AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KABUL EDİLEBİLİRLİK HAKKINDA KARAR
Başvuru no. 4390/08
Penbe YILMAZ / Türkiye
ve diğer 6 başvuru
(ekteki listeye bakınız)
Başkan,
Nebojša Vučinić,
Hâkimler,
Valeriu Griţco,
Jon Fridrik Kjølbro,
ve Bölüm Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Hasan Bakırcı’nın katılımıyla 5 Aralık 2017 tarihinde Komite halinde toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm),
Ekteki listede gösterilen çeşitli tarihlerde yapılan yukarıdaki başvuruları göz önüne alarak,
Hükümet tarafından ibraz edilen görüşleri ve bu görüşlere cevaben başvuranlar tarafından ibraz edilen görüşleri dikkate alarak,
Gerçekleştirilen müzakerelerin sonucunda aşağıdaki kararı vermiştir:
OLAYLAR
1. Başvuranların listesi ekte yer almaktadır. Başvuranlar, Mahkeme önünde Bursa Barosuna bağlı Avukat A.F. Demirkan tarafından temsil edilmektedirler.
2. Türk Hükümeti (“Hükümet”) ise kendi görevlisi tarafından temsil edilmiştir.
A. Davaların Koşulları
3. Davaların koşulları, başvuranlar tarafından ileri sürüldüğü şekliyle aşağıdaki gibi özetlenebilir.
4. Karayolları Genel Müdürlüğü, 2004 yılında, karayolu yapımı için başvuranların Bursa’da ve Balıkesir’de bulunan arazilerine kamulaştırmasız el koymuştur. Başvuranlar, daha sonra, arazilerine kamulaştırmasız el atılmasından ötürü tazminat elde etmek için ayrı hukuk davaları açmışlardır. Ulusal mahkemeler bilirkişi raporlarına dayalı olarak tazminat miktarlarını tespit etmiş ve akabinde bu kararlar Yargıtay tarafından onanmıştır. Ancak, başvuranlara herhangi bir ödeme yapılmamıştır. Hukuk yargılamalarına ilişkin bilgiler ekte yer almaktadır.
B. İlgili İç Hukuk
5. 6384 sayılı Kanun ile getirilen yeni hukuk yoluna ilişkin iç hukukun açıklamaları Turgut ve Diğerleri/Türkiye (k.k.), no. 4860/09, 26 Mart 2013; Demiroğlu ve Diğerleri/Türkiye (k.k.), no. 56125/10, 4 Haziran 2013; ve Yıldız ve Yanak/Türkiye (k.k.), no. 44013/07, 27 Mayıs 2014 davalarında bulunmaktadır.
ŞİKÂYETLER
6. Başvuranlar, Sözleşme’nin 6 § 1 maddesi ve Sözleşme’ye Ek 1 No.lu Protokol’ün 1. maddesine dayanarak, kendileri lehine verilen kararların yerel makamlar tarafından icra edilmemesinin mal ve mülk dokunulmazlığına saygı gösterilmesi ve adil yargılanma haklarını ihlal ettiği konusunda şikâyetçi olmuşlardır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME
7. Mahkeme, başvuruların konuları bakımından benzer olduklarını göz önünde bulundurarak, bunları tek bir kararda müştereken incelemeyi uygun görmektedir.
8. Başvuranlar, Sözleşme’nin 6 § 1 maddesi ile Sözleşme’ye Ek 1 No.lu Protokol’ün 1. maddesi uyarınca, kendileri lehine verilen kararların yerel makamlar tarafından icra edilmemesinden şikâyetçi olmuşlardır.
9. Hükümet, yargılamaların uzunluğu ve kararların icra edilmemesiyle ilgili başvuruların incelenmesi için 6384 sayılı Kanun uyarınca yeni bir Tazminat Komisyonu’nun kurulduğunu kaydetmiştir. Hükümet, dolayısıyla, başvuranların Tazminat Komisyonu’na herhangi bir başvuru yapmamış olmaları nedeniyle, iç hukuk yollarını tüketmemiş olduklarını ileri sürmüştür.
10. Mahkeme, Hükümet tarafından da ortaya konulduğu üzere, Ümmühan Kaplan/Türkiye (no. 24240/07, 20 Mart 2012) başvurusunda pilot karar usulünün uygulanmasını müteakip Türkiye’de yeni bir iç hukuk yolunun oluşturulduğunu gözlemlemektedir. Ardından, Mahkeme Demiroğlu ve Diğerleri/Türkiye ((k.k.), no. 56125/10, 4 Haziran 2013) davasındaki kararında, başvuranların iç hukuk yollarını, yani yeni hukuk yolunu tüketmedikleri gerekçesiyle başvuruyu kabul edilemez bulmuştur. Mahkeme, bu kararı verirken, özellikle, bu yeni hukuk yolunun muhtemel surette (a priori) erişilebilir olduğunu ve kararların icra edilmemesiyle ilgili şikâyetler bakımından makul bir tazmin imkânı sunabilecek nitelikte olduğunu değerlendirmiştir.
11. Mahkeme, yukarıda belirtilen Ümmühan Kaplan (yukarıda anılan, § 77) davasındaki kararında, Hükümete önceden tebliğ edilmiş olan bu tür başvuruları, yine de normal usul uyarınca inceleyebileceğini vurguladığını kaydetmektedir.
12. Hükümetin başvuranların 6384 sayılı Kanun’la getirilen yeni iç hukuk yoluna başvurmadığına ilişkin itirazını göz önünde bulundurarak Mahkeme, Demiroğlu ve Diğerleri (yukarıda anılan, §§ 24-36), Turgut ve Diğerleri/Türkiye ((k.k.), no. 4860/09, 26 Mart 2013) davalarında vardığı sonucu yinelemektedir.
13. Mahkeme, yukarıdaki nedenlerle, başvuruların iç hukuk yollarının tüketilmemiş olması nedeniyle Sözleşme’nin 35 §§ 1 ve 4. maddesi uyarınca reddedilmesi gerektiği kanaatine varmıştır.
Bu gerekçelerle, Mahkeme, oy birliğiyle,
Başvuruların birleştirilmesine;
Başvuruların kabul edilemez olduğuna karar vermiştir.
İşbu karar, İngilizce dilinde tanzim edilmiş olup, 11 Ocak 2018 tarihinde yazılı olarak bildirilmiştir.
Hasan BakırcıNebojša Vučinić
Yazı İşleri Müdür YardımcısıBaşkan
EK
No.
Başvuru no.
Başvuru tarihi
Başvuran
Doğum tarihi
İkamet Adresi
Parsel no.
İlk derece mahkemesi kararının ayrıntıları ve parsel no.
Hükmedilen tazminat miktarı (Türk lirası cinsinden (TRY))
Nihai Yargıtay kararının tarihi
1.
4390/08
15.01.2008
Penbe YILMAZ
01.01.1938
Balıkesir
(parsel no. 381)
31.10.2006
(Bandırma Hukuk Mahkemesi)
E:2006/248, K:2006/245
5.053,72
23.10.2007
2.
4395/08
15.01.2008
Kamil KANI
01.01.1924
Bursa
(parsel no. 42)
28.02.2006
(Karacabey Hukuk Mahkemesi)
E:2005/887, K:2006/176
1.356
26.06.2006
3.
4417/08
15.01.2008
Hüseyin TORUN
01.01.1958
Bursa
(parsel no. 976)
30.11.2006
(Karacabey Hukuk Mahkemesi)
(E:2006/815, K:2006/969)
9.838,08
29.05.2007
4.
4760/08
15.01.2008
Esat SEVİM
01.01.1952
Bursa
(parsel no. 1165 ve 1166)
08.06.2006
(Karacabey Hukuk Mahkemesi)
E:2006/215, K:2006/334
8.750
13.03.2007
5.
4781/08
15.01.2008
Kefayettin YILMAZ
01.01.1959
Balıkesir
Mehmet YILMAZ
01.01.1960
Balıkesir
(parsel no. 168)
31.10.2006
(Bandırma Hukuk Mahkemesi)
(E:2006/232, K:2006/232)
10.006,37
22.05.2007
6.
10433/08
15.01.2008
Remziye SÖNMEZ
01.01.1955
Balıkesir
(parsel no. 130)
31.10.2006
(Bandırma Hukuk Mahkemesi)
E:2006/246, K:2006/243
12.339,36
23.10.2007
7.
10446/08
15.01.2008
İbrahim DÜLGER
01.01.1947
Balıkesir
(parsel no. 815)
19.04.2007
(Bandırma Hukuk Mahkemesi)
E:2006/481, K:2007/113
5.916,35
13.11.2007
Full & Egal Universal Law Academy