Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2010-2-267 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 11-09/168-57
Karar Tarihi : 16.2.2011
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ (İkinci Başkan) 10
Üyeler : Mehmet Akif ERSİN, İsmail Hakkı KARAKELLE, Murat
ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER : Nur Seda KÖKTÜRK, Esma GÜNDOĞDU
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : - Bilal YÜKSEL
76 Sokak No:63/3 Güzelyalı/İzmir
D. HAKKINDA
ÖNARAŞTIRMA YAPILAN: -Yazıcı Üreten Teşebbüsler 20
E. DOSYA KONUSU : Yazıcı üretimi ve/veya satışı yapan teşebbüslerin
kartuş ve mürekkep alımında da müşterileri kendilerine yönlendirdikleri ve
fahiş fiyat uyguladıkları iddiası.
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle;
- Yazıcı ve yazıcı kartuşu satışı ile iştigal eden teşebbüslerin sattıkları yazıcı
cihazları için kendi ürettikleri kartuş ve mürekkebin kullanılmasını istedikleri ve “O
yazıcıda başka kartuş ve mürekkep kullanılmasın ve yalnızca bizim imal ettiğimiz
kartuş kullanılsın” şeklinde program hazırlayarak müşteriyi bağladıkları,
- Söz konusu teşebbüslerin kartuş ve mürekkepleri özel mürekkep oldukları 30
iddiasıyla ve maliyetlerinin yirmi otuz kat fazlasına sattıkları,
- Bu teşebbüslerin müşteriyi yüksek fiyatlara mahkum etmek ve aynı davranmak
suretiyle zorla bir tekel oluşturdukları ve halkı soydukları
ifade edilmekte ve konunun araştırılarak gerekli tedbirlerin alınması talep
edilmektedir
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 13.10.2010 ve 7868 sayı ile giren başvuru
üzerine yapılan inceleme neticesinde hazırlanan 26.11.2010 tarih ve 2010-2-267/İİ-
10-390.NSK sayılı İlk İnceleme Raporu, Rekabet Kurulu’nun 8.12.2010 tarih ve 10-76
sayılı toplantısında görüşülmüş dosya konusuna ilişkin olarak önaraştırma
yapılmasına karar verilmiştir. Yapılan inceleme sonucunda hazırlanan 9.2.2011 tarih 40
ve 2010-2-267/ÖA-11-390.NSK sayılı Önaraştırma Raporu 10.2.2011 tarih,
REK.0.06.00.00-110.02.02/79 sayılı Başkanlık Önergesi ile 11-09 sayılı Kurul
toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda dosya konusu iddialara yönelik olarak
4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığı
sonucuna ulaşılmıştır.
11-09/168-57
2
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
Dosya konusu başvuruda esas olarak, yazıcı kartuş ve mürekkebi satın almak
isteyen müşterilerin, belli bir marka adı zikredilmeksizin, yazıcı üretim ve satışı
alanında faaliyet gösteren teşebbüslerce, mürekkep ve kartuşların kendilerinden 50
satın alınması noktasında yönlendirildiği ve müşterilerden bu ürünlerin maliyetinin
çok üstünde, fahiş fiyatların talep edildiği iddia edilmektedir.
Yazıcı üreten her bir teşebbüsün kendi cihazlarında kullanılan kartuş ve mürekkepler
açısından hâkim durumda olabileceği göz önüne alındığında, söz konusu iddiaların,
4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi kapsamında ele alınan bağlama ve aşırı fiyat
eylemleri açısından incelenme imkânı bulunmaktadır.
Başvuruda yazıcı üretimi ve/veya satışı alanında faaliyet gösteren teşebbüsler
tarafından gerçekleştirildiği iddia edilen program yoluyla bağlama uygulamasının
niteliği hakkında herhangi bir bilgi verilmemektedir. Başvuru sahibinin ifadelerinden
anılan teşebbüslerin teknik bir program kullanmadığı ve bu suretle başka bir kartuşun 60
ve/veya mürekkebin kullanılmasının teknik olarak zorlaştırılmadığı, kendi ürettikleri
ve/veya satışa sundukları kartuş ve mürekkeplerin alınmasına yönelik reklam, tanıtım
vs. yollarla müşterilerin anılan teşebbüslere yönlendirilmelerini sağlayacak
uygulamaları belli bir satış ve pazarlama programı çerçevesinde yaptıklarının
kastedildiği anlaşılmaktadır. Nitekim söz konusu sektörde yapılan geçmiş
önaraştırmalarda sektördeki yetkili satıcıların kalite ve uyum açısından ana ürün olan
yazıcılara zarar vermeleri riskini gerekçe göstererek başka marka ve/veya yan sanayi
yahut aynı markanın paralel ithalat yoluyla yurtiçine getirilmiş kartuş ve mürekkep
ürünlerinin kullanılmamasını tavsiye etmelerinin yaygın olduğu görülmüştür1. İzah
edilen nedenlerle söz konusu uygulamanın bağlama olarak değerlendirilemeyeceği 70
kanaatine varılmıştır. Öte yandan başvuruda yazıcı üretimi ve/veya satışı yapan
teşebbüsler marka veya belli bir bölgeyle sınırlandırılmaksızın genel olarak ifade
edilmiştir. Bu bağlamda mevcut veriler ışığında teşebbüslerden herhangi birinin
hakim durumda olduğuna ilişkin bir iddiada bulunulmadığı ve bu yönde bir tespitte
bulunulamayacağı sonucuna ulaşılmıştır.
J.SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; dosya konusu iddialara
yönelik olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına
gerek olmadığına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
1 30.9.2010 tarih ve 10-62/1286-487 sayılı Kurul kararı.
Full & Egal Universal Law Academy