Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2010-3-266 (Devralma)
Karar Sayısı : 10-80/1650-627
Karar Tarihi : 23.12.2010
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ(İkinci Başkan)
Üyeler : Mehmet Akif ERSİN, İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr.
Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER: Pelin ERDOĞAN, Sanem ŞİMŞEK
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN :- Yıldız Entegre Ağaç San. ve Tic. A.Ş.
Temsilciler: Av. Tolga KARATAŞ,
Av. Burcu ACARTÜRK YILDIZ 20
KYB Karataş Yıldız Borovalı Avukatlık Bürosu
Maçka Cad. No: 22/1 Teşvikiye / İstanbul
D. TARAFLAR :- Yıldız Entegre Ağaç San. ve Tic. A.Ş. aracılığıyla Yıldızlar
Yatırım Holding A.Ş.
Arslanbey A.S.B. No:5 Kartepe / Kocaeli
Gentaş Genel Metal San. ve Tic. A.Ş.
Serpek Mevkii Beşler Mahallesi Mengen / Bolu
30
Ankara Orman Ürünleri Pazarlama San. ve Tic. A.Ş.
Karacakaya Cad. No: 73/21 Siteler / 06160 Ankara
E. DOSYA KONUSU: Yıldız Entegre Ağaç San. ve Tic. A.Ş. tarafından Masstaş
Mudurnu Abant Sunta San. ve Tic. A.Ş.’nin %99,998 hissesinin devralınması
işlemine izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 29.11.2010 tarih ve 9003 sayı ile giren ve
en son 10.12.2010 tarih ve 9337 sayı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine,
4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı 40
“Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ”in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen 16.12.2010
tarih ve 2010-3-266/Öİ-10-181.PE sayılı Birleşme/Devralma Ön İnceleme Raporu,
17.12.2010 tarih ve REK.0.07.00.00-120/543 sayılı Başkanlık Önergesi ile 10-80
sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da özetle; bildirim konusu devralma
işleminin, 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a dayanılarak çıkarılan
1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi olduğu; işlem sonucunda aynı Kanun
maddesinde belirtilen nitelikte hâkim durum yaratılmasının veya mevcut bir hâkim 50
10-80/1650-627
2 2
durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz
konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine
ulaşıldığı ifade edilmektedir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1.Taraflar
H.1.1. Devralan: Yıldız Entegre Ağaç San. ve Tic. A.Ş. (Yıldız Entegre)
60
İnceleme konusu devralma işleminde alıcı konumunda bulunan Yıldız Entegre,
orman ürünleri alanında çeşitli markalar altında MDF, melamin dekor kağıdı kaplı
MDF, laminat ve boyalı parke, MDF profil, MDF kapı, kapı paneli, boyalı arkalık, üre
formaldehit reçine, kapak profili ve emprenyeli dekor kağıdı üretimi
gerçekleştirmektedir. İnceleme kapsamında, Yıldız Entegre’nin mevcut tesislerinde
yonga levha üretimi yapılmadığı, teşebbüsün tedarikçi firmalardan satın aldığı yahut
fason olarak ürettirdiği yonga levha ürünlerinin satışını gerçekleştirdiği tespit
edilmiştir.
Yıldız Entegre, orman ürünlerinin yanı sıra gübre, kimya, enerji üretimi, sigorta 70
aracılık ve liman işletmeciliği alanlarında da faaliyeti olan Yıldızlar Yatırım Holding
A.Ş. (Yıldızlar Holding)’nin iştirakleri arasındadır. Yıldızlar Holding’in yurt içinde ve
yurt dışındaki iştiraklerinin İstanbul Gübre San. ve Tic. A.Ş., Yıldız Entegre Iranian
PSJ, Yıldız Tarımsal Gübre San. ve Tic. A.Ş., İgsaş Sigorta ve Aracılık A.Ş. ve Yıldız
Demir Çelik Sanayi A.Ş. olduğu dosya mevcudundan anlaşılmıştır. Anılan
firmalardan hiçbirinin orman ürünleri pazarında faaliyeti bulunmamaktadır.
Yıldız Entegre aynı zamanda, yonga levha ve MDF pazarlarında faaliyeti olan
Starwood Orman Ürünleri A.Ş. ile yalnızca MDF alanında faaliyeti olan Yıldız Sunta
MDF A.Ş.’de de %1 oranında hisseye sahiptir. Anılan şirketlerin Yıldızlar Holding 80
bünyesinde yer almadığı ve söz konusu hisse sahipliğinin Yıldız Entegre’ye
şirketlerin kontrolünde yer alma hakkı tanımadığı teşebbüs tarafından beyan
edilmiştir.
Yönetim kurulu üyeleri Fehmi Yıldız, Hasan Yıldız ve İsmail Hakkı Yıldız’dan oluşan
Yıldız Entegre’nin hissedarlık yapısına Tablo 1’de yer verilmiştir.
Tablo 1: Yıldız Entegre Hissedarlık Yapısı
Hissedar Pay Oranı(%)
Yıldızlar Holding 89,3
İstanbul Gübre Sanayi A.Ş. 3,6
Fehmi Yıldız 2,0
Hasan Yıldız 2,0
İsmail Hakkı Yıldız 2,0
Hatice Yıldız 0,6
Fatma Alkan 0,5
Toplam 100,0
Kaynak: Bildirim Formu.
90
10-80/1650-627
3 3
H.1.2. Devralınan: Masstaş Mudurnu Abant Sunta San. ve Tic. A.Ş. (Masstaş)
Masstaş, Mudurnu’da bulunan tesislerinde yonga levha (ham sunta) ve melamin
kaplı yonga levha (suntalam) üretimi yapmaktadır. Şirketin iki ana ortağı Gentaş
Genel Metal San. ve Tic. A.Ş. (Gentaş) ile Ankara Orman Ürünleri Pazarlama San.
ve Tic. A.Ş. (Anpaş) olup, hissedarlık yapısına Tablo 2’de yer verilmiştir. 100
Tablo 2: Masstaş Hissedarlık Yapısı
Hissedar Pay Oranı(%)
Anpaş 49,999
Gentaş 49,999
Diğer Hissedarlar 0,002
Toplam 100,0
Kaynak: Bildirim Formu.
1998 yılında Ankara’da orman ürünleri sektöründe toptan satış ve pazarlama yapmak
amacıyla kurulan Anpaş, 250’ye yakın orman ürünleri üreticisi ve mobilya fabrikasının
bayiliğini yürütmektedir. Aynı zamanda ağırlıklı olarak Sitedoor markası ile kapı
paneli ve Siteply markası ile beton kalıp kontrplağı ithalatını da gerçekleştirmektedir.
Gentaş ise 1972 yılında kurulan ve halka açık olan Gentaş Şirketler Grubu’nun bir 110
parçası olarak Bolu’daki tesislerinde ağırlıklı olarak verzalit ve laminat üretimi ile MDF
üzerine PVC kaplama alanlarında faaliyet göstermektedir.
Masstaş’ın yönetim kurulu üyeleri; Hasan Basri Acar, Abdurrahman Kahraman,
Mehmet Ziya Kahraman, Seyit Mehmet Mutlu, Orhan Kahraman, Atilla Özkaramete,
Ramazan Görgülü ve Şakir Gözübüyük’ten oluşmaktadır.
H.2. İlgili Pazar
H.2.1. İlgili Ürün Pazarı 120
1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesine göre, devralma işlemlerinde devre konu mal
veya hizmetlerle tüketicinin gözünde fiyatı, kullanım amaçları ve nitelikleri
bakımından aynı sayılan mal veya hizmetlerden oluşan pazar ilgili ürün pazarını
oluşturmaktadır. Dolayısıyla belirli bir ürün ve onunla yüksek ikame edilebilirliği olan
diğer ürünlerden oluşan pazar ilgili ürün pazarının tanımında temel alınmaktadır.
İncelemeye konu işlemde tarafların faaliyetlerinin örtüştüğü ürünler ahşap esaslı
levha ve yüzeyi kaplanmış ahşap esaslı levha olarak adlandırılan yonga levha
ürünleridir. Sektöre ilişkin geçmiş Kurul kararlarında1, MDF ve yonga levhanın bazı 130
yerlerde birbiri yerine kullanılabilecek niteliği olsa da fiyat ve ürün kalitesi bakımından
ikame imkânının sınırlı kaldığı tespiti yapılmış, bu dosyalarda MDF ve yonga levha
ayrı ürün pazarları olarak belirlenmiştir. Anılan Kararlar ve işleme taraf olan
teşebbüslerin örtüşen faaliyetleri dikkate alınarak, mevcut dosya bakımından ilgili
ürün pazarı “yonga levha pazarı” olarak belirlenmiştir.
1 2.8.2010 tarih, 10-51/954-333 sayılı; 25.11.2009 tarih, 09-57/1359-351 sayılı; 20.5.2008 tarih, 08-34/449-157
sayılı; 5.4.2007 tarih, 07-30/294-111 sayılı Kurul Kararları.
10-80/1650-627
4 4
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
140
Coğrafi pazar değerlendirmesi yapılırken, özellikle ilgili mal ve hizmetlerin nitelikleri
ile tüketici tercihleri bakımından giriş engellerinin, ilgili bölge ile komşu bölgeler
arasında teşebbüslerin pazar payları veya mal ve hizmetlerin fiyatları bakımından
hissedilir bir farklılığın varlığı gibi unsurlar dikkate alınmaktadır.
Yonga levha üretim tesislerinin Marmara, Orta ve Doğu Karadeniz bölgelerinde
yoğunlaştığı görülse de ürünler bayiler ve toptancılar aracılığıyla tüm Türkiye’de bu
ürünleri kullanan imalatçılara ulaştırılmaktadır. Yonga levhanın dağıtım, pazarlama
ve satış şartlarının bölgesel bir farklılık göstermediği dikkate alınarak ilgili coğrafi
pazar “Türkiye” olarak belirlenmiştir. 150
H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
H.3.1. İşlemin Niteliği
Devralma işlemi taraflarınca 26.11.2010 tarihinde imzalanan Hisse Devir Protokolü
kapsamında Yıldız Entegre, Masstaş’ın sermayesini temsil eden %99,998 oranında
hisseyi iktisap ederek, teşebbüsün kontrolünü devralacaktır. Söz konusu hisseler
Gentaş ve Anpaş’ın Masstaş’ta sahip olduğu paya denk gelmektedir. Diğer bir
deyişle, Gentaş ve Anpaş’ın sahip olduğu hisselerin satın alınmasıyla birlikte Yıldız 160
Entegre, Masstaş’ın kontrolünü elde edecektir. Bu kapsamda söz konusu işlem,
1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin (b) bendi uyarınca devralmadır.
Masstaş’ın 2009 mali yılında yonga levha pazarından kaynaklanan cirosu …. TL’dir.
Yıldız Entegre ise 2009 mali yılında yonga levha pazarında elde ettiği cironun … TL
olduğunu beyan etmiştir2. Yıldız Entegre’nin yonga levha pazarında üretim faaliyeti
yoktur. Bu rakamın teşebbüsün yonga levha ticari satışlarını, diğer bir deyişle
üreticisinden yahut satıcısından aldığı mal üzerinde hiçbir değişiklik yapmadan kendi
alıcılarına gerçekleştirdiği satışları kapsadığı teşebbüs tarafından ifade edilmiştir.
170
Dosya mevcudu bilgilerden, Yıldız Entegre’nin 2010 yılında bu tip ticari satışların yanı
sıra ürün üzerinde değişiklik yaparak gerçekleştirdiği sınaî satışlara da ağırlık verdiği,
bu kapsamda 30.9.2010 itibarıyla yonga levhada ticari ve sınaî satışlarının toplam ….
TL’ye yükseldiği anlaşılmıştır. Ayrıca, Yıldız Entegre’nin 2009 yılında elde ettiği
toplam cironun ….. TL olması da teşebbüsün ağırlıklı olarak MDF pazarında olmakla
birlikte genel anlamıyla yonga levha ve MDF ürünlerini kapsayan ürün piyasasında
sahip olduğu gücü göstermesi bakımından önemlidir.
İşlemin ilgili ürün pazarındaki etkilerinin sağlıklı olarak incelenebilmesi amacıyla,
Yıldız Entegre’nin 2009 yılında elde ettiği net satış geliri olan …. TL temel alınmıştır. 180
Bu kapsamda bildirim konusu işlem, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesi bağlamında
izne tabidir.
2 Yurt dışı satışlarından arındırılmış satış rakamlarını göstermektedir.
10-80/1650-627
5 5
H.3.2. Hukuki Değerlendirme
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ile “Bir ya da birden fazla teşebbüsün hâkim durum
yaratmaya veya hâkim durumlarını daha da güçlendirmeye yönelik olarak, ülkenin 190
bütünü yahut bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki rekabetin
önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak şekilde birleşmeleri (…)”
yasaklanmaktadır.
Teşebbüslerin yonga levha pazarında hâkim durumda olup olmadığı ya da işlemle
birlikte hâkim durumun ortaya çıkıp çıkmayacağı analizi için öncelikle teşebbüslerin
pazar paylarının incelenmesi gerekir. Bu noktada, genel olarak orman ürünleri
piyasasında bağımsız firmalarca derlenmiş pazar verisinin de bulunmayışı dikkate
alınarak, işleme taraf teşebbüslerin yanı sıra bu piyasada faaliyet gösteren
firmalardan yonga levha (düz ve kaplamalı ürünler dâhil olmak üzere) satış rakamları 200
talep edilmiştir. Serdar Ağaç Kaplama San. ve Tic. A.Ş. hariç olmak üzere diğer
teşebbüslerden elde edilen veriler çerçevesinde 2009 yılına ait Tablo 3’te görülen
pazar payı rakamları derlenmiştir. Aşağıdaki hesaplamada sektörde ithalat
bulunmadığı varsayılmıştır. Bu varsayımın esnetilmesi, dolayısıyla pazarın
büyüklüğüne ithalatın da eklenmesi halinde özellikle devralma işlemine taraf olan
teşebbüslerin sahip oldukları paylarda önemli ölçüde (yahut pazar paylarının artması
sonucunu doğuracak) bir değişiklik olmayacağı kanaati oluşmuştur.
Tablo 3: 2009 yılı Yonga Levha Pazar payları
Teşebbüs Pazar Payı (%)
Kastamonu Entegre
Starwood
Orma
Teverpan
SFC
Foça
Masstaş
Yonsan
Sumaş
Vezirağaç
Yıldız Entegre
Küpeliler
TOPLAM 100,0
Kaynak: Bildirim Formu ve teşebbüslerden gelen yazılar. 210
Yukarıdaki rakamlar teşebbüslerin ilgili pazardaki mutlak pazar paylarına işaret
etmese de, gerek pazardaki en büyük oyuncuların güçlerini, gerekse devralmaya
taraf olan teşebbüslerin pazardaki konumlarını yansıtma gücüne sahiptir. Nitekim
Yıldız Entegre’den bildirim formunda yer alan pazar payı verilerinin şirket içi satış
bilgileri kullanılarak revize edilmesi istendiğinde, teşebbüs tarafından gönderilen
işlem taraflarına ait tahmini pazar payı bilgisinin Tablo 3’te yer alan rakamlarla
örtüştüğü görülmüştür. Mevcut bilgiler Masstaş’ın pazar payının %.., Yıldız
Entegre’nin ise %... civarında olduğunu gösterirken, Yıldız Entegre'ye göre aynı
paylar sırasıyla %... ve %..-.. civarındadır. 220
Yukarıdaki veriler, devralma işlemi neticesinde Yıldız Entegre ve Masstaş’ın yonga
levha pazarında sahip olacakları toplam payın %..-.. civarında olacağına işaret
etmektedir. Öte yandan, Yıldız Entegre’nin 2010 yılının Ekim ayına kadar olan yonga
10-80/1650-627
6 6
levha satış rakamları dikkate alındığında dahi, teşebbüsün bu pazardaki payının %...
civarında gerçekleşeceği görülmektedir. Yıldız Entegre’nin devralma işlemine yönelik
temel amacının da, yonga levha pazarında mevcut ticari ve sınaî satışlarının yanında
ve bunları güçlendirmek üzere üretim faaliyetine de geçerek MDF ürünleri ağırlıklı
satış portföyünün genişletilmesi olduğu ifade edilmiştir. Değerlendirmede, pazar
payları ile birlikte yonga levha pazarının çok sayıda oyuncunun yer aldığı ve önemli 230
giriş engellerinin bulunmadığı bir pazar olduğu da dikkate alınmıştır.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak
çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve
Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı
Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim 240
durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz
konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy