AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KABUL EDİLEBİLİRLİK HAKKINDA KARAR
Başvuru no. 38832/09 ve 53027/09
Ahmet YILDIZ / Türkiye
ve Mahmut ERDEM / Türkiye
Başkan,
Nebojša Vučinić,
Hakimler,
Paul Lemmens,
Stéphanie Mourou-Vikström,
ve Bölüm Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Hasan Bakırcı’nın katılımıyla 19 Aralık 2017 tarihinde Komite halinde toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm),
Sırasıyla 6 Temmuz 2009 ve 14 Eylül 2009 tarihlerinde yapılan yukarıda anılan başvuruları göz önüne alarak,
4 ve 6 Nisan 2017 tarihli kararları göz önüne alarak,
Davalı Hükümet tarafından ibraz edilen görüşleri ve bu görüşlere cevaben başvuranlar tarafından ibraz edilen görüşleri dikkate alarak,
gerçekleştirilen müzakerelerin sonucunda aşağıdaki kararı vermiştir:
OLAYLAR
1. Birinci başvurudaki başvuran Ahmet Yıldız, 1945 doğumlu bir Türk vatandaşı olup, Adana’da ikamet etmektedir. İkinci başvurudaki başvuran Mahmut Erdem, 1964 doğumlu bir Türk vatandaşı olup, Adana’da ikamet etmektedir. Her iki başvuran da, Mahkeme önünde, Adana Barosuna kayıtlı Avukat K. Derin tarafından temsil edilmiştir. Türk Hükümeti (“Hükümet”) ise kendi görevlisi tarafından temsil edilmiştir.
Davanın Koşulları
2. Dava konusu olaylar, taraflarca ibraz edildiği şekliyle, aşağıdaki gibi özetlenebilir.
1. Başvuru no. 38832/09
3. Başvuran, terör örgütüne yardım ve yataklık ettiği şüphesiyle, 8 Ocak 2002 tarihinde yakalanmıştır.
4. Başvuran 9 Ocak 2002 tarihinde tutuklanmıştır.
5. Daha sonra, başvuran hakkındaki ceza yargılamaları Adana Devlet Güvenlik Mahkemesi önünde görülmeye başlanmıştır.
6. Başvuran, 19 Nisan 2002 tarihinde tahliye edilmiştir.
7. İlk derece mahkemesi, 22 Mayıs 2003 tarihinde, başvuranın üzerine atılı suçlardan beraatine karar vermiştir.
8. Başvuran, 18 Ağustos 2003 tarihinde, Adana Ağır Ceza Mahkemesinde dava açarak, 466 sayılı Kanun uyarınca, tutukluluğu sebebiyle tazminat talebinde bulunmuştur.
9. Başvuran, 28 Ocak 2004 tarihinde, Adana Ağır Ceza Mahkemesi nezdinde gerçekleştirilen duruşmaya katılmıştır.
10. Başvuranın temsilcisi, 28 Nisan 2006 tarihinde, Adana Ağır Ceza Mahkemesinde gerçekleştirilen duruşmaya katılarak, başvuranın nihai talebini mahkemeye sunmuştur.
11. Ağır Ceza Mahkemesi, 28 Nisan 2006 tarihinde, başvuranın talebini kısmen kabul ederek, manevi tazminat olarak başvuran lehine 1.500 Türk lirasına hükmetmiştir. Mahkeme başvuranın geri kalan taleplerinin reddine karar vermiştir.
12. Yargıtay, 12 Mart 2009 tarihinde kararı onamıştır.
2. Başvuru no. 53027/09
13. Başvuran, terör örgütüne yardım ve yataklık ettiği şüphesiyle, 8 Ocak 2002 tarihinde yakalanmıştır.
14. Başvuran 9 Ocak 2002 tarihinde tutuklanmıştır.
15. Daha sonra, başvuran hakkındaki ceza yargılamaları Adana Devlet Güvenlik Mahkemesi önünde görülmeye başlanmıştır.
16. Başvuran, 22 Mart 2002 tarihinde tahliye edilmiştir.
17. İlk derece mahkemesi, 22 Mayıs 2003 tarihinde, başvuranın üzerine atılı suçlardan beraatine karar vermiştir.
18. Başvuran, Adana Ağır Ceza Mahkemesinde dava açarak, Kanun Dışı Yakalanan veya Tutuklanan Kimselere Tazminat Verilmesi Hakkında 466 sayılı Kanun uyarınca tazminat talebinde bulunmuştur.
19. Başvuran ve avukatı, 11 Aralık 2003 tarihinde, Adana Ağır Ceza Mahkemesi nezdinde gerçekleştirilen duruşmaya katılmıştır.
20. Başvuranın avukatı, 9 Eylül 2004, 14 Ekim 2004, 25 Kasım 2004 ve 22 Eylül 2005 tarihlerinde, Ağır Ceza Mahkemesi önünde gerçekleştirilen duruşmalara katılmıştır.
21. Ağır Ceza Mahkemesi, 29 Aralık 2005 tarihinde, başvuranın talebini kısmen kabul ederek, başvuran lehine manevi tazminat olarak 1.500 Türk lirasına, maddi tazminat olarak ise 321 Türk lirasına hükmetmiştir. Mahkeme başvuranın geri kalan taleplerinin reddine karar vermiştir.
22. Yargıtay, 5 Mart 2009 tarihinde kararı onamıştır. Söz konusu karar, ilk derece mahkemesinin yazı işleri müdürlüğüne 13 Nisan 2009 tarihinde tevdi edilmiştir.
ŞİKÂYET
23. Başvuranlar, Sözleşme’nin 6 § 1 maddesine dayanarak, tazminat talepleri hakkında karar verilirken duruşma gerçekleştirilmemesi sebebiyle, adil ve kamuya açık bir şekilde yargılanma haklarının ihlal edildiğini ileri sürmüşlerdir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME
24. Mahkeme, Mahkeme İç Tüzüğü’nün 42 § 1 maddesi uyarınca, başvuruların benzer maddi ve hukuki arka planları dikkate alındığında, birleştirilmesi gerektiği kanaatindedir.
25. Başvuranlar, tazminat talepleri hakkında karar verilirken sözlü duruşma gerçekleştirilmediğini iddia etmişlerdir.
26. Hükümet bu iddialara itiraz etmiştir. Hükümet, başvuranların ve/veya avukatlarının Adana Ağır Ceza Mahkemesi nezdindeki duruşmalara katıldığını belirtmiştir. Bu bağlamda Hükümet, duruşmalar esnasında başvuran ve/veya avukatlarının hazır bulunduğunu gösteren ilgili mahkeme duruşmalarının tutanaklarını sunmuştur.
27. Mahkeme, Hükümet tarafından sunulan belgelere göre, başvuranların ve avukatlarının, başvuranların tazminat talepleri hakkında karar veren ağır ceza mahkemeleri önünde gerçekleştirilen bazı duruşmalara katıldığını gözlemlemektedir.
28. Yukarıda belirtilenler ışığında, Mahkeme, başvuranların bu başlık altındaki iddialarının Sözleşme’nin 35 §§ 3 ve 4. maddesi uyarınca, açıkça dayanaktan yoksun oldukları gerekçesiyle reddedilmesi gerektiği sonucuna varmıştır.
Bu gerekçelerle, Mahkeme, oy birliğiyle,
Başvuruların birleştirilmesine;
Başvuruların geri kalan kısımlarının kabul edilemez olduğuna karar vermiştir.
İşbu karar, İngilizce olarak tanzim edilmiş olup ve 18 Ocak 2018 tarihinde yazılı olarak bildirilmiştir.
Hasan BakırcıNebojša Vučinić
Yazı İşleri Müdür YardımcısıBaşkan
Full & Egal Universal Law Academy