Yonga ve lif levha üreticisi firmalarin ayni tarihlerde ayni oranlarda zam yaparak satis fiyatini birlikte belirlemek suretiyle 4054 sayili Kanun'u ihlal ettikleri iddiasi - Karar Sayı 03-12/135-63

BU KARAR DANISTAY 13.DAIRESI’NCE IPTAL
EDILMISTIR. REKABET KURULU’NUN AYNI
KONUYA ILISKIN 19.12.2005 / 24.04.2006 TARIH
VE 05-85/1182-336 / 06-29/365-94 NOLU
KARARLARINA INTERNET SAYFAMIZDAKI
KARAR ARAMA BÖLÜMÜNDEN
ERİŞEBİLİRSİNİZ.





















03-12/135-63
2
Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı : SR/02-11 (Soruşturma)
Karar Sayısı : 03-12/135-63
Karar Tarihi : 25.2.2003
Dosya Konusu : Yonga ve lif levha üreticisi firmaların aynı tarihlerde
aynı oranlarda zam yaparak satış fiyatını birlikte
belirlemek suretiyle 4054 sayılı Kanun’u ihlal ettikleri
iddiası.

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. M. Tamer MÜFTÜOĞLU
Üyeler : Dr. Kemal EROL (İkinci Başkan), A. Ersan GÖKMEN, R.
Müfit SONBAY, Kubilay ATASAYAR, Murat GENCER,
Mustafa PARLAK, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL


B. SORUŞTURMA HEYETİ
Başkan : Murat GENCER
Raportörler : Ali İhsan ÇAĞLAYAN, Pelin UYANIK, Burak
BÜYÜKKUŞOĞLU, Onur Yelda YÜKSEL

C. ŞİKAYET EDEN
Re’sen

D. HAKKINDA SORUŞTURMA YAPILANLAR
1.Foça Sunta Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Foça Sunta)
Ilıpınar Köyü Foça-İzmir

Temsilcisi: Prof. Dr. Arif ESİN
Akaretler Sıraevleri, S.Seba Cad., No: 67, Beşiktaş-İstanbul

2.Köseoğlu Orman Ürünleri Elektrik İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret A.Ş.
(Köseoğlu)
Sivas Cad. Orduevi Yanı Lale Apt. Kayseri

Temsilcisi: Prof. Dr. Arif ESİN
Akaretler Sıraevleri, S.Seba Cad., No: 67, Beşiktaş-İstanbul

3.Samedoğlu Orman Ürünlerini Değerlendirme Sanayi ve Ticaret A.Ş.
(Samedoğlu)
Beydeğirmeni Mevkii Tarsus-İçel

Temsilcisi: Prof. Dr. Arif ESİN
Akaretler Sıraevleri, S.Seba Cad., No: 67, Beşiktaş-İstanbul

4.Setaş Simav Orman Mahsülleri Endüstri ve Ticaret A.Ş. (Setaş)
Kertil Mevkii 43500 Simav-Kütahya
03-12/135-63
3

Temsilcisi: Prof. Dr. Arif ESİN
Akaretler Sıraevleri, S.Seba Cad., No: 67, Beşiktaş-İstanbul

5.Sumaş Suni Tahta ve Mobilya Sanayi A.Ş. (Sumaş)
9 Eylül Cad. Güngör Apt. No: 16/1 Edremit-Balıkesir

Temsilcisi: Av. Oktay BARLASS
Abide-I Hürriyet Cad. No: 284 Tarsus Apt. Kat: 6 D: 14 Şişli-İstanbul

6.Tever Ağaç Sanayi ve Ticaret İşletmeleri A.Ş. (Tever)
Rıhtım Cad. Reşit Efendi Sok. No: 39 Kadıköy-İstanbul

Temsilcisi: Prof. Dr. Arif ESİN
Akaretler Sıraevleri, S.Seba Cad., No: 67, Beşiktaş-İstanbul

7.Teverpan Ağaç Sanayi A.Ş. (Teverpan)
Nüzhet Efendi Sok. No: 40/1 Kadıköy-İstanbul

Temsilcisi: Prof. Dr. Arif ESİN
Akaretler Sıraevleri, S.Seba Cad., No: 67, Beşiktaş-İstanbul

8.Vezirağaç Vezirköprü Orman Ürünleri ve Gıda Ticaret A.Ş. (Vezirağaç)
Adliye Karşısı Vezirköprü-Samsun

Temsilcisi: Prof. Dr. Arif ESİN
Akaretler Sıraevleri, S.Seba Cad., No: 67, Beşiktaş-İstanbul

9.Yonsan Ege Levha Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Yonsan)
1437 Sok. No: 22/1 Alsancak-İzmir

Temsilcisi: Prof. Dr. İ. Yılmaz ASLAN
Çıkıntı Sok., Altıparmak Sitesi, C. Blok D: 21 Altıparmak-Bursa

E. İDDİALARIN ÖZETİ

Yonga levha ve/veya lif levha (MDF) piyasasında faaliyet gösteren
teşebbüslerin; ayda bir ya da bazen daha değişik aralıklarla düzenlenen
toplantılarda biraraya geldikleri ve bu toplantılarda yonga levha ve/veya
MDF’nin satış ve vade koşullarını belirledikleri, dolayısıyla yonga levha
ve/veya lif levha (MDF) piyasasında rekabeti engellemeye yönelik davranışlar
içinde bulundukları iddia edilmektedir.

F. DOSYA EVRELERİ

Türkiye Ağaç İşleri Esnaf ve Sanatkarları Federasyonu’nun, ağaç sanayii
sektöründe yonga levha üretimi ile iştigal eden fabrikaların ürünlerine aynı
tarihlerde ve aynı oranlarda zam yaptıklarına ilişkin, Rekabet Kurumu
kayıtlarına 15.5.2000 tarih ve 1853 sayı ile intikal etmiş bulunan başvurusu
03-12/135-63
4
üzerine 21.7.2000 tarih ve D3/1/Ş.Y.-00/03 sayılı İlk İnceleme Raporu
hazırlanmıştır.

Söz konusu İlk İnceleme Raporunun görüşülmesi sonucunda alınan
25.7.2000 tarih ve 00-28/302-171 sayılı Rekabet Kurulu Kararı ile; konuya
ilişkin olarak 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 40.
maddesinin 1. fıkrası gereğince önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir.

Yapılan önaraştırma sonucunda Kurum raportörleri tarafından hazırlanan
14.2.2001 tarih ve D3/2/P.U.-01/2 sayılı Önaraştırma Raporu Kurul’a
sunulmuştur. Kurul söz konusu Önaraştırma Raporunu görüşerek 27.2.2001
tarih ve 01-10/92-M sayı ile; Çamsan, Dekor, Devrektaş, Divapan, Düzsan,
Kastamonu Entegre (Yongapan), Köykobir, Masstaş, Orma, SFC, Yıldız MDF,
Yontaş ile Yonga Levha Sanayicileri Derneği (Dernek) hakkında yonga levha
ve/veya lif levha satış fiyatlarını birlikte belirlemek suretiyle 4054 sayılı
Kanun’un 4. maddesinin (a) bendini ihlal edip etmediklerinin belirlenmesi için
Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma yapılmasına karar vermiştir.

Soruşturma sürecinde, 1997-2000 yılları arasında Dernek tarafından organize
edilerek yapıldığı tesbit edilen 32 toplantının 26’sına hangi üreticilerin katıldığı
belirlenerek; bu toplantılarda alınan kararlara uyduğu belirlenen söz konusu
teşebbüsler hakkında hazırlanan 27.2.2002 tarih ve SR/02-1 sayılı
Soruşturma Raporu’nda, yonga ve/veya lif levha üreticilerinin uzun yıllardır
Dernek tarafından organize edilen toplantılarda ve/veya kendi aralarında
biraraya gelerek, özellikle yonga levha için fiyat, deklare ve uygulama
tarihlerini belirledikleri, son yıllarda ise buna ilaveten lif levha üreticilerinin de
kendi aralarında biraraya gelerek lif levha fiyatını belirledikleri ve bu
toplantıların sonuçlarından Dernek’i haberdar ettikleri tesbit edilmiştir.
Soruşturma Raporu’nda, 1993 yılından başlayan ve günümüze kadar
geçerliğini kaybetmeyen bir esas anlaşma (çerçeve anlaşma) ile bunun
detayları olarak kabul edilebilecek, kısa süreler için geçerli olmak üzere fiyat
ve diğer bazı koşulları belirleyen ve sonra ülkedeki enflasyon ortamında
güncelliklerini kaybettikçe yenilenen bir dizi alt anlaşmaların yapıldığı; bu
anlaşmalara soruşturulan teşebbüslerden çoğunluğunun muntazaman
katıldığı ve uyduğu, bazılarının ise belirli koşullar yüzünden bazen uymama
eğilimi gösterdiği fakat sonra yeniden gönüllü olarak ya da bir biçimde ikna
edilerek uyma eğilimi gösterdikleri belirtilmiş ve söz konusu teşebbüsler ile
Dernek’in Kanun’un 16. maddesi gereğince cezalandırılmaları gerektiği
sonucuna ulaşılmıştır.
Bu durum karşısında, Dernek tarafından organize edilen toplantılara katıldığı
önaraştırma sürecinde belirlenen ancak alınan kararlara uyup uymadığı eldeki
bulgularla tesbit edilemediği için haklarında soruşturma açılması önerilmemiş
bulunan,
- Foça Sunta Sanayi ve Ticaret A.Ş.,
- Köseoğlu Orman Ürünleri Elektrik İnşaat Taahhüt San. ve Tic. A.Ş.,
- Samedoğlu Orman Ürünlerini Değerlendirme San. ve Tic. A.Ş.,
- Setaş Simav Orman Mahsülleri Endüstri ve Tic. A.Ş.,
- Sumaş Suni Tahta ve Mobilya Sanayii A.Ş.,
- Tever Ağaç San. ve Tic. İşletmeleri A.Ş.,
03-12/135-63
5
- Teverpan Ağaç San. A.Ş.,
- Vezirağaç Vezirköprü Orman Ürünleri ve Gıda Ticaret A.Ş. ve
- Yonsan Ege Yonga Levha San. ve Tic. A.Ş.’nin
Soruşturma Raporu sonucunda tek bir esas anlaşma sonucuna ulaşıldığından
dolayı, Kanun’un 4. maddesi çerçevesinde haklarında soruşturma açılan
teşebbüsler ile aynı ihlal içerisinde oldukları izlenimi edinilmiştir.

Soruşturma Heyeti’nin, Dernek tarafından organize edilen toplantılara katılan
anılan teşebbüsler hakkında, Kanun’un 40. maddesi uyarınca re’sen
soruşturma açılması gerektiği görüşü doğrultusunda; Rekabet Kurulu’nca
12.3.2002 tarih ve 02-14/145-M sayılı kararı ile Dernek tarafından organize
edilen toplantılara katıldığı tesbit edilen anılan teşebbüsler hakkında 4054
sayılı Kanun’un 40. maddesi uyarınca re’sen soruşturma açılmasına karar
verilmiştir.

26.3.2002 tarihinde, Kanun'un 43/2. maddesi uyarınca ilgililere soruşturma
açıldığına dair bildirimde bulunularak kendilerinden 30 gün içinde ilk yazılı
savunmalarını göndermeleri istenmiştir. Tarafların ilk yazılı savunmaları süresi
içinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.

Soruşturma sonucunda hazırlanan 13.8.2002 tarih ve SR/02-11 sayılı
Soruşturma Raporu Kanun'un 45/1. maddesi uyarınca Başkanlıkça tüm Kurul
Üyeleri ile ilgili taraflara tebliğ edilmiş ve aynı maddenin 2. fıkrası gereğince
taraflardan 30 gün içinde yazılı savunmalarını göndermeleri istenmiştir.

Soruşturma Raporu'nun tebliğini takiben; taraflardan her birinin Kanun’un
45/2. maddesi uyarınca talep ettikleri ek süre kendilerine 11.9.2002 tarihli
Kurul toplantısında tanınmış, ilgili teşebbüslerin yazılı savunması yasal süresi
içinde en son 18.10.2002 tarihinde olmak üzere Kurum kayıtlarına intikal
etmiştir.

Soruşturma Heyeti’nin hazırladığı "Ek Yazılı Görüş", Kanun'un 45/2. maddesi
uyarınca, 1.11.2002 tarihinde tüm Kurul Üyeleri ve taraflara tebliğ edilmiştir.
Foça Sunta, Köseoğlu, Samedoğlu, Setaş, Tever, Teverpan ve Vezirağaç’ın
Kanun’un 45/2. maddesi uyarınca talep ettikleri ek süre kendilerine Kurul
Kararı ile tanınmıştır. Taraflardan Sumaş dışındaki 8 teşebbüsün üçüncü
yazılı savunmaları yasal süreleri içinde en son 3.1.2003 tarihinde olmak üzere
Kurum'a intikal etmiş ve bu teşebbüslerce Kanun’un 46. maddesi uyarınca,
sözlü savunma toplantısı yapılması talep edilmiştir.

Sumaş'ın ise üçüncü yazılı savunması Kuruma intikal etmemiş ve bu
teşebbüsün sözlü savunma toplantısı yapılması yönünde talebi olmamıştır.

Rekabet Kurulu'nun 9.1.2003 tarih ve 03-03 sayılı toplantısında, yürütülen
soruşturma ile ilgili olarak 18.2.2003 tarihinde sözlü savunma toplantısı
yapılmasına ve sözlü savunma toplantısına soruşturma kapsamındaki
teşebbüslerin davet edilmesine karar verilmiştir. Ancak, Foça Sunta,
Köseoğlu, Samedoğlu, Setaş, Tever, Teverpan ve Vezirağaç'ın talebi üzerine
Rekabet Kurulu'nun 17.1.2003 tarih ve 03-05/51-M sayılı kararı ile sözlü
03-12/135-63
6
savunma toplantısı 21.2.2003 tarihine ertelenerek, toplantı davetiyeleri,
Kanun'un 46/2. maddesi uyarınca ilgililere gönderilmiştir.

21.2.2003 tarihinde sözlü savunma toplantısı yapılmıştır.

Rekabet Kurulu 25.2.2003 tarihinde 03-12/135-63 sayılı nihai kararını
vermiştir.


G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ

İlgili raporda; yonga levha ve/veya lif levha (MDF) piyasasında faaliyet
gösteren teşebbüslerin; sektör sorunlarını görüşmek üzere Yonga Levha
Sanayicileri Derneği tarafından organize edilen aylık toplantılarda ve/veya bu
toplantıların dışında zaman zaman biraraya geldiği ve bu toplantılarda yonga
levha ve/veya MDF’nin satış ve vade koşullarını belirledikleri, dolayısıyla
yonga levha ve/veya lif levha piyasasında rekabeti engellemeye yönelik
davranışlar içinde bulundukları kanaati üzerine Rekabet Kurulu’nun aldığı
soruşturma kararı çerçevesinde yapılan incelemeler ve soruşturma
döneminde elde edilen yeni bilgi ve belgelerin ışığında;

- Foça Sunta Sanayi ve Ticaret A.Ş.,
- Köseoğlu Orman Ürünleri Elektrik İnşaat Taahhüt San. ve Tic. A.Ş.,
- Samedoğlu Orman Ürünlerini Değerlendirme San. ve Tic. A.Ş.,
- Setaş Simav Orman Mahsülleri Endüstri ve Tic. A.Ş.,
- Sumaş Suni Tahta ve Mobilya Sanayii A.Ş.,
- Tever Ağaç San. ve Tic. İşletmeleri A.Ş.,
- Teverpan Ağaç San. A.Ş.,
- Vezirağaç Vezirköprü Orman Ürünleri ve Gıda Ticaret A.Ş. ve
- Yonsan Ege Yonga Levha San. ve Tic. A.Ş.’nin

4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi ile hukuka aykırı ilan edilen ve yasaklanan
eylemleri gerçekleştirdiklerinin tesbit edildiği,

Yapılan bu tesbitlere dayanılarak, özetle,

- soruşturulan teşebbüslerin ve Dernek’in 1993’ten bu yana sürdürülen
anlaşma düzenine dahil olmaları ve böylece 4054 sayılı Kanun’un 4.
maddesini ihlal etmeleri karşısında, Kanun’un 16. maddesinin 2. fıkrası gereği
cezalandırılmaları,

- anlaşma düzenine ilişkin herhangi bir bildirim yapılmaması nedeniyle
soruşturulan teşebbüslere Kanun’un 16. madde (c) bendi uyarınca ceza
verilmemesi gerektiği ifade edilmektedir.


03-12/135-63
7
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. İlgili Pazar

H.1. 1. İlgili Ürün Pazarı

Halk arasında sunta (suni tahta) olarak bilinen yonga levha, genellikle
lignoselülozik (selüloz içeren odunumsu) hammaddeden elde edilen yonga
veya küçük parçacıkların sentetik bir reçine ya da uygun bir yapıştırıcı yardımı
ile ısı ve basınç altında geniş ve büyük yüzeyli levhalar haline getirilmesi ile
elde edilen ve gerek mobilya yapımında gerekse başka amaçlarla kullanılan
bir malzemedir. Kereste ve kontrplak üretimi için, kalın çaplı düzgün gövdeli,
uzun ve fazla miktarda odun kusurları içermeyen tomrukların kullanılması
gerekmekte olup bu tür hammaddelerin bulunması nispeten zor ve pahalıdır.
Halbuki yonga levha üretimi için kullanılacak hammaddede bu tür özellikler
aranmadığı gibi bitki artıkları bile değerlendirilebilmektedir.

Yonga levhalar birçok kullanım yeri için gerekli fiziksel ve mekanik özellikleri
taşırlar; düzgün yüzeylidir, istenen kalınlıkta üretilebilir, homojen bir yapıya
sahiptir, çivi, vida, tutkal ve diğer malzemelerle birleştirilebilir, büyük ebatlarda
üretilmiş olması işçilikten tasarruf sağlar, üst yüzey işlemleri uygulanabilir,
yongaların koruyucu, yanmayı geciktiren maddelerle işleme sokulmasıyla
çeşitli özellikler kazandırılabilir, işlenmesi kolaydır, masif ağaç malzemede
görülen budak, çürüklük ve lif kıvrıklığı gibi kusurlar bulunmaz ve nispeten
ucuzdur.

Yonga levha üretiminde kullanılan hammaddelerin %90'ı odun ve
lignoselülozik malzemelerdir. Bu amaçla genellikle, bakım ve aralama
kesimleri ile ağaçların budanması sonunda elde edilen ince yuvarlak odunlar,
dal ve tepe uçları ile ağaç endüstrisi artıkları yonga levha üretiminde
kullanılmaktadır. Batı Avrupa'da başlangıçta iğne yapraklı ağaç odunları
(ladin, çam, köknar ve Sıtka ladini) tercih edilirken, daha sonraları ekonomik
olmaları ve kolay temin edilmelerinden dolayı kayın, huş, kavak, kızılağaç ve
söğüt gibi yapraklı ağaç türleri de kullanılmaya başlanmıştır. Yonga levhalar
mobilya sektörü dışında kat döşemeleri, prefabrik ev yapımı ve kapı göbeği
imalatında kullanılmaktadır.

MDF kelime anlamı ile orta yoğunlukta lif levha olup, ağaç liflerinin sıcakta
sertleşen sentetik reçine ile birbirine kaynaştırılması suretiyle levhalar halinde
üretilen ahşap esaslı bir malzemedir. Yonga levhada odun, yonga (kıymık)
haline getirilirken, MDF’de daha da ileriye gidilerek odun, en küçük fiziksel
özelliği olan liflerine kadar ayrıştırılmaktadır.

Lif levhalar Türk standartlarına göre üç çeşittir. Bunlar; yumuşak, orta ve sert
lif levhalardır. Orta sert lif levhalar (MDF) son 25 yıl içinde mobilya
endüstrisinde gittikçe artan bir oranda kullanılmaya başlamıştır.

MDF'nin her noktasında liflerin eşit dağılması ve çok yoğun bulunuşu
levhaların her iki yüzünün olduğu kadar, kenarlarının da makina ile herhangi
bir kırılma olmaksızın ya da malzeme parçacıkları arasında boşluklar ortaya
03-12/135-63
8
çıkmaksızın işlenmesine imkan sağlamaktadır. Bu sayede MDF, masa
tablaları, kapı panelleri, kenarları zırhlı ve profil yüzeyli çekmece alınları gibi
parçaların üretilmesinde başarı ile kullanılmaktadır. Son derece düzgün ve
homojen bir yüzeye sahip olan MDF, gerek boyama, gerekse dekoratif folyo
veya ahşap kaplamada çok iyi bir taban oluşturmaktadır. Bu özellikleri,
MDF’nin pek çok uygulamada masif ahşaba alternatif olarak kullanılmasına
olanak sağlamaktadır.

Levha endüstrileri içinde kontrplak endüstrisi ve kaplama endüstrisi yüksek
kaliteli ve değerli odun işlemektedir. Kaliteli odunların azalması ile birlikte bu
ürünlerin fiyatı da artmaktadır. Buna karşılık MDF'nin kontrplak ve hatta yonga
levhadan daha düşük kalitedeki odunlardan üretilebilmesi, masif ağaca aynı
kolaylıkla işlenebilen fakat daha ekonomik bir alternatif oluşturmasına ve
bunun sonucu olarak da pek çok kullanım yerinde masif ahşabın yerini
almasına yol açmıştır.

MDF aslında sert lif levha ile yonga levhanın üstün özelliklerinin kombine
edildiği bir levha ürünüdür. Zira MDF üretiminde sert lif levhada olduğu gibi
lifler, yonga levhada olduğu gibi de tutkal kullanılmaktadır. Liflerin kullanılması
yüzeylerin sert lif levha gibi düzgün ve yeknesak olmasını, tutkal kullanılması
ise levhaların dayanımının yüksek olmasını sağlamaktadır. Yonga levha ve
MDF'nin laminat adı verilen ince bir melamin levha ile kaplanmış halleri
suntalam ve MDFlam olarak bilinmektedir.

Yukarıdaki açıklamalardan anlaşılacağı üzere yonga levha ve MDF oldukça
farklı iki üründür. Her ne kadar MDF, yonga levhanın kullanılabildiği birçok
yerde ikame edilebilse de, MDF'nin daha pahalı ve daha kaliteli bir ürün
olmasından dolayı, bu ikame sınırlı kalmaktadır. Bu iki ürün özellikle mobilya
endüstrisinde birbirini tamamlayan iki ayrı ürün olarak kullanılmaktadır.
Dolayısıyla ilgili pazar, yonga levha pazarı ve MDF pazarı olarak
belirlenmiştir.

H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar

Yonga ve lif levha firmalarının üretim tesislerinin Marmara, Orta ve Doğu
Karadeniz bölgelerinde yoğunlaştığı görülse de üretilen levhalar bayiler ve
toptancılar vasıtasıyla tüm Türkiye'de bu ürünleri kullanan imalatçılara
ulaştırılmaktadır. Dolayısıyla ilgili coğrafi pazar, Türkiye Cumhuriyeti
sınırları olarak belirlenmiştir.

H.2. Haklarında Soruşturma Yürütülen Taraflar

H.2.1. Foça Sunta Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Foça Sunta)

1986 yılında kurulan ve fabrikası Foça’da, merkezi İstanbul’da bulunan
teşebbüs, yonga levha üretiminde bulunmaktadır. Firmanın yönetim kurulu; A.
Muvaffak Bülbül (Yönetim Kurulu Başkanı), Cüneyt Bülbül ve Sezin
Bülbül’den oluşmaktadır. Şirketin ortaklık yapısına Tablo 1’de yer verilmiştir.


03-12/135-63
9
Tablo:1 Foça Sunta Ortaklık Yapısı
HİSSEDAR HİSSE ORANI (%)
A.Muvaffak Bülbül 76.80
Cüneyt Bülbül 1.00
Sezin Bülbül 1.00
Şeref Atak 7.10
Zekiye Çınar 7.10
C. Sait Okray 6.10
UDAŞ 1.00
M. İzzet Özberki 0.01
TOPLAM 100.00

H.2.2. Köseoğlu Orman Ürünleri Elektrik İnşaat Taahhüt Sanayi ve
Ticaret A.Ş. (Köseoğlu)

1996 yılında kurulan ve Kayseri’de faaliyet gösteren teşebbüs, yonga levha
üretiminde bulunmaktadır. Yönetim kurulu; Ahmet Köseoğlu (Yönetim Kurulu
Başkanı), Mustafa Adıgüzel ve Hüseyin Bozdemir’den oluşan teşebbüsün
ortaklık yapısına Tablo 2’de yer verilmiştir.

Tablo:2 Köseoğlu Ortaklık Yapısı
HİSSEDAR HİSSE ORANI (%)
Ahmet Köseoğlu 59.90
Mehmet Köseoğlu 10.00
Bekir Köseoğlu 30.00
Mustafa Adıgüzel 0.05
Hüseyin Bozdemir 0.05
TOPLAM 100.00

H.2.3. Samedoğlu Orman Ürünlerini Değerlendirme Sanayi ve Ticaret
A.Ş. (Samedoğlu)

1978 yılında kurulan teşebbüsün merkezi ve fabrikası Tarsus/Mersin’de
bulunmaktadır. Çıplak yonga levha ve melaminli kaplama yonga levha üreten
şirketin yönetim kurulu; Onur Bilgen (Yönetim Kurulu Başkanı), Ömerül Faruk
Bilgen ve Muhammet Sadık Bilgen’den oluşmakta olup ortaklık yapısına Tablo
3’te yer verilmiştir.

Tablo:3 Samedoğlu Ortaklık Yapısı
HİSSEDAR HİSSE ORANI (%)
Onur Bilgen 33.0
Ömerül Faruk Bilgen 33.2
Muhammet Sadık Bilgen 33.2
Hakkı Örsel 0.0
Mediha Özyiğitoğlu 0.3
Aynur Aydındağ 0.3
TOPLAM 100.0

H.2.4. Setaş Simav Orman Mahsülleri Endüstri ve Ticaret A.Ş. (Setaş)

1972 yılında kurulan merkezi ve fabrikası Simav/Kütahya’da bulunan Setaş,
yonga levha üretmektedir. Teşebbüsün yönetim kurulu; İsmail Girginoğlu
(Yönetim Kurulu Başkanı), Yusuf Koyuncuoğlu (Yönetim Kurulu Başkan
Vekili), Nurullah Koyuncuoğlu, Hüseyin Girginoğlu, Mehmet Girginoğlu,
03-12/135-63
10
İbrahim Aktan ve Nuri Alagül’den oluşmakta olup, ilk beş büyük ortağına
Tablo 4’te yer verilmiştir.

Tablo:4 Setaş Ortaklık Yapısı
HİSSEDAR HİSSE ORANI (%)
Hüseyin Girginoğlu 8.3
İsmail Girginoğlu 6.4
Mehmet Güzelgöl 5.7
Mehmet Girginoğlu 4.7
Zeki Kartal 4.7
Ahmet Girginoğlu 4.7

H.2.5. Sumaş Sun’i Tahta ve Mobilya A.Ş. (Sumaş)

1976 yılında Edremit/Balıkesir’de kurulan şirketin üretim tesisi ve merkezi de
Edremit’te bulunmaktadır. Yonga levha üreten şirketin yönetim kurulu; H. Evin
Ertür (Yönetim Kurulu Başkanı), Dinçer Tarakçıoğlu (Yönetim Kurulu Başkan
Vekili), Nüzhet Ünal, Mehmet Ciğer ve Sabit Ertür’den oluşmakta olup,
ortaklık yapısına Tablo 5’te yer verilmiştir.

Tablo:5 Sumaş Ortaklık Yapısı
HİSSEDAR HİSSE ORANI (%)
H. Evin Ertür 18.1
Şule Ciğer 12.2
Ortaş Orman Ürünleri Tic. ve San. A.Ş. 7.3
Dinçer Tarakçıoğlu 5.1
Evren Ertür 7.3
Diğer 50.0
TOPLAM 100.0


H.2.6. Tever Ağaç Sanayi ve Ticaret İşletmeleri A.Ş. (Tever)

Şirket 1970 yılında aile şirketi olarak İstanbul’da kurulmuştur. Gebze
yakınlarında bulunan fabrikada yonga levha üretimi yapılmakta olup
teşebbüsün yönetim kurulu; Osman Nuri Tever (Yönetim Kurulu Başkanı),
Hakan Kamil Kuroğlu (Yönetim Kurulu Başkan Vekili), İsmail Tever, İbrahim
Tever, Hüseyin Tever, Mehmet Fatih Kahraman, Mehmet Arif Sözen,
Seyfullah Daloğlu ve Ahmet Yaşar Balıkçıoğlu’ndan oluşmaktadır.
Teşebbüsün ortaklık yapısına Tablo 6’da yer verilmiştir.

Tablo:6 Tever Ortaklık Yapısı
HİSSEDAR HİSSE ORANI (%)
Memiş Tever 5.46
Burhan Tever 4.00
Kuroğlu Entegre Ağaç San. ve Tic. A.Ş. 25.00
İbrahim Daloğlu 6.50
Diğer 59.04
TOPLAM 100.00





03-12/135-63
11
H.2.7. Teverpan Ağaç Sanayii A.Ş. (Teverpan)

İstanbul’da 1986 yılında kurulan şirket, MDF ve yonga levha üretiminde
bulunmaktadır. Şirketin yönetim kurulu; Salih Zeki Tever (Yönetim Kurulu
Başkanı), Mehmet Ali Tever (Yönetim Kurulu Başkan Vekili), Abdullah Tever,
Dursun Ali Tever ve Yaşar İlyas Temel’den oluşmaktadır. Teşebbüsün ortaklık
yapısına Tablo 7’de yer verilmiştir.

Tablo:7 Teverpan Ortaklık Yapısı
HİSSEDAR HİSSE ORANI
Salih Zeki Tever 17.5
Mehmet Ali Tever 15.0
Abdullah Tever 8.5
Faruk Tever 8.5
Ahmet Zeki Tever 8.5
Dursun Ali Tever 7.0
Mahmut Tever 7.0
Yakup Tever 7.0
Bekir Tever 7.0
Yaşar İlyas Tever 7.0
Yusuf Tever 7.0
TOPLAM 100.0


H.2.8. Vezirağaç Vezirköprü Orman Ürünleri ve Gıda Ticaret A.Ş.
(Vezirağaç)

1996 yılında yapılan özelleştirmenin ardından bugünkü yapısını alan şirket
Vezirköprü/Samsun’daki fabrikasında yonga levha üretiminde bulunmaktadır.
Şirketin yönetim kurulu; Hasan Turan (Yönetim Kurulu Başkanı), Fuat Turan
(Yönetim Kurulu Başkan Vekili), Nihat Turan, Murat Turan ve Hasan Akça’dan
oluşmaktadır. Teşebbüsün ortaklık yapısına Tablo 8’de yer verilmiştir.

Tablo:8 Vezirağaç Ortaklık Yapısı
HİSSEDAR HİSSE ORANI (%)
Turanlar Yapı Malzemeleri Tic. A.Ş. 47.90
Hasan Turan 17.60
Fuat Turan 20.60
Nihat Turan 8.80
Hasan Akça 2.00
Mehmet Kuzubaş 2.00
Nedim Kınay 1.00
Ali Ceylan 0.01
TOPLAM 100.00


H.2.9. Yonsan Ege Levha Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Yonsan)

1976 yılında kurulan şirketin merkezi İzmir, üretim tesisi Manisa’da olup yonga
levha üretiminde bulunmaktadır. Şirketin yönetim kurulu; Hüseyin Şairoğlu
(Yönetim Kurulu Başkanı), Zeki Şairoğlu (Yönetim Kurulu Başkanı Vekili),
Bedrettin Pakalın, Ömer L. Demirelli ve Serap Şairoğlu’ndan oluşmaktadır.
Teşebbüsün ortaklık yapısına Tablo 9’da yer verilmiştir.

03-12/135-63
12
Tablo:9 Yonsan Ortaklık Yapısı
HİSSEDAR HİSSE ORANI (%)
Şairoğlu Orman Ürünleri A.Ş. 45.3
Şairoğlu Mobilya Nakliye Tic. San. A.Ş. 24.5
Yücelen Turizm Otomotiv San. Tic. A.Ş. 7.0
Cütaş Ltd. Şti. 6.0
Diğer 17.2
TOPLAM 100.00

H.3. Tesbit ve Deliller

Gerek tarafların yazılı savunmaları, gerekse 25.7.2000 tarih ve 00-28/302-171
sayılı Önaraştırma çerçevesinde ve Rekabet Kurulu’nca açılan her iki
soruşturma sürecinde 4054 sayılı Kanun'un 14, 15 ve 44. maddeleri uyarınca
yapılan yerinde incelemeler ve ilgililerden bilgi isteme sonucunda elde edilen
bulgular aşağıda sunulmuştur.

-17.12.1993 tarihinde yapılan ve Novapan tarafından düzenlenen toplantıya
Devrektaş, Düzsan, Foça Sunta, Masstaş, Gentaş, Köykobir1, Orma,
Samedoğlu, Tever, Yongapan, Yonsan, MKE Etağ, Orüs, Sumaş, Sunta,
SFC’nin temsilcileri katılmıştır. Dernek Genel Sekreteri tarafından toplantıya
ilişkin hazırlanan özet raporda2, iç pazar durumu görüşülerek, "...İstanbul ve
Ankara pazarlarına mal satan firmaların 375/380 lik listeleri deklere ederek
350/355 lik listeleri uygulamaya koydukları tesbit edildi. Bu nedenle artan
maliyetler de dikkate alınarak 375 lik listeleri deklere etmeyen firmaların
hemen deklere ederek 350/355 lik listeleri uygulamaya koymaları hususunda
mutabakat sağlandı[ğı]..." belirtilmektedir (Belge 13).

-9.9.1995 tarihinde Orma tarafından düzenlenen ve Çamsan, Devrektaş,
Düzsan, Sumaş, Tever, Yongapan, Yontaş, MKE ve Orüs’ün temsilcilerinin
katıldığı toplantının özet raporunda katılımcıların şu kararları aldıkları
görülmektedir: "...1- Fiyatların 18 mm kalınlıkta 183* 366 cm. ebatlı yonga
levha için 1.100.000 + KDV fiyatın 20 Eylül 1995 tarihinden itibaren tatbik
edilmesine, 1.200.000 + KDV fiyatın deklere edilerek 5 Ekim 1995 tarihinden
itibaren uygulanmaya alınmasına, 2- Fiyat tespitlerinde İstanbul'daki fabrikalar
ile Taşra’daki fabrikalar arasındaki nakliye farkları dikkate alınarak
İstanbul'daki fabrikaların birinci maddede sözü edilen fiyatlarını nakliye farkını
da taşıyacak şekilde tespit etmelerine, …karar verilmiştir..." (Belge 2).

-6.3.1996 tarihinde yapılan ve Suntasan tarafından organize edilen toplantıya
Çamsan, Düzsan, Foça Sunta, Gentaş, Masstaş, Orma, SFC, Sumaş,
Suntasan, Tever, Kastamonu Entegre, Yontaş, Yonsan, MKE Etağ,
Samedoğlu, Teverpan ve Novapan katılmıştır. Toplantıda “iç pazar
durumu”nun görüşüldüğü ve “1.8’lik listelerin 25/3 de dekleresi 1.4.1996 da
uygulanması konusunda fikir birliği” sağlandığı belirtilmiştir (Belge 3).


1 MKE Etağ, Köykobir, Anadolu Sunta, mevcut durum itibariyle faaliyet göstermemektedir.
2Dernek’in organizasyonuyla biraraya gelinmekte ve toplantılara ilişkin Dernek Genel Sekreteri “toplantı
özet raporu” hazırlamaktadır. Bundan böyle özet rapor olarak anılacaktır.
3 Söz konusu belge numaraları soruşturma raporundaki belge numaralarını göstermektedir.
03-12/135-63
13
-15.5.1996'da yapılan ve Düzsan tarafından organize edilen toplantıya Foça
Sunta, Devrektaş, Kastamonu Entegre, Anadolu Yonga, Çamsan, Masstaş,
Köykobir, Yontaş, Suntasan, MKE Etağ, Gentaş ve Orma’nın temsilcileri
katılmıştır. Toplantı özet raporunda, toplantıda "iç pazar durumu" başlığı
altında "...1.8'lik listelerin 20.5.1996'dan itibaren uygulanması, 2.0'lık listelerin
5.6.1996'da deklare edilerek 20 Haziran’da uygulanması tavsiye...” edildiği
belirtilmiştir (Belge 4).

-4.12.1996 tarihinde Masstaş tarafından düzenlenen toplantı sonucunda
Dernek Yönetim Kurulu’nca hazırlanan faaliyet raporunda; "…girdilerdeki
artışlar devam ederken yurtiçi kurulu kapasitenin artmış olması nedeni ile
Türkiye genelinde önemli ölçüde fiyat kargaşası yaşandığı, bu nedenlerle
firmaların yeni yıla girerken satış politikalarını ciddi olarak gözden geçirmek
zorunda olduğu…" ifade edilmektedir (Belge 5).

-8.1.1997 tarihinde İstanbul'da yapılan toplantıya ilişkin Dernek Yönetim
Kurulu faaliyet raporunda; bir önceki toplantıda alınan karar gereği fiyat
kargaşasını önlemek amacı ile önerilen toplantının 21.1.1997 tarihinde
İnegöl'de gerçekleştirildiği, toplantıya Sumaş, Foça Sunta, Serdar ve Anadolu
Yonga'nın katıldığı, Setaş'ın katılmadığı belirtilmiş ve devamında şu ifadeler
kullanılmıştır: "...Söz konusu toplantıda 15 Şubat’ta uygulanması öngörülen
fiyata kademeli olarak geçişin sağlanması hususunda mutabakata varıldığı
öğrenilerek sizlere durum 24/1/997 gün ve 8 sayılı yazımızla intikal ettirilmiştir.
Bilahare yapılan temaslardan, fiyatların KDV dahil ve hariç olarak tesbiti
hususunda SETAŞ ile mutabakat sağlanamadığı öğrenilmiş ve piyasada
beklenilen neticenin alınamadığı maalesef müşahade edilmiştir…" (Belge 6).

-10.1.1997 tarihli Dernek eski Genel Sekreteri tarafından üyelere gönderilen
sirkülerde "8.1.1997 tarihinde İstanbul'da yapılan toplantıda alınan karar
gereği firmaların müşterilere yapacağı deklarasyon metni" sunularak "...bu
deklarasyonun yeni yayınlanacak fiyat listeleri ile birlikte müşterilere
gönderilmesi gerektiği..." belirtilmiştir. İlgili yazı, Dernek Giden Evrak defterinin
3 sıra numarası ile 10.1.1997 tarihinde tüm firmalara gönderilmiştir (Belge 7).

-24.1.1997 tarihinde Dernek, söz konusu tarihte yapılan İnegöl toplantısının
neticesini tüm firmalara göndermiştir (Belge 8).

-19.2.1997 tarihinde Köykobir tarafından organize edilen toplantıya Çamsan,
Devrektaş, Düzsan, Foça Sunta, Orma, Samedoğlu, SFC, Suntasan, Tever,
Teverpan, Yongapan, Yontaş, Yonsan, M.K.E. Etağ, Ayonsan4, Cisan,
Pelikan’ın temsilcileri katılmış olup toplantıya ilişkin olarak Dernek Genel
Sekreteri tarafından hazırlanan özet raporda iç pazar durumuna ilişkin şu
ifadeler yer almaktadır: “...Maliyet artışları ve uygulanmakta olan satış
politikaları dikkate alınarak; 2,2 Mil TL/A 183 x 366, 18 mm. listelerin hemen
uygulanması, 2.4 Mil TL/A listelerinde en kısa sürede yayınlanarak 1 martta
uygulamaya geçilmesi, bu uygulamalarında belirli merkezlerde kontrol
edilmesi tavsiyeye şayan görüldü..." (Belge 9).


4 Mevcut durum itibariyle faaliyet göstermemektedir.
03-12/135-63
14
-19.3.1997 tarihinde SFC tarafından organize edilen toplantıya, Devrektaş,
Düzsan, Foça Sunta, Gentaş, Masstaş, Köykobir, Orma, Suntasan, Tever,
Teverpan, Kastamonu Entegre, Yonsan, Ayorsan, Vezirağaç ve Köseoğlu’nun
temsilcileri katılmış olup toplantı özet raporunda; iç pazar durumunun
görüşülerek değerlendirildiği ve "...hemen deklere edilmek ve 1/4/997
tarihinde uygulanmak üzere, bir ay vadeli çıplak levha fiyatlarının 2.4 Mil.TL/A,
Melaminlide ise B/B 3.7 Mil.TL/A. listelerin neşrinin tavsiyeye şayan olduğu
tesbit edildi[ği]..." ifade edilmiştir. Anılan raporda ayrıca; "...piyasadaki fiyat
anarşisini önlemek bakımından İstanbul grubunun Tever, Teverpan
Yongapan, Devrektaş, Suntasan (Koordinatör Tever.), Ankara ve Orta
Anadolu Grubunun Yongapan, Düzsan, Masstaş, Serda Anadolu, Setaş,
Yontaş, SFC, Köykobir (Koordinatör Yonsan), Güneydoğu Grubunun
Samedoğlu, Yıldız ve Orma (Koordinatör Samedoğlu.) oluşturulmasına ve
grupların toplantılarının da ayrıca merkezce takip edilerek bilgi alınmasının
uygun olacağına...” karar verildiği ifade edilmiştir (Belge 10).

-Dernek Yönetim Kurulunun 16.5.1997 tarihinde yaptığı toplantıda "...Sektörün
içinde bulunduğu ciddi durum gözönüne alınarak, problemleri ortaya koymak,
sorunlarla ilgili çözüm önerilerini geliştirmek; problemlere çözüm bulmak
amacı ile sektörel bazda bir değerlendirme yapmak ve bu toplantıya sadece
işverenlerin (tesis sahiplerinin) davet edilmesine, toplantının 28.5.1997'de
…tertip edilmesine… karar verildi[ği]” ifade edilmektedir. Bu toplantıya ilişkin
hazırlanan Dernek Yönetim Kurulu faaliyet raporunda, "piyasa durumu"
başlığı altında "...hammaddeye OGM'ce $’a bağlı olarak yapılacak zamlar
dikkate alınarak sektörümüzce fiyat ve satış politikalarının daha dikkatli bir
şekilde değerlendirilmesinin faideli olacağı..." kanısına varıldığı belirtilmiştir
(Belge 11).

-28.5.1997 tarihinde İstanbul'da düzenlenen toplantıya Anadolu Yonga, Cisan,
Çamsan, Devrektaş, Düzsan, Foça Sunta, Gentaş, Köykobir, Masstaş, Orma,
Samedoğlu, Suntasan, Tever, Teverpan, Yongapan, Yontaş, Yonsan, M.K.E.
Etağ, Ayorsan ve Vezirağaç’ın temsilcileri katılmıştır. Toplantıda iç piyasaya
ilişkin yapılan değerlendirmelerde bazı firmaların devamlı olarak yaptığı
kampanyalı satışların fiyat istikrarı açısından problem yarattığı belirtilmiş ve
toplantı sonucunda şu kararlar alınmıştır: "...Netice olarak bölgesel özel şartlar
ve farklılıklar da dikkate alınarak prensipte: Piyasaya arz edilen ürünlerde,
maliyetler dikkate alınarak asgari TABAN FİYATLARININ tesbit edilmesinin
daha gerçekçi ve uygun olacağı kararlaştırıldı. Fiyat tesbitlerinde, enflasyon
değerlerinin mutlaka dikkate alınması gerektiği ve rakkamın da % 6 olarak
tesbiti uygun mütalaa olundu. (Aylık bazda) Girdilerde tesbit edilen fiyat
artışlarınında mutlaka fiyatlara intikal ettirilmesinin kaçınılmaz olduğu hususu
tesbit edildi. Bu nedenlerle, mevcut maliyetler ve girdiler dikkate alınarak:
1/6/997 tarihinde deklere edilmek ve 9 Haziran 1997 tarihinde uygulanmak
üzere: Standard çıplak levha TABAN fiyatının 2.750 + KDV Adet, Melaminli
levhanın taban fiyatının B/B 4.100 + KDV Adet, Melaminli Desenli levha taban
fiyatının 4.300 + KDV Adet olarak tesbit ve tavsiyesine, Normal ve ince levha
fiyatları ile MDF fiyatlarının bu baz taban fiyatları dikkate alınarak, firmalar
arasında kurulacak diyalog ve bölgesel bazda yapılacak toplantılarla tesbit
edilmesinin tavsiyeye şayan olduğu Aylık % 6 fiyat artışlarınında enflasyonla
ilgili olarak dikkate alınmasına karar verildi." (Belge 12).
03-12/135-63
15

-25.6.1997 tarihinde İstanbul'da Yontaş tarafından organize edilen toplantıya
Çamsan, Devrektaş, Düzsan, Foça Sunta, Köykobir, Masstaş, Orma,
Samedoğlu, Suntasan, Tever, Yongapan, Yontaş, Ayorsan, Düzpan,
Köseoğlu’nun temsilcileri katılmış olup toplantıda iç pazar durumu
görüşülmüş, "...Odun ve diğer girdilerdeki zamlar dikkate alınarak neticede 1
Temmuz 1997’de deklere edilmesi ve 14 Temmuz 1997'de uygulanmak
kaydıyla; Standart çıplak levha (60 günlük asgari) taban fiyatının 3.000.000 +
KDV, İstanbul için 3.075.000+KDV, Melaminli levhada B/B 4.450.000 + KDV
(İstanbul için +75.000), D/D 4.700.000 + KDV (İstanbul için + 75.000), olarak
tavsiyesi uygun mütalâa” edilmiştir (Belge 13).

-25.6.1997 tarihli Dernek tarafından organize edilen toplantıya ilişkin notlar
olduğu anlaşılan ve Yongapan'dan elde edilen belgede, piyasanın bir önceki
fiyatı (2.750.000 TL.) benimsediği ve yeni fiyata geçilebileceği ifadeleri yer
almaktadır (Belge 14).

-25.6.1997 tarihinde yapılan toplantının değerlendirildiği 22.7.1997 tarihli
Dernek Yönetim Kurulu faaliyet raporunda, "...maliyet ve dolayısıyla
uygulanacak satış ve fiyat politikalarımızın ciddi olarak değerlendirilmesinde
zaruret...” görüldüğü ifade edilmektedir (Belge 15).

-4.8.1997’de Dernek tarafından, tüm firmalara Giden Evrak 103 sıra numarası
ile “fiyat sirkülerlerinin gönderilmesi” hakkında bir yazı yazılmıştır (Belge 16).

-16.9.1997 tarihinde Isparta'da Orma tarafından organize edilen toplantıya
Çamsan, Devrektaş, Köykobir, Samedoğlu, Sumaş, Suntasan, Tever,
Teverpan, Kastamonu Entegre, Yontaş, Yonsan, M.K.E. Etağ katılmış olup
tolantının sonucunda; "...Artan maliyetler dikkate alınarak, standard çıplak
levhanın 3.700 artı KDV, Melaminli B/B 5.500 artı KDV, Melaminli D/D 5.750
artı KDV fiyatın uygulanmasının tavsiyeye şayan olduğu, deklerenin
30/9/1997 tarihinde yapılıp uygulamaya 10 ekimde başlanılması uygun
mütalaa edildi..." kararına varılmıştır (Belge 17).

-22.10.1997 tarihinde İstanbul'da yapılan ve Foça Sunta tarafından organize
edilen toplantıya, Çamsan, Devrektaş, Düzpan, Düzsan, Kastamonu Entegre,
Köseoğlu, Köykobir, Orma, Samedoğlu, Setaş, Sumaş, Suntasan, Teverpan,
Yonsan, Yontaş’ın temsilcileri katılmış olup toplantı özet raporunda;
"...Maliyetler dikkate alınarak 1 Kasımda deklere 10 kasımda uygulanmak
üzere standard çıplak 4.000 artı KDV: Melaminli B/B 6.000 artı KDV D/D
6.600 artı KDV (taban) fiyatlar tavsiye...” edildiği ifade edilmiştir (Belge 18).

-Devrektaş evsahipliğinde düzenlenen 25.2.1998 tarihli toplantı için gönderilen
davetiyede gündem maddeleri arasında iç piyasanın görüşülmesi ve satış
fiyatlarının Dolar bazında belirlenebilmesi için görüşme ifadeleri yer
almaktadır (Belge 19).

-25.2.1998 tarihinde İstanbul’da Devrektaş tarafından organize edilen
toplantıya Çamsan, Devrektaş, Düzpan, Düzsan, Foça Sunta, Kastamonu
Entegre, Köseoğlu, Köykobir, Orma, Samedoğlu, Sumaş, Suntasan, Tever,
03-12/135-63
16
Teverpan, Yonsan ve Starwood katılmıştır. Toplantının özet raporunda; “-
Piyasada talep varlığı ve yokluğu karşıt fikirler olarak tartışıldı. Bölgesel bazda
pazar dağılımının bozulduğundan şikayet edildi. Doğru bilgi olmadığından
teşhiste ve kararda doğru netice alınamadığı belirtildi.
- Dernekte bir dökümantasyon merkezinin kurulması, öncelikle bir form
düzenlenerek tüm firmaların, üretim, satış ve stokla ilgili bilgilerini bildirmeleri
karar bağlandı.
- Sn. H.Besler (SUNTASAN) detaylı bir pazar araştırılması yaptırılmasının şart
olduğunu, ve zamanla bu araştırmanın güncelleştirilmesini önerdi.
- Sn. H.Özalp (KastEnt) Aylık toplantılara tüm imalatçıların gelmesinin şart
olduğunu, önemli konuların içimizden seçilecek 3-5 kişilik komisyonlarla
olgunlaştırılıp ondan sonra umumi heyette görüşülmesinin doğru olduğunu
beyan etti[ği]” belirtilmiştir (Belge 20).

-25.2.1998 tarihli toplantıya katılan Tever İdare Meclisi Başkanı’nın
notlarından toplantıda firmaların satış fiyat ve koşullarının konuşulduğu,
Teverpan Yönetim Kurulu Başkanı’nın ifadesinden yonga levha üreticilerinin
1977’de ilk defa olmak üzere 20 senedir toplandıkları anlaşılmakta, Sumaş
Yönetim Kurulu Başkanı’nın “herkesi serbest bırakma” önerisinde bulunduğu,
“serbest piyasanın yeni güçler çıkaraca[ğını]” belirttiği, Orma Murahhas
Azası’nın ise “Rekabet zararlı rekabet var. Yüksek fiatla tüketiciye zarar
veririz. Bundan korkmayın. 28 firma oldu…” ifadelerini kullandığı, Sumaş
Yönetim Kurulu Başkanı’nın “hiç kimseyi fiata zorlayamayız”, yine Starwood
Yönetim Kurulu Başkanı’nın da “üretim kıs diyemeyiz. Şu fiatla sat diyemeyiz.
TALEP nasıl arttırılır. Bu görüşmeliyiz.” biçimindeki ifadeleri görülmektedir
(Belge 21).

-22.4.1998 tarihinde İstanbul’da Kastamonu Entegre tarafından organize
edilen toplantıya Çamsan, Düzsan, Foça Sunta, Kastamonu Entegre,
Köseoğlu, Orma, Samedoğlu, SFC, Sumaş, Suntasan, Tever, Teverpan,
Vezirağaç ve Yontaş katılmıştır. Toplantının özet raporunda, Orma Murahhas
Azası’nın “…girdilerdeki fiyat artışları, mevcut problemler dikkate alındığında
sektörel olarak bir aksiyon planına ihtiyaç olduğunu ifade” ettiği belirtilmiştir
(Belge 22).

-27.4.1998 tarihinde Suntasan'dan Hakan Besler'in Yonsan’dan Hüseyin
Şairoğlu, Tever’den Osman Nuri Tever, Devrektaş’tan M. Zeki Kulaoğlu ve
Orma’dan Ömer Yiğitbaşı'nın ilgilerine gönderdiği faks metninde toplantıda
kabul edilen listenin deklare ve uygulama tarihini bildirmelerini istemiş ve
şöyle devam etmiştir: "...Olması gereken tarih Deklare 30.4.1998, Uygulama
11.5.1998, Belirtilen tarihlerde mutabık kalmamız gerekmektedir..." (Belge
23).

-9.9.1998 tarihli Dernek Yönetim Kurulu faaliyet raporuna göre; Orma
Murahhas Aza Yardımcısı, 12.9.1998 tarihine ertelenen toplantının bir önceki
toplantıyla arasının fazla olması nedeniyle, “...piyasa koşullarının görüşülüp
değerlendirilmesi amacıyla özellikle ara bir toplantının yapılması hususunu
israrla..." talep etmiştir. Talep üzerine "...özellikle İstanbul piyasasında söz
sahibi firmalar dikkate alınarak gerekli temaslar yapılmış…", ancak toplantı
gerçekleştirilememiştir (Belge 24).
03-12/135-63
17

-12.9.1998 tarihinde Isparta’da Orma tarafından organize edilen toplantıya
Çamsan, Devrektaş, Divapan, Düzsan, Foça Sunta, Kastamonu Entegre,
Köseoğlu, Karbir, Samedoğlu, SFC, Setaş, Suntasan, Dekor, Tever, Yıldız
MDF, Yonsan, Yontaş’ın temsilcileri katılmıştır. Özet raporda; “…piyasadaki
durgunluk, fiyat istikrarsızlığı, haksız rekabet koşulları, gittikçe artan; özellikle
MDF ithalatı üzerinde önemle durularak...” değerlendirildiği, 17.9.1998'de
İstanbul'da bölgesel bazda toplantı yapılması kararlaştırıldığı, ancak
toplantının yapılamadığı belirtilmiştir (Belge 25).

-7.10.1998 tarihinde İstanbul'da Setaş tarafından organize edilen toplantıya
Çamsan, Devrektaş, Divapan, Düzsan, Foça Sunta, Kastamonu Entegre,
Köseoğlu, Karbir, Masstaş, Orma, Samedoğlu, SFC, Sumaş, Dekor, Tever,
Teverpan, Yonsan, Yontaş’ın temsilcileri katılmıştır. Özet raporda belirtildiği
üzere; “...bölgesel bazda sorunların tartışılarak çözüm yolları aranmasının şart
olduğu görüşünde birleşildi... ...İstanbul Grubu (Tever, Teverpan, Devrektaş,
Suntasan, Kastamonu Entegre/Yongapan, Orma, Düzsan ve Yonsan),...
Ankara Grubu (Devrektaş, Düzsan, Masstaş, Yongapan, Yontaş, Karbir ve
Setaş), ...İnegöl Grubu (Starwood, Sumaş, Setaş, Yongapan, Foça Sunta,
Anadolu ve İlkersan) ve Köseoğlu.ile Samedoğlu” firmalarının oluşturacağı
grubun toplanmalarına karar verilmiştir (Belge 26).

-7.10.1998 tarihinde yapılan toplantıya katılan Devrektaş Genel Müdürü'nün
notlarından toplantıda firmaların satış fiyatı ve koşullarının konuşulduğu,
bölgesel toplantı tarih ve katılımcılarının belirlendiği görülmekte; ayrıca bir
önceki Isparta Orma toplantısında fiyatlara ilişkin karar alındığı, bu karara
uyulup uyulmadığının tartışıldığı anlaşılmaktadır (Belge 27).

-Dernek Başkanı'nın üyelere gönderdiği 15.10.1998 tarihli toplantıya ilişkin
davetiyede şu ifadeler kullanılmıştır: "… toplantılarımızda müşterek hareket
etme yönünde karar alamama noktasına gelinmiştir...Enflasyon rakamları
ortada iken nerede ise bir yıldır aynı fiyatla mal satılmasının her gün artan
maliyetlere rağmen önümüze konulan hayali kârların hesabını sormadık.
Bizim sorunlarımızı kendimizden başka kimsenin çözemeyeceğini bildiğimiz
halde birlik ve beraberlik unsurunu hiçe saydık...lütfen geliniz olayları beraber
tartışalım, çözüm önerilerini, otokontrol sistemlerini kendimiz tespit edelim.
…toplantıya kendiniz katılınız. Şayet bu mümkün olmaz ise…sizi ve şirketinizi
tam olarak temsile yetkili, sizin adınıza karar verebilecek, sözü ve kararları sizi
bağlayacak bir temsilcinizin …toplantımıza katılmasını tekrar rica ederim. "
İlgili yazı, Dernek kayıt defterinin 93 sıra numarası ile tüm firmalara
gönderilmiştir (Belge 28).

-20.10.1998 tarihli Dernek Yönetim Kurulu faaliyet raporunda, 13.10.1998'de
İstanbul Grubu olarak yapılması planlanan toplantıya Tever, Teverpan,
Devrektaş, Orma ve Düzsan iştirak etmiştir. Yongapan temsilcisinin yerine
gönderdiği şirket çalışanının "...toplantıya dinleyici olarak katılmak üzere
görevlendirildiğini, herhangi bir konu üzerinde görüşmek ve karar almak
yetkisinin olmadığını..." beyan etmesi üzerine yapılamadığı belirtilmiştir. Aynı
nedenle Ankara Grubu’nun toplantısı da iptal edilmiş, diğer bölgesel
toplantıların yer ve zamanı da tesbit edilememiştir (Belge 29).
03-12/135-63
18

-21.10.1998 tarihinde İstanbul'da Teverpan tarafından organize edilen
toplantıya, Devrektaş, Düzsan, Foça Sunta, Kastamonu Entegre, Köseoğlu,
Masstaş, Orma, Samedoğlu, Sumaş, SFC, Suntasan, Dekor, Tever,
Vezirağaç, Yonsan, Yıldız Sunta, Yontaş ve Divapan’ın temsilcileri katılmıştır.
Özet raporda; “...otokontrol sisteminin dernekçe kurulması üzerinde duruldu.
Bölgesel bazda toplantılara devam zaruretine işaret edildi. Otokontrolün
öncelikle bölgesel bazda sağlanmasına işaret edildi...” ifadesi görülmektedir
(Belge 30).

-11.11.1998 tarihinde İstanbul'da Masstaş tarafından düzenlenen toplantıya
Düzsan, Foça Sunta, Gentaş, Köseoğlu, M.K.E. Etağ, Orma, Sumaş,
Suntasan, Tever, Teverpan, Yonsan ve Yontaş’ın temsilcileri katılmıştır. Özet
raporda; “...bölgesel toplantılara devam edilmesi gerektiğine işaretle,
önümüzdeki hafta İstanbul gurubunun toplanması...”na karar verildiği ifade
edilmiştir. Orma Murahhas Azası, “...Dernekte genel durumu da kontrol
edebilecek bir reorganizasyona gidilmesi gereğini...” vurgulamıştır (Belge 31).

-3.2.1999 tarihinde İstanbul'da SFC tarafından organize edilen toplantıya
Çamsan, Devrektaş, Foça Sunta, Kastamonu Entegre, Köseoğlu, Masstaş,
Orma, Samedoğlu, Dekor, Tever ve Teverpan’ın temsilcileri katılmıştır.
Toplantı özet raporuna göre; 10 Şubat 1999 tarihinde bölgesel bazda
değerlendirme yapılmak üzere Kastamonu Entegre, Orma, Tever, Yonsan,
Dekor ve Devrektaş yetkililerinin toplanması karara bağlanmıştır (Belge 32).

-2.3.1999 tarihli Dernek Yönetim Kurulu Faaliyet Raporuna göre 10 Şubat
1999 tarihinde Orma, Tever ve Kastamonu Entegre teşebbüslerinin
temsilcileri biraraya gelmiştir. Raporda “...Toplantıda bölgesel bazda sorunlar
dile getirilerek değerlendirilmiş bulunmaktadır...” ifadesi yer almaktadır (Belge
33).

-3.3.1999 tarihinde İstanbul’da Yonsan tarafından organize edilen toplantıya
Divapan, Düzsan, Foça Sunta, Gentaş, Kastamonu Entegre, Köseoğlu,
Karbir, Masstaş, M.K.E. Etağ, Orma, Samedoğlu, SFC, Sumaş, Dekor, Tever,
Teverpan, Vezirağaç ve Yıldız Sunta’nın temsilcileri katılmıştır. Toplantı özet
raporunda, “...bölgesel toplantıların faydası nedeni ile devamına karar
verildi...” ibaresi bulunmaktadır (Belge 34).

-Divapan Yönetim Kurulu Üyesi’nin 3.3.1999 tarihli toplantıya ilişkin
notlarından toplantıda katılımcı firmaların uygulama fiyatlarının konuşulduğu
anlaşılmaktadır. Toplantıda Orma Satış Bölüm Başkanı’na her ay düzenli liste
gönderilmesine ve bir sonraki haftada MDF toplantısı yapılmasına karar
verildiği belirtilmektedir. Belirlenen fiyatlar “...10 Mart’ta herkes, 15 Mart’ta
Yongapan A.Ş. (Kastamonu Entegre A.Ş.) listeleri deklare edecek. Öneri
1:Sunta (çıplak) 6.250.000, B/B 10.000.000, D/D 11.000.000. Öneri 2:Sunta
(çıplak) 7.000.000. B/B 11.000.000, D/D 12.000.000...” şeklindedir (Belge
35).

-Kastamonu Entegre’den elde edilen ve belge üzerindeki fiyatlardan 3.3.1999
tarihli toplantıya ait olduğu tahmin edilen notlardan toplantıda firmaların satış
03-12/135-63
19
fiyat ve vadelerinin konuşulduğu ve bölgesel toplantılar yapıldığı
anlaşılmaktadır (Belge 36).

-11.3.1999 tarihinde Orma Murahhas Aza Yardımcısı'nın Sumaş Yönetim
Kurulu Başkanı’na gönderdiği yazıda şu ifadeler kullanılmaktadır: “Evin Bey,
Kayseri Palmiye Orman Ürünleri İzmir teklifi 3.826.000.-TL+KDV nakit 10
milyar için, vadeli satış 4.500.000.-TL+KDV Vade 31.05.1999(1.83*3.66 için)
şartlı teklifleriniz verdiğimiz mücadeleyi zayıflatmaktadır. İşbirliğine ihtiyacımız
var, ilginiz ricasıyla...”. Sumaş Yönetim Kurulu Başkanı cevap yazısında, sözü
edilen fiyatların gerçek olmadığını, bunların yanlış bilgilendirilmeden
kaynaklandığını belirtmiştir (Belge 37).

-11.3.1999 tarihinde Orma Murahhas Aza Yardımcısı'nın Vezirağaç Satış
Müdürü’ne gönderdiği yazıda şu ifadeler kullanılmaktadır: “4.000.000.-TL +
kDV (Teklif edilen Yener Ticaret/Osmaniye) YL Kayseri’ye sattığınız bilgileri
piyasaları tedirgin etmektedir. Fiyat birlikteliği davetimizi yenilemek istiyoruz.
Bizler işbirliğine hazırız.”. 15.3.1999 tarihinde Vezirağaç Genel Müdürü
Kayseri’ye satışlarının olmadığını, yanıltılmış olabileceklerini belirterek, Orma
firmasının satış uygulamalarından şikayet etmiştir. Ayrıca şunları ifade
etmiştir: “Bedeli çok önceden alarak Antep yöresine yapmış olduğumuz bir
satışın son sevkiyatları esnasında Sn. Onur Bilgen ile yapmış olduğu yapmış
olduğum telefon görüşmesinden haber almış olduğum Orma-Samedoğlu-
Köseoğlu fiyat birlikteliğine hemen yapmış olduğumuz fiyat artışı ile saygı
gösterdiğimizi düşünüyorum.

Fiyat birlikteliğimiz hususunda, sektörümüzün kalitesiyle, markasıyla kendini
ispatlamış bir firmasıyla böyle bir birliktelikten daima memnuniyet
duyacağımızı ve bu mutabakata taraflar da uyduğu müddetçe harfiyen
uyacağımızı bilmenizi isterim.” (Belge 38).

-6.4.1999 tarihli Dernek Yönetim Kurulu Faaliyet Raporunda, bir önceki
toplantıda alınan karar gereği 10.3.1999 tarihinde Orma’nın İstanbul irtibat
bürosunda bölgesel toplantı yapıldığı ve toplantıya Orma, Devrektaş, Tever,
Suntasan-Dekor, Yonsan ve Foça Sunta’nın katıldığı, Kastamonu Entegre’nin
katılmadığı ifade edilmektedir (Belge 39).

-7.4.1999 tarihinde Çamsan tarafından organize edilen toplantıya Çamsan,
Devrektaş, Düzsan, Foça Sunta, Kastamonu Entegre, Orma, Samedoğlu,
Sumaş, Dekor, Tever, Vezirağaç, Yıldız MDF, Yonsan ve Starwood’un
temsilcileri katılmıştır. Toplantı özet raporunda; “...19.3.1999'da yapılan
İstanbul’da yapılan bölgesel bazdaki toplantı ile ilgili olarak durum
değerlendirmesi yapıldı... ...MDF üreticilerinin bir araya gelerek MDF üretimi
ile ilgili bir değerlendirme toplantısı yapılması hususunda mutabık kalındı(ğı),
bu toplantının Dernek koordinatörlüğünde .. gerçekleştirilmesinin
beklen[diği]…" belirtilmiştir (Belge 40).

-Yıldız MDF Yönetim Kurulu Başkanı'nın ajandasındaki notlardan da 7.4.1999
tarihinde yapılan toplantıda firmaların satış fiyat ve koşullarının görüşüldüğü
anlaşılmaktadır (Belge 41).

03-12/135-63
20
-21.4.1999 tarihinde Orma Murahhas Aza Yardımcısı'nın Vezirağaç Yönetim
Kurulu Başkanı’na gönderdiği yazıda şu ifadeler kullanılmaktadır: “MKYL’de
özellikle Kayseri bölgesinde alt listelerden satış yapıldığı, vadeler ve birim
fiyatlarda piyasalarda olumsuz referans olabilmektedir. .. Fayda ortaktır.
..Rekabet kavgasını bu kadar aşağıda tutmanın kimseye faydası yok diye
düşünüyorum. ..Uygulamalarınız kapsamında göstereceğinizi umduğumuz
hassasiyet ve ilgiye şimdiden teşekkür ediyoruz.” (Belge 42).

-28.4.1999 tarihinde İstanbul’da Divapan tarafından organize edilen toplantıya
Devrektaş, Foça Sunta, Gentaş, Kastamonu Entegre, Köseoğlu, Masstaş,
Orma, SFC, Dekor, Tever, Teverpan, Yonsan ve Yontaş’ın temsilcileri
katılmıştır. Toplantı özet raporunda; SFC temsilcisinin "...İstanbul'da
Kastamonu Ent. A.Ş.- SFC A.Ş.- Yıldız Sunta A.Ş.- Divapan A.Ş. ve Çamsan
A.Ş. katılımı ile yapılan MDF üreticilerinin toplantısı hakkında detaylı
açıklamalarda...” bulunduğu belirtilmiştir (Belge 43).

-Divapan Yönetim Kurulu Üyesi’nin notlarından 30.8.1999 tarihli toplantıda
fiyat konuşulduğu anlaşılmaktadır (Belge 44).

-Divapan Yönetim Kurulu Üyesi’nin ajandasında yer alan 2.10.1999 tarihli
Isparta toplantısına ilişkin notlarında, fiyat konusunda alınan karar aşağıdaki
gibidir: “...Çıplak 9 000 000 vade 60 gün, B/B 14 000 000 vade 60 gün,
vadeden geri dönüş aylık %7, Deklare tarihi 8.10.1999, Tatbik tarihi 15.10’dan
20.10’a kadar...” Ayrıca notlarda B/B 12.500.000 uygulamasının olumlu sonuç
verdiği belirtilmiştir (Belge 45).

-Yongapan Genel Müdür Yardımcısı’nın eski Genel Müdüre sunduğu
2.10.1999 tarihli toplantıda zam kararı alındığı ifade edilerek yeni satış fiyatları
belirtilmiştir (Belge 46).

-2000 yılı başında yapılmış bir toplantıya ait Dernek Genel Sekreteri’nin
notlarında 1999 yılı değerlendirmesi yapılmıştır. Notlarda yer alan şu ifade,
fiyat tesbitine yönelik rekabet ihlallerinin bilinçli olduğunu göstermesi
bakımından önemlidir: “...Levhaya zam yaparsanız rekabet yasası ve tüketici
dernekleri bizi batırır. Belli bir rakam[a] %2 koyarak açık vermeden devam...”.
Söz konusu notlardan ayrıca Orma Murahhas Azası’nın şu ifadeleri kullandığı
görülmektedir “...Sektör iyi durumdadır. Önümüzdeki yılın mesken problemi
inşaat sektörü canlanaca[ktır]. 2000’e girmeden önce kaybedilen %30[u]
zamla fitleyelim ve maliyetleri yakalayalım...” (Belge 47)

-2.2.2000 tarihinde İstanbul’da Düzsan tarafından organize edilen toplantıya
Devrektaş, Düzsan, Foça Sunta, Gentaş, Kastamonu Entegre, Masstaş,
Samedoğlu, Sumaş, Tever, Teverpan ve Yontaş’ın temsilcileri katılmıştır.
Toplantı özet raporundan, “...bölgesel bazda toplantılar düzenlenmesi
kararlaştırıldı[ğı]...” anlaşılmaktadır (Belge 48).

-Yukarıda yer verilen karar gereği “...İstanbul Grubu olarak 15 Şubat ya da 16
Şubat 2000 tarihinde İstanbul’da Dernek Merkezinde...” toplanılmasına karar
verilmiş ve 9.2.2000 tarihinde yazılan yazıyla Dernek tarafından tarihin
03-12/135-63
21
belirlenmesi için İstanbul Grubu üyelerinden uygun tarihi seçmeleri istenmiştir
(Belge 49).

-Dekor Şirket Müdürü'ne ait ajandanın 17.2.2000 ve 18.2.2000 tarihli
sayfalarında yer alan notlardan, 15.2.2000 veya 16.2.2000 tarihinde toplantı
yapıldığı ve firmaların satış fiyat ve koşullarının konuşulduğu anlaşılmaktadır
(Belge 50).

-1.3.2000 tarihli toplantıya ilişkin Dernek Genel Sekreteri’nin notlarında “İnegöl
ve mobilya üreticilerinin Rekabet Yasası gereği şikayet” ettikleri, Odalar
Birliğinin firma bazında savunma istediği, ayda bir toplanılması hususu
Rekabet Kurulu’na Odalar Birliği tarafından şikayet edilirse “hep bir ağızdan
cevap yazılacağı” belirtilmiştir. Notlardan toplantıya katılan firmaların
uyguladıkları fiyatların konuşulduğu anlaşılmaktadır. Fiyatlar konusunda
alınan karar; “...1.83x3.66 çıplak 10.200.000, 2 ay vade, B/B 15.740.000, D/D
17.000.000 aylık vade farkı %4..”. Ayrıca notlarda “...Tatbiki olmuş olması
lazım. 3-5 gün mal yollamayın. Bayramdan sonra bir tek bu liste
uygulanacak...” ifadesi görülmektedir. İlave olarak söz konusu notlarda Yıldız
MDF Yönetim Kurulu Başkanı’nın, “...Kendi içimizde bir sorgulama yapıp
kanaatkar olalım. Fiyatları belli bir oranda tutalım…” şeklinde görüş bildirdiği
anlaşılmaktadır. Bu hususların yanısıra Kasım ayında (1999) çıplak suntanın
11.000.000 TL’den, B/B melamin kaplamanın 17.000.000 TL’den satılmasına,
aylık vadenin %8’den %4’e düşürülmesine karar verildiği, ancak fiyatların
oturmadığı belirtilmiştir (Belge 51).

-Yine aynı toplantıya ilişkin olarak Divapan Yönetim Kurulu Üyesi’nin notları
da fiyatların konuşulduğunu ve Rekabet Kurumu’ndan savunma yazısı
istenmesi halinde hemen cevap verilmemesi kararının alındığını teyid eder
niteliktedir (Belge 52).

-22.5.2000 tarihli toplantıya katılan Divapan Yönetim Kurulu Üyesi'nin
ajandasındaki notlar da, toplantıda firmaların satış fiyat ve koşullarının
görüşülerek 10 Haziran 2000 tarihinde uygulanacak olan çıplak yonga levha
ve melaminli levha satış fiyat ve vade koşullarının belirlendiğini teyit
etmektedir (Belge 53).

-Orma İstihsal Müdürü tarafından Murahhas Aza Yardımcısı'na sunulan
23.5.2000 tarihli yazıda; 22.5.2000 tarihinde Dernek tarafından organize
edilen toplantı hakkında bilgi verilmiştir. Yazıda, toplantıda 1.83 x 3.66 x 18
mm levha için belirlenen fiyat ve vade koşulları, deklarasyon ve uygulama
tarihi ve geri dönüş oranları hususunda karar alındığı, firmaların durumdan
memnun olduğu, satışların iyi olduğunu bildirdiği belirtilmiştir (Belge 54).

-Divapan Yönetim Kurulu Üyesi’nin ajandasında yer alan 20.6.2000 tarihli
toplantıya ilişkin notlarda, fiyat konusunda alınan kararın şu şekilde olduğu
görülmektedir: “...Sonuç: B/B 16 000 000 yeni liste nakit, D/D 17 850 000 yeni
liste nakit, çıplak 10 700 000 yeni liste nakit, 26 Haziran deklare, 10 Temmuz
uygulama...” Notlarda ayrıca Orma’nın 10 Temmuz’da uygulayacağı fiyatlar
“...2 ay B/B 17.500.000, Peşin B/B 16.750.000, D/D 19.200.000...” olarak
belirtilmiştir (Belge 55).
03-12/135-63
22

-Divapan Yönetim Kurulu Üyesi'nin ajandasındaki notlardan 26.7.2000 tarihli
toplantıda firmaların peşin ve vadeli satış fiyatlarının konuşulduğu
anlaşılmaktadır. Notlarda “...çıplak 10.700.000, B/B 16.300.000, nakit
fiyatlarının tatbik edilmediği, (ilaveten) D/D 17.800-18.000 biçiminde acil
olarak tatbiki kararlaştırıldı. 1.04 aylık vade farkı...” ifadeleri yer almaktadır
(Belge 56).

-Çamsan Danışmanı'nın Yönetim Kurulu Başkanı'na gönderdiği 11.9.2000
tarihli iç yazışmada, "9.9.2000 tarihinde Isparta'da yapılan Yonga Levha
Sanayicileri Derneği toplantısında 15.9.2000 tarihinde deklare edilecek yeni
fiyatların çıkarıldığı" bildirilmiştir. Buna göre fiyatlar; “...çıplak yonga levha,
183x366, peşin 11.000.000, 2 ay vadeli 11.900.000, B/B Sunta-Lam 183x366
peşin 16.500.000, 2 ay vadeli 18.250.000, D/D Sunta-Lam 183x366
19.000.000, 2 ay vadeli 19.950.000...” olarak tesbit edilmiştir (Belge 57).

-Yongapan Genel Müdür Yardımcısı'nın Genel Müdüre sunduğu 16.11.2000
tarihli Dernek tarafından organize edilen toplantının raporunda; “...iç piyasanın
görüşüldü. Piyasanın giderek durmakta olduğu belirlendi. Müşterek bir fiyat
uygulaması üzerinde durulmadı. MDF ve MDFLAM'larda bir sorun olmadığı...”
ifade edilmiştir (Belge 58).

-Dekor Şirket Müdürü'ne ait ajandadan 15.12.2000 tarihinde toplantı yapıldığı
ve toplantıda satış fiyatı ve koşullarının konuşulduğu anlaşılmaktadır (Belge
59).

-24.1.2001 tarihinde İstanbul’da Yontaş tarafından organize edilen toplantıya
katılan firma temsilcilerinin toplantı notlarında, firmaların satış fiyatları ve
vadelerinin konuşulduğu görülmektedir (Belge 60).

-25.1.2001 tarihli yazıda Yıldız MDF İstanbul temsilcisi, Yönetim Kurulu
Başkanı’na 24.1.2001 tarihinde yapılan toplantı hakkında rapor sunmuştur.
Yazıda, toplantıya Masstaş, Samedoğlu, Yontaş, Orma, Kastamonu Entegre,
Tever, Teverpan, Vezirağaç, Yonsan, Köseoğlu, Çamsan, Suntasan, Düzsan,
Divapan ve Devrektaş temsilcilerinin katıldığı belirtilmektedir. İlgili metinde
ayrıca “...Rekabet Kurumu tarafından yapılacak denetlemelere herkesin
dikkatli davranması, yazılı kayıtların imhası ve yapılacak beyanlara dikkat
edilmesi...” ibaresi bulunmaktadır (Belge 61).

-25.1.2001 tarihinde yapılan görüşmede Dernek Başkanı, mutad olmamakla
birlikte ayda bir toplandıklarını, toplantıların klasik gündemini sektörün
sorunlarını oluşturduğunu, gündemlerinin birinci maddesinin odun fiyatı
olduğunu, ikinci olarak tutkalın fiyat ve kalite değişikliklerini görüştüklerini ve
faturasız satışlar nedeniyle sektörde haksız rekabet yaşandığını belirtmiştir.
Sektörde ciddi biçimde fiyat kargaşası yaşandığını ve değişik vadelerde mal
satıldığını ifade eden Başkan, Dernek olarak fiyat istikrarına yönelik
koordinatörlük yapılmadığını dile getirmiştir (Belge 62).

-Çamsan Pazarlama Müdürü’nün, pazarlama şirketlerinin yetkililerine yazdığı
1.3.2001 tarihli raporda; Dernek tarafından organize edilen aylık toplantıda
03-12/135-63
23
“Ham sunta, 13 000 000 TL + KDV (60 günlük ödeme ile), B/B suntalam 19
750 000 TL + KDV (60 günlük ödeme ile), D/D suntalam, 23 000 000 TL +
KDV (60 günlük ödeme ile). Yukarıdaki fiyatlara prensip olarak ulaşılmıştır.”
kararlarının alındığı bildirilmektedir. Ayrıca ilgili toplantıda MDF fiyatlarının da
konuşulduğu “...Yongapan firması bayram tatili sonrasında MDF ve MDF lam
satışlarında $ kuruna %15 zam yapmayı düşündüklerini ancak bayram
sonrası MDF üreticileri ile bir toplantıya hazır olduklarını belirtmişlerdir….”
ifadesinden anlaşılmaktadır (Belge 63).

- Samedoğlu’nun gelen evrak kayıt defterinden 5.10.2001 tarihinde Yonsan’ın
fiyat listesini gönderdiği anlaşılmaktadır (Belge 64).

- Samedoğlu’nun gelen evrak kayıt defterinden 10.1.2002, 3.4.2002
tarihlerinde Yonsan’ın; yine 3.4.2002, 7.5.2002 ve 3.6.2002 tarihlerinde
Setaş’ın fiyat listelerini gönderdikleri anlaşılmaktadır (Belge 65).

- 18.6.2002 tarihinde yapılan görüşmede Setaş Genel Müdür Muavini, yonga
levha sektöründe arz fazlası olduğunu, fabrika sayısının çok olmasından
dolayı firmalar arasında kıyasıya rekabet olduğunu, fiyat listelerinin şirket
yönetim kurulunca belirlendiğini, Dernek tarafından organize edilen
toplantılardan sadece 3’üne katılabildiklerini, İstanbul’a uzaklık ve iş
yoğunluğu nedeniyle toplantılara katılamadıklarını ve Dernek ile ilişkilerinin
odun tahsisi ile sınırlı olduğunu belirtmiştir (Belge 66).

-19.6.2002 tarihinde yapılan görüşmede Yonsan Yönetim Kurulu Başkanı,
üretimlerinin %80’ini doğrudan bazı mobilya üreticilerine sattıklarından dolayı
1.83*3.66 18 mm’den daha çok farklı kalınlıklarda üretim gerçekleştirdiklerini,
genel olarak yayımladıkları liste fiyatından daha ucuza sattıklarını, sektörde
rakip firmaların birbirleriyle ticari ilişkilere girmeleri doğal sayılabilecek
uygulamalar olmamakla birlikte, kişisel dostluk ilişkilerinden dolayı Starwood,
Sumaş ve Divapan’a zaman zaman fason empreyenli kağıt ürettiklerini,
Dernek tarafından organize edilen toplantılara kendilerine yarayacağını
düşündükleri takdirde katıldıklarını, toplantılara katılma nedenlerinin genellikle
odun tahsisine ilişkin olduğunu, diğer yandan Dernek yönetim kurulu üyesi
olması ve ailevi nedenlerle İstanbul’a gittiğinde toplantılara katıldığını,
sektörde en büyük sorunun kayıt dışılık ve kalitesiz üretim gibi nedenlerle eşit
rekabet şartlarının bulunmaması olduğunu belirtmiştir (Belge 67).

-20.6.2002 tarihinde yapılan görüşmede Foça Sunta Genel Müdürü, kaplama
tesisi olmayan tek firma olduklarını, ebatlarının genelde talep edilen
ebatlardan farklı olduğunu, fiyat listesi yayımlamadıklarını ve firmanın Yönetim
Kurulu Başkanının aynı zamanda Dernek Başkanı olması nedeniyle Dernek
tarafından organize edilen toplantılara kendisinin katıldığını belirtmiştir. (Belge
68).

-25.6.2002 tarihinde yapılan görüşmede Köseoğlu Genel Koordinatörü, 2001
yılı sonu itibariyle halen üretim yapmadıklarını, Dernek üyeliklerinin asıl
amacının odun tahsislerinde firmaya yakın yerlerden odun alabilmek,
sektördeki gelişmeleri takip edebilmek olduğunu, tahsislerin önemini yitirmesi
ve faaliyetlerini durdurmaları nedeniyle firma sahibinin Dernek toplantılarına
03-12/135-63
24
katılmadığını belirtmiştir. Firmanın kuruluş aşamasında odun tahsisi
konusunda sıkıntılar yaşandığını, firmaya uzak orman işletmelerinden odun
tahsis edildiğini, nakliye dolayısıyla bu durumun kendilerine maliyet
dezavantajı olarak yansıdığını vurgulamıştır (Belge 69).

H.4. Savunmalar ve Değerlendirilmesi

H.4.1. Savunmalardaki Benzer İtirazlar ve Bunların Değerlendirilmesi

H.4.1.1. 5.5.1998 Öncesine İlişkin Belgelerin Kullanılması

Savunmalarda, Soruşturma Raporu’nun dayandığı en önemli belgenin
17.12.1993 tarihli belge olduğu ve bu dönemde 4054 sayılı Kanun’un henüz
mevcut olmaması nedeniyle bu belgenin aynı Kanun’a aykırılığının ileri
sürülemeyeceği ifade edilmektedir. Bu itiraza paralel olarak Soruşturma
Raporunda kullanılan belgelerin 24 tanesinin 4054 sayılı Kanun’un
uygulamasının bulunmadığı döneme rastladığı, ayrıca bu belgelerdeki
konuların 5.5.1998 tarihi ertesinde etkilerinin görülmediği ve geriye kalan
belgelerin büyük bir bölümünün Orma'nın piyasa lideri olarak fiyat
deklarasyonları olduğu ileri sürülmektedir.

Elde edilen belgelerin her biri bir anlaşma olarak nitelendirilmediği gibi bu
belgelerin birbirlerinden bağımsız anlaşmalara işaret ettiği de öne
sürülmemektedir. İddia, soruşturmaya taraf teşebbüslerin 1993 yılından
başlayan ve günümüze kadar devam eden tek bir çerçeve anlaşma ile bu
anlaşmanın uygulanmasını gösterir mutabakatlar dahilinde hareket ettikleri
yönündedir. Bu anlaşma düzeni çerçevesinde 17.12.1993 tarihli belge,
teşebbüslerin aralarındaki rekabeti kısıtlama konusundaki temel mutabakatı,
diğer belgeler ise bunun hayata geçirilebilmesinin ayrıntılarını
düzenlemektedir.

Elde edilen belgeler; teşebbüslerin her ay düzenli olarak yaptıkları toplantılar
ile fiyat belirlediklerini ve anlaşmanın süreklilik arz ettiğini göstermekte, bu
yönüyle de bir bütün teşkil etmektedir. Dolayısıyla 1993 yılından başlayarak,
4054 sayılı Kanun’un yürürlüğe girdiği ve uygulamaya başlandığı tarihin çok
ötesine diğer bir deyişle günümüze kadar süreklilik arz eden bir anlaşmaya
işaret eden belgelerden bir kısmının 5.5.1998 tarihinden öncesine ait olmaları
nedeniyle değerlendirme dışı bırakılması hukuken doğru bir yaklaşım değildir.
5.5.1998 tarihinden öncesine ait belgeler soruşturma konusu eylemin eskiden
beri uygulana gelen, gelenekselleşmiş bir durum olduğunu ortaya koymakta
ve elde edilen 5.5.1998 tarihinden sonrasına ait belgelerle birlikte bütünün
parçalarını oluşturmaktadır.

H.4.1.2. Fiili Tesbit

Savunmalarda, yapılan toplantılarda belirlenen fiyatların uygulanıp
uygulanmadığının, bunların fiyat listelerine yansıyıp yansımadığının ve
faturalar temel alınarak benzer fiyatların uygulanıp uygulanmadığının
incelenmediği iddia edilmiştir.

03-12/135-63
25
Yerinde incelemeler sırasında siparişlerin nasıl alındığı ve alınan siparişlerin
nasıl faturalandığına ilişkin olarak elde edilen bilgiler doğrultusunda firmaların
kullandıkları muhasebe programlarının ve çalışma yöntemlerinin birbirlerinden
farklı olduğu anlaşılmıştır. Bunun yanı sıra fiyat listeleri ile sipariş formu ve
faturalarda yer alan fiyatların birbirleriyle uyumlu olup olmadıklarının tesbiti
için gerekli geçmiş tarihli listelerin ve sipariş formlarının teşebbüsler tarafından
saklanmadığı ve bunlara ilişkin bilgilerin muhasebe formlarına aktarılmadığı
görülmüştür. Bu çerçevede standart veri elde etmenin güçlüğünün yanı sıra,
sektör temsilcileriyle yapılan görüşmelerde elde edilen ve aşağıda sıralanan
nedenlerden dolayı faturalardan toplantılarda belirlenen fiyatlara uyulup
uyulmadığına ilişkin sağlıklı bir bilgiye ulaşılamayacağı sonucuna varılmıştır.

Fiyat listeleri ile faturalarda yer alan fiyatların farklılaşma nedenleri şunlardır:

- Ebat ve renkleri yüzünden müşteri tarafından talep edilmeyen mamuller
elden çıkarılabilmeleri için, normal liste fiyatından farklı fiyatlardan
satılabilmektedir. Örneğin, pek satılmayan, az talebi olan D/D suntalamların
B/B suntalam fiyatına satıldıkları görülmüştür.

- Üretimi her zaman yapılmayan ebatların sipariş ile fatura tarihleri arasında
uzunca bir zaman geçmesi dolayısıyla, sipariş zamanında geçerli olan liste ile
siparişin faturalanması zamanında geçerli olan liste fiyatları farklı
olabilmektedir.

- Müşteriler üretici firmalardan aldıkları iskontoya karşılık “Hizmet Bedeli” adı
altında fiyat farkı faturası kesebilmektedir. Bu uygulamada, önce üretici firma
müşteriye siparişleri için fatura kesmekte, daha sonra müşteri üretici firmadan
aldığı iskonto miktarı kadar karşı fatura kesmektedir. Bu durumda üretici
firmanın kestiği fatura hangi liste fiyatından olursa olsun aslında gerçek
fiyatları yansıtmamaktadır.

- Faturada belirtilen iskonto o faturada yer alan mamullere ait olmayıp, bir
önceki siparişten kaynaklanabilmektedir. Örneğin gönderilen mamullerde
üretim hataları belirlenebilmekte, bu durumda mamul bazen iade edilmeyip
karşılıklı mutabakatla 2. kalite işlemi görerek bir sonraki siparişin
faturalanması sırasında gerekli iskonto yapılmaktadır. Bu iskonto oranı da
firmadan firmaya farklılık arz edebilmektedir. Dolayısıyla faturada hangi liste
fiyatından olursa olsun aslında gerçek fiyatları yansıtmamaktadır.

- Aynı mamul için aynı faturada farklı fiyatlar olabilmektedir. Müşterinin bir
önceki listeden alacağı kadar miktar eski listeden, sonrası ise yeni listeden
aynı fatura üzerinde yer alabilmekte, örneğin 100 levha suntalamdan 30’unun
eski listeden 70’inin yeni listeden faturalandırıldığı görülebilmektedir. Bu
durum özellikle açık hesap çalışan teşebbüslerde ortaya çıkmaktadır.

- Üretici firmalar prim kotası uygulaması yapabilmektedirler. Bu uygulamada,
üretici firmanın müşterilerine belirli bir ürün için fatura tutarı ya da ürün miktarı
cinsinden koyduğu kota dolduğunda geçerli olan fiyat listesi üzerinden
müşterilerine ekstra bir indirim uygulamaktadır. Böylece kota dolduktan sonra
aynı ürünlerin satış fiyatları, kotayı dolduran müşteriler için farklılaşmaktadır.
03-12/135-63
26

- Faturalarda nakliye sübvansiyonları olabilmekte ama faturada açıkça
belirtilmediği için fatura fiyatı, liste fiyatıyla aynı olmamaktadır.

Sonuç olarak, savunmalarda ileri sürülen fiili tesbitte bulunulmadığı veya eksik
inceleme yapıldığı iddiası yerinde değildir.

H.4.1.3. Dernek’in Suçlu Bulunmaması

Savunmalarda; Rekabet Kurulu’nun 18 Eylül 2002 tarihinde, 28.02.2002 tarih
ve SR/02-1 sayılı Soruşturma Raporu hakkında tefhim marifetiyle açıkladığı
Nihai Kararında Yonga Levha Sanayicileri Derneği’ni (Dernek) suçlu
bulmadığı, bu çerçevede Dernek’in düzenlediği toplantılara katılmanın 4054
sayılı Kanun kapsamında herhangi bir suç oluşturmayacağı ileri
sürülmektedir.

Söz konusu soruşturma ile ilgili olarak Rekabet Kurulu, toplantıların
organizasyonunda Dernek'in yer temin etmek dışında bir işlevinin olmaması
gerekçesiyle, bu Dernek'e ceza verilmesine gerek olmadığına karar vermiştir.
Zira Kurul, toplantıların düzenlenmesinde ve organizasyonunda bir tüzel kişilik
olarak Dernek'in ve karar organlarının önemli bir katkısının olmadığı sonucuna
ulaşmıştır. Diğer yandan söz konusu kararın son bölümünde yer verilen
ifadeler Dernek'in sadece yer sağlama işlevinden dolayı bile 4054 sayılı
Kanun bakımından tamamen suçsuz bulunmadığını göstermektedir. Kararın
son bölümünde teşebbüslerle birlikte Dernek'e de bundan sonra rekabetin
tesisi yönünde yerine getirilmesi ya da kaçınılması gereken uygulamalar
bakımından rekabete aykırı eylemlerini tekrarlamaması gereğinin
hatırlatılması uygun bulunmuştur. Dernek'in ceza almaması rakip teşebbüsler
arasında fiyat tesbitine yönelik olarak yapılan toplantıların ve bu toplantılarda
alınan kararların 4054 sayılı Kanun'a aykırı olmadığı anlamına gelmemektedir.
Diğer bir deyişle 4054 sayılı Kanun'a aykırı içeriğe sahip toplantıların "dernek
toplantısı" ya da başka adla yapılması bu toplantılara katılanları sorumluluktan
kurtarmamaktadır.

Öte yandan hiçbir zaman Dernek'in, teşebbüs birliği kararları alarak ya da fiyat
tavsiyelerinde bulunarak soruşturma konusu ihlalin gerçekleştirilmesinde etkin
rol oynadığı iddiasında bulunulmamıştır. Bu çerçevede Dernek'e ceza
verilmemiş olması, teşebbüslerin 1993 yılından beri rekabete aykırı bir
anlaşma düzeni içinde oldukları yolundaki temel iddiada herhangi bir farklılık
yaratmamakta, bu iddia teşebbüslere ceza verilmesi yönündeki Rekabet
Kurulu Kararı ile de desteklenmiş olmaktadır.

H.4.1.4. Alındığı İddia Edilen Kararlara Uyulmaması

Savunmalarda; teşebbüslerin, birlikte belirledikleri iddia edilen fiyatlara benzer
fiyatlar uygulayıp uygulamadıklarının tesbit edilmediği, faturalardan ve fiyat
listelerinden yapılacak inceleme sonucunda teşebbüslerin birbirlerinden ve
toplantılarda konuşulan fiyatlardan farklı fiyatlar uyguladıklarının
görülebileceği belirtilmekte, bu çerçevede toplantıların piyasaya yansımış
herhangi bir etkisinin olmadığı ve bunun soruşturma heyeti tarafından tesbit
03-12/135-63
27
edilmediği dolayısıyla 4054 sayılı Kanun bakımından bir anlaşma iddiasında
bulunamayacağı, böyle bir anlaşmanın ispat edilmemiş olduğu ileri
sürülmektedir.

Teşebbüslerin tek fiyat belirlediği yönünde bir iddiada bulunulmamıştır.
Nitekim Soruşturma Raporuna ekli 12 numaralı belgede “Piyasaya arz edilen
ürünlerde, maliyetler dikkate alınarak asgari taban fiyatlarının tesbit
edilmesinin daha gerçekçi ve uygun olacağı”nın kararlaştırıldığı görülmekte ve
taban fiyatların belirlenmesinde enflasyon oranının, girdi fiyatlarındaki
artışların ve genel olarak maliyetlerinde ortaya çıkan artışların dikkate alındığı
anlaşılmaktadır. Farklı pazar gücüne, maliyet yapılarına ve farklı coğrafi
konumlara sahip teşebbüslerin aynı fiyatları uygulamaları beklenmemektedir.

Teşebbüslerin de bu durumun farkında oldukları (nitekim bazı belgelerde
firmaların coğrafi konumlarının göz önünde bulundurulduğu ve nakliye
maliyetlerinin dikkate alınarak fiyat tesbit edildiği görülmektedir) ve bu
nedenle, 12 numaralı belgede yer verildiği üzere enflasyon, maliyet ve coğrafi
konum gibi unsurlara dayanılarak, uygulanacak fiyatların değil; taban fiyatların
tesbit edilmesinin daha gerçekçi ve uygun olacağına karar verdikleri
anlaşılmaktadır. Aynı belgede bu karar doğrultusunda standart çıplak levha ve
melaminli levhalar için taban fiyatlar tesbit edilmiş, MDF fiyatlarının da bu
taban fiyatlar temel alınarak belirlenecek olmasına karar verilmiştir. Fiyatların
taban fiyat olarak tesbitine yönelik bu tutum 13 ve 18 numaralı belgelerden de
anlaşılacağı üzere daha sonra da devam etmiştir. Bu itibarla, teşebbüslerin
tek fiyat belirlemekten çok fiyat esaslarını ve yeni fiyatları ilan edecekleri
tarihleri belirledikleri anlaşılmaktadır.

Açıklamalar çerçevesinde hakkında soruşturma yürütülen teşebbüslerin
uyguladıkları fiyatların, liste ve faturalar bazında bir ölçüde farklılaşması
rekabet ihlalini ortadan kaldırmamakta, firmaların toplantılarda tartışılan
konuları ve üzerinde mutabakat sağlandığı söylenen fiyata ilişkin bilgileri kendi
satış fiyatlarını ya da politikalarını belirlerken göz önünde bulundurmadıklarını
düşünmek mümkün gözükmemektedir. Bu çerçevede teşebbüslerin
uyguladıkları fiyatların birbirlerinin fiyatlarından ve toplantılarda konuşulan
fiyatlardan tamamen farklı olması durumunda bile (-Kaldı ki Soruşturma
Raporunda yer verilen tesbitlerden zaman zaman yeni fiyatlara geçiş
dönemlerinin ve fiyatların aynı olduğu anlaşılmaktadır.-) soruşturma konusu
anlaşma düzeninin piyasada herhangi bir etki otaya çıkarmadığını ileri sürmek
mümkün değildir.

Diğer yandan Avrupa Birliği Komisyonu’nun 23.4.1986 tarih ve 86/398/EEC
sayılı Polypropylene davası çerçevesinde benzer yönleri bulunan bir
uygulamanın 4054 sayılı Kanun’un maddi hükümlerinin mehaz Avrupa Birliği
uygulamalarında nasıl ele alındığına değinmekte yarar bulunmaktadır.
Kompleks bir kartel davası niteliğinde olan bu davada Komisyon tek bir
“çerçeve anlaşma” ve tek ihlal (anlaşma ve/veya uyumlu eylem) yaklaşımını
benimsemiş bu yaklaşım İlk Derece Mahkemesi (İDM) tarafından da
Polypropylene kararının temyiz davalarında desteklenmiştir.

03-12/135-63
28
Polypropylene kararının temyiz davalarından biri olan 24.10.1991 tarih ve T-
1/89 sayılı Rhone-Poulenc davasında İDM, tek ihlal yaklaşımı çerçevesinde
üreticiler arasında fiyat tesbitine ve üretim hacmine yönelik tartışmaların
yapıldığı toplantılara sadece katılmış olmanın bile 81. madde anlamında bir
ihlalin oluşması için yeterli olduğu, bu toplantılardan sonra firmanın üzerinde
uzlaşılan davranışı sergilememesi gerçeğinin ihlalin varlığını çürütmeyeceği
sonuçlarına ulaşmıştır. Bunun nedeni toplantılara katılarak rakiplerinin fiili
durumlarına, uygulayacakları fiyatlara ve ticari hedeflerine ilişkin bilgi edinen
bir firmanın, kendi politikalarını belirlerken elde ettiği bu bilgiyi görmezlikten
gelemeyecek oluşu dolayısıyla teşebbüslerin bu eylemlerinin çeşitli etkilerinin
ortaya çıkacağı düşüncesidir.

Soruşturma konusu toplantıların piyasada hiçbir etki ortaya çıkarmadıkları ve
bu toplantılarda üzerinde uzlaşılan kararlara teşebbüslerin, hiçbir şekilde
uymadıkları varsayılsa bile 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin teşebbüsler
arası anlaşmaları hem amaç hem de etki yönünden yasakladığı
unutulmamalıdır. Bu çerçevede rekabeti engelleyici, sınırlayıcı, veya bozucu
“amaçlı” uygulamalar 4054 sayılı Kanun’a aykırıdır. Anlaşmanın uygulanması
sonucunda rekabete aykırı etkinin ortaya çıkması ağırlaştırıcı unsurdur.
Yerinde incelemelerde elde edilen belgelerden de anlaşılacağı üzere
teşebbüslerin rekabeti engelleyici amaçla hareket ettikleri açıktır.

Diğer yandan toplantılarda konuşulan fiyatlara uyulmaması ve bu eylemlerin
piyasada hiçbir etki doğurmamış olması savıyla teşebbüslerin bir anlaşmanın
varlığından söz edilemeyeceği ve anlaşmanın varlığının ispatlanmadığı
yönündeki itirazlarını kabul etmek mümkün değildir. Yukarıda da değinildiği
üzere bir anlaşma yalnızca rekabeti bozma amacı taşımak dolayısıyla
Kanun'un ihlalini oluşturabildiğine göre, anlaşmanın uygulanmış ya da etki
doğurmuş olması, 4054 sayılı Kanun anlamında anlaşmanın varlığını kabul
etmek için şart değildir. Başka deyişle, anlaşmadan bahsetmek için mutlaka
etkilerinin bulunması ya da uygulanmış olması gereği yoktur. Esasen yerinde
incelemelerde elde edilen ve tarafların karşılıklı mutabakatını içeren bir çok
belge de anlaşmanın varlığına kanıt oluşturmaktadır.

H.4.1.5. Toplantılarda Fiyat Konuşulması

Savunmalarda toplantılarda fiyata ilişkin meselelerin konuşulduğu kabul
edilmekte, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin fiyatların konuşulmasını değil
tesbitini yasakladığı iddia edilmiştir.

Rekabet hukukunda özellikle rakipler arasında bilgi değişiminin belli sınırları
bulunmaktadır. Aynı pazarda faaliyette bulunan şirketler arasındaki bilgi
değişimine belirli kurallar çerçevesinde izin verilebilmektedir. Bilgi değişimi, bir
yandan etkinliği arttırabilirken, öte yandan bu sınır aşıldığı takdirde piyasadaki
rekabetin kısıtlanmasına olanak sağlamaktadır. Teşebbüsler arası bilgi
alışverişi ya da bilginin yayılması, alışverişi yapılan bilginin türü ve pazarın
koşullarıyla bağlantılı olarak rekabetçi yapı üzerinde olumlu ya da olumsuz
etkilere yol açabilmektedir. Bu çerçevede istatistiksel ve toplam rakamlardan
oluşan ya da geçmişe yönelik bilginin teşebbüsler arasında alışverişinin
yapılmasının rekabet üzerinde olumsuz etkilere yol açmayacağı, hatta
03-12/135-63
29
firmaların özellikle yatırım stratejilerini daha doğru planlamalarını sağlayarak
ve yanlış kararlar almalarını engelleyerek etkinliği arttırılmasına katkıda
bulunacağı kabul edilmektedir.

Ancak teşebbüslerin gelecekteki rekabetçi davranışlarına ve stratejilerine
ilişkin bilgilerin alışverişinde bulunmaları, gelecekteki davranışlarına ilişkin
belirsizlikleri ortadan kaldırmakta böylelikle rekabetçi davranışlarını koordine
etmelerini ve işbirlikçi etkilerin ortaya çıkmasını kolaylaştırmaktadır. Bu
noktada hangi tür bilgilerin alışverişinin yapılmasının rekabeti kısıtlayıcı
nitelikte olduğunun değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu çerçevede
teşebbüslerin fiyatlarına, maliyetlerine, üretim miktarlarına, kapasite
kullanımlarına, teklif şartnamelerine, stoklarına, ticari sırlarına ilişkin bilgi
alışverişinde bulunmaları, bu bilgilerin firmaların rekabetçi stratejileriyle
doğrudan ilgili olmaları nedeniyle davranışlarını koordine etmelerine olanak
vermektedir.

Hakkında soruşturma yürütülen teşebbüslerin rekabet stratejilerinin en önemli
değişkeni ve aracı niteliğinde olan fiyatlara ilişkin bilgi alışverişinde
bulunmaları rekabeti kısıtlayıcı niteliktedir. Diğer yandan yerinde incelemeler
sonucunda elde edilen belgelerden, teşebbüslerin yaptıkları düzenli
toplantılarda fiyatları konuşmanın ve bilgi alışverişinde bulunmanın da ötesine
geçerek baz fiyatları tesbit ettikleri ve fiyatlara ilişkin bilgi alışverişini bu ihlali
kolaylaştırmak ve ihlalin zeminini hazırlamak amacıyla kullandıkları
anlaşılmaktadır.

H.4.2. Teşebbüslere Özgü Savunmalar ve Değerlendirmeleri
H.4.2.1. Sumaş

Sumaş savunmasında, Rekabet Kurulu’nun 6.9.2002 tarih ve 02-53/685-278
sayılı kararı ile Dernek'in suçlu bulunmaması paralelinde temel olarak Dernek
tarafından düzenlenen toplantılara katılmanın tek başına suç olamayacağını,
bu çerçevede kendilerinin 4054 sayılı Kanun hükümlerini ihlal ettiği sonucuna
ulaşılabilmesi için tesbit edildiği iddia edilen fiyat, deklare ve uygulama tarihi
gibi unsurlara uyduğunun ve bunları uyguladığının gösterilmesi gerektiğini
ifade etmektedir. Sumaş savunmasında;

 katıldığı 17.12.1993 tarihli toplantı ile, “esas anlaşma”ya taraf kabul
edilebilmesi için, bu toplantının özet raporunda belirtilen “375 lik listeleri
deklare etmeyen firmaların hemen deklare ederek 350/355 lik listeleri
uygulamaya koymaları hususunda mutabakat sağlandı.” ifadelerine uygun
olarak davrandığının kanıtlanması gerektiğini,
 “Esas anlaşma” olarak nitelendirilen mutabakatın yalnızca İstanbul ve
Ankara pazarlarına mamul mal satan firmaları kapsadığını, oysa 1993
yılında Ankara ve İstanbul pazarlarına yaptığı satışların kendi toplam
satışlarının % 10’unu bile bulmayacağını, bu yönüyle Ankara ve İstanbul
pazarlarına mal satan bir teşebbüs olarak nitelendirilemeyeceğini ve bu
anlaşmaya taraf kabul edilemeyeceğini,
 Soruşturma Raporunda 4054 sayılı Kanun’u ihlal ettiğinin 12, 13, 17, 18,
25, 34, 35, 36, 46, 53, 54 numaralı belgelerle kanıtlandığının iddia edildiği
03-12/135-63
30
ancak bu belgelerle ilişkilendirilen hiçbir fiyat listesi tablosunda
bulunmadığını,
 katıldığı hiçbir toplantıda fiyat belirlenmesine ilişkin bir öneride
bulunmadığını ve söz almadığını, bu konuya ilişkin tek konuşmasının 21
numaralı belgede yer alan;
“...akıllı hareketi unuttuk...
...herkesi serbest bırakalım...
...serbest piyasa yeni güçler çıkarır...
...hiç kimseyi fiyata zorlayamayız...”
ifadelerinden oluştuğunu bu nedenle diğer teşebbüslerle birlikte fiyat
listeleri hazırlayan bir teşebbüs olmadığını,
 toplantılarda alınan fiyata ilişkin kararlara ve bu kararlar paralelinde
yayınlandığı iddia olunan fiyat listelerine uymadığının verdiği savunmanın
ekinde yer alan bilgi belge ve faturalardan görülebileceğini, ancak alındığı
iddia edilen kararlara uyulup uyulmadığının Soruşturma Heyeti tarafından
incelenmediğini,
 Kayseri Palmiye Şirketi’ne verdiği teklifi öğrenen Orma’nın bunun üzerine
kendisine gönderdiği işbirliği yapılmasına yönelik ifadeler içeren yazısının,
bu yazıya verdikleri cevabın ve satışın gerçekten Orma’nın haber aldığı
fiyat üzerinden yapılmasının Orma ile fiyat birlikteliği içinde değil tam
tersine rekabet içinde olduklarını gösterdiğini

belirtmektedir.

Sumaş’ın, Dernek'in Rekabet Kurulu tarafından suçlu bulunmamasına paralel
olarak Dernek toplantılarına sadece katılmanın ihlal oluşturmayacağı,
toplantılarda alınan kararlara uyup uymadığının tesbit edilmediği ve faturalar
üzerinde yapılacak değerlendirmeler sonucunda kendisinin bu kararlara
uymadığının görülebileceği yönündeki savunmalarına, yukarıda
“Savunmalardaki Benzer İtirazlar ve Bunların Değerlendirilmesi” bölümünde
ayrıntılı olarak cevap verilmiştir.

Sumaş, 1993 yılında Ankara ve İstanbul pazarlarına çok az tutarda mal
sattığını bu nedenle 17.12.1993 tarihli belgeye yansıyan “çerçeve anlaşma”ya
taraf olmadığını ileri sürmektedir. Soruşturma sürecinde elde edilen
belgelerin, “tek bir çerçeve anlaşma” ve tek ihlal yaklaşımları doğrultusunda
bir bütün olarak değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu bağlamda, diğer
teşebbüsler gibi Sumaş’ın da, 1993 yılından beri süregelen ve ilgili coğrafi
pazar olarak belirlenen Türkiye Cumhuriyeti’ndeki rekabet koşullarını olumsuz
etkileyen tek bir anlaşma düzenine taraf olduğu iddiası söz konusudur. Diğer
bir deyişle Sumaş’ın Ankara ve İstanbul pazarlarına 1993 yılında düşük
tutarlarda ürün satması (Sumaş bu pazarlara hiç ürün satmamış olsa bile)
onun İstanbul ve Ankara da dahil olmak üzere Türkiye coğrafi pazarında faal
olmadığı, dolayısıyla fiil ve uygulamalarının Türkiye’deki rekabet koşulları
üzerinde hiçbir sonuç doğurmayacağı anlamına gelmemektedir. Dolayısıyla
Sumaş’ın taraf olmadığı yönündeki savunmasını benimsemek mümkün
değildir.

Sumaş, katıldığı hiçbir toplantıda fiyat belirlenmesine ilişkin bir öneride
bulunmadığını, söz aldığı tek toplantının 21 numaralı belgeye yansıyan
03-12/135-63
31
toplantı olduğunu ve burada da herkesin serbest bırakılmasına ve kimsenin
fiyata zorlanmamasına yönelik ifadeler kullandığını ileri sürmektedir. Sumaş’ın
bu savunmasına cevaben benzer özellikler gösteren Polypropylene davasının
Avrupa Birliği uygulamalarında nasıl ele alındığına değinmekte fayda
bulunmaktadır. Bu davada Komisyon, kartelde aktif rol oynayıp
oynamadıklarından, karar alma süreçlerine her bakımdan katılıp
katılmadıklarından, toplantılarda her zaman bulunup bulunmadıklarından
bağımsız olarak tüm firmaların tek bir bütün anlaşmaya dahil oldukları ve
madde 81(1)’i ihlal ettikleri sonucuna ulaşmıştır.

Ayrıca söz konu davada bazı teşebbüslerin tek bir çerçeve anlaşma için bazı
çekinceler koyması ya da rakiplerini aldatmak için toplantılara dahil oldukları
yönündeki iddialar bu teşebbüslerin anlaşmaya taraf olmadığı şeklinde
değerlendirilmemiştir. İDM de, teşebbüslerin bazı toplantılarda alınan
kararlara uymamalarının, teşebbüsler alınan kararlara karşı olduklarını açıkça
belirtmedikleri sürece onları sorumluluktan kurtarmayacağını belirtmiştir.
Böylelikle teşebbüslerce üzerinde uzlaşılan davranış uygulanmamış olsa bile,
fiyat tesbitine ve pazar paylaşımına ilişkin tartışmaların yapıldığı toplantılara
sadece katılmakla rekabet ihlali içinde olacakları yönündeki Komisyon görüşü
İDM tarafından da desteklenmiştir.

Yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde, Sumaş’ın 21 numaralı belgeye
konu toplantı dışında, teşebbüslerin mutabakatını içeren toplantılarda bu
mutabakata karşı olduğunu ya da çekincelerinin bulunduğunu dile getiren
hiçbir belgeye rastlanmadığı da dikkate alındığında, bu teşebbüsün
toplantılarda söz almamasının ve öneride bulunmamasının, teşebbüsü söz
konusu ihlal bakımından sorumluluktan kurtarmayacağı açıktır.

Sumaş, 37 numaralı belgeye yansıyan Orma ile arasındaki yazışmaya ilişkin
olarak bu yazışmanın Orma ile arasındaki fiyat birlikteliğini değil, fiyat
rekabetini yansıttığını iddia etmektedir. Bu iddia doğrultusunda ilgili belgenin
fiyat rekabetini yansıttığının kabul edilebilmesi için, Orma’nın Sumaş’ın
Kayseri Palmiye Şirketi’ne verdiği teklifi haber alarak ve bu fiyat teklifine ilişkin
olarak “...verdiğimiz mücadeleyi zayıflatmaktadır...”, “... işbirliğine ihtiyacımız
var...” şeklinde açıkça işbirliğine davet eder nitelikteki ifadeler içeren bir yazıyı
rekabet halinde bulunduğu bir teşebbüse gönderme gerekçesinin açıklanması
gerekmektedir. Ayrıca savunma yazısında ve bu yazıya ek fatura ve
belgelerle Kayseri Palmiye Şirketi’ne gerçekten Orma’nın haber aldığı fiyatlar
üzerinden satış yaptığını açıklayan Sumaş’ın, Orma’ya, haber aldığı bu
bilginin yanlış olduğuna ve spekülatif söylentilerden kaynaklandığına dair bir
yazıyı göndermesi, firmalar arasında fiyat birlikteliği sağlama çabasını ve
Sumaş’ın rakiplerine bu çabaya uyduğu görüntüsü vermeye çalıştığını
göstermektedir.

H.4.2.2. Yonsan

Yonsan savunmasında, Soruşturma Raporunda yer verilen belgelerin her
birinin değerlendirmesini yapmış ve özetle toplantılarda alınan kararlara
uyulup uyulmadığının tesbitinin yapılmadığı, bu kararlara uymadığı yönündeki
faturalarla desteklediği savunmalarını birçok belgenin değerlendirmesinde
03-12/135-63
32
tekrarlamıştır. Bu savunma ve itirazlara “Savunmalardaki Benzer İtirazlar ve
Bunların Değerlendirilmesi” başlıklı bölümde yer verilmesinden ötürü aşağıda
diğer konulara ilişkin değerlendirme yapılacaktır.

H.4.2.2.1. Yonsan'ın Soruşturma Raporu’nda Yer Verilen Belgelere İlişkin
İtirazları

Belge 5: Teşebbüs "girdilerdeki artışlar devam ederken yurtiçi kurulu
kapasitenin artmış olması nedeni ile Türkiye genelinde önemli ölçüde fiyat
kargaşası yaşandığı, bu nedenlerle firmaların yeni yıla girerken satış
politikalarını ciddi olarak gözden geçirmek zorunda olduklarını zannediyoruz"
ifadelerinin yer aldığı Soruşturma Raporu’ndaki alıntıda bu belgedeki son iki
kelimeye yer verilmediğini, bu ifadeden toplantıda herhangi bir karar alındığı
ya da katılan işletmelerin herhangi bir anlaşmaya vardığı sonucunun
çıkmadığını, fiyat kargaşasından bahsedildiğine göre piyasadaki firmalar
arasında fiyat rekabetinin yoğun olduğunu belirtmektedir.

Soruşturma Raporunda yer verilen belgelerin ilgili görülen kısımları
alıntılanmış, hemen ardından ilgili belgenin fotokopisine yer verilerek
tamamının görülmesi amaçlanmıştır. Bu çerçevede Yonsan’ın ilgili belgenin
yanlış anlaşılabileceği yönündeki endişesi yersizdir. Diğer yandan her bir
belgenin anlaşma olduğu iddia edilmemektedir. Aksine tüm belgelerin birlikte
bir bütün teşkil ettiği ve bu bütünün teşebbüsler arasında uzun süredir devam
eden tek bir anlaşma düzenini yansıttığı ileri sürülmektedir. Bu belge, fiyat
kargaşasını (rekabetini) engellemek üzere teşebbüslerin satış politikalarını
gözden geçirmelerine yönelik bir temenniyi içermesi bakımından, söz konusu
iddiayı destekleyici niteliktedir.

Belge 6: Bu belgeye ilişkin savunmada bazı teşebbüslerin toplantı yaptıkları,
bu toplantılarda teşebbüslerin fiyatların KDV dahil veya hariç olarak mı tesbit
edileceği üzerinde anlaşamadıkları, toplantının Dernek toplantısı olmadığı ve
Yonsan’ın söz konusu toplantılara katılmadığı ifade edilmiştir.

Belgede geçen “Geçen toplantıda alınan karar gereği; fiyat kargaşasını
önlemek amacı ile önerilen toplantı 21/1/997 tarihinde ANADOLU YONGA
A.Ş. ev sahipliğinde; İnegöl’de organize edilmiş…Söz konusu toplantıda 15
Şubatta uygulanması öngörülen fiyata kademeli olarak geçişin sağlanması
hususunda mutabakata varıldığı öğrenilerek sizlere durum 24/1/997 gün ve 8
sayılı yazımızla intikal ettirilmiştir.” ifadelerinden toplantının Dernek katkısıyla,
bir önceki toplantıda alınan karar gereği organize edilen bölgesel bir toplantı
olduğu, aynı pazara ürün satan firmaların ortak hareket etmeye çalıştıkları
anlaşılmaktadır. Her bir belge, çerçeve anlaşmanın nasıl uygulandığını
göstermektedir. Belgeler sadece tek başına değerlendirilmemeli, bir bütün
olarak incelenmelidir. Böylelikle mutabakata varılamamasından şikayetlerin
yer aldığı belgelerin, diğer belgelerle birlikte değerlendirildiğinde firmaların
mutabakata ulaşma çabalarını göstermeleri nedeniyle anlaşma düzeninin
delili niteliğinde oldukları anlaşılacaktır.

Belge 7: Bu belgeye ilişkin savunmada, Dernek Genel Sekreteri’nin
danışmanlık ve yol gösterme hizmetinde bulunduğu, müşteri ilişkileri
03-12/135-63
33
konusunda destek olduğu, metinde belirli fiyat uygulanması yönünde herhangi
bir telkin ve tavsiye olmadığı hatta fiyatlarla ilgili hiçbir ifadenin yer almadığı
ileri sürülmüştür.

Yukarıda 5 numaralı belgeye ilişkin görüşte yer verildiği üzere her bir belgenin
tek başına bir anlaşma olduğu ileri sürülmemektedir. Belgeler bir bütün olarak
değerlendirilmelidir. Söz konusu belgeden teşebbüslerin fiyatlarını beraberce
arttırdıkları ve bu durumdan şikayetçi olacak müşterilere birer yazı
gönderilerek durumu “anlayışla” karşılamalarının istenmesinin kararlaştırıldığı
anlaşılmaktadır.

Belge 8: Bu belgeye ilişkin savunmada bazı firmalar arasında yapılan toplantı
sonuçlarının diğer firmalara bildirilmesinin anlaşma olarak nitelendirile-
meyeceği, yazışmada fiyat rekabetinin yoğun bir şekilde devam ettiği ve
anlaşma sağlanamadığının belirtilmiş olduğu, anlaşmanın sağlanamadığının
belirtilmesinin anlaşmanın varlığının delili olamayacağı ileri sürülmektedir.

Anlaşma sağlanamadığının belirtilmesinin, elde edilen diğer belgelerle birlikte
değerlendirildiğinde, anlaşma yapma çaba ve niyetinin göstergesi olmasının
yanı sıra yazının tüm firmalara gönderilmesi sonuçlarının önemli olduğunu ve
tüm üyelerin toplantıya katılsın katılmasın toplantılarla ilgili olduğunu ortaya
koymaktadır. Ayrıca ilgili yazıda ortak fiyattan bahsedilmektedir.

Belge 10: Bu belgeye ilişkin savunmada toplantıda sektörel sorunların
görüşüldüğü, belgeden fiyat rekabetinin yoğun bir şekilde sürdüğünün
anlaşılabileceği, Dernek’in belirli ürünler için fiyat tavsiye ettiği ve işletme
birliklerinin tavsiye niteliğindeki kararlarının ancak bu kararlara fiilen uyulması
halinde yasaklanabileceği ancak bu konuda Soruşturma Heyeti tarafından
herhangi bir tesbitin yapılmamış olduğu ileri sürülmektedir.

İlgili belgede yer alan "hemen deklere edilmek ve 1/4/997 tarihinde
uygulanmak üzere, bir ay vadeli çıplak levha fiyatlarının 2.4 Mil.TL/A.:
Melaminlide ise B/B 3.7 Mil.TL/A. listelerin neşrinin tavsiyeye şayan olduğu
tesbit edildi.” şeklindeki ifade, toplantıda sadece sektörel konuların
görüşülmediğini, fiyatların ve yeni fiyatlara geçiş tarihinin de toplantının
konusunu oluşturduğunu açıkça göstermektedir. Diğer yandan belgede
teşebbüslerin fiyat anarşisinden (rekabetinden) rahatsız oldukları ve bunu
önlemek amacıyla çeşitli grupların oluşturulmasına ve bu grupların
toplantılarının merkezden takip edilmesine yönelik düzenlemelere gitmeyi
uygun buldukları görülmektedir. Bu belge teşebbüslerin aralarındaki fiyat
rekabetini engelleme çaba ve isteklerini açıkça ortaya koymaktadır.
Rekabetten şikayet edilmesi sadece fiyat tesbitine yönelik çabaların istenen
sonuca ulaşmadığını göstermektedir.

Diğer yandan Yonsan’ın Dernek’in fiyat tavsiye ettiği yönündeki savunmasını
kabul etmek mümkün değildir. İlgili belgede yer alan ”...listelerin neşrinin
tavsiyeye şayan olduğu tespit edildi.” ifadesi Dernek’in fiyat tavsiyesine değil,
toplantıda bir araya gelen teşebbüslerin karşılıklı görüşmeleri sonucunda
aldıkları karara işaret etmektedir.

03-12/135-63
34
Ayrıca elde edilen belgelerde alındığı görülen kararların hiçbiri Dernek’in karar
organı, diğer bir deyişle dernek tüzel kişiliği tarafından alınmış kararlar
değildir. Kararlar dernek üyelerinin ya da ilgili teşebbüslerin bir araya gelip,
karşılıklı görüşmeleri sonucunda alınan hep birlikte uygulanması amaçlanan
kararlardır. Bu çerçevede Dernek’in fiyat tavsiyesinde bulunma ya da tavsiye
kararı alma gibi herhangi bir davranışta bulunmadığı açıktır. Rekabet Kurulu
da, 28.02.2002 tarih ve SR/02-1 sayılı Soruşturma Raporu hakkında aldığı
kararında Dernek’i suçlu bulmamış, Dernek’in sadece yer sağlama işlevine
sahip olduğunu vurgulamıştır.

Belge 12, 13, 14, 17, 18 Tablo-[10], [11], [13], [14]5: Yonsan savunmasında 12
numaralı belgeye ilişkin olarak Dernek’in taban fiyat tavsiyesinde
bulunduğunu, sektörde yoğun bir rekabetin yaşandığını ileri sürmektedir.
Tablo-[10]’a ilişkin olarak ise bu tabloda sadece 4 firmanın fiyatlarının aynı
olduğunun gösterildiğini, 21 firmadan dördünün fiyatlarının aynı olmasının bu
21 firmanın fiyat anlaşması içinde olduğunu göstermeyeceğini belirtilmiştir. 13
ve 14 numaralı belgelere ilişkin olarak ise, Tablo-[11]’de sadece 5 firmanın
fiyat listelerinin delil olarak sunulduğu, diğerlerine ait fiyat bilgilerinin
gizlendiği, diğerlerinin fiyat listelerinin de gösterilmesi halinde bir anlaşmanın
varlığı imajının ortaya çıkmayacağı, Soruşturma Heyeti’nin diğer firmaların
fiyat listelerine yer vermeyerek delilleri çarpıttığı savunması getirilmiştir.
Benzer itirazlar 17, 18 numaralı belgeler ile Tablo-[12], [13] ve [14] için de
tekrarlanmış, 17 numaralı belge ve Tablo-[13] için ayrıca bu tablodaki
fiyatların hangi ürünlerin fiyatları olduğunun, bu fiyatların vadeli mi yoksa
peşin fiyatlar mı olduklarının belli olmadığı ileri sürülmüştür.

Daha önce ifade edildiği üzere Dernek’in fiyat tavsiyesinde bulunduğu
görüşünü kabul etmek mümkün olmadığı gibi rekabetin yoğun olarak
yaşandığı iddiası ihlalin varlığını çürütmemektedir. Tablolarda sadece 4 veya
5 firmanın fiyatlarına yer verilmesi sadece o firmaların fiyat listelerine
ulaşılabilmesinden kaynaklanmaktadır. Tablo-[13]’teki fiyat, belgelerde sık sık
geçtiği üzere 18 mm kalınlıkta 1.83x3.66 m çıplak yonga levhanın fiyatıdır ve
17 numaralı belgede geçen fiyatlara uygunluk göstermektedir. Sektöre ilişkin
yapılan incelemelerde bazı firmaların listelerinde yazan “peşin” kavramının iki
ay vadeye kadar, hatta bazı dönemlerde daha da uzadığı sektörde çalışan
değişik kişilerce ifade edilmiştir. Piyasada aynı ürün için listelerde farklı
vadeler dahi olsa aynı fiyatların bulunması, müşteriler tarafından ürünün hangi
fiyata yerleştiğinin göstergesi olarak algılanmaktadır. Savunmada ileri
sürüldüğü gibi, delillerin çarpıtılması ve diğer firmaların fiyatlarının saklanması
gibi bir durum söz konusu değildir.

Belge 15: Teşebbüs bu belgeye ilişkin savunmasında, Soruşturma Heyeti’nin
sadece son cümleyi alarak bu ifadenin 25.06.1997 tarihli toplantı ile ilgili
olduğu izlenimi vermeye çalıştığını, ayrıca bu belgenin de fiyat rekabetinin
yoğun bir şekilde yaşandığını gösterdiğini ileri sürmektedir.

25.06.1997 tarihinde yapılan toplantıda maliyetlere, maliyet unsurlarına,
hammadde tedarikine ve OGM ile ilişkilere ilişkin olarak katılan teşebbüsler

5 Gerekçe ve Hukuki Dayanak bölümündeki tablo numaralandırılması verilmiştir.
03-12/135-63
35
tarafından verilen bilgilerin ve tartışılan konuların 22.7.1997 tarihli Yönetim
Kurulu Faaliyet Raporu’nda değerlendirildiğinin düşünülmesi nedeniyle bu iki
belge ilişkilendirilmiştir. Ayrıca daha önce belirtildiği üzere, belgenin
tamamının görülebileceği bir fotokopisi Soruşturma Raporuyla birlikte
sunulmaktadır. Bu nedenle belgelerde yer alan ifadelerden bir kısmının
alınarak yanlış izlenimler verilmeye çalışıldığı iddiasını kabul etmek mümkün
değildir.

Belge 16 : Bu belgeye ilişkin savunmada Dernek’in tüm firmalardan fiyat
sirkülerlerini istemesinin rahatsız edici boyuttaki fiyat rekabetinin varlığının
göstergesi olduğu iddia edilmektedir.

Dernek’in tüm firmalardan çeşitli sebeplerle fiyat sirküleri istemiş olabileceği
bir yana, daha önce belirtildiği üzere fiyat rekabetinin yoğun olarak yaşandığı
iddiası ihlalin varlığını çürütmemektedir.

Belge 20, 21, 22: Yonsan, 20 numaralı belgeye ilişkin olarak sektörel
sorunların tartışıldığını, 21 numaralı belgeye ilişkin olarak sektörel sorunların
tartışıldığını, sektör temsilcilerinin serbest rekabetten yana olduklarını ve
sürekli olarak haksız rekabetten, aşırı rekabetten şikayet ettiklerini, 22
numaralı belgeye ilişkin olarak ise belgede geçen ifadelerin soruşturma
konusu olan fiyat karteliyle ilgili olmadığını ileri sürmektedir.

Daha önce belirtildiği üzere bu belgeler, diğer belgelerle birlikte bir bütün
olarak değerlendirildiğinde, bunların teşebbüsler arasındaki anlaşmanın delili
niteliğinde oldukları ve teşebbüslerin aralarındaki rekabetten rahatsızlık
duyduklarını gösterdikleri açıktır.

Belge 24, 29: Savunmada, yapılmamış toplantıların hiçbir şeyin delili
olmayacağı belirtilmiştir.

24 numaralı belgede bazı firmaların söz konusu toplantıya
katılamayacaklarının anlaşılması üzerine bu toplantının gerçekleştirilemediği
ifade edilmektedir. 29 numaralı belgede ise toplantıya gelen kişinin karar
almaya yetkili olmaması nedeniyle toplantının yapılamadığından
bahsedilmektedir. Toplantıların yapılmamış olmasına karşın söz konusu
belgeler en azından bu tür toplantıların sürekli yapıldığını, teşebbüslerin sık
sık toplanma çabası içinde olduklarını ve karar almak için teşebbüslerin yetkili
kişilerin hazır bulunmasına önem gösterdiklerini ortaya koymaktadır.

Belge 27: Yonsan’ın bu belgeye ilişkin savunmasında Devrektaş Genel
Müdürü'nün notlarındaki bilgilerin doğruluğunun başka delillerle teyit edilmesi
gerektiği ifade edilmiştir.

26 numaralı belge toplantının yapıldığı tarih, katılımcılar, konuşulan konular
bakımından Devrektaş Genel Müdürü'nün notlarını doğrulamaktadır.

Tablo-[16]: Yonsan Tablo-[16]’ya ilişkin savunmasında Belge 12, 13, 14, 17,
18 ile Tablo-[10], [11], [13], [14] için dile getirdiği itirazlarını tekrarlamaktadır.

03-12/135-63
36
Bu tür itirazlara ilişkin görüşlere daha önce yer verilmiştir.

Belge 32, 33, 34, 39 : 32, 33, 34 numaralı belgelere ilişkin olarak Yonsan,
bazı işletmelerin kendi bölgelerini ilgilendiren sorunları tartıştıkları toplantılar
düzenlemelerinin tüm Türkiye’de faaliyet gösteren yonga levha üreticilerinin
fiyat anlaşması yaptıklarının delili olamayacağını, 39 numaralı belgeye ilişkin
olarak ise bölgesel toplantıda hangi kararların alındığının ve fiyat tesbit edilip
edilmediğinin belli olmadığını ileri sürmektedir.

Elde edilen belgelerde bölgesel toplantıların nedeni “sektörel bazdaki talepte
azalma, kapasite ve üretim fazlalığı sorunlarının çözülmesi ve otokontrol
sistemini kurulması” olarak gösterilmiş (Belge 26), “fiyat kargaşasını önlemek
için” bölgesel toplantı yapıldığı (Belge 6) belirtilmiştir. Diğer yandan bölgesel
toplantılara ilişkin belgelerin de diğer belgelerle birlikte bir bütün olarak
değerlendirilmesi gerektiği unutulmamalıdır.

Belge 35, 36, Tablo-[17]: Yonsan savunmasında iki katılımcının notlarının ve
belgelerin tamamının alıntılanmadığını, Raporda verilmeye çalışılan manzara
ile belgelerde geçen ifadelerin farklı olduğunu iddia etmektedir. Fiyat
listelerine ilişkin olarak, fiyatların birbirini tutmadığı, birbirini tutuyormuş gibi
göstermenin delil çarpıtmak olduğu belirtilmiş ve diğer firmaların fiyat
listelerinin kullanılmamasından yakınılmıştır. Yonsan ayrıca, Devrektaş’ın ve
kendilerinin fiyatının nakit, Orma’nın fiyatının ise iki ay vadeli olduğunu,
kendilerinin bu fiyatı uygulamaya 20 gün sonra başladıklarını, Türkiye
koşullarında yaklaşık her ay fiyat ayarlaması yapıldığını ve bu nedenle vade
farklarının ve uygulama tarihlerinin önemli farklılıklar yarattığını iddia
etmektedir.

Bir toplantıda not tutan herkesin bu işi aynı ayrıntıda yapması
beklenmemektedir. Ayrıca notlar dikkatle incelendiğinde, rakamların ve
konuların birbirini teyit ettiği görülecektir.

Fiyat listelerine ilişkin tablodan amaç, sadece fiyatların birbirlerini tuttuğunu
göstermek değil, toplantıda kararlaştırılan fiyatlara uyulduğunu da ortaya
koymaktır. Daha önce de belirtildiği üzere, elde edilebilen liste sayısının azlığı
nedeniyle diğer teşebbüslerin fiyatlarına yer vermek mümkün olmamıştır.

Listelerdeki fiyatın, Orma’nın “2 aylık”, Devrektaş’ın ise “nakit” fiyatı olduğu
doğrudur. Ancak daha önce de belirtildiği gibi bu sektörde peşin kavramı iki ay
vadeye kadar uzayabilmektedir. Farklı vadeler söz konusu da olsa fiyat
listelerinde aynı ürünler için aynı fiyatların yer alması müşteriler tarafından
algılanan fiyatların da aynı olmasına yol açması bakımından önemlidir.

Belge 42: Bu belgeye ilişkin savunmasında Yonsan, belgenin Orma’nın aşırı
fiyat rekabetinden rahatsız olduğunu gösterdiğini ve sektörde yoğun bir
rekabetin varolduğunu ileri sürmektedir.

Rekabet hukukunun amacı, piyasa ekonomisinin sağlıklı bir şekilde işlemesini,
bu çerçevede teşebbüslerin birbirleriyle rekabet etmemelerini değil, rekabet
etmelerini sağlamaktır. Bu çerçevede daha düşük, diğer bir deyişle daha
03-12/135-63
37
rekabetçi bir fiyattan satış yapan bir rakipten fiyatını yükseltmesinin
istenmesinin rekabet hukukunun amaçlarıyla ters düşeceği ve rekabete zarar
vereceği açıktır.

Belge 45: Bu belgeye ilişkin savunmada, Orma'nın dokuz ayda % 13,5- %14
zam yapabildiğinin ifade edildiği kısmının alıntılanmayarak, delillerin
çarpıtıldığı ileri sürülmektedir.

Daha önce de belirtildiği üzere Soruşturma Raporu'nun ekinde belgenin
tamamını görme imkanı mevcuttur, bu şekilde belgelerin gerçek mahiyetinin
gözden kaçırılmaması amaçlanmaktadır.

Belge 46, Tablo-[18]: Yonsan savunmasında fiyatlara zam kararı alındığını
söyleyen Yongapan'ın fiyatlarının tabloda karşılaştırılmadığını, firmaların
fiyatlarının yılın herhangi bir döneminde aynı seviyeye gelmesinin mümkün
olduğunu, ancak karşılaştırmada uygulama tarihlerindeki farklılıkların ve vade
farklarının dikkate alınmadığını ileri sürmektedir.

Daha önce de belirtildiği üzere her firmanın her döneme ilişkin fiyat listelerine
ulaşılamamış olması nedeniyle bu tabloda da Yongapan'ın ve diğer firmaların
fiyatlarına yer verilememiştir. Diğer yandan sektörde iki aya kadar vadeli
fiyatların peşin fiyat olarak algılandığını hatırlatmakta yarar bulunmaktadır.
Ayrıca firmaların yakın aralıklarla aynı fiyatları uygulamaya başlamaları dikkat
çekicidir.

Belge 47: Yonsan bu belgeye ilişkin olarak savunmasında, ilgili kişinin
Rekabet Kanunu'nu anlamadığını, belgeden bazı bilgilerin cımbızla seçilerek
alıntılandığı dolayısıyla art niyetli olunduğu ileri sürmektedir.

İlgili kişinin, “açık vermeden” belli bir rakama %2 koyarak “devam” edilmesi
yönündeki ifadeleri Rekabet Kanunu'nun ve rekabet ihlalinin bilincinde
olduğunu gayet açık göstermektedir. Belgenin tam bir kopyası da Soruşturma
Raporu ekindedir.

Belge 48, 49: Bu belgelere ilişkin savunmasında Yonsan, sektörel bazda
bölgesel toplantılar yapılmasına karar verilmesinin Rekabet Kanunu'na aykırı
olmayacağını ileri sürmüştür.

Bölgesel toplantıların yapılma amaçları ve bu toplantılara ilişkin belgelerin
diğer belgelerle birlikte bütün olarak değerlendirilmesi gerektiği daha önce
ifade edilmiştir.

Belge 51: Bu belgeye ilişkin savunmasında Yonsan, karar alındığı iddia edilen
kısmın yazanın kendi görüşü olup olmadığının, gerçekten bir kararın alınıp
alınmadığının belli olmadığını ileri sürmüştür.

Belgenin 7. sayfasında yer alan “tatbiki olmuş olması lazım. 3-5 gün mal
yollamayın. Bayramdan sonra bir tek bu liste uygulanacak.” ifadesi ile notların
9. sayfasında yer alan “karar alındı 15.740.000 b.b. 1.83 10.200.000 çıplak
1.83 listelerin gönderilmesi istendi” kararı açıkça göstermekte, 7. sayfada
03-12/135-63
38
“karar” kelimesinin kullanılmaması kararın alınmadığı anlamına
gelmemektedir. Ayrıca belgenin 2. sayfasında geçen, ayda bir toplanılması
Rekabet Kurulu’na Odalar Birliği tarafından şikayet olursa “hep bir ağızdan
cevap yazılacağı” ifadesi dikkat çekicidir.

Belge 61: Bu belgeye ilişkin savunmasında Yonsan, belgenin sektörün
Rekabet Kurulu’ndan korktuğunu ve toplantılarda görüşülen konuların 4054
sayılı Kanun'a aykırı olup olmadığından emin olmadıklarını gösterdiğini ileri
sürmüştür.

Toplantı yapıldığı tarihte (24.1.2001) inceleme devam etmektedir. Bu nedenle
ihlali ortaya çıkarmamak için dikkatli davranılması, yazılı kayıtların imha
edilmesine karar verilmesi, toplantılarda görüşülen konuların Kanun'a aykırı
olduğunun bilindiğini açıkça ortaya koymaktadır.

Belge 64, 65: Bu belgelere ilişkin savunmasında Yonsan, Samedoğlu'na
gönderilme tarihinden önce fiyat listelerinin piyasaya dağıtıldığını, dolayısıyla
bu listelerin piyasadan zaten elde edilebileceğini ileri sürmektedir.

Bir teşebbüsün rakiplerinin fiyat listelerini piyasadan çeşitli şekillerde elde
edebileceği kabul edilmektedir. Ancak rakip teşebbüslerin birbirlerine fiyat
listelerini doğrudan göndermeleri, elde edilen belgeler bütünlüğü içinde
teşebbüsler arasındaki anlaşmanın ve bu anlaşmanın gereği olarak yapılan
bilgi alışverişinin göstergesi niteliğindedir.

H.4.2.2.2. Yonsan'ın Diğer İtirazları

Müşterinin satın alma davranışlarına ilişkin savunmada sayılan faktörler
önemlidir ve uygulamaların takibinin listelerden yapılamayacağını
doğrulamaktadır. Listelerin yayımı piyasanın yeni fiyata geçmesini sağlamak
bakımından önemli olduğu için fiyat tesbitinde uygulama tarihleri de
belirlenmektedir.

Fiyat belirleme iddiasının sadece 18 mm 1.83x3.66 m için olduğu ileri
sürülmüştür, oysa Belge 10’da fiyat tesbitinde bir ürünün baz alındığı, diğer
ürünlerin ve ebatların buna göre ayarlanması gerektiği ifade edilmektedir.

Yonsan, savunmasının "Sonuç" bölümünde sektörde fiyatların artış oranının
enflasyon oranının çok altında kaldığını, reel fiyatların düştüğünü dolayısıyla
fiyat kartelinin göstergesi olabilecek tekelci fiyat ve karın var olmadığını
belirtmektedir. Teorik olarak kartellerin fiyatları rekabetçi seviyenin üzerine
çıkararak refah kaybına yol açacakları kabul edilmektedir. Ancak uygulamada
kartellerin mükemmel bir şekilde işlemelerinin diğer bir deyişle tekel fiyatı
uygulamalarının karşısında çeşitli engeller bulunmaktadır. Bu engellerin
başında sektörde faaliyet gösteren firmaların sayısının çok olması; firmaların
büyüklüklerinin, pazar güçlerinin, maliyet yapılarının maliyet düzeylerinin ve
kapasitelerinin farklı olması, sattıkları ürünün homojen olmaması ve ürünün
talep esnekliğinin yüksek olması gelmektedir. Bu koşullar kartelin tekelci
fiyatlar uygulayarak, tekelci karlar elde etmesini engeller. Dolayısıyla reel
fiyatların düşmesi ya da tekelci fiyatların uygulanmıyor oluşu, kartelin varlığını
03-12/135-63
39
çürütmediği gibi sektörde rekabetçi düzeyin üstünde fiyatların geçerli
olmadığının da göstergesi değildir.

H.4.2.3. Foça Sunta, Köseoğlu, Samedoğlu, Setaş, Tever, Teverpan ve
Vezirağaç

Yukarıda adı geçen teşebbüslerin savunmalarında,

- Kurul’un MDF ve yonga levha pazarına yönelik olan ilk soruşturmada
verdiği karara atıfta bulunularak Soruşturma Heyeti tarafından ağır
ihlale ilişkin yapılan önerilerin (ağır ihlalci teşebbüsler hariç) yerinde
bulunmadığı, anlaşma olduğu iddiasının kabul edilmediği ve ilave
olarak ikinci soruşturmada hiçbir teşebbüsün MDF üretmemesi
sebebiyle MDF ve yonga levha olarak belirlenen ilgili ürün pazarının
değiştirilmesi gerektiği,
- Soruşturma Raporunun dayandığı en önemli belgenin 17.12.1993
tarihli 1 numaralı Belge olduğu, yasanın bulunmadığı dönemde hiçbir
belgenin varolmayan yasaya aykırılık teşkil edemeyeceği, diğer yasak
olduğu iddia edilen anlaşmaların yasak olmayan bir anlaşmaya
dayandırılamayacağı,
- Soruşturma Heyeti’nin kullandığı 69 adet belgeden 24’ünün Kanun’un
uygulamasının bulunmadığı döneme rastladığı, geriye kalan belgelerin
büyük bir bölümünün Orma teşebbüsünün piyasa lideri olarak fiyat
deklarasyonları olduğu, Dernek çatısı altında fiyatların konuşulduğu,
ancak müştereken piyasada bir fiyat uygulaması yapıldığının
Soruşturma Heyeti’nce ispatlanamadığı, faturaların incelenmediği,
- Dernek bünyesinde üyelerin yapmış oldukları toplantılarda fiyata ilişkin
meselelerin konuşulduğu, ancak sektördeki teşebbüslerin gücü ve
faaliyet biçimleri birbirinden farklı olduğundan, fiyatlar incelendiğinde
piyasalarda etkisinin olmadığının görüleceği,
- sektördeki en küçük kuruluşlar oldukları, bazılarının belgelerin
düzenlendiği tarihlerde faaliyet göstermedikleri, bazılarının alt
anlaşmalar döneminde grevler nedeniyle uzun süre kapalı kaldıkları
ifade edilmiştir.
Öncelikle belirtilmelidir ki Kurul ilk soruşturmada aldığı kararda, ortada
Kanun’un 4. maddesi kapsamında bir anlaşma bulunduğuna hükmetmiştir. Bu
çerçevede raporda belirtilen ağırlaştırıcı unsurlarının bir kısmının kabul
edilmemiş olması anlaşma yapıldığının Kurul tarafından kabul edilmemesi
anlamına gelmektedir. Diğer yandan ikinci soruşturmanın tarafı olan
teşebbüslerden Teverpan yonga levhanın yanı sıra MDF de üretmekte, bu
bağlamda da ilgili ürün pazarının değiştirilmesine gerek bulunmamaktadır.

Diğer yandan teşebbüslerin piyasadaki rakiplerine göre daha küçük ölçekli
olmaları ya da ihlal döneminde zaman zaman faaliyetlerinin durması, iddia
konusu ihlalin varlığını çürütmemektedir. Bununla birlikte söz konusu
unsurların ve etkilerinin değerlendirilmesi ceza takdiri aşamasında önem
kazanmaktadır.


03-12/135-63
40
I. GEREKÇE VE HUKUKİ DAYANAK

Gerek bu soruşturmanın açılmasına dayanak teşkil eden ve 27.2.2002 tarih
ve SR/02-1 sayılı Soruşturma Raporu’nda yer alan, gerekse bu soruşturma
döneminde elde edilen belge ve bilgilerin ışığında; yonga levha ve/veya MDF
üreticilerinin uzun yıllardır Dernek tarafından organize edilen toplantılarda
ve/veya kendi aralarında biraraya gelerek, özellikle yonga levha için fiyat,
deklare ve uygulama tarihlerini belirledikleri, son yıllarda ise buna ilaveten
MDF üreticilerinin de kendi aralarında biraraya gelerek MDF fiyatını
belirledikleri ve bu toplantıların sonuçlarından Dernek’i haberdar ettikleri tesbit
edilmiştir. Teşebbüslere ait fiyat listeleri incelendiğinde, toplantılarda alınan
fiyata ilişkin kararlara zaman zaman uyulduğu ancak ekonomik konjonktür
veya teşebbüse özgü ekonomik koşullara bağlı olarak bazı teşebbüslerin bu
kararlara uymadığı dönemler de olduğu gözlenmektedir. Ancak bu, yonga
levha ve MDF piyasalarında faaliyet gösteren teşebbüslerin çoğu zaman
toplantılarda fiyat listelerini birlikte tesbit edip birlikte açıklayarak rekabetten
zarar görmemek amacıyla hareket ettikleri gerçeğini değiştirmemektedir.

I.1. Alınan Kararların Uygulanması

Yukarıda da belirtildiği gibi 8 yıllık süre içerisinde düzenli olarak yapılan
toplantılarda, alınan kararlara teşebbüslerin zaman zaman uydukları, ancak
ekonomik konjonktür veya teşebbüse özgü ekonomik koşullara bağlı olarak
bazı teşebbüslerin bu kararlara uymadığı dönemlerin de bulunduğu
görülmüştür. Bu çerçevede yapılan değerlendirmelere aşağıda yer
verilmektedir:

-28.5.1997 tarihinde İstanbul'da düzenlenen toplantıya Anadolu Yonga, Cisan,
Çamsan, Devrektaş, Düzsan, Foça Sunta, Gentaş, Köykobir, Masstaş, Orma,
Samedoğlu, Suntasan, Tever, Teverpan, Yongapan, Yontaş, Yonsan, M.K.E.
Etağ, Ayorsan ve Vezirağaç’ın temsilcileri katılmıştır. Toplantıda iç piyasaya
ilişkin yapılan değerlendirmelerde bazı firmaların devamlı olarak yaptığı
kampanyalı satışların fiyat istikrarı açısından problem yarattığı belirtilmiş ve
toplantı sonucunda şu kararlar alınmıştır:

"...Netice olarak bölgesel özel şartlar ve farklılıklar da dikkate alınarak
prensipte: Piyasaya arz edilen ürünlerde, maliyetler dikkate alınarak asgari
TABAN FİYATLARININ tesbit edilmesinin daha gerçekçi ve uygun olacağı
kararlaştırıldı. Fiyat tesbitlerinde, enflasyon değerlerinin mutlaka dikkate
alınması gerektiği ve rakkamın da % 6 olarak tesbiti uygun mütalaa olundu.
(Aylık bazda) Girdilerde tesbit edilen fiyat artışlarınında mutlaka fiyatlara
intikal ettirilmesinin kaçınılmaz olduğu hususu tesbit edildi. Bu nedenlerle,
mevcut maliyetler ve girdiler dikkate alınarak: 1/6/997 tarihinde deklere
edilmek ve 9 Haziran 1997 tarihinde uygulanmak üzere: Standard çıplak levha
TABAN fiyatının 2.750 + KDV Adet, Melaminli levhanın taban fiyatının B/B
4.100 + KDV Adet, Melaminli Desenli levha taban fiyatının 4.300 + KDV Adet
olarak tesbit ve tavsiyesine, Normal ve ince levha fiyatları ile MDF fiyatlarının
bu baz taban fiyatları dikkate alınarak, firmalar arasında kurulacak diyalog ve
bölgesel bazda yapılacak toplantılarla tesbit edilmesinin tavsiyeye şayan
03-12/135-63
41
olduğu Aylık % 6 fiyat artışlarınında enflasyonla ilgili olarak dikkate alınmasına
karar verildi.".

Toplantıda alınan kararların teşebbüslerin fiyat listelerine nasıl yansıtıldığına
Tablo.10’da yer verilmiştir.

Tablo:10 İlgili Belgeye İlişkin Fiyat Listeleri
Firma Deklare Tarihi Uygulama Tarihi Çıplak Fiyatı
Toplantı Kararı
(28.5.1997) 1.6.1997 9.6.1997 2.750.000
ORMA 5.6.1997 9.6.1997 2.750.000
DEVREKTAŞ - 9.6.1997 2.750.000
DÜZSAN 2.6.1997 9.6.1997 2.750.000
VEZİRAĞAÇ 10.6.1997 2.750.000

-25.6.1997 tarihinde İstanbul'da Yontaş tarafından organize edilen toplantıya
Çamsan, Devrektaş, Düzsan, Foça Sunta, Köykobir, Masstaş, Orma,
Samedoğlu, Suntasan, Tever, Yongapan, Yontaş, Ayorsan, Düzpan,
Köseoğlu’nun temsilcileri katılmış olup toplantıda iç pazar durumu görüşülmüş
ve "...Odun ve diğer girdilerdeki zamlar dikkate alınarak neticede 1 Temmuz
1997’de deklere edilmesi ve 14 Temmuz 1997'de uygulanmak kaydıyla;
Standart çıplak levha (60 günlük asgari) taban fiyatının 3.000.000 + KDV,
İstanbul için 3.075.000+KDV, Melaminli levhada B/B 4.450.000 + KDV
(İstanbul için +75.000), D/D 4.700.000 + KDV (İstanbul için + 75.000), olarak
tavsiyesi uygun mütalâa” edilmiştir.

Belirlenen “taban fiyatın” listelere nasıl yansıtıldığına ve yeni fiyata geçiş
tarihlerinin uygunluğuna Tablo.11’de yer verilmiştir.
Tablo:11 İlgili Belgeye İlişkin Fiyat Listeleri Tablosu

Firma Deklare tarihi Uygulama tarihi Çıplak fiyatı B/B fiyatı D/D fiyatı
Toplantı Kararı 1.7.1997 14.7.1997 3.000.000 4.450.000 4.700.000
ORMA 1.7.1997 15.7.1997 3.000.000 - -
ORMA 20.6.1997 8.7.1997 - 4.450.000 4.880.000
YONGAPAN 1.7.1997 14.7.1997 3.000.000 4.450.000 4.700.000
DEVREKTAŞ - 14.7.1997 3.000.000 - -
DÜZSAN 1.7.1997 15.7.1997 3.000.000 - -
VEZİRAĞAÇ 14.7.1997 3.000.000 - -

-Başka bir fiyat birlikteliği, Orma, Devrektaş, Yongapan ve Setaş’ın uygulama
tarihi 15.8.1997 olan listeleri incelendiğinde de görülmektedir:

Tablo:12 İlgili Belgeye İlişkin Fiyat Listeleri
Firma Deklare Tarihi Uygulama Tarihi Çıplak Fiyatı
ORMA. 4.8.1997 15.8.1997 3.300.000
DEVREKTAŞ - 15.8.1997 3.300.000
YONGAPAN 4.8.1997 15.8.1997 3.300.000
SETAŞ 15.8.1997 2.996.000*
* Setaş’ın 2.10*2.80 fiyatı 2.630.000 TL olup 1.83*3.66 ebadına çevrilmiştir.

-Yine ilgili teşebbüslerce 16.9.1997 tarihinde Isparta'da yapılan toplantı
sonucunda; “… çıplak levhanın fiyatı 3.700.000 artı KDV, Melaminli B/B’nin
fiyatı 5.500.000 artı KDV, Melaminli D/D 5.750.000 artı KDV fiyatın
03-12/135-63
42
uygulanmasının tavsiyeye şayan olduğu, deklerenin 30/9/1997 tarihinde
yapılıp uygulamaya 10 ekimde başlanılması uygun mütalaa" edilmiştir.

Tablo:13 İlgili Belgeye İlişkin Fiyat Listeleri
Firma Deklare Tarihi Uygulama Tarihi Çıplak Fiyatı B/B Fiyatı D/D Fiyatı
Toplantı Kararı
(16.9.1997) 30.9.1997 10.10.1997 3.700.000 5.500.000 5.750.000
ORMA 30.9.1997 16.10.1997 3.700.000 - -
ORMA 16.9.1997 23.9.1997 - 5.500.000 6.000.000
DEVREKTAŞ - 10.10.1997 3.700.000 - -
DÜZSAN 6.10.1997 15.10.1997 3.700.000 - -
VEZİRAĞAÇ - 13.10.1997 3.600.000 - -

-22.10.1997 tarihinde İstanbul'da yapılan toplantının özet raporunda; ise “…1
Kasımda deklere, 10 kasımda uygulanmak üzere standard çıplak 4.000.000
artı KDV, Melaminli B/B 6.000.000 artı KDV, D/D 6.600.000 artı KDV (taban)
fiyatlar tavsiye” edildiği ifade edilmiştir.

Tablo:14 İlgili Belgeye İlişkin Fiyat Listeleri Tablosu
Firma Deklare Tarihi Uygulama Tarihi Çıplak B/B D/D
Toplantı Kararı 1.11.1997 10.11.1997 4.000.000 6.000.000 6.600.000
ORMA 1.11.1997 7.11.1997 4.000.000 - -
ORMA 10.10.1997 7.11.1997 - 6.050.000 6.700.000
DEVREKTAŞ - 10.11.1997 4.000.000 - -
VEZİRAĞAÇ - 14.11.1997 4.000.000 - -

-Diğer yandan 1998 yılının Temmuz ayına ait fiyat listeleri incelendiğinde
teşebbüslerin uygulama tarihi ve fiyat konusunda beraber hareket ettiği
görülmektedir.

Tablo:15 Firmaların Temmuz 1998 Fiyat Listeleri Tablosu
Firma Deklare Tarihi Uygulama Tarihi Çıplak Fiyatı B/B Fiyatı D/D Fiyatı
ORMA 10.6.1998 1.7.1998 5.500.000 - -
ORMA 8.6.1998 18.6.1998 - 9.000.000 9.900.000
DEVREKTAŞ - 10.7.1998 5.500.000 - -
MASSTAŞ - 1.7.1998 - 8.750.000 9.900.000
TEVER - 10.7.1998 5.600.000 9.000.000 9.900.000
VEZİRAĞAÇ 15.6.1998 5.565.000 - -

-Yine elde edilebilen Ocak 1999 tarihli fiyat listeleri incelendiğinde tıpkı
yukarıdaki tabloda olduğu gibi firmaların uygulama tarihi ve fiyat konusunda
beraber hareket ettiği sonucuna ulaşılmaktadır.

Tablo:16 Firmaların Aralık 1998-Ocak 1999 Fiyat Listeleri Tablosu
Firma Deklare Tarihi Uygulama Tarihi Çıplak Fiyatı
ORMA 15.12.1998 4.1.1999 6.250.000
DEVREKTAŞ - 1.1.1999 6.250.000
DEKOR 10.12.1998 25.12.1998 6.000.000
TEVER 1.1.1999 6.250.000
TEVERPAN 5.1.1999 6.000.000
YONSAN 5.12.1998 25.12.1998 6.250.000

03-12/135-63
43
-Divapan Yönetim Kurulu Üyesi’nin 3.3.1999 tarihli toplantıya ilişkin
notlarından söz konusu toplantıda ürün fiyatlarının konuşulduğu
anlaşılmaktadır. Buna göre “…10 Mart’ta herkes, 15 Mart’ta Yongapan listeleri
deklare edecek. Öneri 1 Sunta (çıplak) 6.250.000, B/B 10.000.000, D/D
11.000.000, Öneri 2 Sunta (çıplak) 7.000.000, B/B 11.000.000, D/D
12.000.000…” fiyatları toplantıda tesbit edilmiş olup alınan karar çerçevesinde
teşebbüslerin uygulamış oldukları fiyatlara Tablo.17’de yer verilmiştir.

Tablo:17 İlgili Belgeye İlişkin Fiyat Listeleri Tablosu
Firma Deklare Tarihi
Uygulama
Tarihi
Çıplak
Fiyatı B/B Fiyatı D/D Fiyatı
Toplantı Kararı
(3.3.1999) 10.3.1999 - 7.000.000 11.000.000 12.000.000
ORMA 1.4.1999 5.4.1999 7.000.000 - -
DEVREKTAŞ - 1.4.1999 7.000.000 - -
DEKOR 1.4.1999 9.4.1999 7.000.000 11.000.000 12.000.000
VEZİRAĞAÇ - 15.4.1999 7.080.000* - -
YONSAN 5.4.1999 26.4.1999 7.000.000 11.000.000 12.000.000
* Peşin fiyatı 6 milyon TL olup, 2 aylık vade farkı uygulandığında tablodaki fiyata
ulaşılmaktadır (6.000.000 x 1,18=7.080.000)

-Divapan Yönetim Kurulu Üyesi’nin ajandasında, 2.10.1999 tarihli Isparta
toplantısında fiyata ilişkin kararlar “…Çıplak 9 000 000 vade 60 gün, B/B 14
000 000 vade 60 gün, vadeden geri dönüş aylık %7, deklare tarihi 8.10.1999,
tatbik tarihi 15.10’dan 20.10’a kadar…”. şeklindedir. Buna ilişkin olarak
aşağıdaki tablo incelendiğinde toplantıda alınan kararlara Orma, Devrektaş,
Teverpan, Vezirağaç ve Dekor tarafından uyulduğu görülmektedir.

Tablo:18 İlgili Belgeye İlişkin Fiyat Listeleri Tablosu
Firma Deklare Tarihi
Uygulama
Tarihi Çıplak B/B D/D
Toplantı Kararı
(2.10.1999) 8.10.1999 15-20.10.1999 9.000.000 14.000.000 -
ORMA 8.10.1999 22.10.1999 9.000.000 14.000.000 15.000.000
DEVREKTAŞ - 1.11.1999 8.900.000 - -
TEVERPAN 1.12.1999 9.000.000 14.000.000 15.000.000
VEZİRAĞAÇ 6.12.1999 9.000.000 14.000.000 15.500.000
DEKOR 20.12.1999 9.000.000 14.000.000 15.000.000

-22.5.2000 tarihli toplantıya katılan Divapan Yönetim Kurulu Üyesi'nin
ajandasındaki notlar da, toplantıda firmaların satış fiyatı ve koşullarını
görüşürek, 10 Haziran 2000 tarihinde uygulanacak olan çıplak yonga levha ve
melaminli levha satış fiyat ve vade koşullarının belirlendiğini teyit etmektedir.
Ayrıca yine Orma İstihsal Müdürü tarafından Murahhas Aza Yardımcısı’na
sunulan 23.5.2000 tarihli yazıda 22.5.2000 tarihinde Dernek tarafından
organize edilen toplantı hakkında bilgi verilmiştir. Yazıda, toplantıda 1.83 x
3.66 x 18 mm levha için belirlenen fiyat ve vade koşulları, deklarasyon ve
uygulama tarihi ve geri dönüş oranları hususunda karar alındığı, firmaların
durumdan memnun olduğu, satışların iyi olduğunu bildirdiği belirtilmiştir. İlgili
tarih itibariyle teşebbüslerin fiyatları karşılaştırıldığında Tablo.19 ortaya
çıkmaktadır.

03-12/135-63
44
Tablo:19 İlgili Belgeye İlişkin Fiyat Listeleri Tablosu
Firma Deklare Tarihi
Uygulama
Tarihi Çıplak B/B D/D
Toplantı
Kararı
Hemen
(22.5.2000) 10.6.2000
11.000.000
(2 ay)
10.200.000
(Peşin)
16.700.000
(2 ay)
15.500.000
(Peşin)
18.250.000
(2 ay)
17.000.000
(Peşin)
ORMA 20.5.2000 10.6.2000 11.000.000 16.700.000 18.250.000
DEVREKTAŞ - 10.6.2000 10.200.000 - -
DEKOR 20.6.2000 30.6.2000 10.750.000 16.250.000 17.500.000
YONGAPAN* 1.6.2000 1.6.2000 10.500.000 15.500.000 16.800.000
YONSAN 5.6.2000 11.000.000 16.750.000 18.000.000
TEVER 10.6.2000 10.300.000 15.800.000 17.200.000
TEVERPAN 10.6.2000 11.000.000 16.500.000 18.250.000
VEZİRAĞAÇ 10.6.2000 10.250.000 15.500.000 17.250.000
* Yongapan 1999 yılından itibaren Dolar bazında fiyatlama sistemine geçmiştir.
Tabloda verilen fiyatlar Merkez Bankası’nın o döneme ilişkin satış kurları esas
alınarak hesaplanmıştır.

Önaraştırma ve Soruşturma döneminde elde edilen ve yukarıda da yer verilen
belgelerin değerlendirilmesi sonucunda, teşebbüslerin Dernek tarafından
organize edilen toplantılarda ve/veya kimi zaman aralarında biraraya gelerek
yonga levha satış fiyatını belirlediği ve buna zaman zaman uydukları
görülmüştür.

I.2. Yürütülen Soruşturmaya İlişkin Diğer Unsurlar

Yukarıda da belirtildiği üzere fiyat tesbitinin yapıldığı anlaşmalara soruşturma
konusu teşebbüslerin zaman zaman uydukları gözlemlenmiş olsa da, her
teşebbüsün her anlaşmadaki karara sadık kaldığı söylenemeyecektir. Üstelik
soruşturma sürecinde yer verilen belgelerin 8 yıllık bir süreyi kapsadığı
düşünüldüğünde kararlara uyumun sınırlı bir düzeyde kaldığı görülmektedir.
Ancak teşebbüslerin biraraya gelmek suretiyle hem fiyat hem de yeni fiyatın
uygulanma tarihini tesbit ettikleri dikkate alınmalıdır. Söz konusu yaklaşım ise
teşebbüslerin piyasaya “birlikte zam yapıyoruz” işaretini vermesi açısından
önem taşımakta olup bu çerçevede soruşturma tarafı teşebbüslerin rekabeti
kısıtladığını belirtmek gerekecektir.

Bu çerçevede yukarıda yer verilen 1.3.2001 tarihli belge, teşebbüslerin
haklarında önaraştırma yapılmakta olduğunu bilmelerine ve ihlalin tesbit
edilmesi halinde “Rekabet Yasası bizi batırır” diyecek kadar durumun
bilincinde olmalarına (Önaraştırma sürecinde raportörler ilgili teşebbüslerin bir
otelde yaptıkları 24.1.2001 tarihli toplantıya da katılmışlardır.) rağmen hâlâ
yonga levha fiyatı ve satış koşullarını (ham sunta, B/B, D/D fiyat ve vadeleri)
tesbit ettiklerini göstermesi bakımından önemli bir belgedir. Bir başka deyişle,
anılan belge hem yapılan eylemi, hem de bunun ne kadar açık bir şekilde
yapıldığını ortaya koyması bakımından önem taşımaktadır.

Divapan Yönetim Kurulu Üyesi’nin Dernek tarafından organize edilen
3.3.1999, 20.6.2000 ve 26.7.2000 tarihli toplantılara ilişkin tuttuğu notlardan,
söz konusu toplantıda fiyat ve vade koşullarının belirlendiği anlaşılmaktadır.
Divapan Yönetim Kurulu Üyesi’nin 2.10.1999 tarihli toplantıya ilişkin notlarında
da benzer biçimde fiyat ve vade koşulları yer almakta olup, 2.10.1999 tarihli
03-12/135-63
45
belge Yongapan eski Genel Müdür Yardımcısı’nın aynı toplantıya ilişkin
notlarındaki fiyatların aynısıdır.

Dernek Genel Sekreteri’nin 1.3.2000 tarihinde yapılan toplantıya ilişkin
notlarında geçen toplantılarının Rekabet Kurulu’na, Odalar Birliği tarafından
şikayet edilmesi durumunda “hep bir ağızdan cevap yazılacağı”nın
belirtilmesi, Dernek’in olası şikayetten ve söz konusu eylemin Rekabet
Kanunu’na aykırı olabileceğinden haberdar olduğunu ve Rekabet Kurulu’na
cevap verilmesini koordine etmeye girişeceğini ortaya koymaktadır. Yine aynı
kişinin söz konusu toplantıya ilişkin notlarında geçen “Tatbik olmuş olması
lazım. 3-5 gün mal yollamayın. Bayramdan sonra bir tek bu liste
uygulanacak.” ibaresi toplantılarda belirlenen fiyatların uygulanmasını takip
edildiğini ve bu konuda önlem alındığını göstermektedir. Notlardan Yıldız MDF
Yönetim Kurulu Başkanı Ahmet Yıldız’ın toplantıda “…kendi içimizde bir
sorgulama yapıp kanaatkar olalım. Fiyatları belli bir oranda tutalım…” ifadesini
kullandığı görülmektedir. Divapan Yönetim Kurulu Üyesi’nin aynı toplantıya
ilişkin notları da Rekabet Kurumu’ndan savunma istenirse hemen cevap
verilmemesi kararının alındığını teyit etmektedir.

Elde edilen belgelerden, belirli aralıklarla yapılan toplantılarda fiyat ve vade
koşullarının belirlendiği açıkça görülmektedir. Dernek Genel Sekreteri
tarafından düzenlenen toplantı özet raporlarından ve katılımcıların notlarından
da, yonga levha fiyatının belirlenmesi, bölgesel bazda toplantı yapılması
yönünde de kararlar alındığı anlaşılmaktadır.

Bölgesel toplantılara ilişkin ilginç bir örnek olan ve 13.10.1998 tarihinde
yapılması planlanan İstanbul Grubu toplantısına gelen Yongapan temsilcisinin
sadece dinleyici olarak katılmak üzere görevlendirildiğini ve karar alma
yetkisinin olmadığını belirtmesi üzerine toplantının iptal edildiği
anlaşılmaktadır. Aynı nedenle Ankara Grubu toplantısı da iptal edilmiş, diğer
bölgesel toplantıların yer ve zamanları da tesbit edilememiştir. Bu olay
üzerine, Dernek Başkanı 15.10.1998 tarihinde tüm teşebbüslere yazdığı
yazıda “müşterek karar alamama noktasına” gelindiğinden, “teşebbüs
sahiplerinin ya da kendi adlarına karar verebilecek tam olarak temsile yetkili,
sözü ve kararları teşebbüsü bağlayabilecek temsilcilerin toplantıya
katılmasını” rica etmiştir.

Elde edilen diğer belgelerde de Dernek tarafından organize edilen
toplantılarda yonga levha fiyatının konuşulduğu ve ilgili belgelerden
toplantılarda alınan kararların uygulanmasının kontrolü için de, anlaşmalara
taraf olan teşebbüslerin birbirlerine fiyat listeleri faksladıkları görülmektedir.
Üstelik Dernek Genel Sekreteri’nin toplantı notlarında yer alan “Levhaya zam
yaparsanız rekabet yasası ve tüketici dernekleri bizi batırır. Belli bir rakama
%2 koyarak açık vermeden devam” ifadesi rekabet ihlallerinin bilinçli
olduğunu göstermektedir.

Soruşturma kapsamında elde edilen belgeler incelendiğinde, ortada 1993
yılından başlayan ve günümüze kadar geçerliğini kaybetmeyen bir esas
anlaşma (çerçeve anlaşma) ile bunun detayları olarak kabul edilebilecek, kısa
süreler için geçerli olmak üzere fiyat ve diğer bazı koşulları belirleyen ve
03-12/135-63
46
sonra, ülkedeki enflasyon ortamında güncelliklerini kaybettikçe yenilenen bir
dizi mutabakatlar zinciri olduğu görülmektedir. Bunlara soruşturulan
teşebbüslerden çoğunluğu muntazaman katılmıştır. Bu bakımdan Rekabet
Kurulu, her bir olayı tek başına ele alıp bunlara katılanları belirlemek ve
katılma sıklığı göz önüne alınarak ceza verilmesi gibi bir yaklaşımı
benimsememektedir. Nitekim Avrupa Birliği rekabet hukukunun uygulayıcısı
AB Komisyonu, Polypropylene davasında benzer bir yol izlemiş; ihlalin esas
anlaşma ile yapıldığını, sonraki yıllarda imzalanan veya sözlü olarak yapılan
(çoğunluğu da belgelerle açıkça kanıtlanan) alt, ya da ikincil, anlaşma veya
mutabakatları esas anlaşmanın yürütülmesi/uygulanmasına ilişkin ayrıntılar
olarak değerlendirmiştir. Bu bağlamda Rekabet Kurulu benzer bir yaklaşımın
mevcut soruşturma çerçevesinde de izlenmesi gerektiği kararına varmıştır.
Dolayısıyla “esas anlaşma” olarak nitelenen anlaşmanın temel niteliği, rekabet
etmeme kastının çeşitli vesilelerle açıkça ortaya konması ve anlaşmanın
yonga ve lif levha sektöründe rekabeti sekiz yılı aşan uzun bir süre boyunca
sürekli yok etmiş bulunmasıdır.

4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi belirli bir mal ve hizmet piyasasında
doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama
amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan
teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birlikleri
kararlarının hukuka aykırı olduğunu belirtmektedir. Bu maddenin (a) bendinde
ise “mal veya hizmetlerin alım ya da satım fiyatının, fiyatı oluşturan maliyet,
kâr gibi unsurlar ile her türlü alım yahut satım şartlarının tesbit edilmesi”
yasaklanmıştır. Bilindiği gibi Rekabet Hukuku çerçevesinde anlaşma kavramı
herhangi bir şekil şartına bağlanmamış olup bir anlaşmanın kabulü için
tarafların aynı yöndeki irade beyanları yeterli görülmektedir. Bu kapsamda
yukarıda yer verilen toplantılara ilişkin belgelerde soruşturma tarafı
teşebbüslerin yonga ve lif levha fiyatlarını aralarında anlaşmak ve düzenli
toplantılar yapmak suretiyle belirledikleri anlaşılmıştır. Söz konusu eylem ise
4. maddenin (a) bendi çerçevesinde bir ihlal olarak değerlendirilmelidir. Ancak
Kurul karar verirken, fiyat tesbitinin 4054 sayılı Kanun’a aykırılık teşkil ettiğini
bildikleri, özellikle 2000 ve 2001 yıllarında haklarında önaraştırma
yapıldığından haberdar oldukları bir zamanda bile teşebbüslerin eyleme
devam etmelerini göz önünde bulundurmuştur. Yine Kurul, 24.1.2001 tarihli
toplantıda, Kurum raportörlerinin katılmasından önceki ya da sonraki bölümde
“Rekabet Kurumu tarafından yapılacak denetlemelerde herkesin dikkatli
davranması, yazılı kayıtların imhası ve yapılacak beyanlara dikkat edilmesine”
karar verilmesi unsurunu da dikkate almıştır.

Öte yandan, anlaşmalara ilişkin olarak bildirim yapılmaması da Kurul
tarafından değerlendirilmiştir. Bu çerçevede “esas anlaşmaya” ilişkin bildirimin
herhangi bir zamanda yapılmamış olmasıyla ilgili olarak; rekabet etmeme
kararlılığı ve yaptıkları ihlalin bilinci içinde, Rekabet Kurumu’na bir ağızdan
cevap vermek gibi kanuna aykırı biçimde bilgi saklama niteliğinde eylemleri
göze alan teşebbüslerin kurdukları karteli bildirmelerini beklemenin anlamlı
olmayacağına karar verilmiş ve teşebbüslere bu bağlamda bir ceza
verilmesine gerek olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.


03-12/135-63
47
J. SONUÇ
1- Yonga levha ve/veya lif levha (MDF) piyasasında faaliyet gösteren
teşebbüslerin; ayda bir ya da bazen daha değişik aralıklarla düzenlenen
toplantılarda biraraya geldikleri ve bu toplantılarda yonga levha ve/veya
MDF’nin satış ve vade koşullarını belirledikleri, dolayısıyla yonga levha
ve/veya lif levha (MDF) piyasasında rekabeti engellemeye yönelik davranışlar
içinde bulundukları iddiasıyla Rekabet Kurulu’nun aldığı 12.3.2002 tarih ve 02-
14/145-M sayılı soruşturma kararı çerçevesinde yapılan incelemeler, ilgili
teşebbüslerin yazılı savunmaları ve soruşturma döneminde elde edilen bilgi
ve belgeler ışığında;
- Foça Sunta Sanayi ve Ticaret A.Ş.
- Köseoğlu Orman Ürünleri Elektrik İnşaat Taahhüt
Sanayi ve Ticaret A.Ş.
- Samedoğlu Orman Ürünlerini Değerlendirme
Sanayi ve Ticaret A.Ş.
- Setaş Simav Orman Mahsülleri Endüstri ve Ticaret A.Ş.
- Sumaş Suni Tahta ve Mobilya Sanayi A.Ş.
- Tever Ağaç Sanayi ve Ticaret İşletmeleri A.Ş.
- Teverpan Ağaç Sanayi A.Ş.
- Vezirağaç Vezirköprü Orman Ürünleri ve Gıda Ticaret A.Ş.
- Yonsan Ege Yonga Levha Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin,
4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi ile hukuka aykırı ilan edilen ve yasaklanan
eylemleri gerçekleştirdiklerine OYÇOKLUĞU ile;

(Karşı Oy: Rekabet Hukuku açısından teşebbüslerin bir araya gelmelerinin
ihlal sayılamayacağı; salt birlikte olmanın rekabeti ihlal edici karar almadıkça
suç sayılamayacağı; Kurulumuzun 6.9.2002 tarih, 02-53/685-278 sayılı
kararında olduğu gibi bu kararda da anlaşma olduğu yolunda gerekli
araştırmanın yapılmadığı, anlaşmanın piyasaya yansıyıp yansımadığının
incelenmediği kanaati ile, ihlal teşkil etmediği görüşü ile Kubilay ATASAYAR)

2- a) Yapılan bu tesbitlere dayanılarak, yukarıda (a) bendinde unvanları
belirtilen teşebbüslerin 1993’ten bu yana sürdürülen anlaşma düzenine dahil
olmaları ve böylece 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal etmeleri
karşısında, Kanun’un 16. maddesinin 2. fıkrası gereği cezalandırılmalarına
OYÇOKLUĞU ile;
(Karşı Oy: Kubilay ATASAYAR)

b) 2000 yılı net satışlarının %1’i (yüzde 1’i) oranında olmak üzere
takdiren; Foça Sunta Sanayi ve Ticaret A.Ş.’ne 46.365.060.000.-
(kırkaltımilyarüçyüzaltmışbeşmilyonaltmışbin) TL, Köseoğlu Orman Ürünleri
Elektrik İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret A.Ş.’ne 61.989.088.894.-
(altmışbirmilyardokuzyüzseksendokuzmilyonseksensekizbinsekizyüzdoksan-
dört) TL, Samedoğlu Orman Ürünlerini Değerlendirme Sanayi ve
Ticaret A.Ş.’ne 80.795.369.350.- (seksenmilyaryediyüzdoksanbeşmilyon-
03-12/135-63
48
üçyüzaltmışdokuzbinüçyüzelli) TL, Setaş Simav Orman Mahsülleri Endüstri ve
Ticaret A.Ş.’ne 25.383.846.750.- (yirmibeşmilyarüçyüzseksenüçmilyon-
sekizyüzkırkaltıbinyediyüzelli) TL, Sumaş Suni Tahta ve Mobilya Sana-
yi A.Ş.’ne 46.602.754.450.- (kırkaltımilyaraltıyüzikimilyonyediyüzellidörtbin-
dörtyüzelli) TL, Tever Ağaç Sanayi ve Ticaret İşletmeleri A.Ş.’ne
127.551.808.740.- (yüzyirmiyedimilyarbeşyüzellibirmilyonsekizyüzsekizbin-
yediyüzkırk)TL, Teverpan Ağaç Sanayi A.Ş.’ne 85.313.109.040.-
(seksenbeşmilyarüçyüzonüçmilyonyüzdokuzbinkırk) TL, Vezirağaç Vezir-
köprü Orman Ürünleri ve Gıda Ticaret A.Ş.’ne 70.384.188.840.- (yetmişmilyar
üçyüzseksendörtmilyonyüzseksensekizbinsekizyüzkırk) TL ve Yonsan Ege
Yonga Levha Sanayi ve Ticaret A.Ş.’ne 101.860.364.590.- (yüzbirmilyar-
sekizyüzaltmışmilyonüçyüzaltmışdörtbinbeşyüzdoksan) TL para cezası
verilmesine OYÇOKLUĞU ile;

(Karşı Oylar: Asgari ceza miktarının uygun ve yeterli olduğu görüşü ile
Kubilay ATASAYAR ve Mustafa PARLAK)

3- 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini anlaşma yoluyla ihlâl ettikleri tespit
olunan soruşturma kapsamındaki teşebbüslere bundan sonra rekabetin tesisi
yönünde yerine getirilmesi ya da kaçınılması gereken uygulamalar
bakımından, rekabete aykırı eylemleri tekrarlamamaları gereğinin, aynı
Kanun’un 9. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bildirilmesine ve aksi takdirde
4054 sayılı Kanun’un 17. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca her
gün için süreli para cezası ile cezalandırılacaklarının hatırlatılmasına
OYBİRLİĞİ ile;

karar verilmiştir.























03-12/135-63
49

(Rekabet Kurulu’nun 25.2.2003 Tarih ve 03-12/135-63 sayılı Kararına)
KARŞI OY GEREKÇESİ


Rekabet Kurulu’nun 12.3.2002 tarih, 02-14/145-M sayılı kararı ile Foça
Sunta Sanayi ve Ticaret A.Ş., Köseoğlu Orman Ürünleri Elektrik İnş. Taahhüt
San. ve Tic. A.Ş., Samedoğlu Orman Ürünlerini Değerlendirme San. ve Tic.
A.Ş., Setaş Simav Orman Mahsülleri Endüstri ve Tic. A.Ş., Sumaş Suni Tahta
ve Mobilya Sanayii A.Ş., Tever Ağaç San. ve Tic. İşletmeleri A.Ş., Teverpan
Ağaç San. A.Ş., Vezirağaç Vezirköprü Orman Ürünleri ve Gıda Ticaret A.Ş. ve
Yonsan Ege Yonga Levha San. ve Tic. A.Ş. hakkında yürütülen soruşturma
çerçevesinde Kurul’un 25.2.2003 tarih ve 03-12/135-63 sayılı nihai kararında;

1- İhlalin varlığına ilişkin karar ile ilgili olarak:

Rekabet Hukuku açısından teşebbüslerin bir araya gelmelerinin ihlal
sayılamayacağı; salt birlikte olmanın rekabeti ihlal edici karar almadıkça suç
sayılamayacağı; Kurulumuzun 6.9.2002 tarih, 02-53/685-278 sayılı kararında
olduğu gibi bu kararda da anlaşma olduğu yolunda gerekli araştırmanın
yapılmadığı, anlaşmanın piyasaya yansıyıp yansımadığının incelenmediği
kanaati ile, ihlal teşkil etmediği;

2- İhlalin varlığına ilişkin karar neticesinde taraflara uygulanacak ceza
ile ilgili olarak:

Asgari ceza miktarının uygun ve yeterli olduğu;

görüşü ile Kurul’un 25.2.2003 tarih ve 03-12/135-63 sayılı kararının ilgili
bölümlerine katılmam mümkün olmamıştır.





Kubilay ATASAYAR
Kurul Üyesi












03-12/135-63
50
KARŞI OY AÇIKLAMASI
(25.02.2003 tarih, 03-12/135-63 sayılı Kurul kararına karşı oy gerekçesi)



Soruşturma kapsamında tespit edilen rekabet ihlalleri dolayısıyla,
haklarında soruşturma yürütülen yonga ve lif levha üreticisi 9 teşebbüsün
asgari ceza miktarı ile cezalandırılmalarının uygun ve yeterli olacağı görüşü
ile çoğunluğun ceza takdirine katılmıyorum.





Mustafa PARLAK
Kurul Üyesi




Full & Egal Universal Law Academy