla faaliyet göstermektedir. 430

Türkiye’de, yassı çelik ürünlerinden “sıcak haddelenmiş sac”, “kalın levha” ve
“kalay/krom kaplı teneke” üretimi yapan tek teşebbüs Erdemir’dir. Yassı çelik
ürünlerinden “soğuk haddelenmiş sac” ve “galvanizli sac” üretimi yapan belli başlı
üreticiler ise Erdemir, Borçelik, Tezcan ve Assan Demir ve Sac San. A.Ş.’dir.

Nihai çelik ürünlerinin dağıtımı, türlerine göre çelik servis merkezleri, toptan satış
merkezleri ve oksijenli kesme merkezleri tarafından yapılmaktadır. Bunlardan çelik
servis merkezleri yalnızca yassı ürünler için kesme, dilme, biçme işini yürütmektedir.
Türkiye’de faaliyet gösteren başlıca çelik servis merkezleri ArcelorMittal Ambalaj, 440
EÇSM, Bamesa, Rozak, Kerim Çelik, KMC (MMK), Tat Metal, ETABAL, Assan Çelik,
Çınar, Yasan ve Gazi Metal’dir.
09-28/600-141
11
Aşağıdaki tabloda 2000-2007 döneminde Türkiye’nin yassı çelik üretim, tüketim, ithalat
ve ihracat rakamları yer almaktadır:

Tablo–7: Türkiye’nin yassı çelik üretim, tüketim, ithalat ve ihracat rakamları.
(1000 ton)

2002

2003

2004

2005

2006

2007

Üretim 3.144 3.535 3.616 3.760 3.903 4.269
Tüketim 5.865 6.848 7.774 8.859 9.831 10.951
İhracat 1.120 979 1.039 1.110 1.368 1.215
İthalat 3.841 4.293 5.195 6.208 7.296 7.897

Türkiye’de 2007 yılında 4,3 milyon tonluk yassı demir çelik üretimine karşılık, 10,9
milyon ton olarak gerçekleşen tüketimi karşılamak için 7,8 milyon ton ithalat yapılmıştır.
450
Tablo–8: 2002-2007 döneminde Türkiye’nin bölgelere göre yassı ürün ithalatı.
(ton) 2002 2003 2004 2005 2006 2007
ABD 4.380 10.543 967 456 271 3.358
AB-27 1.738.105 2.156.622 1.998.435 2.862.444 2.923.553 3.339.878
BDT 1.919.782 1.774.007 2.864.499 3.005.357 3.761.813 3.942.181
Uzak Doğu ve Güney
Asya 69.249 160.878 93.072 89.442 280.315 362.077
Orta Doğu ve Körfez 14 12 474 363 15 585
Kuzey Afrika 30.774 49.694 12.992 34.099 48.007 105.616
Diğer 78.633 141.160 224.908 216.213 282.364 142.867
Toplam 3.840.937 4.292.916 5.195.347 6.208.374 7.296.338 7.896.562

Türkiye’nin yassı ürün ithalatının bölgelere göre dağılımına bakıldığında; yıllar itibarıyla
genellikle artan bir seyir izleyerek en fazla ithalatın AB-27 ve BDT ülkelerinden
yapıldığı anlaşılmaktadır.

I.3. İlgili Pazarlar
I.3.1. İlgili Ürün Pazarı

Çelik ürünlerini “yassı ürünler”, “uzun ürünler” ve “vasıflı” (kaliteli) ürünler olmak üzere 460
temelde üç gruba ayırmak mümkündür. Yassı demir çelik ürünleri, demir cevheri veya
hurdadan üretilen sıvı çeliğin sürekli döküm yöntemiyle katılaştırılması sonucu
meydana gelen dikdörtgen kesitli ara ürünün (slab) haddehanelerde haddelenmesi ile
üretilmektedir. Yassı hadde ürünleri (yan ürünler dahil) ve kullanım alanları şu
şekildedir:

Sıcak Haddelenmiş Saclar: Slabın sıcak haddehanede, sıcak olarak haddelenmesi ile
elde edilen ve kalınlıkları 1,50–20,00 mm aralığında değişen rulo şeklinde sarılmış
saclardır. Genel konstrüksiyon ve otomotiv endüstrisi ile gemi, basınçlı kap, tarım
araçları, boru ve LPG tüpü imalatında kullanılmaktadır. 470

Soğuk Haddelenmiş Saclar: Sıcak haddelenmiş yassı çeliklerin soğuk haddehanede
soğuk haddelenmesi sonucunda elde edilen ve kalınlıkları 0,30–2,00 mm aralığında
değişen rulo şeklinde sarılmış saclardır. Dayanıklı ev aletleri, büro, mefruşat ve mutfak
eşyaları üretimi ile, genel konstrüksiyon ve otomotiv endüstrisinde kullanılmaktadır.

Galvanizli Saclar: Soğuk veya sıcak haddelenmiş yassı çeliklerin sıcak daldırma veya
elektroliz yöntemiyle çeşitli ağırlıklarda çinko kaplanması ile üretilen ve kalınlıkları
09-28/600-141
12
0,30-2,00 mm aralığında değişen rulo şeklinde sarılmış saclardır. İnşaat,
konstrüksiyon, elektrikli ev aletleri vb. genel kullanım amaçlı ürünlerin yanı sıra beyaz 480
eşya ve otomotiv endüstrisinde kullanılmaktadır.

Teneke/Krom Kaplı Saclar (Ambalaj Çeliği): Soğuk haddelenmiş yassı çeliğin elektroliz
yöntemiyle çeşitli kalınlıklarda kalay veya krom kaplanması ile üretilen ve kalınlıkları
0,12–0,60 mm aralığında değişen rulo şeklinde sarılmış saclardır. Konserve, salça,
yağ, peynir, meşrubat, boya, kimyasal ve aerosol kutuları, meşrubat ve kavanoz
kapakları, oyuncak ve kırtasiye gereçleri gibi birçok endüstriyel ürünün imalatında
kullanılmaktadır.

Kalın Levhalar: Slabın, sıcak haddehanede, sıcak olarak haddelenmesi ile elde edilen 490
ve kalınlıkları 5,00–200,00 mm aralığında değişen levha şeklindeki yassı çeliklerdir.
Genel konstrüksiyon, gemi, basınçlı kap üretimi, tarım aletleri, otomotiv endüstrisi ve
çeşitli boru imalatında kullanılmaktadır.

Yan Ürünler: Kok fabrikalarında metalurjik kok ve kok tozu üretimi esnasında proses
gereği açığa çıkan, benzol, saf benzol, toluol, ksilol, ham katran ve amonyum sülfat
(suni gübre) ile demir sülfat, granüle yüksek fırın cürufu, pik gibi ürünlerdir. Bu ürünler
boya, kimya ve çimento sanayinde ham madde olarak kullanılmaktadır.

Teneke ve krom kaplı ürünler (ambalaj çeliği) pazarda nihai ürün olarak hiçbir işleme 500
tabi tutulmaksızın doğrudan ya da alıcıların talebine göre ebatlandırılarak (kenar
kesme, boy kesme ve dilme) satılmaktadır. Bu kapsamda “çelik servis merkez”leri
olarak adlandırılan teşebbüsler hem ambalaj çeliğini kesme, dilme, biçme ve işlemini
gerçekleştirdikten sonra hem de ilgili ürünleri hiçbir işleme tabi tutmadan doğrudan
satabilmektedir. Bu çerçevede “ambalaj çeliği kesme, dilme ve biçme faaliyetleri”
(ambalaj çeliği servis merkezi pazarı) ayrı bir pazar oluşturmaktadır.

Yukarıda yer verilen bilgiler ışığında ve işbu soruşturma bakımından ilgili ürün pazarı
“yassı çelik ürünleri” olarak; alt pazarlar ise “sıcak haddelenmiş saclar”, “soğuk
haddelenmiş saclar”, “galvanizli saclar”, “teneke ve krom kaplı saclar” (ambalaj çeliği), 510
“kalın levhalar” ile “ambalaj çeliği kesme, dilme ve biçme pazarı” (ambalaj çeliği servis
merkezi pazarı) olarak belirlenmiştir.

I.3.2. İlgili Coğrafi Pazar

Sektörde faaliyet gösteren teşebbüslerin hemen hemen tüm bölgelere satış
yapabildikleri dikkate alınarak, bu dosya kapsamında ilgili coğrafi pazar “Türkiye”
olarak kabul edilmiştir.

J. YAPILAN TESPİTLER VE DEĞERLENDİRME 520
J.1.Yassı Çelik Pazarının Analizi

Erdemir ile ArcelorMittal Grubu arasında Borçelik ve ArcelorMittal Ambalaj
şirketlerindeki hissedarlıkları vasıtasıyla yapısal bağ bulunmaktadır. Söz konusu bağın
etkilerini analiz edebilmek için öncelikle yassı çelik ürünlerinin alt pazarlarında faaliyet
gösteren teşebbüslerin pazar paylarını incelemek gerekmektedir. Aşağıdaki tablolarda
ilgili ürün pazarlarında yıllar bazında teşebbüslerin gerçekleşen pazar paylarına yer
verilmiştir:

09-28/600-141
13
Tablo–9: Sıcak Sac Pazar Payları (%) 530
Yıl Erdemir ArcelorMittal Grubu İthalat
1998 (…)
1999 (…)
2000 (…)
2001 (…)
2002 (…)
2003 (…) (…) (…)
2004 (…) (…) (…)
2005 (…) (…) (…)
2006 (…) (…) (…)
2007 (…) (…) (…)

Tablo–10: Soğuk Sac Pazar Payları (%)
Yıl Erdemir Borçelik Tezcan İthalat ArcelorMittal Grubu
1998 (…)
1999 (…)
2000 (…)
2001 (…)
2002 (…)
2003 (…) (…) (…) (…)
2004 (…) (…) (…) (…)
2005 (…) (…) (…) (…)
2006 (…) (…) (…) (…) (…)
2007 (…) (…) (…) (…) (…)

Tablo–11: Galvanizli Sac Pazar Payları (%)
Yıl Erdemir Borçelik Tezcan Assan İthalat ArcelorMittal Grubu DemirSac
2003 (…) (…) (…) (…) (…)
2004 (…)
2005 (…) (…) (…) (…) (…) (…) (…)
2006 (…) (…) (…) (…) (…) (…) (…)
2007 (…) (…) (…) (…) (…) (…) (…)

Tablo–12: Teneke/Krom Kaplı Sac Pazar Payları* (%)
Yıl Erdemir ArcelorMittal Grubu Rasselstein US Steel Corus İthal
1998 (…)
1999 (…)
2000 (…)
2001 (…)
2002 (…)
2003 (…) (…) (…) (…) (…) (…)
2004 (…) (…) (…) (…) (…) (…)
2005 (…) (…) (…) (…) (…) (…)
2006 (…) (…) (…) (…) (…) (…)
2007 (…) (…) (…) (…) (…) (…)

Tablo–13: Ambalaj Çeliği Servis Merkezi Pazar Payları
Yıl ArcelorMittal Ambalaj
2003 (…)
2004 (…)
2005 (…)
2006 (…)
2007 (…)
09-28/600-141
14
Yukarıdaki tablolar incelendiğinde, aşağıdaki sonuçlara ulaşılmaktadır:
540
1) Sıcak sac ürünlerinde Erdemir, 2000’li yılların sonuna doğru pazar payı kayıpları
yaşamasına rağmen, pazar payı açısından halen birinci ve tek üretici teşebbüs
konumunda bulunmakta ve ArcelorMittal Grubu ile birlikte pazarın %49’unu kontrol
etmektedir. Bu noktada hemen hatırlanması gereken bir husus Borçelik’in önemli bir
sıcak hadde yatırımına başlamış olduğu ve 2010 yılı civarında üretime başlayacak
olmasıdır. Dolayısıyla koordinasyon riski analizinde Borçelik’in sıcak hadde alt
pazarında gelecekteki rolü de önem kazanmaktadır.

2) Soğuk sac ürünlerinde Erdemir ve ArcelorMittal Grubu 2007 yılı verilerine göre
toplam %(..)’lik pazar payına sahiptir. Borçelik’in payı da katıldığı takdirde bu oran 550
%68’e kadar çıkmaktadır. Erdemir %(..) oranındaki payıyla söz konusu pazarda lider
konumda bulunmaktadır.

3) Galvanizli ürünlerde Erdemir %(..) pazar payına sahiptir. 2007 yılında Erdemir,
ArcelorMittal Grubu ve Borçelik’in birlikte pazarda %52’lik payı bulunmaktadır. Sıcak
ve soğuk hadde ürünleri ile karşılaştırıldığında, Erdemir’in galvanizli ürünlerde daha
sabit bir pazar payını yıllar boyunca koruduğu anlaşılmaktadır. Ayrıca galvanizli
ürünler pazarında, sıcak ve soğuk ürünler piyasasına kıyasla, daha fazla sayıda
üretici teşebbüsün faaliyet gösterdiği görülmektedir.
560
4) Sıcak, soğuk ve galvanizli ürünlerde özellikle ithalat kaynaklı arz kaynağı
çeşitliliğinin mevcut olması, her ne kadar Erdemir’in bu pazarlarda tek başına hakim
durumda olmasını engelleyici önemli bir unsur olarak görülse de, önemli pazar
gücüne sahip olan Erdemir’in en büyük ithalatçı konumundaki ArcelorMittal Grubu
ile arasında Borçelik ve ArcelorMittal Ambalaj hissedarlıkları vasıtasıyla kurulmuş
yapısal bağların, söz konusu piyasada gizli işbirliği riskini artırıcı rol oynadığı
değerlendirilmektedir.

5) Erdemir, ArcelorMittal Ambalaj’ın ana faaliyeti olan ambalaj çeliği servis merkezi
işine esas teşkil eden ürün olan “ambalaj çeliği” pazarında tek üretici konumundadır. 570
Erdemir pazarın yaklaşık %(..)’ini kontrol etmektedir. Erdemir ve ArcelorMittal Grubu
birlikte ambalaj çeliği pazarında toplam %81 oranında paya sahip durumdadır.
Ayrıca ArcelorMittal Ambalaj, “ambalaj çeliği servis merkezi” pazarında yaklaşık
%(..) oranında paya sahip bulunmaktadır. Dolayısıyla Erdemir ve ArcelorMittal
Grubu’nun ilgili pazarlarda dikey entegrasyona sahip şekilde önemli bir pazar payını
ellerinde bulundurdukları anlaşılmaktadır.

Aşağıdaki tabloda 2003-2007 yılları arasında Türkiye ambalaj çeliği tüketim
rakamlarına ve Erdemir’in yıllık 250.000 ton üretim kapasitesine göre bu tüketimi
karşılama oranlarına (TKO) yer verilmektedir: 580

Tablo–14: Erdemir’in ambalaj çeliği piyasasında tüketimi karşılama oranı
Yıl Tüketim (Ton) Erdemir TKO (%)
2003 (…) (…)
2004 (…) (…)
2005 (…) (…)
2006 (…) (…)
2007 (…) (…)

09-28/600-141
15
Yukarıdaki tablonun verilerinde Erdemir’in Türkiye ambalaj çeliği tüketiminin %80’ini
tek başına sağlayabilme gücüne sahip olduğu görülmektedir. Bu husus Erdemir’in ilgili
pazarda önemli bir pazar gücüne sahip olduğuna işaret etmektedir.

Piyasadaki teşebbüslerin pazar payları pazar gücünün varlığı açısından önemli bir
gösterge olmasına rağmen, analizlerde Herfindahl-Hirshman Index (HHI) de Amerika
Birleşik Devletleri (ABD) ve Avrupa Birliği (AB) rekabet otoriteleri ile Rekabet Kurulu 590
tarafından kullanılan önemli bir yöntemdir. AB Komisyonu’nun Yatay İşbirliklerinin
Değerlendirilmesine Yönelik Rehberinde HHI’ın 1800 ve yukarı değerler olarak
hesaplandığı pazarların önemli ölçüde yoğunlaşmış ve dolayısıyla rekabet karşıtı
etkiler açısından riskli olduğu ifade edilmektedir. Ayrıca CR41 oranları da pazar
yoğunlaşması hakkında gösterge niteliğindedir.

Aşağıda “J.2.1.” bölümünde ayrıntılı şekilde ele alınan ve Erdemir-ArcelorMittal Grubu
arasındaki koordinasyonun gerçekleştiği esas ilgili ürün pazarı konumundaki ambalaj
çeliği pazarına yönelik HHI ve CR4 analizine aşağıda yer verilmiştir:
600
Tablo–15: HHI ve CR4 analizi
YIL HHI CR4
2006 3014 82
2007 5020 95

Söz konusu “3014” ve “5020” HHI değerleri ile “82” ve “95” oranındaki CR4 rakamları
ambalaj çeliği pazarında yüksek bir yoğunlaşmanın varlığına ve anılan pazarın rekabet
karşıtı etkilere ne kadar açık olduğuna işaret etmektedir.

Pazar analizlerinde, teşebbüslerin pazar paylarının yanında piyasaya giriş engellerinin
söz konusu olup olmadığının da değerlendirilmesi gerekmektedir. Yassı çelik
sektöründe pazara giriş engellerine ilişkin Rekabet Kurulu’nun 15.9.2006 tarih ve 06-
64/882-254 sayılı Karar’ında şu değerlendirme yapılmıştır: 610

“Erdemir gibi entegre bir tesisin kurulması maliyet, teknik bilgi ve yatırım süresi
bakımından oldukça zordur. İki milyon ton/yıl kapasiteli entegre bir tesis kurmanın
maliyeti liman ve arazi hariç olmak üzere 2,5 milyar ABD Doları civarında olduğu
tahmin edilmektedir. Yatırım maliyetlerin bu kadar yüksek olması pazara yeni girişler
önünde önemli bir engel meydana getirmektedir. Ancak, sektörün küresel yapısı ve
ithalat imkânlarının geniş olması, bu olumsuzluğu bertaraf edecek güçtedir.”

Anılan karara göre, yassı çelik sektöründe ilk yatırım maliyetleri açısından bir giriş
engeli mevcuttur. Özellikle sermaye gereksiniminin yüksek olması söz konusu 620
pazarlara yatırımı zorlaştırıcı niteliktedir.

Diğer taraftan, rakip konumdaki şirketlere yönetim kuruluna üye atama, genel müdür
tavsiye etme gibi yetkiler veren azınlık hisse devirleri, rakibin fiyat politikası, maliyet
yapısı, üretim seviyesi gibi gizli bilgilerine erişme imkânı kazandırmaktadır. Pazardaki
oyuncuların azınlık hissedarlıkları yoluyla aralarında yapısal bağlar meydana getirmesi
rakipler arasındaki bilgi değişimine ve dolayısıyla pazarın şeffaflaşmasına yol
açabilmektedir. Ayrıca, rakipler arası bahse konu yapısal bağlar negatif dışsallıklara
yol açarak nihai olarak rekabetin ortadan kaldırılmasına hizmet edebilmektedir.
630

1 Dört teşebbüslü yoğunlaşma oranı (YO4). İlgili piyasada faaliyet gösteren en büyük dört teşebbüsün temsil ettiği
toplam piyasa üretiminin nispi payını ölçer.
09-28/600-141
16
Erdemir, ArcelorMittal Ambalaj’da sahip olduğu %25 oranında azınlık hissesi
çerçevesinde yönetim kuruluna 2 üye atama hakkına sahiptir. Bahse konu hisselerin
Erdemir tarafından devir alınmasını takip eden 2002-2008 yılları arasında ArcelorMittal
Ambalaj Yönetim Kurulunda Erdemir’i temsilen bulunan kişiler aynı zamanda Erdemir
Yönetim Kurulunda da görev almıştır. Diğer yandan Borusan Grubu ve ArcelorMittal
Grubu tarafından birlikte yönetilen ve bir ortak girişim şirketi olan Borçelik’te Erdemir’in
%9,34 oranında azınlık hissesi bulunmaktadır. Bu hissedarlık nedeniyle Erdemir
Borçelik’e bir adet Yönetim Kurulu üyesi atama hakkına sahip bulunmaktadır.

Özellikle ABD ve AB rekabet hukuku uygulamalarında, anılan çapraz üyeliklerin 640
teşebbüsler arası paralel davranışa, rakiplere pazarın kapatılmasına, rekabete hassas
bilgi değişimine ve nihai olarak rekabetin azalmasına ve koordinasyonun
kolaylaşmasına sebebiyet verdiği kabul edilmektedir.

Bu noktada unutulmaması gereken diğer bir husus, ArcelorMittal Grubu’nun Erdemir’in
%24,989 hissesine sahip olmasıdır. Borsadan elde edilmiş olan bahse konu hisse,
mevcut bilgiler çerçevesinde, Erdemir’de herhangi bir kontrol değişikliği yaratmamakta
ve ArcelorMittal Grubu’na Erdemir’in yönetiminde hak vermemektedir.

Öte yandan sıcak, soğuk, galvanizli ve teneke ürünlerde ArcelorMittal Grubu ve 650
Erdemir’in satış yaptığı müşterileri (Borçelik, Borusan, Yücel Boru, Tezcan, Arçelik,
Vestel gibi) incelendiğinde her iki teşebbüsün %40’lara varan düzeyde aynı
teşebbüslere satış yaptığı görülmektedir. Bu husus da koordinasyon riskini artırıcı ilave
bir unsur olarak değerlendirilmektedir.

Bu çerçevede, ilgili pazarda az sayıda teşebbüsün faaliyet göstermesi, pazardaki
yüksek yoğunlaşma oranları, pazara giriş engellerinin varlığı, rakipler arasında var olan
azınlık hissedarlığı ve buna bağlı olarak sahip olunan yönetim kurulu üyelikleri, yassı
çelik pazarında rakipler arasında gizli ya da açık işbirliklerinin oluşmasına zemin
hazırlayıcı unsurlar olarak görülmektedir. 660

İlgili pazarın yukarıda yer verilen yapısı da dikkate alınarak, soruşturma konusu
teşebbüsler arasındaki çapraz hissedarlıklar vasıtasıyla kurulan yapısal bağların,
anılan teşebbüsler arasında neden olduğu rekabetçi davranışların koordinasyonuna
yol açtığına dair elde edilen deliller ile bu çerçevede yapılan tespit ve
değerlendirmelere izleyen bölümlerde yer verilmiştir.

J.2. 4054 Sayılı Kanun’un İhlali

Soruşturma sürecinde yapılan incelemelerde elde edilen deliller çerçevesinde, ilgili 670
pazarlarda 4054 sayılı Kanun’un ihlalinin; piyasa ve nitelik olarak birbirinden ayrı olan
iki bağımsız davranışla gerçekleştiği saptanmıştır. Bunlar;
(a) ArcelorMittal Grubu ve Erdemir’in 4054 sayılı Kanun’u ihlal etmesi,
(b) Erdemir ve Borçelik’in 4054 sayılı Kanun’u ihlal etmesi,
şeklindedir.

J.2.1. Arcelormittal Grubu ve Erdemir’in 4054 Sayılı Kanun’u İhlal Etmesi

“Erdemir” ile “ArcelorMittal Grubu” arasında, teneke ve krom kaplı ürünler piyasasında
ArcelorMittal Ambalaj’daki hissedarlıkları vasıtasıyla kurulan yapısal bağlar söz 680
09-28/600-141
17
konusudur. Erdemir ilgili pazarda üretim ve satış yapmakta; ArcelorMittal Ambalaj ise
ilgili pazarda çelik servis merkezi olarak faaliyet göstermektedir. ArcelorMittal Ambalaj
pazarlamasını yaptığı teneke/krom kaplı ürünleri Erdemir’den veya ithalat yoluyla bağlı
olduğu ArcelorMittal Grubu’ndan temin etmektedir.

Bu durum Erdemir’in birinci yazılı savunmasında da aşağıdaki şekilde belirtilmektedir:

“ArcelorMittal Ambalaj Çeliği Sanayi ve Ticaret A.Ş. bir teneke çelik servis merkezidir.
Tesislerinde üç boy kesme ve iki dilme hattı bulunmaktadır. ArcelorMittal Ambalaj
Çeliği Sanayi ve Ticaret A.Ş., kendi bünyesinde teneke üretimi yapmaz; teneke sac ve 690
teneke ruloyu, ithalat yoluyla veya ERDEMİR’den hammadde olarak alır; tesislerinde
kesme ve dilme işlemlerine tabi tutar ve ambalaj sektörünün ihtiyacı olan
ebatlandırılmış teneke ürünlerini piyasaya sunar veya ithal ettiği ya da ERDEMİR’den
tedarik ettiği teneke sac ve ruloyu kesmeden satar.

ERDEMİR aslında, ArcelorMittal Ambalaj Çeliği Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin ihtiyacı olan
hammaddeyi, yani, teneke ruloyu ve teneke sacı üretir. Ancak, ERDEMİR sadece
teneke ruloyu ve teneke sacı üretip bunu satmakla kalmaz; ürettiği teneke mamulü
kendi bünyesinde yer alan teneke boy kesme hattında keserek, boya kesilmiş teneke
sacı olarak da satar. 700

Dolayısıyla ERDEMİR ile ArcelorMittal Ambalaj Çeliği Sanayi ve Ticaret A.Ş. teneke
sac (boya kesilmiş teneke) ve teneke rulo ürünleri bakımından rakip şirket
konumundadırlar. ArcelorMittal Ambalaj Çeliği Sanayi ve Ticaret A.Ş. özellikle ithalat
yoluyla temin ettiği teneke mamulleri ebatlandırdıktan sonra veya hiçbir işleme tabi
tutmadan oldukları gibi doğrudan doğruya yurt içi piyasaya satarak ERDEMİR ile
rekabet etmektedir.”

J.2.1.1. 4054 sayılı Kanun’un İhlal Edilmesine İlişkin Belgeler
710
Belgeler değerlendirilirken, Erdemir’in müşterisi ve rakibi konumunda olan ArcelorMittal
Ambalaj’ın %25 oranında hissesine sahip olmasının, iki teşebbüs arasında ne tür bir
yapısal bağ oluşturduğunun tespit edilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda öncelikle
teşebbüsler arasında kurulan hissedarlık ilişkisinin gerekçeleri incelenmelidir. Bu
gerekçeler, aşağıda yer verilen 10.9.2001 ve 18.9.2001 tarihli iki belgede
görülmektedir:

1. ArcelorMittal Ambalaj şirketi “Sollac Ambalaj Çeliği Sanayii ve Ticaret A.Ş.”
unvanıyla 1997 yılında Usinor Grubu’na bağlı olarak kurulmuş; şirketin kontrolü
30.4.2002 tarihinde Arcelor’a geçmiştir. 10.9.2001 tarihinde Sollac Ambalaj Çeliği 720
Sanayii ve Ticaret A.Ş. Genel Müdürü Adnan ÖZTÜRK tarafından Erdemir’e
gönderilen ve konusu “Sollac Ambalaj A.Ş.” olan yazıda aşağıdaki ifadeler yer
almaktadır:

“Firmalarımız arasında uzun süredir devam eden görüşmelerimiz neticesinde geçen
hafta USINOR PACKAGING başkanı Jerome GRANBOULAN ile yaptığımız görüşme
nihayetinde belirtilen görüşler ekte tarafınıza ana hatları ile iletiyoruz.

Karşılıklı görüşlerin belli bir noktaya gelmesinde zamana olan ihtiyaç kaçınılmaz olsa
yeni bir senenin yaklaştığı bugünlerde gerek bütçe gerekse stratejik açıdan daha fazla 730
zaman kaybedilmeden konunun nihai bir boyuta ulaştırılabileceğini ümit ederiz.”
09-28/600-141
18
Bu yazının ekindeki belgede aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
”…B- USINOR PACKAGING GÖRÜŞMELERİ
USINOR PACKAGING stratejisi daha önce de açıklandığı üzere gelişmekte olan
Ortadoğu ve Güney Akdeniz bölgesinde kalıcı ve istikrarlı bir piyasa oluşturmaktır.
Bunun en önemli kriteri bu bölgeleri, düşük kalite ve fiyatlı Kazak Rus veya diğer
ülkelerin 2. kalitelerinin sevk edildiği bir pazar olmaktan çıkartmaktır.

Bu çerçevede stratejik olarak bakıldığı zaman USINOR Packaging’in Erdemir ortaklık
ve işbirliği görüşmelerinde gelinen en son noktanın ana başlıkları aşağıdaki şekildedir. 740
*)Şirket değerlemesi
Daha önce talep edilen 14 milyon USD’lık tekliften vazgeçilmiştir. USINOR’un kabul
ettiği rakam 9,5 milyon USD olarak alınmalıdır.

*) Ortaklık yapısı
Amaç daha önce belirtildiği üzere Sollac Ambalajın bir kısmını Ereğli’ye satmak
değildir. Ortaklık olmadan da Erdemir ve Sollac Ambalaj gayet uyumlu bir çalışma
içinde olmuşlardır.

Amacın bölgesel stratejiyi beraber yapmak olduğunun bir kere daha altının çizilmesi 750
istenmiştir. Dolayısıyla kurulması planlanan ortak JHC-JOINT HOLDING
COMPANY’nın daha önemli olduğu vurgulanmıştır.

Ancak USINOR, EREĞLİ’nin direk bir SOLLAC Ambalaj ortaklığı talebine de olumlu
yanıt vermeyi kabul etmiştir. Bu ortaklık %20 ile max. %25 arasında teklif edilmektedir.

Ortaklığın oluşturulacağı an ile JHC’nın kurulma anının aynı olmasında fayda olduğu
düşünülmektedir.

*) Ticari yapı 760
Şu ana kadar detayları görüşülmese de gerek bölgesel strateji, gerekse rakip firmaların
Türkiye pazarına yeni bakış açıları yapılacak ticari montajın önemini bir kat daha
artırmıştır. Bu konuda süratli bir şekilde gerekli montajın yapılmasında fayda vardır.

Şu anda 150000 ton olan Erdemir üretim kapasitesinin süratle 250000 tona çıkacağını
öngörerek ihracat stratejisinin oluşturulmasının, bu ticari yapı içindeki önemi büyüktür.
Bilindiği üzere Sollac Ambalaj USINOR Grubunun bölgesel alımlarını yapmaktadır.
Ereğli karşı çıkmadığı sürece USINOR bu alımların SOLLAC Ambalaj üzerinden
devam etmesini talep etmektedir.
770
*) Teknik İşbirliği
Ana hatları hazır olan teknik asistans anlaşmasının ortaklıkla beraber hemen devreye
girmesi mümkündür.”

Yukarıda yer verilen belgede özetle; Erdemir ve Sollac Ambalaj arasında Sollac
Ambalaj hisselerinin Erdemir’e devrine ilişkin olarak görüşmeler yapıldığı; bu
görüşmelerin Sollac’ın Ortadoğu ve Güney Akdeniz Bölgesi’nde kalıcı ve istikrarlı bir
piyasa oluşturma stratejisi çerçevesinde gerçekleştiği; gayenin Sollac Ambalaj’ın bir
kısmının Erdemir’e satmak olmadığı ve ortaklık olmadan da iki teşebbüsün gayet
uyumlu bir çalışma içinde olduğu, asıl amacın bölgesel stratejiyi beraber oluşturmak 780
olduğu ifade edilmektedir.
09-28/600-141
19
Bu belgeden Erdemir ve ArcelorMittal Grubu’nun ArcelorMittal Ambalaj hisse satışını
bir yatırım eylemi olarak değil de teneke pazarında bölgesel düzeyde rekabet
parametrelerinde uyumu sağlayacak bir araç olarak kabul ettikleri anlaşılmaktadır.

2. 18.9.2001 tarihinde Sollac Ambalaj’dan (Adnan ÖZTÜRK) Erdemir’e (Mürtez
TULUKOĞLU) gönderilen yazıda aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Muhtemel ortaklığımızın gerçekleşmesi halinde en önemli konunun aramızdaki ticari
anlaşma veya mekanizmaların olacağını düşünmekteyim. Karşılıklı konuşmadan önce,
gayri resmi olarak bu konudaki fikirlerimi iletmeyi isterim. 790

A-AMAÇ
Ereğli’nin 150 kt ton olan şu andaki kapasitesi ile geleceği 250 kt’luk kapasitede
optimum fiyat ve piyasa organizasyonu ile sürekli bir şekilde satışın sağlanması. Dikkat
edilecek konular:

-Rekabet
Düşük fiyatlı Rus, Kazak veya muhtemel diğer orijinlerden gelen ithalat tarafı Burada
yapılması gereken karşılıklı anlaşmalarla ve Sollac Ambalajın alımları ile ilgili firmaları
yönlendirmek. Bu arada müşterileri kaliteli mal kullanmaya alıştırarak uzun vadede 800
düşük kaliteli malzemelere olan eğilimin azaltılması

- Strateji
Türkiye pazarının yanı sıra özellikle Usinor’un da isteği üzerine bölgedeki ülkelerde
aynı oluşuma gidebilmek.

- Kalite
Ereğli’nin kalitesinin sürekli iyileştirilmesi. Özellikle sürekli tavlama ve yeni haddehane
gelene kadar eldeki imkanlarla bu iyileştirmenin sağlanması.
810
B-AKSİYON PLAN
-Zaaflar
Özellikle tenekenin spesifikasyon çokluğu ve mevsimsel değişimler itibarı ile mevcut
dar piyasada hareket kabiliyeti çelik üreticileri için en büyük zaaftır. Bunun yanı sıra
finansal teminatlar (müşterilerin pahalı finansman giderleri) ve üretim sürelerinin
uzunluğu da çelik üreticisi için zaaftır.

Her kalitenin yapılamaması, malzeme üzerinde kötü propaganda ve fiyatlama
konusunda mecburi bir atalet (çelikçi için başka türlü düşünülemez), tenekenin
ticaretine gerek ithalat gerekse lokal yollardan rakip malların girmesine meydan 820
vermektedir.

- Çözüm
En basit çözüm bu zaafları ortadan kaldırmaktır. Servis merkezi konseptinde;
 Piyasa günlük bazda takip edilir.
 Fiyatlama konusunda anında karar verilebilir.
 Just in time sevkiyat yapmak gayet mümkündür
 Kalite istenildiği şekilde yapılabilir
 Pazar bilgisi, kullanılan spesifikasyonların haftalık verilerine kadar hepsi
mevcuttur 830
 Finansman imkanları başka hiç kimsenin ulaşmayacağı kadar zengindir.
09-28/600-141
20
Tüm bu imkanlara sahip olunduğunda gerekli mesajları vermek son derece kolaydır.

“PAZAR LOKAL ÜRETİCİNİNDİR VE ONUN KAPASİTESİNİN YETMEYECEĞİ
KISIMDA KOORDİNASYONLA MALZEME SATILIR”

Bu felsefe ve düşünce tüm Avrupa ülkeleri ve Amerika için geçerlidir. Diğer yassı
ürünlere nazaran daha küçük bir pazarı olan tenekenin avantajı da budur.

Kurulması planlanan ortaklık incelendiğinde ortaya çıkan dinamikler çok geniş bir 840
manevra alanı sağlamaktadır. Ancak Türkiye piyasasının içyapısı itibarı ile ticari
detayların hassaslıkla göz önüne alınması gereklidir.

SOLLAC AMBALAJ STRATEJİSİ
Sollac tüm piyasa bilgilerini, finansman olanaklarını bu stratejinin hizmetine vermelidir.
Tabii ki öncelikli amaç yukarıda bahsi geçen pazar yapısını oluşturmak olduğundan
ithalata anlaşmalı olarak devam etmelidir. Burada tonaj/orijin tablosuna bakıldığında
ÜRETİCİLERİN Türkiye stratejisi çerçevesinde)
…
Yukarıdaki rakamlar bugünkü öngörülerle SOLLAC Ambalajın 3 kesme hattı olduğu 850
tüm ihracatın JHC tarafından yapılacağı varsayımı ile yapılmıştır. Eğer iç piyasada
gerek fiyat gerekse tüketim açısından problem çıktığı anda ihracat rakamları istendiği
şekilde değişecektir. Mısır servis merkezinin 2002 sonunda devreye alınacağı
varsayılmıştır. Dikkat edilirse her sene ithalat yapmak isteyen müşteriler için veya
ticaretini yapmak isteyenler için önemli bir miktar marj bırakılmıştır.

Yukarıdaki düşünceler çerçevesinde bu tabloları yapabilmek için yapılması gerekenler;

*) Ereğli’nin tüm 2. kalite satışının Sollac Ambalaj’dan geçmesi. Sadece 1. kalite
malzeme alan müşteriler aldıkları 1 kalite miktarı ile orantılı miktarda 2 kalite verilmesi 860

*) Fiyatlamalar ve satışların haftalık bazda Ereğli tarafından da takip edilmesi ve
karşılıklı görüş alışverişi ile fiyatın yapılması

*) Sollac Ambalaja belli bir servis bedeli verilmesi. İndirim listelerinin kaldırılması ve
Ereğli’nin tek fiyat ve ödeme şartı uygulaması. Bu fiyatın da ithalat ve tonaja göre
piyasada rekabet edebilecek bir fiyat olması

*) Sollac Ambalaj’a uygulanacak servis bedeli karşılıklı olarak anlaşılacaktır
870
*) Teknik asistans anlaşmasının da süratle devreye alınarak önümüzdeki sene sektörel
bazda yüksek kalite gerektiren yerlere Ereğli malzemesinin montajına başlanması

Tüm bunların sizin açınızdan değerlendirilerek karşılıklı bir görüşme ile bir metne
dönüştürülmesinde fayda olduğunu düşünüyorum. Yönetim Kurulunuzun 28 Eylül’de
vereceği karara göre önümüzdeki sene hazırlıkları açısından ticari stratejimizin
belirlenmesinde fayda vardır.
Selamlar
Adnan Öztürk”
880
Yukarıdaki belgeden, Sollac Ambalaj’daki ortaklığın gerçekleşmesi sonrası en önemli
konunun “Ticari Anlaşma” olduğu; amaçlananın ise Erdemir’in teneke ve krom kaplı
09-28/600-141
21
ürünlerinin, optimum fiyat ve piyasa organizasyonu ile sürekli bir şekilde satışının
sağlanması olduğu ifade edilmektedir. Yazıda, düşük fiyat ve kaliteye sahip rakip
ürünlere karşı çeşitli stratejiler geliştirilmesinden, Türkiye’de oluşacak yapının aynısının
bölgedeki ülkelerde de sağlanmasından bahsedilmektedir. Bu doğrultuda belgede,
piyasaya verilecek olan mesaj “PAZAR LOKAL ÜRETİCİNİNDİR VE ONUN
KAPASİTESİNİN YETMEYECEĞİ KISIMDA KOORDİNASYONLA MALZEME
SATILIR” olarak belirtilmekte; öngörülen bu pazar yapısının oluşturabilmesi için ise
ithalata anlaşmalı devam edilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. 890

Belgede öngörülen “pazar yapısı”nın oluşturulabilmesi için yapılması gerekenler
arasında; fiyatlamalar ve satışların haftalık bazda Erdemir tarafından da takip edilmesi
ve karşılıklı görüş alışverişi ile fiyatın yapılması (belirlenmesi), Sollac Ambalaj’a belli bir
servis bedeli verilmesi, indirim listelerinin kaldırılması, Erdemir’in tek fiyat ve ödeme
şartı uygulaması, bu fiyatın da ithalat ve tonaja göre piyasada rekabet edebilecek bir
fiyat olması, Sollac Ambalaj’a uygulanacak servis bedeli ile ilgili karşılıklı olarak
anlaşılması sayılmaktadır.

Teneke pazarında ithalatın da kontrol altına alınması ile birlikte istenilen fiyat düzeyine 900
ulaşılabileceği, kalitenin ve üretim kapasitelerinin koordinasyonla belirlenebileceği söz
konusu belgede açıkça ifade edilmektedir. Özellikle “Pazar lokal üreticinindir ve onun
kapasitesinin yetmeyeceği kısımda koordinasyonla malzeme satılır.” ifadesinin,
Erdemir’in ArcelorMittal Ambalaj hissedarlığının öncelikle teneke pazarında Erdemir-
ArcelorMittal Grubu arasındaki rekabeti bozucu işbirliğine zemin teşkil edecek bir yapı
kurmak amaçlı olduğunun, söz konusu hissedarlığın gerçekleşmesinden bir yıl
önceden itiraf edilmesi şeklinde değerlendirilmektedir. Keza “fiyatın birlikte yapılması”
şeklindeki diğer benzer ifadeler de Erdemir-ArcelorMittal Grubu arasındaki rekabetçi
davranışların koordinasyonuna yönelik niyeti ortaya koymaktadır.
910
3. Teşebbüsler arasında yukarıda değinilen görüşmelerin sonucu olarak, ArcelorMittal
Ambalaj’ın Arcelor Grubuna bağlı faaliyet gösterdiği dönemde %25 oranında hissesi
Erdemir tarafından devralınmıştır. Söz konusu devralma işlemi kapsamında Arcelor
Packaging International S.A. (adı geçen şirketin halihazırdaki unvanı ArcelorMittal
Packaging International S.A.’dır.) (satıcı) ve Ereğli Demir ve Çelik Fabrikaları T.A.Ş.
(alıcı) arasında 17.10.2002 tarihinde “Hisse Satış Anlaşması” imzalanmıştır. Bu
anlaşmada aşağıdaki hükümler yer almaktadır:

“… İfadeler
… 920
1. SATICI ve ALICI aralarındaki işbirliğinin bir parçası olarak Şirket’in %25
hissesinin satışı konusunda karar vermişlerdir.

Taraflar, bu metinde ifade edilen karşılıklı taahhütler ve hükümler dikkate alınarak,
yasal olarak bağlı olma niyeti ile aşağıda belirtilen hususlarda taahhütte bulunulmuş ve
anlaşmış bulunmaktadır…”

Hisse Satış Anlaşması’nda, iki rakip teşebbüs konumundaki Arcelor Packaging
International S.A. ve Erdemir arasındaki “işbirliği”nin bir parçası olarak hisse satışına
gidildiği ifade edilmektedir. 930

4. Devralınan %25 oranındaki hissenin Erdemir’e ArcelorMittal Ambalaj üzerinde
kontrol hakkı vermemektedir. 14.3.2008 tarihinde Erdemir Genel Müdürü Oğuz N.
09-28/600-141
22
ÖZGEN ile yapılan görüşmede, adı geçen yetkili Erdemir Mali İşler Genel Müdür
Yardımcısının aynı zamanda ArcelorMittal Ambalaj’da Yönetim Kurulu üyesi olarak
görev yaptığını, ancak Erdemir’in ArcelorMittal Ambalaj’da kontrol hakkının
bulunmadığını ifade etmiştir.

ArcelorMittal Ambalajın ikinci yazılı savunmasında, ArcelorMittal Ambalaj’ın kontrol
yapısına ilişkin olarak aşağıdaki bilgiler yer almaktadır: 940

“1. ArcelorMittal Ambalaj Çeliği Hisselerinin Devri:
Erdemir 17.10.2002 tarihinde AMAÇ’ın (o dönemde SOLLAC) %25 hissesini
devralmıştır.
Rekabet Hukuku’nda bu gibi hukuki ya da fiili işlemlerin kontrolü Rekabet Kurumu
tarafından Kanunun 7. maddesi ve 1997/1 sayılı Tebliğ çerçevesinde yapılmaktadır. Bu
gibi işlemler, sonucunda bir yoğunlaşmanın oluşup oluşmadığına bağlı olarak Kurul
denetimine bağlanmıştır.
Yoğunlaşma iki ya da daha fazla teşebbüsün birleşmesi ya da bir teşebbüsün
kontrolünün el değiştirmesi sonucunda ortaya çıkabilir. Kontrol kavramı, herhangi bir 950
yoğunlaşma işleminin değerlendirilmesindeki en önemli unsurdur. Bir işlemin
yoğunlaşma olarak değerlendirilmesi için teşebbüslerin kontrolünde sürekli ve kalcı bir
el değişikliği olması gerekmektedir.
Bahse konu devralma işlemi 97/1 sayılı Tebliğ gereği birleşme sayılan hallerden
değildir zira AMAÇ (eski unvanı Sollac) teşebbüsünde herhangi bir kontrol değişikliği
yaratmamaktadır.”

Bu çerçevede anılan devralma işlemi sonrası, ArcelorMittal Ambalaj’da herhangi bir
kontrol değişikliğinin söz konusu olmadığı anlaşılmaktadır.
960
5. 17.10.2002 tarihinde, anılan hisse devir işlemi kapsamında, Erdemir ArcelorMittal
Packaging International S.A. ve Sollac Ambalaj Çeliği Sanayi ve Ticaret A.Ş. arasında
bir “Ticari Anlaşma” imzalanmıştır.

Ticari Anlaşma’da ArcelorMittal Ambalaj’ın bir “çelik servis merkezi” olduğu ifade
edilmektedir:

“SAC, çelik ambalajlama ürünleri alanında satın alma, işleme ve satış faaliyetinde
bulunan bir Çelik Servis Merkezi olup, API’nin bir iştirakidir.”
970
Söz konusu Anlaşma’da Ereğli Demir ve Çelik Fabrikaları T.A.Ş. “ERDEMİR”;
ArcelorMittal Packaging International S.A. “API”; Sollac Ambalaj Çeliği Sanayi ve
Ticaret A.Ş. ise “SAC” olarak anılmaktadır. “Ticari Anlaşma”da aşağıdaki hükümler yer
almaktadır:

“…İfadeler

0.01 ERDEMİR, Türkiye’de demir ve çelik sektörünün lider şirketidir,
0.02 API, dünya çapında lider şirketler grubunun ambalaj çeliği ürünleri alanında
faaliyet gösteren ve Türkiye ile çevre ülkelerde faaliyetlerini genişletmek isteyen bir 980
holding şirketidir.
0.03 SAC, çelik ambalajlama ürünleri alanında satın alma, işleme ve satış faaliyetinde
bulunan bir Çelik Servis Merkezi olup, API’nın bir iştirakidir.
09-28/600-141
23
0.04 ERDEMİR ve API, aralarındaki ticari işbirliğini özellikle dağıtım kanalları
oluşturulması vasıtasıyla ERDEMİR’in ürettiği ambalaj çeliğinin Türkiye’de ve Türkiye
dışında pazarlarda satışına ilişkin güçlendirme kararı almışlardır….”

Yukarıda yer verilen belgeden iki teşebbüsün, aralarındaki “ticari işbirliğini” “dağıtım
kanalları oluşturulması” vasıtasıyla Erdemir ambalaj çeliği ürünlerinin satışında
güçlendirme kararı aldıkları görülmektedir. 990

Anlaşmanın “Rekabet Etmeme” başlıklı 3. maddesi aşağıdaki şekildedir.

“…Madde. 3
Rekabet Etmeme

ERDEMİR ve API, SAC’ın lider hissedarları olarak, doğrudan veya dolaylı olarak
SAC’tan bağımsız olarak, SAC’ın çelik ambalajlama ürünleri için çelik servis merkezi işi
ile ilgili herhangi bir ticari faaliyet göstermeyecek ve Türkiye’de rekabet etmeyecektir.
(Bu anlaşmanın imza tarihinde ERDEMİR tesislerinde mevcut olan kesme hattında 1000
yapılacak işler bu kapsamın dışındadır.) bu yükümlülük SAC’ın %25 hissesinin
ERDEMİR tarafından iktisabının gerçekleşmesi üzerine geçerli olacak; ERDEMİR ve
API’yi, doğrudan veya iştirakleri vasıtasıyla ve ERDEMİR ya da API’den birinin
SAC’taki hissedarlık durumlarının sona ermesinden itibaren 2 yıl süre ile
bağlayacaktır.”

Bu madde ile Erdemir ve API’nin birlikte hissedar oldukları SAC (ArcelorMittal
Ambalaj)’ın faaliyet konusunu oluşturan “çelik ambalajlama ürünleri çelik servis
merkezi” (çelik ambalaj ürünler kesme, biçme ve dilme) pazarında herhangi bir ticari
faaliyet göstermeme ve Türkiye’de rekabet etmeme konusunda anlaşmaya vardıkları 1010
görülmektedir.

Taraflar arasında imzalanan anlaşmanın 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında
olduğu açıkça görülmektedir. Bu noktada, taraflar arasında yapılan ve ilgili piyasada
doğrudan rekabeti engelleme, bozma ve kısıtlama amacı taşıyan anılan “anlaşma”nın
pazarda uygulanıp uygulanmadığının açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.

6. Soruşturma kapsamında yapılan incelemelerde, söz konusu anlaşmaya uygun
olarak Erdemir’in teneke pazarında çelik servis merkezi olarak herhangi bir faaliyetinin
bulunmadığı tespit edilmiştir. Erdemir’in “EÇSM” adıyla bir çelik servis merkezine sahip 1020
olduğu ancak EÇSM’nin “ambalaj çeliği servis merkezi” olarak herhangi bir faaliyetinin
bulunmadığı görülmektedir.

Erdemir’in yazılı savunmasında da Erdemir’in teneke pazarında çelik servis merkezi
olarak faaliyetinin bulunmadığı açıkça ifade edilmektedir:

“Burada hemen belirtilmelidir ki, ArcelorMittal Ambalaj Çeliği Sanayi ve Ticaret A.Ş.
teneke dışında hiçbir yassı mamulün satışını yapmamaktadır. Zira teneke işleyen çelik
servis merkezleri, makine parkı ve işletme pratikleri olarak diğer çelik servis
merkezlerinden tamamen farklıdırlar. 1030

Keza ERDEMİR Çelik Servis Merkezi (ERSEM) [EÇSM] de, ArcelorMittal Ambalaj
Çeliği Sanayi ve Ticaret A.Ş. gibi bir çelik servis merkezi olmakla beraber, ikisi
arasındaki en önemli fark, ArcelorMittal Ambalaj Çeliği Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin
09-28/600-141
24
teneke çelik servis merkezi olması, ERSEM’in teneke mamuller ile ilgili hiçbir işlem ve
faaliyetinin bulunmamasıdır.

ERSEM, teneke mamulü için servis merkezi hizmeti vermekte ve başta soğuk
haddelenmiş ve galvanizli ürünler olmak üzere otomotiv ana ve yan sanayi, beyaz
eşya ve panel radyatör sektörlerinin ebatlandırılmış yassı mamul ihtiyacını ERDEMİR 1040
Grubu pazarlama teşkilatının bir parçası olarak karşılamaktadır. Daha açık bir ifadeyle,
ArcelorMittal Ambalaj Çeliği Sanayi ve Ticaret A.Ş., ERSEM’in faaliyet gösterdiği
alanların hiçbirisinde faaliyet göstermemektedir.”

Bu bilgi ve belgeler çerçevesinde, Ticari Anlaşma’da yer alan “çelik ambalajlama
pazarında çelik servisi merkezi olarak faaliyet göstermeme” düzenlemesinin Erdemir
tarafından ilgili pazarda uygulandığı anlaşılmaktadır.

7. Ticari Anlaşma’nın yürürlük ve süresini gösteren ilgili maddesi aşağıdaki şekildedir:
1050
“Madde 4
Yürürlük-Süre-Sona Erme

4.1. Bu Ticari Anlaşma, SAC’ın %25 hissesinin ERDEMİR tarafından satın alınması
hakkındaki Hisse Devir Anlaşmasının Erdemir ve API arasında aynı taraflar arasında
ve aynı tarihte uygulanmasına bağlı olarak burada belirtilen tarihte geçerli olur.

4.2. Bu Ticari Anlaşma başlangıç olarak beş yıllık dönem için yürürlükte kalacak ve
taraflardan biri sürenin bitiminden altı ay önceden yazılı olarak fesih ihbarında
bulunmadığı sürece otomatik olarak aynı süre ile yenilenmiş olacaktır.” 1060

Erdemir Genel Müdürü Oğuz N. ÖZGEN ile 14.3.2008 tarihinde yapılan ve görüşmede
adı geçen yetkiliye anılan Ticari Anlaşmanın halen yürürlükte olup olmadığı ile ilgili
aşağıdaki soru sorulmuş ve aşağıdaki yanıt alınmıştır:

“SORU: Ticari anlaşmanın 4.2. maddesinde “Bu Ticari anlaşma başlangıç olarak beş
yıllık dönem için yürürlükte kalacak ve taraflardan biri sürenin bitiminden altı ay önce
yazılı olarak fesih ihbarında bulunmadığı sürece otomatik olarak aynı süre ile
yenilenmiş olacaktır” ifadesi var. Bitiminde ne oldu? Yenilendi mi?
1070
YANIT: Şu anda uzamış durumda ve söz konusu anlaşma yürürlükte.”

Bu çerçevede, taraflar arasında imzalanan 17.10.2002 tarihli “Ticari Anlaşma”nın beş
yıllık dönem sonunda (17.10.2007 tarihinde) otomatik olarak uzadığı ve yürürlükte
olduğu anlaşılmaktadır.

8. 12.3.2003 tarihinde Erdemir Genel Müdürü ve Yönetim Kurulu üyesi Kerim
DERVİŞOĞLU tarafından Yönetim Kurulu Başkanlığına hitaben yazılan yazıda
aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
1080
“Şirketimiz Sollac Ambalaj Çeliği Sanayi ve Ticaret A.Ş.’de %25 oranında hisseye
sahip bulunmaktadır. Şirketin diğer %75 hissesi ARCELOR Packaging International’a
(API) ait bulunmaktadır. Söz konusu %25 hisse 17 Ekim 2002 tarihinde 2.250.000 ABD
Doları karşılığında satın alınmış, aynı tarihte API ve Sollac Ambalaj ile 5 yıl süreli bir
09-28/600-141
25
ticari anlaşma imzalanmış ve API ile daha önce imzalanmış bulunan bir Teknik Yardım
Anlaşması da yürürlüğe konulmuştur.
…
API ve Sollac Ambalaj ile imzalanan anlaşmaların önemli hükümleri aşağıda
özetlenmiştir:
… 1090
b. Ticari Anlaşma
i. ERDEMİR, API ve SOLLAC arasında imzalanan ticari anlaşmanın süresi 5
yıldır.
ii. Buna göre SOLLAC’ın Birinci Kalite Ürünlerde minimum 60.000 ton ve
maksimum 75.000 ton, ikinci kalite ürünlerde ERDEMİR’in yıllık üretiminin
%30’u miktarında öncelikli alım hakkı vardır.
iii. SOLLAC’ın her bir takvim yılında ERDEMİR’den satın alacağı ürünlerin fiyat
ve diğer koşulları her yıl 30 Kasım tarihine kadar belirlenecek, bu konuda üst
üste olsun veya olmasın 2 yıl mutabakata varılamaması halinde Anlaşma
feshedilebilecektir. 1100
iv. ERDEMİR’in doğrudan yapacağı ihracat haricinde, Sollac Ambalaj
münhasıran yetkili ihracat firmasıdır.
v. Taraflar bu anlaşma geçerli olduğu sürece ve bu anlaşmanın bitim tarihinden
2 yıl süre ile Türkiye’de rekabet etmeyeceklerdir (ERDEMİR’de bulunan
kesme hattı bu hükmün dışındadır).

Sollac Ambalaj A.Ş.’nin 4 Mart 2003’te yapılan Yönetim Kurulu toplantısında, gerek
API gerekse Sollac Ambalaj yetkilileri Şirketimiz ile işbirliğini daha ileri seviyelere
taşımak istediklerini, bu çerçevede öncelikle Mısır ve sonra başta İran olmak üzere
diğer bölge ülkelerinde, içinde mahalli ortaklıkların da yer alabileceği ortak girişim 1110
şirketlerinin kurulması için görüşmelere başlanmasına hazır olduklarını ifade
etmişlerdir. Cevaben kendilerine, önceliğin API ile ERDEMİR arasında iki tarafın da
eşit olarak yer aldığı üst bir organizasyonun ele alınması olduğu, ayrı bölgelerde olsa
dahi belirli bir politikanın yansımadığı tek tek şirketler kurulmasının arzulanan sonucu
sağlayamayacağını düşündüğümüz belirtilmiştir. Konunun tartışılması sonucunda, API
yetkilileri, ERDEMİR ile API’nin %50’şer hisse ile ortak oldukları bir Çelik Ambalaj
Holding şirketinin kurulmasını ve kurulacak şirketlere bu holding şirketinin iştirak
etmesini kabul etmişlerdir.

Genel Müdürlüğümüz bünyesinde yapılan çalışmalarda; API ile 1998 yılından beri 1120
sürdürülen görüşmelerin sonucunda Sollac Ambalajdan %25 hisse satın alınmış
olmasının Şirketimizi “pasif ortak” durumunda bıraktığı ve bu durumun pazara ait bütün
stratejilerin API tarafından belirlenmesi anlamına geldiği görüşüne ulaşılmıştır.
…
Yukarıda belirtilen nedenlerle,
a. Şirketimiz ve API’nin %50şer hisse ile ortak oldukları bir Çelik Ambalaj Holding
şirketinin kurulması ve gerek komşu ülkelerde, gerekse bölgesel pazarlarda
kurulacak şirketlere Şirketimizin bu holding şirketi vasıtasıyla iştirak etmesi
b. API ile Sollac Ambalaj A.Ş.’de kurulmuş bulunan ortaklık ilişkisinin de bu
kapsamda ele alınması, 1130
amacıyla çalışmalarda bulunulması, API ile görüşme ve müzakerelerin yürütülmesi için
Genel Müdürlüğe yetki verilmesini takdir ve tensiplerinize arz ederim.”

Bu yazıda Erdemir ve API arasında %50’şer ortaklı bir holding şirket kurulması,
bölgesel pazarlarda ve komşu ülkelerde kurulacak şirketlere Erdemir’in bu holding
09-28/600-141
26
şirket vasıtasıyla iştirak etmesi, API ile Sollac Ambalaj’da kurulmuş ilişkinin de bu
kapsamda ele alınması gerektiği ifade edilmektedir.

Erdemir, ArcelorMittal Ambalaj hissedarlığı nedeniyle ArcelorMittal Grubu ile teneke
pazarında rekabet etmeyeceğini yeniden teyit etmektedir. Ayrıca ArcelorMittal 1140
Ambalaj’ın Erdemir’in münhasıran teneke ürünleri ihracat yetkili firması olduğu ifade
edilmektedir. Bu şekildeki bir münhasırlık ilişkisinin teneke pazarında ArcelorMittal
Grubu ile koordinasyonu güçlendirdiği ayrıca göz önüne alınması gereken bir husustur.
Ayrıca belgeden teneke pazarındaki rekabet parametrelerinin ArcelorMittal Grubu’nun
kontrolüne bırakıldığı da anlaşılmaktadır.

9. 30.9.2003 tarihinde Erdemir Genel Müdür Yardımcısı tarafından yazılan ve Genel
Müdür tarafından uygun bulunan yazıda aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“Genel Müdürlük Makamının 22.4.2003 tarihli onayı ile Sollac Ambalajda şirketimizin 1150
hisse oranının artırılması ve API ile %50’şer ortaklıkla bir Ortak Yatırım Holding Şirketi
kurulması müzakerelerinin yürütülmesi amacıyla oluşturulmuş bulunan Komisyon
görevine devam etmektedir.

Diğer yandan, Şirketimiz ile API arasında 19 Eylül 2003 tarihinde imzalanan Niyet
Mektubunda teneke satış ve pazarlaması alanındaki mevcut işbirliğinin geliştirilmesinin
yanı sıra işbirliği yapılabilecek diğer alanların da belirlenmesi için çalışma Takımları
kurulması öngörülmektedir.

Bu nedenle, söz konusu Komisyonun mevcut görevinin yanı sıra Arcelor ile imzalanan 1160
Niyet Mektubu kapsamında yapılacak işlerin koordinasyonu ile de görevlendirilmesini
uygun görüşlerinize arz ederim.

Fadıl DEMİREL
Genel Müdüre I. Yardımcı ve
İşletmeler Genel Müdür Yardımcısı

1. Fadıl DEMİREL Genel Müdüre I.Yardımcı ve İşletmeler Gn.Müdür Yardımcısı
2. M. Bahattin Kulu Mali İşler Genel Müdür Yardımcısı
3. Mesut ÖZDÖL Satış ve Pazarlama Genel Müdür Yardımcısı 1170
4. Erdal KİMSESİZ Teknik Hizmetler Genel Müdür Yardımcısı
5. Feridun YALVAÇ Dış ilişkiler ve Strateji Direktörü
6. İ.Rüştü TURAN Müşavir Avukat”

Yukarıdaki belgede, Erdemir ile ArcelorMittal Grubu arasında 19.9.2003 tarihinde bir
Niyet Mektubunun imzalandığı; buna göre teneke satış ve pazarlaması alanındaki
mevcut işbirliğinin geliştirilmesinin yanı sıra işbirliği yapılabilecek diğer alanların da
belirlenmesi için “Çalışma Takımları”nın kurulmasının öngörüldüğü ifade edilmektedir.

10. API tarafından 5.3.2004 tarihinde Erdemir’e gönderilen yazıda Erdemir’in Ticari 1180
Anlaşma’da öngörülen API’yi doğrudan ihracatı dışında tek kanal olarak kullanma
taahhüdünü ihlal ettiği ifade edilmektedir:

“Bu projelerin bölgenizdeki metal ambalaj sektörü için ve iki grup arasındaki işbirliği ve
güvenirlik için önemine inanıyoruz.
09-28/600-141
27
Bu ilişkiler geçmişte başarılarını, Sollac Ambalaj’ın gelişmesi ve sizin teneke
üretiminizin ve ihracat pazarlarındaki varlığınızın artması ile göstermiş bulunmaktadır.
Bununla birlikte Erdemir’in Sollac Ambalajı doğrudan ihracatı dışında tek kanal olarak
kullanma taahhüdünü ihlal ettiği birçok örnek bize iletilmiştir. Bu API’nin ciddi zararına
yol açmaktadır.” 1190

11. Arcelor ve Erdemir arasında 20.7.2004 tarihinde Paris’te yapılan toplantıda taraflar
%50 - %50 hissedarlıklarla ortak girişim ihdas edilmesi konusunda anlaşma sağlamak
üzere toplandıkları, ancak bu görüşmelerin sonuçlanmadığı tespit edilmiştir.

12. Erdemir’de yapılan yerinde incelemede API tarafından düzenlendiği anlaşılan
18.7.2006 tarihli bir sunum belgesi elde edilmiştir. Belgenin 13. sayfasında “Avantajlar”
başlığı altında “ArcelorMittal/Erdemir ile birlikte eksiksiz ürün gamı” ve “Erdemir ile iyi
ilişkiler/sözleşmelere riayet ve yüksek kalitede arz olasılığı”; “Yeni Organizasyon”
başlığı altında “Yerel satışlar ve ihracatta daha agresif olmak (Güçlü satış 1200
departmanı)”, ayrıca “Erdemir ile her seviyede iletişim ve işbirliği geliştirmek” ifadeleri
yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen belgenin “Erdemir-Arcelor Packaging Relations” Bölümünde
aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“Şirket hisselerinin %25’inin Erdemir’e satışı
 17 Ekim 2002 (2.250.000 ABD doları değerinde)
17 Ekim 2002’de ticari anlaşma imzalanmıştır
 İhracatta ArAC’a münhasırlık tanınmıştır 1210
 ArAC Erdemir’den asgari 60.000 ton/yıl birinci kalite ETP alır
 Erdemir teneke üretiminin ikincil tercihlerinin %30’unun ArAC’a satılması
 Sözleşmenin geçerliliği: 17 Ekim 2007
 Türkiye’de çelik servis merkezi işinde ve teneke üretiminde rekabet yok.
Son 2,5 yıl süresince yerel ve ihracat pazarlarında sözleşmenin Erdemir tarafından
ihlali (özelleştirmeye kadar)”

Bu belgede, Ticari Anlaşma’nın gereği olarak “çelik servis merkezi işinde ve teneke
üretiminde” taraflar arasında “rekabet bulunmadığı” açıkça vurgulanmaktadır.
1220
Erdemir’de yapılan yerinde incelemede elde edilen API’nin 18.7.2006 tarihli sunum
belgesinin “Target 2007” başlıklı sayfasında ArcelorMittal Ambalaj’ın iç piyasa
satışlarında %(..), ihracat dahil olmak üzere toplam satış hacminde ise %(..)’lik bir
pazar payına sahip olması, “Erdemir’in 250 KT üretmesi”, bunun sağlanması için “tam
bir işbirliği yapılması” öngörülmektedir. Yapılan incelemelerde 2007 yılı sonunda,
Erdemir’in belgede öngörülen miktara yakın bir seviye olan 240,2 bin ton teneke üretim
yaptığı tespit edilmiştir.

13. ArcelorMittal Ambalaj yetkilisi Adnan ÖZTÜRK tarafından Erdemir’e gönderilen
22.8.2006 tarihli yazıda aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: 1230

“200[6] … karşılıklı mutabakatla imzalanmış olan kontratımız gereği aylık düzenli
olarak … taahhüt etmiş olduğumuz tonaj için ne yazık ki Ekim ayında kontrat -%10
opsiyonu ve Mart’a kadar uzatma seçeneğini kullanmak zorunda kaldık.


09-28/600-141
28
Bunun nedenlerini aşağıdaki şekilde sıralayabiliriz:
1. İç piyasada yüksek miktarda verilmiş bulunan ithal malzemelerin sezon dolay[ısıyla]
piyasaya girmesi.(Corus-Hellenic Steel ve Rasselstein)
2. Arcelor Ambalaj olarak Erdemir ile anlaşamadığımız süre içerisinde emniyet 1240
stoklarımızı oluşturmak için yaptığımız Arcelor alımlarınında bunda etkisi olduğunu
belirtmekte fayda vardır.
3. Bu sezon özellikle domates ve sebze turşularında son yılların en kötü rekoltesi
yaşanmaktadır.
4. Piyasada nakit sıkışıklığı dolayısıyla müşterilerin ödeme performanslarının düşmesi
riskleri kabul edilebilir seviyelerin üzerine çıkartmıştır.
5. Yurtdışı pazarlarda sezon sonuna gelinmeye başlandığı bugünlerde rekabet
gücümüzün kaybolması olarak sayabiliriz.

Görünen durum içerisinde ihracata yönelik çalışmaların yoğunlaştırılmasında fayda 1250
görüyor ve bu konuda destek ve görüşlerinizi bekliyoruz.

Önümüzdeki sene aynı durumların tekrarlanmaması için 2007 yılı planlarının da Ekim
ayı içerisinde yapılmasında fayda gördüğümüzü belirtmek isteriz.”

Yukarıda yer verilen yazıda pazarın durumu anlatılmakta ve “iç piyasaya yüksek
miktarda ithal malzemelerin girmesine” değinilmekte; yazıda sayılan hususların
tekrarlanmaması için 2007 yılı planlarının önceden yapılması talep edilmektedir.

Pazarda ithalatın yüksek miktarda gerçekleşmesini önlemeye yönelik yapılan 1260
çalışmalar, aşağıdaki 27.12.2006, 17.1.2007 ve 1.2.2007 tarihli belgelerde yer
almaktadır. Bu belgelerde ithalatın, dolayısıyla arzın ne şekilde kontrol edildiği açıkça
görülmektedir.

14. 27.12.2006 tarihinde ArcelorMittal Ambalaj yetkilisi Adnan ÖZTÜRK tarafından
Oğuz ÖZGEN ve Günhan BEŞE’ye ve gönderilen “2007” konulu elektronik postada
aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“Senelik kontratımızı görüşmeden önce şirket olarak hassasiyet gösterdiğimiz konulara
bir kez daha dikkat çekmek istiyoruz. 1270

A- İthalat 2006 senesinde rekor seviyede artmış ve 170.000 tonu bulmuştur. Türkiye
tüketiminin 260.000 ton olduğunu düşünürsek bu çok yüksek bir rakamdır. Bunun
yanında 30.000 ton ihracat gerçekleştirilmiştir.

B- Piyasadaki bu durumun oluşması tabii ki fiyat yapıcı olan Erdemir ve dağıtım yapan
ArcelorAmbalaj’ın yanlış stratejilerinin sonucudur.

C- 2007 senesi için ithalat yapan firmalar ve Türkiye’ye sevkiyat yapan USS Kocice,
Hellenic Steeel, Corus ve Raselstein’in dikkatleri gerektiği şekilde çekilmiş ve piyasa 1280
sakinleşmiştir.

D- Teneke ambalaj sektöründe maliyet hesabı yapılırken ortalama asgari %65 maliyet
teneke hammadde maliyetidir. Çelik üreticilerinin yüksek farklarla malzeme satması
kutucular arasındaki rekabette çok önemli rol oynamaktadır. Aynı durum ödeme
vadeleri için de geçerlidir. Tüm müşteri portföyünün aile şirketlerinden oluşması bu
09-28/600-141
29
sektörde banka kredisi kullanan firma azlığının sebebidir ve çelikçilerden kredilendirme
yoluna gidilmiştir.

E- Görüşmeler yapılırken çıkartmaya çalışacağımız sonucun tüm müşterilere ayni 1290
mesafede olacak şekilde ve ithalatında kontrollü miktarlarda kalması olarak
düşünülmelidir. Erdemir malzemesinin de bölgedeki tek teneke üreticisi olarak ihracat
pazarlarında da net varlığını yaratmakta önemli bir hedefimizdir.
Sevgiler
Adnan Öztürk”

Yukarıdaki belgede ilgili pazarda ithalatın yüksek miktarda gerçekleşmesinden
yakınılmakta; bu durumun ArcelorMittal ve Erdemir’in yanlış “stratejileri”nin sonucu
oluştuğu; Türkiye’ye ithalat yapan firmaların dikkatlerinin gerektiği şekilde çekilmesi
sonucu piyasanın sakinleştiği belirtilmektedir. Bu ifadeler diğer yandan, tarafların 1300
anlaşmada öngördükleri pazar yapısının herhangi bir nedenle bozulması durumunda
buna tepkisiz kalmadıklarını göstermektedir. Nitekim bu belgeden ArcelorMittal
Grubu’nun dünya ölçeğinde çelik sektöründeki pazar gücünü de kullanarak Türkiye’nin
çelik ithalatının kısıtlanmasına ve dolayısıyla teneke çelik arzının kısılmasına yönelik
çalışmalarda bulunduğu anlaşılmaktadır. 2007 yılında teneke ithalatının belgedeki adı
geçen firmaların pazar paylarının azalması çerçevesinde gerilemesiyle ArcelorMittal
Grubu’nun çabalarının başarıya ulaştığı da tespit edilmiştir. ArcelorMittal Grubu’nun
Türkiye arzını etkileyebilme gücünün mevcudiyeti Erdemir’in bu teşebbüs ile olan
koordinasyonunu ayrıca “piyasa” etkileri” bakımdan çok önemli bir konuma
getirmektedir. 1310

Anılan belgede, ArcleorMittal Grubu’nun koordinasyonun da katkısıyla Erdemir’in
teneke fiyatlarını belirleyen teşebbüs olduğu ifade edilmektedir. Teneke ambalaj
sektöründe maliyetlerin %65 oranında olduğu ifadesi bahse konu koordinasyonun bu
sektör üzerindeki “etki”sinin hangi boyutta olduğunu göstermektedir.

15. ArcelorMittal Ambalaj yetkilisi Adnan ÖZTÜRK tarafından 17.1.2007 tarihinde
Erdemir’den Günhan BEŞE ve Oğuz ÖZGEN’e gönderilen “2007 teklifiniz” konulu
elektronik postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
1320
“Teklif ve kontrat metni için teşekkür ederiz. Kendi açımızdan değerlendirmemiz
aşağıdaki şekildedir:

1- 2006 senesi 170.000 ithalatla rekor kırılan bir sene olmuştur. Şirket olarak 3 aydır
ithalatın önünü kesmek ve piyasaya bir disiplin getirmek için yoğun ve oldukça da
pahalı bir çalışma yapmış bulunuyoruz. Bu sene Erdemir’in tam kapasite çalışacağı
şekilde piyasa düzenlemeleri yapılmıştır.
2- 2006 da şirketinizle yapmış olduğumuz 90.000 ton kontrat yerine getirilmiştir.
Bizimle yapılan kontrattan daha iyi şartlarda başka kontratlar yapmış olmanız ve
80.000 ton stokumuzun bulunduğu bir sırada 30 USD indirim yapmış olmanızın 1330
şirketimize vermiş olduğu zararların eminim farkındasınızdır.
3- İlk kurulduğumuz günden beri Erdemir ilişkilerimizde son derece hassas
davrandığımız malumdur. Ortaklıktan öte ciddi bir işbirliği yapmak için elimizden geleni
yapıyoruz ve öyle devam etmeye çalışacağız.
4- Teklif etmiş olduğunuz 120.000 tonu, aylık dağılımlar çerçevesinde kabul ettiğimiz
teyit ederiz. Tonaj artırmaya ihtiyaç olursa bu imkanın da olduğunu bilmenizi isteriz.
5- Bahsi geçen tonajın içinden ihracatta yapılacağı muhakkaktır.
09-28/600-141
30
6- Fiyat konusunda ise uzun süredir yapmaya çalıştığımız açıklamaları tekrar
etmemizin bir faydası olmayacağını görmekteyiz. Piyasadaki tüm müşterilere aynı
mesafede durmamız ve hammadde maliyetlerinde bizlerden kaynaklanan büyük farklar 1340
olmaması gerektiği malumdur.
7- En basit matematikle şirketimize uyguladığınız 2006 fiyatı olan 810 USD/Ton’a
geçen sene yapmış olduğunuz indirimi uygulamanız halinde herkes ve piyasa için
doğru bir iş yapılacağına inanıyoruz.

Görüşlerinizi bekleriz.
İyi çalışmalar
Adnan ÖZTÜRK”

Bu yazıdan, ArcelorMittal Ambalaj’ın ithalatın önünü kesmek ve piyasaya bir disiplin 1350
getirmek için yoğun ve oldukça pahalı bir çalışma, ayrıca 2007 yılı için Erdemir’in tam
kapasite çalışmasını sağlayacak şekilde piyasada düzenlemeler yaptığı
anlaşılmaktadır. Yazıda, ArcelorMittal Ambalaj’ın Erdemir ile ilişkilerinde son derece
hassas davrandığı, ortaklıktan öte ciddi bir işbirliği yapmak için elinden geleni yaptığına
ve öyle devam etmeye çalışacağına vurgu yapılmaktadır. Fiyat konusunda ise uzun
süredir yapılan açıklamalar çerçevesinde tarafların piyasadaki tüm müşterilere aynı
mesafede durması ve hammadde maliyetlerinde taraflardan kaynaklanan büyük farklar
olmaması gerektiğine dikkat çekilmektedir.

16. ArcelorMittal Ambalaj yetkilisi Adnan ÖZTÜRK tarafından, Erdemir yetkilisi Günhan 1360
BEŞE’ye gönderilen 1.2.2007 tarihli elektronik postada aşağıdaki ifadeler yer
almaktadır:

“Sevgili Günhan Bey,

Aşağıda 2007 senesi için oluşan durumlar itibarı ile pozisyonumuzu açıklamaya
çalışacağım.

REKABET
------------------- 1370
Euro/USD paritesinin 1.30 un altına inmemesi, Avrupa’daki teneke üreticilerinin üretim
programında Mayıs’a gelmiş olması ve uyguladığımız agresif pazarlama stratejisi
sonucunda şu anda bizi rahatsız edecek bir yaklaşım olmadığını gözlüyoruz.

Türkiye’ye teklif yapabilecek sadece ArcelorMittal mevcuttur ve böyle bir stratejimiz de
olmadığına göre piyasayı dengede farz edebiliriz...”

Yukarıdaki belgede yer alan ifadelerden, teneke ürünlerinde Türkiye’ye sadece
ArcelorMittal Grubu’nun teklif yapabileceği, ancak ilgili teşebbüsün böyle bir stratejisi
olmadığı, bu nedenle piyasanın “denge”de kabul edilebileceği ifade edilmektedir. Bu 1380
ifadeler de ArcelorMittal Grubu’nun Türkiye teneke pazarına ithalatı engellemesiyle
arzın kısıtlanmasına ve Erdemir’in ArcelorMittal Ambalaj ile birlikte neredeyse tek satıcı
konumunda kalmalarının sağlamasına yönelik koordinasyonlarının başarıya ulaştığını
teyit etmektedir.

17. ArcelorMittal Ambalaj’da yapılan yerinde incelemede “Erdemir Sales per Customer
6m 2007” başlıklı dosyada Erdemir’in teneke müşterilerinin listesi ve bu müşterilere
2007 yılı 1-2-3-4-5-6 aylarında yapılan satışların yer aldığı bir belge tespit edilmiştir.
09-28/600-141
31
Anılan belgenin Erdemir’in ticari sır niteliğindeki bilgilerini kapsaması ve bu belgenin
ArcelorMittal Ambalaj’da elde edilmesi, taraflar arasında bilgi değişimi yapıldığını 1390
ortaya koymaktadır.

J.2.1.2. Değerlendirme

Yukarıda verilen bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde; ArcelorMittal Ambalaj’ın
Arcelor Grubu’na bağlı olarak faaliyet gösterdiği 17.10.2002 tarihinde %25 oranında
hissesinin Erdemir tarafından devralındığı; anılan işlem sonucu olarak Erdemir’den iki
yetkilinin ArcelorMittal Ambalaj’da Yönetim Kurulu üyesi olarak görev yapmaya
başladığı; ancak Erdemir’in ArcelorMittal Ambalaj üzerinde kontrolünün bulunmadığı
anlaşılmaktadır. 1400

Belgelerde, bu ortaklık ilişkisinin gerçekleşmesinde en önemli konunun “Ticari
Anlaşma” olduğu, asıl amacın ise Erdemir’in ürettiği teneke ve krom kaplı ürünlerin
optimum fiyat ve piyasa organizasyonu ile sürekli bir şekilde pazarda satışının
sağlanması olduğu vurgulanmaktadır.

Ticari Anlaşmanın “Rekabet Etmeme” başlıklı 3. maddesinde Erdemir ve API’nin,
SAC’ın [ArcelorMittal Ambalaj] pazarı olan “çelik ambalajlama ürünleri çelik servis
merkezi” piyasasında faaliyet göstermemesi ve Türkiye’de rekabet etmemesi hususu
düzenlenmektedir. Soruşturma sürecinde yapılan incelemelerde Erdemir’in ambalaj 1410
çeliği ürünlerinde çelik servis merkezi olarak herhangi bir faaliyetinin bulunmadığı,
böylece Ticari Anlaşmanın ilgili pazarda uygulandığı anlaşılmaktadır.

Belgelerden; ArcelorMittal Ambalaj’ın Türkiye’ye ithalat yapan firmaları uyardığı,
böylece piyasanın sakinleştiği ve ithalatın kontrol altına alındığı, dolayısıyla ilgili
pazarda arz miktarının kontrol edildiği anlaşılmaktadır.

İlgili piyasada “denge”nin kurulması için ve “strateji gereği” olarak ArcelorMittal
Grubu’nun Türkiye’deki alıcılara teklifte bulunmadığı, ayrıca fiyatların kontrol altına
alınabilmesi için çeşitli tedbirlerin alındığı görülmektedir. 1420

Bunların dışında, taraflar arasında bilgi alışverişinin söz konusu olduğu da
görülmektedir.

Yukarıda yer verilen anlaşma ve buna ilişkin uygulamaların, ilgili piyasada Erdemir ve
ArcelorMittal’in pazar paylarına yıllar itibarıyla ne şekilde yansıdığı aşağıdaki tablodan
görülmektedir:

Tablo–12: Teşebbüslerin teneke/krom kaplı ürünlerde pazar payları (%)
Teşebbüs 2003 2004 2005 2006 2007
Erdemir doğrudan satışlar (..) (..) (..) (..) (..)
ArcelorMittal Grubu (..) (..) (..) (..) (..)
Erdemir + ArcelorMittal
Grubu toplamı
70,43 71,65 76,43 61,88 80,33
Diğer 29,57 28,35 23,57 38,12 19,67
TOPLAM 100 100 100 100 100
1430
Yukarıdaki tabloda tarafların pazar payları dikkate alındığında, piyasanın iki teşebbüs
tarafından kontrol edilir hale geldiği görülmektedir.

09-28/600-141
32
Erdemir’in ArcelorMittal Ambalaj’daki hissedarlığı sonucu olarak ilgili piyasanın
yapısında meydana gelen değişim Erdemir’in birinci yazılı savunmasında da yer
almaktadır:

“Yukarıda açıklandığı gibi, ambalaj sektörünün kendine has tedarik ihtiyaçları gereği,
ölçek ekonomisine dayalı teneke malzemesi üretimine ek olarak, bu sektöre hitap
edecek dağıtım kanallarının oluşturulması da bir zorunluluktur. ERDEMİR bu 1440
eksikliğinden dolayı, ArcelorMittal Ambalaj Çeliği Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile bir anlaşma
imzalamadan önce, küçük ve orta ölçekli teneke ambalaj üreticilerinin ihtiyaçlarına
yanıt verememiş, bu yüzden de, yurt içi pazar payını belli bir oranın üzerine
çıkartamamıştır.

ArcelorMittal Ambalaj Çeliği Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile ortaklığa gidilmesinin ardından
ERDEMİR’in pazar paylarının arttığı görülmektedir. Bu da, ArcelorMittal Ambalaj Çeliği
Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile ortaklık imzalamasından beklenen hedefin gerçekleştiğini
göstermektedir. Nitekim, ERDEMİR’in Anlaşma öncesi ve sonrası pazar payları
karşılaştırıldığında, 1995-2001 döneminde, yurt içi teneke pazarındaki payının 1450
ortalama %(..) düzeyinde seyretmekte olduğu; 2002-2007 döneminde ise bu payın
ortalama %(..) düzeyine yükseldiği görülmektedir (bkz. Aşağıdaki tablo). Böylelikle, yerli
üretilen malzemenin daha büyük çoğunluğu, yine yerli üreticilerin kullanımına
sunulabilmiştir.

1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007
İthalat(%) (..) (..) (..) (..) (..) (..) (..) (..) (..) (..) (..) (..) (..)
Erdemir(%) (..) (..) (..) (..) (..) (..) (..) (..) (..) (..) (..) (..) (..)
..”

Yukarıda yer verilen bilgi ve belgeler ile yapılan değerlendirmeler çerçevesinde,
ArcelorMittal Grubu ile Erdemir arasındaki ArcelorMittal Ambalaj’ın %25’lik hissesinin
Erdemir’e devrine ilişkin “Hisse Devir Anlaşması” ile ekindeki “Ticari Anlaşma” ve bu 1460
anlaşmalara ilişkin uygulamaların taraflar arasında rekabetçi davranışların
koordinasyonuna yol açtığı ve rekabeti sınırlayıcı amaç ve etkilere sahip olduğu
anlaşılmaktadır.

Bu çerçevede anılan anlaşmalar ve bu anlaşmalara ilişkin uygulamalarla 4054 sayılı
Kanun’un 4. maddesinin ihlal edildiği, söz konusu ihlalin özellikle ilgili piyasada arz
miktarının kontrolü, bunların piyasa dışında belirlenmesi ve ilgili piyasada satım fiyatı
ile satım şartlarının tespit edilmesi şeklinde gerçekleştiği anlaşılmaktadır.

Bu noktada Kanun’un 4. maddesi kapsamında olan ArcelorMittal Grubu ve Erdemir 1470
arasındaki “Hisse Devir Anlaşması” ile ekindeki “Ticari Anlaşma” ve uygulamalara
Kanun’un 5. maddesi çerçevesinde muafiyet verilip verilemeyeceği değerlendirilmelidir.
Rekabeti sınırlama amacına sahip olan ve ilgili piyasada doğrudan rekabetin ortadan
kalkması sonucunu doğuran anılan anlaşma ve uygulamaların hiçbir şekilde muafiyete
konu olamayacağı aşikârdır.

Sonuç olarak; taraflar arasında koordinasyona neden olan ve Kanun’un 4. maddesi
kapsamında bulunduğu tespit edilen anlaşma ve uygulamalara son verilmesi; bu
çerçevede ArcelorMittal Ambalaj’daki Erdemir hissedarlığına son verilerek rekabetin
yeniden tesis edilmesi gerekmektedir. 1480


09-28/600-141
33
J.2.2. Erdemir ve Borçelik’in 4054 Sayılı Kanun’u İhlal Etmesi
J.2.2.1. 4054 sayılı Kanun’un İhlal Edilmesine İlişkin Belgeler

Borçelik, Borusan Grubu ve ArcelorMittal Grubu tarafından birlikte yönetilen bir ortak
girişim şirketidir. Borçelik’te Erdemir’in %9,34 oranında hissesi bulunmakta, ancak bu
hisse oranı Erdemir’e Borçelik üzerinde herhangi bir kontrol hakkı vermemektedir.
Erdemir Borçelik’e bir adet Yönetim Kurulu üyesi atama hakkına sahip bulunmaktadır.
1490
İki rakip teşebbüs olan Borçelik ve Erdemir’in faaliyetlerinin “soğuk haddelenmiş çelik”
ve “galvanize çelik” üretimi konusunda çakıştığı görülmektedir. Her iki teşebbüsün
ürettiği ürünler; başta beyaz eşya endüstrisi olmak üzere dayanıklı ev aletleri, büro,
mefruşat ve mutfak eşyaları üretimi ile otomotiv endüstrisi gibi alanlarda
kullanılmaktadır.

Önaraştırma kapsamında yapılan yerinde incelemede, Borçelik’te “EDÇ ziyaret öncesi
düşünceler” başlıklı tarihsiz bir belge elde edilmiştir. Önaraştırma raporunda belgedeki
ifadelerin Erdemir ve Borçelik arasında pazar paylaşımına yönelik anlaşma ve/veya
uyumlu eylemlerin varlığına işaret ettiği ifade edilmiştir. 1500

Soruşturma sürecinde yapılan incelemelerde, anılan belgenin taraflar arasında pazar
paylaşımına yönelik olduğunu ispatlayacak herhangi bir bulguya ulaşılamamıştır.
Ayrıca soruşturma kapsamında, yassı sac alımı yapan teşebbüslerden bilgi talebinde
bulunulmuştur. Gelen cevabi yazılardan da Erdemir ve Borçelik arasında pazar
paylaşımı olduğunu gösteren herhangi bir veriye ulaşılamamıştır. Bu çerçevede
teşebbüsler arasında “pazar paylaşımı” olduğuna yönelik yeterli delil bulunmadığı
sonucuna varılmıştır.

Buna karşın soruşturma sürecinde yapılan incelemelerde, Erdemir ve Borçelik 1510
arasında düzenli bir bilgi değişimi olduğunu ortaya koyan belgeler elde edilmiştir.

1. 19.1.2007 tarihinde Borçelik’ten Elif AYGÜL tarafından Erdemir’den Berk ONAY’a
gönderilen elektronik postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“Bilgiler aşağıdaki gibidir. Galvaniz biraz şaibeli. Yani kesin rakamı bulmak zor. 280 de
olabilir 350 de. Ama biz yaklaşık 300 alalım.
…
(…….) ton HDG
(…….)ton Boyalı ((……)ton kendi üretimi, (….) ton Park panel’de fason) 1520
Soğuk hemen hemen yok. Pazarda hiçbir yerde numune, deneme ve 2. kalite satışı
haricinde ürün satışı duyulmadı.”

2. Erdemir’den Berk ONAY’a iletilmek üzere 14.9.2007 tarihinde Borçelik’ten Çisil
AKALIN tarafından Elif AYGÜL’e gönderilen elektronik postada Borçelik’in ürün
bazında alım ve satış miktarlarının yer aldığı anlaşılmaktadır.

3. 14.3.2007 tarihinde Borçelik’ten Elif AYGÜL tarafından Erdemir’den Berk ONAY’a
gönderilen elektronik postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
1530
“Sana 2 gün önce mail attım ama ulaşmadı sanırım. Şubat sevkiyatları hazır mı, ayrıca
Pazar gelişim raporunun yenisi hazırlanabildi mi? Bunları benimle paylaşmanı rica
etsem…”
09-28/600-141
34
4. Yukarıdaki elektronik postaya 14.3.2007 tarihinde Erdemir’den Berk ONAY
tarafından verilen cevapta aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“Müşteri ziyaretleri falan derken dün pek yerime gelmediğim için istediklerini
hazırlayamadım. Bu arada pazar gelişim raporu en son 2006 Aralık ayı için
hesaplayabilmiştim. Rapor ekte yer almakta.
Sen de Borçelik’in Şubat değerlerini gönderebilirsen sevinirim.” 1540

5. 9.4.2007 tarihinde Erdemir’den Berk ONAY tarafından Borçelik’ten Elif AYGÜL’e
gönderilen elektronik postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“2007 yılı raporu henüz çıkmadı. Şubat dış ticaret verileri gelince çıkartmayı
düşünüyorum. Bu hafta ya da önümüzdeki hafta Şubat ayı verileri gelir. Gelişme
olunca sana iletirim.”

6. Erdemir’den Berk ONAY’a iletilmek üzere 11.5.2007 tarihinde Borçelik’ten Çisil
AKALIN tarafından Elif AYGÜL’e gönderilen elektronik postada Borçelik’in ürün 1550
bazında alım ve satış miktarları yer almaktadır.

7. 11.5.2007 tarihinde Borçelik’ten Elif AYGÜL tarafından Erdemir’den Berk ONAY’a
gönderilen elektronik postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“Ekte Borçelik Nisan ayı alım ve satımları bulabilirsin. Sizinkileri de paylaşırsan çok
sevinirim.”

8. 16.5.2007 tarihinde Erdemir’den Berk ONAY tarafından Borçelik’ten Elif AYGÜL’e
gönderilen elektronik postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: 1560

“…ERDEMİR’in gerçekleşen satış miktarları ekte yer almaktadır…”

9. Erdemir’den Berk ONAY’a iletilmek üzere 6.7.2007 tarihinde Borçelik’ten Çisil
AKALIN tarafından Elif AYGÜL’e gönderilen elektronik postada Borçelik’in ürün
bazında alım ve satış miktarları yer almaktadır.

10. Erdemir’den Berk ONAY’a iletilmek üzere 9.10.2007 tarihinde Borçelik’ten Çisil
AKALIN tarafından Elif AYGÜL’e gönderilen elektronik postada Borçelik’in ürün
bazında, yurt içi ve yurt dışı alım ve satış miktarları yer almaktadır. 1570

11. 8.11.2007 tarihinde Borçelik’ten Elif AYGÜL tarafından Erdemir’den Berk ONAY’a
gönderilen elektronik postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“Ekim ayı sevkiyatlarınız belli oldu mu? Benimle paylaşırsan sevinirim.”

12. 10.11.2007 tarihinde Erdemir’den Berk ONAY tarafından Borçelik’ten Elif AYGÜL’e
gönderilen elektronik postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“Ekim sonuçları ekte. Gecikme için kusura bakma, gönderemedim. Sen de sizinkileri 1580
paylaşırsan sevinirim.
Bu arada bir ara seni arayacağım fırsat bulabilirsem. Sizin sıcak yatırımınız hakkında
konuşmak istiyorum seninle sakıncası yoksa.”

09-28/600-141
35
13. 12.11.2007 tarihinde Borçelik’ten Elif AYGÜL tarafından Erdemir’den Berk ONAY’a
gönderilen elektronik postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“Bizim sevkiyat durumu ektedir. Pazar Gelişim raporu ile ilgili bir gelişme yok mu?”

14. 10.12.2007 tarihinde Borçelik’ten Elif AYGÜL tarafından Erdemir’den Berk ONAY’a 1590
gönderilen elektronik postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“Sevkiyatlarınız hazır oldu mu? Benimkileri aldın mı?”

15. 24.12.2007 tarihinde Erdemir’den Berk ONAY tarafından Erdemir sevkiyat bilgileri
Borçelik’ten Elif AYGÜL’e elektronik posta ile gönderilmiştir.

16. 21.1.2008 tarihinde Borçelik’ten Elif AYGÜL tarafından Erdemir’den Berk ONAY’a
gönderilen elektronik postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
1600
“Bizim sevkiyatlar ekte, sizinkileri de bugün gönderirsen sevinirim.”

17. 19.2.2008 tarihinde Borçelik’ten Elif AYGÜL tarafından Erdemir’den Gökhan
Daban’a ve Berk ONAY’a gönderilen elektronik postada aşağıdaki ifadeler yer
almaktadır:

“Ekteki sevk dosyası Berk’in bana gönderdiği dosya, bu dosyanın 2008 Ocak ayı için
güncellenmiş halini rica ediyorum. Diğer dosyada bizim sevkiyatlarımızı ve sıcak sac
kullanımınızı gösteriyor. Pazar gelişim raporunu da paylaşırsanız çok sevinirim.”
1610
18. Elif AYGÜL tarafından Borçelik yöneticilerine gönderilen ve aşağıda dökümüne yer
verilen elektronik postaların ekinde “Aylara Göre Yıllık Sevkiyat” başlıklı dosyada
Erdemir’in ürün bazında ve aylık yurt içi ve yurt dışı satış miktarları yer almaktadır:

 28.1.2003 tarihli elektronik posta
 5.2.2003 tarihli elektronik posta
 17.2.2003 tarihli elektronik posta
 21.2.2003 tarihli elektronik posta
 4.4.2005 tarihli elektronik posta
 15.5.2003 tarihli elektronik posta 1620
 5.8.2003 tarihli elektronik posta
 8.10.2003 tarihli elektronik posta
 11.12.2003 tarihli elektronik posta
 16.9.2004 tarihli elektronik posta
 5.11.2004 tarihli elektronik posta
 23.12.2004 tarihli elektronik posta

19. Elif AYGÜL tarafından Borçelik yöneticilerine gönderilen ve aşağıda dökümüne yer
verilen elektronik postaların ekinde “Pazar Gelişim Raporu” başlıklı dosya yer
almaktadır: 1630

 18.11.2002 tarihli elektronik posta
 28.1.2003 tarihli elektronik posta
 20.3.2003 tarihli elektronik posta
 14.4.2003 tarihli elektronik posta
09-28/600-141
36
 19.6.2003 tarihli elektronik posta
 23.6.2003 tarihli elektronik posta
 22.7.2003 tarihli elektronik posta
 5.8.2003 tarihli elektronik posta
 8.10.2003 tarihli elektronik posta 1640
 9.10.2003 tarihli elektronik posta
 31.1.2005 tarihli elektronik posta

J.2.2.2. Değerlendirme

Yukarıda sayılan belgeler çerçevesinde Erdemir ve Borçelik arasında düzenli bir bilgi
değişimi olduğu anlaşılmaktadır. Erdemir ve Borçelik arasında gerçekleşen yoğun bilgi
değişiminin, Erdemir’in Borçelik’teki hissedarlığı sonucunda ortaya çıktığı
değerlendirilmektedir.
1650
Taraflar arasındaki bilgi değişiminin pazardaki rekabete etkilerini değerlendirilirken,
değiştirilen bilgilerin niteliği ve ilgili pazarın yapısı önem taşımaktadır.

Taraflar arasındaki bilgi değişiminin;

 Borçelik’in iç piyasadan sıcak haddelenmiş yassı çelik aylık alım miktarlarını,
 Borçelik’in ithalat yoluyla sıcak haddelenmiş yassı çelik aylık alım miktarlarını,
 Borçelik’in soğuk haddelenmiş yassı çelik iç piyasa ve ihracat aylık satış
miktarlarını,
 Borçelik’in galvanizli yassı çelik iç piyasa ve ihracat aylık satış miktarlarını, 1660
 Borçelik’in aylık sevkiyat primlerini (USD),

 Erdemir’in ürün bazında (teneke, galvanizli, soğuk haddelenmiş, soğuk, full
hard, sıcak haddelenmiş, kalın levha) aylık iç piyasa satış miktarlarını,
 Erdemir’in ürün bazında (teneke, galvanizli, soğuk haddelenmiş, soğuk, full
hard, sıcak haddelenmiş) aylık ihracat miktarlarını

kapsadığı anlaşılmaktadır.

Erdemir’in satış miktarı bilgisinin alt ürün grubu bazında da ayrıntılı bir şekilde 1670
düzenlendiği (örneğin soğuk haddelenmiş ürün grubunda yer alan “rulo, w≥600”
“t‹0,35” “0,35≤t‹0,50” ürünlerinin aylık satış miktarları gibi) görülmektedir.

Bu çerçevede Erdemir ile Borçelik arasında değişime konu olan bilgilerin, ilgili
pazarlarda rekabete duyarlı bilgiler olduğu değerlendirilmektedir.

“J.1.Yassı Çelik Pazarının Analizi” bölümünde irdelendiği gibi yassı çelik pazarı, az
sayıda teşebbüsün faaliyet gösterdiği, yüksek yoğunlaşma oranlarının söz konusu
olduğu ve pazara giriş engellerinin bulunduğu bir yapıya sahiptir.
1680
Erdemir’in Borçelik’te sahip olduğu hissedarlığın bir sonucu olarak ortaya çıktığı
değerlendirilen bilgi değişiminin, ilgili pazarın yapısı ve değişime konu olan bilgilerin
niteliği de dikkate alındığında, rekabeti sınırladığı ve rekabetçi davranışların
koordinasyonuna yol açtığı görülmektedir.

09-28/600-141
37
Bu çerçevede ilgili piyasada rekabeti kısıtlama amaç ve etkisine sahip olan bilgi
değişimi ve taraflar arasındaki rekabetçi davranışların koordinasyonunu sağlayan
hissedarlık ilişkisi nedeniyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlal edildiği
görülmektedir.
1690
Bu noktada Kanun’un 4. maddesi kapsamında olan anılan hissedarlık ilişkisi ve taraflar
arasındaki bilgi değişimine Kanun’un 5. maddesi çerçevesinde muafiyet verilip
verilemeyeceği değerlendirilmelidir. İlgili piyasada rekabetçi davranışların
koordinasyonuna ve dolayısıyla rekabetin sınırlanmasına yol açan anılan durumun,
hiçbir şekilde muafiyete konu olamayacağı aşikârdır.

Yukarıda yer verilen bilgi ve belgeler çerçevesinde taraflar arasında koordinasyona
neden olan ve Kanun’un 4. maddesi kapsamında bulunduğu tespit edilen Borçelik’teki
Erdemir’in hissedarlığına son verilerek rekabetin tesis edilmesi gerektiği sonucuna
varılmaktadır. 1700

K. SAVUNMALAR ve BUNLARA İLİŞKİN DEĞERLENDİRMELER

Teşebbüslerin yaptıkları savunmaların özetlerine ve bunlara ilişkin değerlendirmelere
aşağıda yer verilmiştir:

1. Gerek önaraştırmada gerek soruşturmada görevlendirilen meslek personelinin
uzmanlardan oluşması gerektiği, ancak önaraştırma ve soruşturma raporlarına imza
atan heyet içerisinde rekabet uzman yardımcısının bulunmasının hukuka aykırı olduğu
iddia edilmiştir. 1710

4054 sayılı Kanun’un 36. maddesinin son fıkrasında, rekabet uzman ve yardımcılarının
meslek personeli sıfat ve yetkisi taşıdıkları açıkça ifade edilmiştir. Nitekim Danıştay
daha önce başka bir dosyada yapılan “soruşturmada uzman yardımcılarının
görevlendirildiği ve bunun usule aykırı olduğu yolundaki” iddiayı reddetmiştir. (Danıştay
Onuncu Dairesinin 18.11.2003 tarihli, E: 2001/1441, K: 2003/4468 sayılı kararı).

2. Rekabet Kurulu’nun 4054 sayılı Kanun’un 9. maddenin 3. fıkrasına göre bir karar
almadan önce ilgili teşebbüs veya teşebbüs birliklerine ihlale ne şekilde son
vereceklerine ilişkin görüşlerini yazılı olarak bildirmesi gerektiği iddia edilmektedir. 1720

Söz konusu fıkra; “Kurul, birinci fıkraya göre bir karar almadan önce ilgili teşebbüs
veya teşebbüs birliklerine ihlale ne şekilde son vereceklerine ilişkin görüşlerini yazılı
olarak bildirir” şeklinde düzenlenmiştir. Kanun’un lafzından hareketle “Kurulun takdir
yetkisinin bulunmadığı, her somut olayda bu fıkrayı uygulaması gerektiği”ni söylemek
kabul edilemez. Soruşturma Raporunda 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlal
edildiği açıkça tespit edilmiştir, bu çerçevede teşebbüslerin ihlale ne şekilde son
vermeleri gerektiği de açıktır. Nitekim Danıştay daha önce aynı konu ile ilgili öne
sürülen hukuka aykırılık iddialarını reddetmiştir. (Danıştay Onüçüncü Dairesinin
24.06.2008 tarihli, E.No: 2006/4190, K. No: 2008/5042 sayılı kararı) 1730

3. Tarafların 4054 sayılı Kanun’un 44. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca Soruşturma
Raporu ve eklerinde yer almayan ve önaraştırma/soruşturmada elde edilen tüm bilgi ve
belgelerin birer nüshasını alma hakkına sahip oldukları, ancak Soruşturma Raporu ve
eklerinde yer almayan bilgi ve/veya evrakın kendilerine verilmediği ve böylece
savunma haklarının kısıtlandığı iddia edilmiştir.
09-28/600-141
38
Rekabet Kurulu adına hareket eden Soruşturma Heyeti, Soruşturma kapsamındaki
teşebbüslerde yapmış olduğu incelemelerden elde ettiği ve/veya teşebbüslerden
istediği bilgi ve belgeleri inceleyerek ve değerlendirerek Soruşturma Raporu’nu
hazırlamaktadır. Bu kapsamda teşebbüslerin dosyaya erişim hakları, ticari sırlar 1740
çıkarıldıktan sonra kendileri ile ilgili düzenlenmiş belgeler olan Soruşturma Raporu ve
eklerinden ibarettir. Nitekim Danıştay aynı konu ile ilgili olarak, Kanunda istenilen her
türlü evrakın ve delilin taraflara verileceğine ilişkin bir zorunluluk öngörülmediğini,
Rekabet Kurulu’nun bu yönde takdirini kullanmasının işlemin hukukiliğine etkisinin,
Kanun’un 44. maddesinin son fıkrasında öngörüldüğü üzere, tarafları bilgilendirmediği
ve savunma hakkı vermediği konuları kararlarına dayanak yapamayacağı
çerçevesinde değerlendirilmesinin mümkün olduğunu ifade etmiş ve söz konusu
iddiayı reddetmiştir. (Danıştay Onüçüncü Dairesinin 14.05.2008 tarihli, E. No:
2006/1456 K. No: 2008/4211 sayılı kararı)
1750
4. ArcelorMittal Grubu ve Erdemir arasındaki 17.10.2002 tarihli Hisse Satış
Anlaşmasının daha önce Rekabet Kurulu’nun 15.9.2006 tarih ve 06-64/882-254 sayılı
kararında değerlendirilmiş olduğu iddia edilmektedir.

Söz konusu kararda Hisse Satış Anlaşmasından sadece “Sollac Ambalaj Çeliği San.
Ve Tic. A.Ş.’nin, Arcelor Packaging International S.A. ve Erdemir arasında 17.10.2002
tarihinde yapılan Hisse Satış Anlaşması ile kurulduğu” bilgisi yer almaktadır. Hisse
Satın Anlaşması ya da Ticari Anlaşmaya ilişkin olarak Kurul tarafından daha önce
herhangi bir inceleme ve değerlendirme yapılmamıştır. Kaldı ki anılan Ticari Anlaşma
önaraştırma kapsamında yapılan yerinde incelemelerde elde edilmiş ve ilgili 1760
teşebbüsler hakkında soruşturma açılmıştır.

5. Erdemir ile ArcelorMittal Grubu arasında 17.10.2002 tarihinde imzalanan “Ticari
Anlaşma”nın uygulanmadığı iddia edilmektedir.

Soruşturma raporunda söz konusu anlaşmanın yürürlükte olduğu bizzat taraflarla
yapılan görüşmelerde ifade edilmiştir. Nitekim Erdemir Genel Müdürü Oğuz N. ÖZGEN
ile 14.3.2008 tarihinde yapılan ve görüşmede adı geçen yetkiliye anılan Ticari
Anlaşmanın halen yürürlükte olup olmadığı ile ilgili aşağıdaki soru sorulmuş ve
aşağıdaki yanıt alınmıştır: 1770

“SORU: Ticari anlaşmanın 4.2. maddesinde “Bu Ticari anlaşma başlangıç olarak beş
yıllık dönem için yürürlükte kalacak ve taraflardan biri sürenin bitiminden altı ay önce
yazılı olarak fesih ihbarında bulunmadığı sürece otomatik olarak aynı süre ile
yenilenmiş olacaktır” ifadesi var. Bitiminde ne oldu? Yenilendi mi?

YANIT: Şu anda uzamış durumda ve söz konusu anlaşma yürürlükte.”

Bu çerçevede, taraflar arasında imzalanan “Ticari Anlaşma”nın beş yıllık dönem
sonunda otomatik olarak uzadığı ve yürürlükte olduğu anlaşılmıştır. Bununla birlikte 1780
mezkûr anlaşmanın ilgili pazarda ne şekilde uygulandığı ve anlaşmanın pazara etkileri
taraf teşebbüslerden elde edilen çok sayıda bilgi ve belgeden oluşan delillerin analizi
yapılmak suretiyle Soruşturma Raporunda ayrıntılı bir şekilde gösterilmiştir.




09-28/600-141
39
6. İlgili ürün pazarının doğru tespit edilmediği iddia edilmektedir.

Soruşturma kapsamında ilgili ürün pazarı “yassı çelik ürünleri” olarak; alt pazarlar ise 1790
“sıcak haddelenmiş saclar”, “soğuk haddelenmiş saclar”, “galvanizli saclar”, “teneke ve
krom kaplı saclar” (ambalaj çeliği), “kalın levhalar” ile “ambalaj çeliği kesme, dilme ve
biçme pazarı” (ambalaj çeliği servis merkezi pazarı) olarak belirlenmiştir. Söz konusu
pazarlar doğru olarak tespit edilmiştir.

Kaldı ki Danıştay’ın konu ile ilgili bir kararında 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinde "de
minimis" kuralına, bir başka ifadeyle 4. maddenin uygulanmasına yönelik bir pazar payı
eşiğine yer verilmediğinden; bir anlaşma, eylem veya kararın bu madde kapsamına
girip girmediğinin tespitinde taraf teşebbüslerin pazar gücüne bakılmasına, dolayısıyla
ilgili pazarın tanımlanmasına gerek bulunmadığı belirtilmiştir. (Danıştay Onüçüncü 1800
Dairesinin 25.11.2008 tarihli ve E. No: 2006/4724 K. No: 2008/7418 sayılı kararı)

7. ArcelorMittal Ambalaj şirketinin API ve Erdemir’in ortak kontrolünde tam işlevsel bir
ortak girişim olduğu iddia edilmektedir.

Soruşturma Raporunda Erdemirin 2002 yılında ArcelorMittal Ambalajın %25’lik
hissesini devraldığı ancak anılan şirketin kontrolünün tek başına ArcelorMittal’da
bulunduğu tespit edilmiştir.
14.3.2008 tarihinde yapılan görüşmede Erdemir Genel Müdürü Oğuz N. ÖZGEN,
Erdemir Mali İşler Genel Müdür Yardımcısının ArcelorMittal Ambalaj’da Yönetim Kurulu 1810
üyesi olarak görev yaptığı, ancak Erdemir’in ArcelorMittal Ambalaj’da kontrol hakkının
bulunmadığını ifade etmiştir.
Ayrıca ArcelorMittal Ambalajın ikinci yazılı savunmasında aşağıdaki ifadeler yer
almaktadır.
“1. ArcelorMittal Ambalaj Çeliği Hisselerinin Devri:
Erdemir 17.10.2002 tarihinde AMAÇ’ın (o dönemde SOLLAC) %25 hissesini
devralmıştır.
Rekabet Hukuku’nda bu gibi hukuki ya da fiili işlemlerin kontrolü Rekabet Kurumu
tarafından Kanunun 7. maddesi ve 1997/1 sayılı Tebliğ çerçevesinde yapılmaktadır. Bu
gibi işlemler, sonucunda bir yoğunlaşmanın oluşup oluşmadığına bağlı olarak Kurul 1820
denetimine bağlanmıştır.
Yoğunlaşma iki ya da daha fazla teşebbüsün birleşmesi ya da bir teşebbüsün
kontrolünün el değiştirmesi sonucunda ortaya çıkabilir. Kontrol kavramı, herhangi bir
yoğunlaşma işleminin değerlendirilmesindeki en önemli unsurdur. Bir işlemin
yoğunlaşma olarak değerlendirilmesi için teşebbüslerin kontrolünde sürekli ve kalcı bir
el değişikliği olması gerekmektedir.
Bahse konu devralma işlemi 97/1 sayılı Tebliğ gereği birleşme sayılan hallerden
değildir zira AMAÇ (eski unvanı Sollac) teşebbüsünde herhangi bir kontrol değişikliği
yaratmamaktadır.”
1830
Yukarıda yer verilen tespit ve ifadelerden ArcelorMittal Ambalajın Erdemir ve
ArcelorMittal tarafından ortak kontrol edilen bir ortak girişim şirketi olmadığı aksine
şirketin kontrolünün tek başına ArcelorMittal’da (API) bulunduğunu açıkça
09-28/600-141
40
göstermektedir. Ayrıca ArcelorMittal Ambalaj’ın ortak girişimin diğer şartlarını da
taşımadığı açıktır. Bu çerçevede ilgili iddia ciddi bulunmamaktadır.

8. “Ticari Anlaşmadaki rekabet etmeme hükmünün, Erdemir’in ArcelorMittal Ambalaj’ın
%25 hissesinin satın alması işlemin gerçekleşmesi ile doğrudan ilgili ve gerekli bir yan
sınırlama olduğu” iddia edilmiştir.
1840
Rekabet hukuku uygulamalarında özellikle yoğunlaşmaların kontrolünde sıklıkla
karşılaşılabilen “rekabet etmeme” gibi hükümlerin “yan sınırlama” şeklindeki bir
düzenleme sayılabilmesi için bazı kriterler bulunmaktadır. Rekabet etmeme hükmünün
yan sınırlama sayılabilmesi için taraflar bakımından kısıtlayıcı, asıl işlemle doğrudan
ilgili ve asıl işlemin yürütülmesi için gerekli, kapsamının belirli ve orantılı olması
gerekmektedir. Yoğunlaşma işlemlerinde ticari itibar ya da know-how transferlerinin
mevcut olduğu durumlarda 5 yıla kadar olan rekabet yasakları yan sınırlama
kapsamında değerlendirilmektedir.

Öte yandan ortak girişim şeklindeki yoğunlaşma işlemlerinde de ana teşebbüslere 1850
getirilen rekabet etmeme yasakları genel olarak yan sınırlama olarak kabul
edilmektedir. Ortak girişimlerde ana teşebbüslerin rekabet etmemelerinin yan sınırlama
olarak onaylanması genel olarak bir ortak girişimin taraflarının kurucuları oldukları
şirkette hissedarlıkları süresince değil de ortak kontrole sahip oldukları müddetçe
geçerli olabilmektedir.

AB Komisyonu ve Rekabet Kurulu’nun genelde uygulamaları da hissedarlık değil ortak
kontrol kriterini göz önüne alan bir yaklaşım çerçevesindedir.

Erdemir’in 2002 yılında ArcelorMittal Ambalaj’ın hisselerinin %25’ini satın alması 1860
herhangi bir kontrol değişikliğine yol açmamıştır ve bu nedenle yoğunlaşma doğurucu
bir işlem değildir. Bu hissedarlık çerçevesinde herhangi bir ticari itibar ve know-how
gibi unsurların devri söz konusu değildir. Erdemir ve ArcelorMittal Grubu’nun bahse
konu işlem neticesinde üretim, dağıtım, araştırma-geliştirme gibi alanlarda tüketici
faydasını sağlayacak, ekonomik/teknik gelişmeye yol açacak arzı artırıcı, fiyatı
düşürücü ya da kaliteyi, hizmeti veya yeniliği artırıcı bir işbirliğini hedeflemedikleri
anlaşılmaktadır.

Bu çerçevede; Ticari Anlaşmada yer alan “rekabet etmeme” hükmünün iddia edildiği
gibi bir yan sınırlama sayılmasının yukarıda yer verilen açıklamalar kapsamında 1870
mümkün olmayacağı, Kanun’un 4. maddesinin açık bir şekilde ihlal edildiği sonucuna
ulaşılmıştır.

9. Taraflar arasında imzalanan Ticari Anlaşmanın bireysel muafiyet alacağı iddia
edilmektedir.

ArcelorMittal Grubu ve Erdemir arasındaki “Hisse Devir Anlaşması” ile ekindeki “Ticari
Anlaşma” ve söz konusu anlaşmalara ilişkin uygulamaların taraflar arasında rekabetçi
davranışların koordinasyonunu sağladığı ve ne gibi rekabeti sınırlayıcı amaç ve
etkilere sahip olduğu Soruşturma Raporu’nda ayrıntılı bir şekilde ortaya konulmuştur. 1880
Dolayısıyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini açıkça ihlal eden bir anlaşmanın
bireysel muafiyet alması mümkün görülmemektedir.

09-28/600-141
41
10. ArcelorMittal FCE Çelik Ticaret A.Ş.’nin Hisse Satış Anlaşması ve Ticari
Anlaşmaya taraf olmadığı, dolayısıyla soruşturmadan çıkarılması gerektiği iddia
edilmektedir.

Soruşturma sürecinde yapılan incelemelerde ArcelorMittal FCE Çelik Ticaret A.Ş.’nin
4054 sayılı Kanunu ihlal ettiğine ilişkin herhangi bir bulguya rastlanılmaması nedeniyle,
ArcelorMittal FCE Çelik Ticaret A.Ş.’ye 4054 sayılı Kanun çerçevesinde herhangi bir 1890
idari para cezası uygulanamayacağı kanaatine ulaşılmıştır.

11. “EDÇ ziyareti öncesi düşünceler” başlıklı belgenin bir iç yazışma olduğu ve pazar
paylaşımını göstermediği iddia edilmektedir.

Söz konusu belgedeki “pazar paylaşımını” çağrıştıran ifadeler Soruşturma kapsamında
yapılan incelemelerde doğrulanamamış, ayrıca pazar paylaşımı iddiasını ispatlayacak
herhangi bir veriye ulaşılamamıştır.

12. Bağlı yönetimlerin (Erdemir’in Borçelik’te sahip olduğu azınlık hissedarlığı ve 1900
yönetim kuruluna üye atayabilmesinin) kendi başına rekabet hukuku çerçevesinde ihlal
sayılamayacağı ve bağlı yönetimler nedeni ile rekabetin sınırlanması için bağlı
yöneticilerin ilgili teşebbüsün ekonomik davranışlarını önemli derecede etkileme
imkanına sahip olması gerektiği iddia edilmektedir.

Rakip bir teşebbüste sahip olunan azınlık hissedarlığı ve bu hissedarlık nedeniyle
yönetim kuruluna üye atanabilmesinin ne gibi rekabeti engelleyici sonuçlar
doğurabileceği Rekabet Kurulu’nun bazı kararlarında tartışılmıştır. Türkiye – İtalya Ro-
Ro kararında (13.7.2005 tarih ve 05-46/668-170 sayılı Karar) ilgili pazarın yüksek
yoğunlaşma oranı da dikkate alınarak, bir teşebbüsün yönetim kurulunda başkanlık ve 1910
üyelik yapan kişilerin rakip bir teşebbüste de aynı görevi üstlenmesinin kaçınılmaz
olarak rekabeti kısıtlayıcı nitelikte işbirliği doğuracağı ifade edilerek bu yapının sona
erdirilmesi şartı getirilmiştir. Yine Nitro-Mak kararı (29.3.2007 tarih ve 07-29/268-98
sayılı Karar), yoğunlaşma oranı yüksek olan bir pazarda, oyunculardan birinin başlıca
rakibinde hissedar olmasının tek başına rekabeti kısıtlayıcı bir anlaşma olarak kabul
edilebileceğini göstermesi bakımından önemlidir. Bir başka deyişle Nitro-Mak kararı,
kurulun pazarın yapısını da dikkate alarak, azınlık hisse devirlerini rekabeti sınırlayıcı
başkaca anlaşmaların yokluğunda dahi tek başına 4. madde kapsamında
değerlendirebileceğine işaret etmektedir. Bu çerçevede, Erdemir ve Borçelik’in faaliyet
gösterdiği ve “J.1.Yassı Çelik Pazarının Analizi” bölümünde ayrıntılı olarak 1920
değerlendirilen pazarın yapısı da dikkate alınarak, Erdemir’in Bordemir’de azınlık
hissedarlığa sahip olması ve bu hissedarlık nedeniyle Borçelik yönetim kuruluna üye
atanabilmesinin kaçınılmaz olarak teşebbüsler arasında rekabeti kısıtlayıcı nitelikte
işbirliği doğurduğu açıktır.

Erdemir’in Borçelik üzerindeki konumu, başka bir deyişle Erdemirin Borçelikte sahip
olduğu ortaklık ilişkisi ve bu ilişkinin yarattığı etkilere Borusan Demir Çelik kararında
(24.7.2008 tarih ve 08-47/648-245 sayılı) yer verilmiştir. Kararda, dosya konusu işlemin
Borçelik bünyesinde gerçekleştirilmek yerine yeni bir tüzel kişilik kurmak suretiyle
hayata geçirilmesinin hukuki, ticari ve ekonomik gerekçeleri, Borçelik tarafından 1930
aşağıdaki şekilde açıklanmıştır:
“…Öte yandan, Borçelik’in ortaklarından Erdemir’in halihazırda sıcak haddeleme
faaliyetinde bulunması, onu yeni yapılacak yatırımın rakibi konumuna
sokmaktadır. Rakipler arasında bilgi transferi, rekabetin sağlıklı yapılmasının
09-28/600-141
42
engelleyecek bir unsurdur. Yeni yatırımın Borçelik bünyesinde gerçekleştirilmesi
halinde, Borçelik’in hissedarlarından olan ve yönetim kurulunda bir üyesi olan
Erdemir otomatik olarak yeni yatırımın da yönetiminde söz sahibi olacaktır.
İşlem tarafları en büyük rakiplerinin, yeni kuracakları yatırımın yönetiminde söz
sahibi olmasının ve yeni yatırıma ilişkin stratejik ticari konular hakkında bilgi
akışının ve koordinasyon riskinin önüne geçilmesinin sağlanması amacı ile yeni 1940
yatırımı Borçelik bünyesinde gerçekleştirmektense, Borçelik’in de hissedarı
olduğu yeni bir tüzel kişilik bünyesinde gerçekleştirilmesini öngörmüşlerdir. …”
Bu ifadelerden, Erdemir’in Borçelik’in ticari kararlarını etkilediği ve Erdemir’in
Borçelik’in gizli bilgilerine ulaşma imkanın olduğu bizzat Borçelik tarafından açık bir
şekilde ifade edilmiştir.

13. Erdemir ile Borçelik arasında bilgi değişiminin tek başına bir rekabet ihlali olmadığı,
kartel anlaşması gibi bir ihlalin kolaylaştırıcı eylemi olduğu, yalnızca bilgi değişiminden
ötürü ilgili teşebbüslere para cezası verilmemesi gerektiği iddia edilmektedir.
1950
Soruşturma kapsamında yapılan incelemelerde, Erdemir ve Borçelik arasında yoğun
bir bilgi değişimi olduğunu gösteren bilgi ve belgeler tespit edilmiştir. Erdemir ve
Borçelik arasında gerçekleşen bu yoğun bilgi değişiminin anılan hissedarlık ilişkisi
sonucunda ortaya çıktığı değerlendirilmektedir.

İlgili pazarın yapısı ve değişime konu olan bilginin niteliği dikkate alındığında,
Erdemir’in Borçelik’te sahip olduğu hissedarlığın ve bunun sonucu olarak gerçekleşen
bilgi değişiminin taraflar arasında rekabetçi davranışların koordinasyonuna yol açtığı
ve rekabeti sınırlayıcı amaç ve etkilere sahip olduğu görülmektedir.
1960
L. ERDEMİR’İN ARCELORMİTTAL AMBALAJ VE BORÇELİK’TE SAHİP OLDUĞU
HİSSEDARLIKLARA VE TİCARİ ANLAŞMAYA SON VERME KARARI

Soruşturma süreci devam ederken, Erdemir temsilcisi tarafından gönderilen ve
Rekabet Kurumu kayıtlarına 17.9.2008 tarih ve 6229 sayı ile giren yazıda aşağıdaki
ifadeler yer almaktadır:

“…Yönetim Kurulumuz, sayın Kurumunuzun 10.04.2008 tarih ve B.50.REK.0.05.00.00-
110/206 (1203) sayılı yazısında yer alan iddia, tespit ve değerlendirmeleri dikkate
alarak ve Şirketimizin, … , tamamen haksız, yersiz ve mesnetsiz iddialarla karşı 1970
karşıya kalmış olmasından büyük üzüntü duyarak, 11.09.2008 tarih ve 8971sayılı
Kararı ile Şirketimizin asli faaliyetlerini yürütme enerjisini ve kabiliyetini kaçınılmaz bir
şekilde olumsuz etkileyen rekabet soruşturmasının dayanakları olduğunu belirttiğiniz
Erdemir, ArcelorMittal Ambalaj Çeliği San. ve Tic. A.Ş. ve Arcelor Packaging
International SA arasında 17.10.2002 tarihinde akdedilen Ticari Anlaşma’nın ve
ArcelorMittal Ambalaj Çeliği San. Tic. A.Ş. ile Borçelik Çelik San. Tic. A.Ş.’deki
ortaklıklarımızın sona erdirilmesine karar vermiş ve bu Karar, Şirketimiz tarafından
15.09.2008 tarihli İMKB Bülteni’nde kamuya ilan edilmiştir.

Anılan Yönetim Kurulu Kararı gereğince, Genel Müdürlüğümüz tarafından, 17.10.2002 1980
tarihli Ticari Anlaşma ile ArcelorMittal (Sollac) Ambalaj Çeliği San. ve Tic. A.Ş.’deki ve
Borçelik Çelik Sanayi Tic. A.Ş.’deki ortaklıklarımızın sona erdirilmesini teminen,
ArcelorPackaging International SA’ya, ArcelorMittal (Sollac) Ambalaj Çeliği San. Tic.
A.Ş.’ye ve Borçelik Çelik Sanayi Ticaret A.Ş.’ye gerekli yazılar yazılmıştır.

09-28/600-141
43
Bütün bunların, yürütülmekte olan soruşturmada, 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin
5 ve 6. fıkraları kapsamında değerlendirilmesi arz ve talep olunur.”

Yukarıda yer verilen yazıda, 11.9.2008 tarihinde Erdemir Yönetim Kurulu’nun, Rekabet
Kurulunun 2.4.2008 tarihli 08-27/313-M sayılı Kararı ile yürütülmekte olan 1990
soruşturmada yer alan iddia, tespit ve değerlendirmeleri de dikkate alarak,
soruşturmanın dayanağını oluşturan ArcelorMittal Ambalaj ve Borçelik’teki ortaklıkların
ve 17.10.2002 tarihli Ticari Anlaşma’nın sona erdirilmesine karar verdiği görülmektedir.

Erdemir Yönetim Kurulunun ilgili kararının, Soruşturma Raporunda tespit edilen ve
4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin açık bir şekilde ihlal edilmesine yol açan ve
teşebbüsler arasında 17.10.2002 tarihinden günümüze kadar gelen yapısal bağı
ortadan kaldıracak ve ilgili piyasada rekabetin yeniden tesis edilmesini sağlayacak
nitelikte olduğu, ancak bu kararın “ihlale son verme” anlamı taşıdığı anlaşılmaktadır.
2000
Kanun’un 16. maddesinin 6. fıkrası aşağıdaki şekildedir:
“Kanuna aykırılığın ortaya çıkarılması amacıyla Kurumla aktif işbirliği yapan teşebbüs
ya da teşebbüs birlikleri veya bunların yöneticileri ve çalışanlarına, işbirliğinin niteliği,
etkinliği ve zamanlaması dikkate alınarak ve gerekçesi açık bir şekilde gösterilmek
suretiyle üçüncü ve dördüncü fıkralarda belirtilen cezalar verilmeyebilir veya bu
fıkralara göre verilecek cezalarda indirim yapılabilir.”

Yukarıda yer verilen fıkrada Kurumla “aktif işbirliği” yapılması hali düzenlenmektedir.
İlgili düzenlemenin uygulanabilmesi için ilgili teşebbüslerin ihlallerini kabul ederek
Kurumla aktif işbirliğinde bulunmaları gerekmektedir. 2010

Erdemir ilgili başvurusu ile birlikte Kuruma 4054 sayılı Kanun’un ihlaline ilişkin olarak
herhangi bir bilgi ya da belge sunmuş değildir. Ayrıca ilgili başvuruda Erdemir’in 4054
sayılı Kanun’a aykırı davranışını kabul eden herhangi bir beyan da bulunmamaktadır.
Buna karşın ilgili yazıda soruşturma konusu iddiaların “haksız, yersiz ve mesnetsiz”
olduğu savunulmaktadır.

Yukarıda verilen bilgi ve belgeler çerçevesinde Erdemir’in 17.9.2008 tarihli yazısı ve
Erdemir Yönetim Kurulu’nun 11.9.2008 tarihli kararının “ihlale son verme niteliği
taşıdığı”, ancak 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin 6. fıkrası kapsamında “Kanuna 2020
aykırılığın ortaya çıkarılması amacıyla Kurumla aktif işbirliği yapılması” hali olarak
değerlendirilmesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmaktadır.

M. GEREKÇE VE HUKUKİ DAYANAK

Soruşturma sürecinde yapılan incelemeler ve elde edilen deliller çerçevesinde, ilgili
pazarda Kanun’un ihlalinin “ArcelorMittal Grubu ve Erdemir’in 4054 sayılı Kanun’u
ihlali” ile “Erdemir ve Borçelik’in 4054 sayılı Kanun’u ihlali” olmak üzere iki bağımsız
davranış şeklinde gerçekleştiği tespit edilmiştir.
2030
A. ArcelorMittal Grubu ve Erdemir’in 4054 sayılı Kanun’u ihlali

Soruşturma kapsamında ArcelorMittal Grubu ile Erdemir arasındaki ArcelorMittal
Ambalaj’ın %25’lik hissesinin Erdemir’e devrine ilişkin “Hisse Devir Anlaşması” ile
ekindeki “Ticari Anlaşma” ve bu anlaşmalara ilişkin uygulamaların taraflar arasında
09-28/600-141
44
rekabetçi davranışların koordinasyonuna yol açtığı ve rekabeti sınırlayıcı amaç ve
etkilere sahip olduğu anlaşılmaktadır.

4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi, “Belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan
veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya 2040
bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar,
uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri hukuka aykırı ve
yasaktır…” şeklindedir.

Bu çerçevede anılan anlaşmalar ve bu anlaşmalara ilişkin uygulamalarla 4054 sayılı
Kanun’un 4. maddesinin ihlal edildiği; söz konusu ihlalin özellikle ilgili piyasada arz
miktarının kontrolü, bunların piyasa dışında belirlenmesi ve ilgili piyasada satım fiyatı
ile satım şartlarının tespit edilmesi şeklinde gerçekleştiği anlaşılmaktadır.

4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası, “Bu Kanunun 4, 6 ve 7 nci 2050
maddelerinde yasaklanmış davranışlarda bulunanlara, ceza verilecek teşebbüs ile
teşebbüs birlikleri veya bu birliklerin üyelerinin nihai karardan bir önceki mali yıl
sonunda oluşan veya bunun hesaplanması mümkün olmazsa nihai karar tarihine en
yakın mali yıl sonunda oluşan ve Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi
gelirlerinin yüzde onuna kadar idarî para cezası verilir.” şeklindedir.

Bu çerçevede ArcelorMittal Ambalaj Çeliği San. ve Tic. A.Ş. ve Ereğli Demir ve Çelik
Fabrikaları T.A.Ş.’ye Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca para cezası
verilmesi; para cezası belirlenirken 2008 mali yılı sonunda oluşan gayri safi gelirlerinin
esas alınması gerekmektedir. 2060

4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin beşinci fıkrası, “Kurul, üçüncü fıkraya göre idarî
para cezasına karar verirken, 30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanununun
17 nci maddesinin ikinci fıkrası bağlamında, ihlalin tekerrürü, süresi, teşebbüs veya
teşebbüs birliklerinin piyasadaki gücü, ihlalin gerçekleşmesindeki belirleyici etkisi,
verilen taahhütlere uyup uymaması, incelemeye yardımcı olup olmaması, gerçekleşen
veya gerçekleşmesi muhtemel zararın ağırlığı gibi hususları dikkate alır.” şeklindedir.

Teşebbüslerin ilgili pazardaki gücü ve ihlal sonucu pazarın büyük bölümde rekabetin
ortadan kalkması gibi hususlar dikkate alındığında; 2070
- ArcelorMittal Ambalaj’a 2008 mali yılı sonunda oluşan gayri safi gelirinin
takdiren %0,5’i oranında idari para cezası verilmesi gerektiği;
- Erdemir’e 2008 mali yılı sonunda oluşan gayri safi gelirinin takdiren %0,5’i
oranında idari para cezası verilmesi ancak; ihlal konusu faaliyetlerin teşebbüsün
toplam cirosu içindeki payının çok düşük olması hafifletici unsur olarak
değerlendirilerek anılan teşebbüse 2008 mali yılı sonunda oluşan gayri safi
gelirinin takdiren %0,2’si oranında idari para cezası uygulanması gerektiği,
sonucuna ulaşılmaktadır.

4054 sayılı Kanun’un 9. maddesi uyarınca rekabetin tesisi için, verilen taahhüt 2080
çerçevesinde, ArcelorMittal Ambalaj’daki Erdemir hissedarlığına son verilmesi
gerekmektedir.

Yapılan incelemelerde ArcelorMittal Grubu’na bağlı olan ArcelorMittal FCE Çelik
Ticaret A.Ş.’nin 4054 sayılı Kanun’u ihlal ettiğine ilişkin herhangi bir bilgi ve belgeye
09-28/600-141
45
ulaşılamaması nedeniyle ilgili teşebbüse idari para cezası uygulanmasına gerek
olmadığı sonucuna varılmaktadır.

B. Erdemir ve Borçelik’in 4054 sayılı Kanun’u ihlali
2090
Borçelik’te Erdemir’in %9,34 oranında hissesi bulunmakta, ancak bu hisse oranı
Erdemir’e Borçelik üzerinde herhangi bir kontrol hakkı vermemektedir. Ayrıca Erdemir
Borçelik’e bir adet Yönetim Kurulu üyesi atama hakkına sahip bulunmaktadır.
Soruşturma sürecinde yapılan incelemelerde Erdemir ve Borçelik arasında düzenli bir
bilgi değişimi olduğu ve değişime konu olan bilgilerin, ilgili pazarlarda rekabete duyarlı
bilgiler olduğu tespit edilmiştir. Erdemir ve Borçelik arasında gerçekleşen yoğun bilgi
değişiminin anılan hissedarlık ilişkisi sonucunda ortaya çıktığı değerlendirilmektedir.

Erdemir’in Borçelik’te sahip olduğu hissedarlığın bir sonucu olarak ortaya çıktığı
değerlendirilen bilgi değişiminin, ilgili pazarın yapısı ve değişime konu olan bilgilerin 2100
niteliği dikkate alındığında, rekabeti sınırladığı ve rekabetçi davranışların
koordinasyonuna yol açtığı görülmektedir. Bu çerçevede ilgili piyasada rekabeti
kısıtlama amaç ve etkisine sahip olan bilgi değişimi ve taraflar arasındaki rekabetçi
davranışların koordinasyonunu sağlayan hissedarlık ilişkisi nedeniyle 4054 sayılı
Kanun’un 4. maddesinin ihlal edildiği anlaşılmaktadır.

Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca Borçelik ve Erdemir’e para cezası
verilmesi; para cezası belirlenirken 2008 mali yılı sonunda oluşan gayri safi gelirlerinin
esas alınması gerekmektedir.
2110
4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca ve yukarıda yer verilen
değerlendirmeler ışığında Erdemir ve Borçelik’in yassı çelik pazarındaki gücü dikkate
alındığında;
- Erdemir’e 2008 mali yılı sonunda oluşan gayri safi gelirinin takdiren %0,2’si
oranında idari para cezası verilmesi gerektiği,
- Borçelik’e 2008 mali yılı sonunda oluşan gayri safi gelirinin takdiren %0,2’si
oranında idari para cezası verilmesi gerektiği
sonucuna ulaşılmaktadır.

4054 sayılı Kanun’un 9. maddesi uyarınca rekabetin tesisi için, Borçelik’deki Erdemir 2120
hissedarlığına verilen taahhüt çerçevesinde son verilmesi gerekmektedir.

K. SONUÇ

2.4.2008 tarih ve 08-27/313-M sayılı Kurul kararı uyarınca yürütülen soruşturma ile ilgili
olarak düzenlenen Rapor’a ve Ek Görüş’e, toplanan delillere, yazılı savunmalara, sözlü
savunma toplantısındaki açıklamalara ve incelenen dosya kapsamına göre;

A) 1- ArcelorMittal Grubu ile Ereğli Demir ve Çelik Fabrikaları T.A.Ş. arasındaki
ArcelorMittal Ambalaj Çeliği San. ve Tic. A.Ş.’nin %25’lik hissesinin Ereğli Demir ve 2130
Çelik Fabrikaları T.A.Ş.’ye devrine ilişkin “Hisse Devir Anlaşması” ile ekindeki
“Ticari Anlaşma” ve bu anlaşmalara ilişkin uygulamaların taraflar arasında rekabetçi
davranışların koordinasyonuna yol açtığına ve rekabeti sınırlayıcı amaç ve etkilere
sahip olduğuna, böylece 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4.
maddesinin ihlal edildiğine,
09-28/600-141
46
2- Bu nedenle 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca;

- ArcelorMittal Ambalaj Çeliği San. ve Tic. A.Ş.’ye 2008 mali yılı sonunda oluşan
245.698.578,-TL tutarındaki gayri safi gelirinin takdiren %0,5 (binde beş)’i
oranında olmak üzere 1.228.492,89 TL 2140
(birmilyonikiyüzyirmisekizbindörtyüzdoksaniki Türk Lirası seksendokuz Kuruş)
idari para cezası verilmesine,

- Ereğli Demir ve Çelik Fabrikaları T.A.Ş.’ye 2008 mali yılı sonunda oluşan gayri
safi gelirinin takdiren %0,5 (binde beş)’i oranında idari para cezası verilmesine
ancak; ihlal konusu faaliyetlerin teşebbüsün toplam cirosu içindeki payının çok
düşük olması hafifletici unsur olarak değerlendirilerek anılan teşebbüse 2008
mali yılı sonunda oluşan 5.028.616.243,94 TL tutarındaki gayri safi gelirinin
takdiren %0,2 (binde iki)’si oranında olmak üzere 10.057.232,49 TL
(onmilyonelliyedibinikiyüzotuziki Türk Lirası kırkdokuz Kuruş) idari para cezası 2150
uygulanmasına,

3- 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesi uyarınca rekabetin tesisi için ArcelorMittal
Ambalaj Çeliği San. ve Tic. A.Ş.’deki Ereğli Demir ve Çelik Fabrikaları T.A.Ş.
hissedarlığına verilen taahhüt çerçevesinde, gerekçeli kararın taraflara tebliğ
tarihinden itibaren 12 ay içinde son verilerek durumun Rekabet Kurumuna tevsik
edilmesi gerektiğinin ilgili teşebbüslere bildirilmesine; bu süre içerisinde rekabeti
ortadan kaldırıcı faaliyetlerden kaçınılmasına, aksi takdirde 4054 sayılı Kanun’un
17. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca idari para cezası
uygulanacağının ilgili teşebbüslere bildirilmesine, 2160

4- Önaraştırma ve soruşturma sürecinde yapılan incelemelerde ArcelorMittal FCE
Çelik Ticaret A.Ş.’nin 4054 sayılı Kanun’u ihlal ettiğine ilişkin herhangi bir bilgi ve
belgeye ulaşılamaması nedeniyle ilgili teşebbüse idari para cezası uygulanmasına
gerek olmadığına,

B) 1- Borusan Grubu ve ArcelorMittal Grubu tarafından ortaklaşa yönetilen ve bir ortak
girişim şirketi olan Borçelik Çelik San. ve Tic. A.Ş.’de Ereğli Demir ve Çelik
Fabrikaları T.A.Ş.’nin sahip olduğu %9,34 hissedarlığın, taraflar arasında rekabetçi
davranışların koordinasyonuna yol açtığına ve rekabeti sınırlayıcı amaç ve etkilere 2170
sahip olduğuna, böylece 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4.
maddesinin ihlal edildiğine,

2- Bu nedenle 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca;

- Ereğli Demir ve Çelik Fabrikaları T.A.Ş.’ye 2008 mali yılı sonunda oluşan
5.028.616.243,94 TL tutarındaki gayri safi gelirinin takdiren %0,2 (binde
iki)’si oranında olmak üzere 10.057.232,49 TL
(onmilyonelliyedibinikiyüzotuziki Türk Lirası kırkdokuz Kuruş) idari para
cezası verilmesine, 2180
- Borçelik Çelik San. ve Tic. A.Ş.’ye 2008 mali yılı sonunda oluşan
1.199.908.739,33 TL tutarındaki gayri safi gelirinin takdiren %0,2 (binde
iki)’si oranında olmak üzere 2.399.817,48 TL
(ikimilyonüçyüzdoksandokuzbinsekizyüzonyedi Türk Lirası kırksekiz Kuruş)
idari para cezası verilmesine,

09-28/600-141
47
3- 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesi uyarınca rekabetin tesisi için Borçelik Çelik San.
ve Tic. A.Ş.’deki Ereğli Demir ve Çelik Fabrikaları T.A.Ş. hissedarlığına verilen
taahhüt çerçevesinde gerekçeli kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 12 ay
içinde son verilerek durumun Rekabet Kurumuna tevsik edilmesi gerektiğinin ilgili 2190
teşebbüslere bildirilmesine; bu süre içerisinde rekabeti ortadan kaldırıcı
faaliyetlerden kaçınılmasına, aksi takdirde 4054 sayılı Kanun’un 17. maddesinin
birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca idari para cezası uygulanacağının ilgili
teşebbüslere bildirilmesine,

OYBİRLİĞİ ile Danıştay yolu açık olmak üzere karar verilmiştir.





Başkan V.
Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI





Mehmet Akif ERSİN

Dr. Mustafa ATEŞ

İsmail Hakkı KARAKELLE





Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY





Murat ÇETİNKAYA



Full & Egal Universal Law Academy