Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2012-4-41 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 12-29/856-256
Karar Tarihi : 31.05.2012
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Prof. Dr. Metin TOPRAK, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ,
İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY,
Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER : Hakan BİLİR, Buket ARI
C. BAŞVURANLAR : - Mevlüt ÖZDEMİR
Orhanlar Mah. Kavakdibi Cad. No:8 Karadeniz Ereğlisi/Zonguldak
- Gizlilik talebi bulunmaktadır. (2 başvuru)
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILAN : - Sodexo Motivasyon Çözümleri A.Ş.
Gülbahar Mah. Avni Dilligil Sok. No:24/A-6 Mecidiyeköy/İstanbul
- Multinet Kurumsal Hizmetler A.Ş.
Fulya Mah. Mevlüt Pehlivan Sok. No:12 Multinet Plaza
Şişli/İstanbul
- Set Kurumsal Hizmetleri A.Ş.
Leylak Sok. Nursanlar İş Merkezi A Blk. K:8 Şişli/İstanbul
- Edenred Kurumsal Çözümler A.Ş.
Talatpaşa Cad. No:5 Gültepe/İstanbul
- Winwin Hizmet Yönetimi Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Esentepe Mah. Kasap Sok. No:16 Eser İş Merkezi A Blok K:7 D:58
Şişli/İstanbul
(1) E. DOSYA KONUSU: Yemek çeki sektöründe hizmet veren firmaların market türü
işyerlerinin üyelik taleplerini reddettiği iddiası.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvurularda özetle, yemek çeki sektöründe hizmet veren
firmaların rakip durumdaki market ve şarküterilerden bir kısmını üye işyeri olarak kabul
ederken diğer market türü işyerlerinin üyelik taleplerini reddettikleri iddia edilmektedir.
(3) G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 26.01.2012 tarih ve 764 sayı ile giren başvuru
üzerine hazırlanan, 01.03.2012 tarih ve 2012-4-41/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu’nun
(takiben 03.04.2012 ve 10.04.2012 tarihlerinde 2963 ve 3165 sayılı başvurular yapılmıştır.)
görüşülmesi sonucunda önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. Söz konusu karar
uyarınca düzenlenen, 21.05.2012 tarih ve 2012-4-41/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu
görüşülerek karara bağlanmıştır.
(4) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; önaraştırma konusu iddialar hakkında soruşturma
açılmasına gerek olmadığı görüşüne yer verilmiştir.
12-29/856-256
2/3
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. İlgili Pazar
(5) Dosyada yer alan bilgiler çerçevesinde, ilgili ürün pazarı “para temsili araçlarla müşterilere
tüketime hazır yiyecek ve gıda temini pazarı”; ilgili coğrafî pazar ise “Türkiye” olarak
belirlenmiştir.
I.2. Yapılan Tespitler ve Değerlendirme
(6) Dosya konusu iddialar, hakkında önaraştırma yapılan şirketlerin bazı marketlerle anlaşma
yapmayı reddetmelerine yöneliktir.
(7) Başvuruya ilişkin olarak öncelikle belirtilmesi gereken husus, yemek çeki şirketleri ile üye
işyerleri arasında yapılan anlaşmaların münhasırlık içermemesidir. Böylece, yemek çeki
şirketleri aynı anda binlerce üye işyeri ile çalışmaktadırlar. Ancak, uygulamada bu
şirketlerin tüm işyerlerini üye işyeri olarak kabul etmediği Kuruma yapılan ve özellikle
marketlerden gelen çok sayıda başvuru nedeniyle bilinmektedir.
(8) Başvuru konusu uygulama çeşitli nedenlerle yapılmaktadır: Öncelikle, her bir üye işyerine
gerekli pos cihazının kurulumu ve üye işyerlerinin takibi önemli maliyet kalemleri olarak öne
çıkmaktadır. Bu çerçevede yemek çeki şirketleri açısından talep sahibi tüm işyerleri (cafe,
restoran, market, bakkal vb.) ile anlaşma yapmak ekonomik olarak rasyonel değildir. İlgili
üye işyerinin tespitinde, kullanıcı sayısı, vade, iskonto, merkezi yerleşkeye sahip olmak,
müşteri tercihi, ödeme gücü gibi kriterler açısından değerlendirme yapılması söz
konusudur. Bu çerçevede yapılan uygulamalar anti-rekabetçi amaca sahip olmadığı gibi,
rekabeti engelleyici etkiler doğurmaktan da uzaktır.
(9) Ayrıca, yemek çeki sektöründe hizmet veren firmaların marketlerden gelen üyelik taleplerini
değerlendirmesinde Maliye Bakanlığı mevzuatı da önemli bir rol oynamaktadır. 30.05.2008
tarihinde 382 sıra numarası ile yayımlanan Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği’nin 1.2.
maddesi uyarınca, yemek çekleri münhasıran yemek bedellerinin ödenmesinde
kullanılacaktır. Öte yandan, 04.01.2008 tarihinde yayımlanmış olan Katma Değer Vergisi
Genel Tebliği’nin 1.2. maddesine göre; yemek çeki, yemek kuponu ve yemek kartları
kullanılarak yapılan işlemler %8 oranında vergilendirilecektir. İlgili düzenlemede ayrıca, söz
konusu araçların amaç dışı kullanımı halinde gerekli işlemlerin yapılacağı belirtilmektedir.
(10) Yukarıda yer alan düzenlemelerden anlaşıldığı üzere, yemek çeki/kuponu/kartı yalnızca
yemek hizmetlerinden faydalanmak için kullanılabilmektedir. Ancak, tüketime hazır gıda
satışı yapan market tipi işletmelerde aynı zamanda %18 oranında vergilendirilen gıda dışı
kozmetik, temizlik, giyim gibi ürünlerin satışlarının da yapılabilmesi, marketlerden yemek
çeki/kartı ile yapılabilecek gıda dışı ürün alışverişlerinin de %8 oranında vergilendirilmesi,
diğer bir deyişle amaç dışı kullanım ihtimalini doğurmaktadır. Bunun sonucunda, ilgili
pazarda faaliyet gösteren firmaların, amaç dışı kullanımı engellemek üzere, tüketime hazır
gıda ve yemek dışındaki ürünlerin de satışına elverişli olan işyerlerinin üyelik taleplerini
reddetmeleri yahut bu tür satış yapan üyelerin üyelik sözleşmelerini feshetmeleri söz
konusu olmaktadır.
(11) Yukarıda yer verilen değerlendirmelerin ışığında, başvuruya konu iddiaların 4054 sayılı
Kanun çerçevesinde rekabet ihlali olarak değerlendirilemeyeceği kanaatine varılmıştır.
12-29/856-256
3/3
J. SONUÇ
(12) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, dosya konusu iddialara yönelik
olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca şikâyetin reddi ile soruşturma
açılmamasına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy