Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2018-5-038 (Soruşturma)
Karar Sayısı : 20-15/215-107
Karar Tarihi : 19.03.2020
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Birol KÜLE
Üyeler : Arslan NARİN (İkinci Başkan), Ahmet ALGAN,
Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN
B. RAPORTÖRLER : Kerem TOMUR, Mehmet TOKGÖZ, Eren YALDIZLI,
Osman AYAR
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : - Gizlilik talebi bulunmaktadır.
D. HAKKINDA SORUŞTURMA
YAPILANLAR : - Coşkunlar Hazır Beton İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş.
Mutafoğlu Mah. Kabaktepe Yolu Kuşyakası Mevkii
Merkez/YOZGAT
- Irgatoğlu Hazır Beton Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.
Eğriöz Mevkii Çalatlı Köyü No:1 Merkez/YOZGAT
- Sorgun Emek Hazır Beton Madencilik Akaryakıt Nakliye Oto.
İnş. Taah. Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.
Aydınlıkevler Mah. Ankara Bulvarı No:12/A Sorgun/YOZGAT
- Taş Hazır Beton ve Beton Ekipmanları Nak. İnş. Taah. Harf.
Petrol San ve Tic. Ltd. Şti.
Ayrıdam Köyü Ankara Asfaltı 2.km Sorgun/YOZGAT
- Tamer Nak. İnş. Ve İnş. Malz. Mad. Otom. San .ve Tic. Ltd. Şti.
- Üç Yıldırım Hazır Bet. Ve Bet. Ekipmanları İnş. San. ve Tic. Ltd.
Şti.
Temsilcileri: Prof. Dr. Aydın ÇELEN
Meksika Cad. 19/11 Ümitköy Çankaya/ANKARA
- Yozgat Güven Beton Pazarlama Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.
Aşağı Nohutlu Mah. Un Pazarı Cad. No:15/A Merkez/YOZGAT
- Yozgat Koç Hazır Beton Elemanları Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.
Köseoğlu Mah. Adnan Menderes Bulvarı No:29/A
Merkez/YOZGAT
(1) E. DOSYA KONUSU: Yozgat ilinde faaliyet gösteren hazır beton firmalarının birlikte
fiyat belirlemek ve pazar paylaşmak suretiyle 4054 sayılı Kanun'un 4. maddesini
ihlal ettikleri iddiası.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 01.08.2018 tarih ve 5485
sayı ile giren gizlilik talepli başvuruda özetle;
Yozgat ilinde faaliyet gösteren hazır beton firmalarının aralarında anlaşarak fiyat
tespiti yapmak suretiyle pazarda rekabetçi yapının oluşmasını engelledikleri,
20-15/215-107
2/62
Söz konusu firmaların girdi maliyetlerinde herhangi bir değişiklik olmamasına
rağmen hazır betonun fiyatını 150 TL/m³ seviyelerinden 175 TL/m³’ seviyelerine
çıkartarak bu fiyat üzerinde anlaştıkları
iddia edilerek 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun)
kapsamında gereğinin yapılması talep edilmiştir.
(3) G. DOSYA EVRELERİ: Başvuruda yer verilen bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda
düzenlenen 29.08.2018 tarih ve 2018-5-038/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu, Rekabet
Kurulunun (Kurul) 06.09.2018 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 18-30/525-M sayı ile
Yozgat ilinde faaliyet gösteren hazır beton firmaları hakkında 4054 sayılı Kanun’un 40.
maddesinin birinci fıkrası uyarınca önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir.
(4) Yapılan önaraştırma sonucunda hazırlanan 05.03.2019 tarih ve 2018-5-038/ÖA sayılı
Önaraştırma Raporu, Kurulun 13.03.2019 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 19-12/145-
M sayı ile;
Yozgat Güven Beton Pazarlama Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. (GÜVEN BETON),
Coşkunlar Hazır Beton İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş. (COŞKUNLAR BETON),
Irgatoğlu Hazır Beton Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. (IRGATOĞLU BETON),
Koç Emek İnş. Tic. San. Ltd. Şti.1 (KOÇ BETON),
Tamer Nak. İnş. ve İnş. Malz. Mad. Otom. San. ve Tic. Ltd. Şti. (TAMER BETON)
Sorgun Emek Hazır Beton Mad. Ak. Nak. Oto. İnş. Taah. Turz. San. ve Tic. Ltd.
Şti. (SORGUN EMEK BETON),
Taş Hazır Beton ve Beton Ekipmanları Nak. İnş. Taah. Harf. Petrol San ve Tic.
Ltd. Şti. (EKİCİLER BETON),
Üç Yıldırım Hazır Bet. ve Bet. Ekipmanları İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. (ÜÇ YILDIRIM
BETON)
hakkında soruşturma açılmasına karar verilmiştir.
(5) Kurulun soruşturma açılmasına yönelik kararı doğrultusunda;
26.03.2019 tarihinde COŞKUNLAR BETON, IRGATOĞLU BETON, KOÇ
BETON, TAMER BETON, ÜÇ YILDIRIM BETON ve GÜVEN BETON’da,
27.03.2019 tarihinde EKİCİLER BETON ve SORGUN EMEK BETON’da
yerinde incelemeler yapılarak, soruşturma açılmasına ve mezkûr Kanun’un 43.
maddesinin ikinci fıkrası uyarınca ilk yazılı savunmanın 30 gün içinde gönderilmesi
gerektiğine ilişkin bildirimler anılan teşebbüslere elden teslim edilmiş,
27.03.2019 tarihinde Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu Yozgat İl
Koordinatörlüğü ile (…..)’de
görüşmeler gerçekleştirilmiştir.
1 Soruşturma kapsamında yapılan inceleme sürecinde Koç Emek İnş. Tic. San. Ltd. Şti.’nin, Yozgat Koç
Hazır Beton Elemanları Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin de içinde bulunduğu ekonomik bütünlüğü temsil
ettiği, anılan bütünlük içerisinde hazır beton faaliyetlerini yürüten teşebbüsün ticaret unvanının Yozgat Koç
Hazır Beton Elemanları Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. olduğu anlaşıldığından, Kurulun 02.05.2019 19-17/244-
111 sayılı kararı ile Koç Emek İnş. Tic. San. Ltd. Şti. soruşturma tarafları arasından çıkartılarak aynı tarihli
ve 19-17/244-M sayılı karar ile Yozgat Koç Hazır Beton Elemanları Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. soruşturmaya
dahil edilmiştir.
20-15/215-107
3/62
(6) Yapılan soruşturma bildirimlerine mukabil;
KOÇ BETON tarafından gönderilen birinci yazılı savunma 25.04.2019 tarih ve
2871 sayı ile ve 31.05.2019 tarih ve 3755 sayı ile2,
EKİCİLER BETON tarafından gönderilen birinci yazılı savunma 26.04.2019 tarih
ve 2887 sayı ile,
SORGUN EMEK BETON tarafından gönderilen birinci yazılı savunma 26.04.2019
tarih ve 2893 sayı ile,
TAMER BETON tarafından gönderilen birinci yazılı savunma 26.04.2019 tarih ve
2908 sayı ile,
ÜÇ YILDIRIM BETON tarafından gönderilen birinci yazılı savunma 26.04.2019
tarih ve 2909 sayı ile
Kurum kayıtlarına girmiştir.
(7) Yürütülen soruşturma sürecinde taraf teşebbüslerden ve Hazine ve Maliye Bakanlığı
Gelir İdaresi Başkanlığından bilgi ve belge talebinde bulunulmuş;
COŞKUNLAR BETON tarafından gönderilen bilgi ve belgeler 26.04.2019 tarih ve
2907 sayı ile,
IRGATOĞLU BETON tarafından gönderilen bilgi ve belgeler 26.04.2019 tarih ve
2900 sayı ile,
KOÇ BETON tarafından gönderilen bilgi ve belgeler 26.04.2019 tarih ve 2915 sayı
ile,
SORGUN EMEK BETON tarafından gönderilen bilgi ve belgeler 26.04.2019 tarih
ve 2892 sayı ile ve 05.08.2019 tarih ve 5116 sayı ile,
TAMER BETON tarafından gönderilen bilgi ve belgeler 30.04.2019 tarih ve 2965
sayı ile,
EKİCİLER BETON tarafından gönderilen bilgi ve belgeler 26.04.2019 tarih ve
2890 sayı ile,
ÜÇ YILDIRIM BETON tarafından gönderilen bilgi ve belgeler 29.04.2019 tarih ve
2930 sayı ile, 31.05.2019 tarih ve 3740 sayı ile, 23.07.2019 tarih ve 4836 sayı ile
ve 25.07.2019 tarih ve 4905 sayı ile,
GÜVEN BETON tarafından gönderilen bilgi ve belgeler 26.04.2019 tarih ve 2897
sayı ile ve 08.08.2019 tarih ve 5194 sayı ile,
Zeki Fırat AKIN tarafından gönderilen bilgi ve belgeler 08.05.2019 tarih ve 3101
sayı ile,
Akdağ Beton İnş, Taah. Mad. Tar. Gıda Hayv. Nak. San. ve Tic Ltd. (AKDAĞ
BETON) tarafından gönderilen bilgi ve belgeler 10.05.2019 tarih ve 3139 sayı ile,
Sarıkaya Beton İnş. Mad. Nak. Taah, San. ve Tic. Ltd. Şti (SARIKAYA BETON)
tarafından gönderilen bilgi ve belgeler 10.05.2019 tarih ve 3144 sayı ile ve
23.07.2019 tarih ve 4834 sayı ile,
2 Koç Emek İnş. Tic. San. Ltd. Şti.’nin soruşturma tarafları arasından çıkartılarak Yozgat Koç Hazır Beton
Elemanları Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin soruşturmaya dahil edilmesi nedeniyle KOÇ BETON’dan iki defa
birinci yazılı savunma talep edilmiştir.
20-15/215-107
4/62
Gözanlar Turizm Taş. İnş. Gıda Ve Hayv. San. Tic. Ltd. Şti. (GÖZANLAR
TURİZM) tarafından gönderilen bilgi ve belgeler 31.05.2019 tarih ve 3784 sayı ile,
Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından gönderilen bilgi ve
belgeler 03.07.2019 tarih ve 4361 sayı ile
Kurum kayıtlarına girmiştir.
(8) Yürütülen soruşturmaya istinaden hazırlanan 29.08.2019 tarih ve 2018-5-038/SR
Soruşturma Raporu ve ekleri Kurul üyelerine ve dosya tarafı teşebbüslere 4054 sayılı
Kanun’un 45. maddesi gereğince tebliğ edilmiş ve teşebbüslerin ikinci yazılı savunması
ilgili yazıyla birlikte talep edilmiştir.
(9) Soruşturma taraflarının talebi üzerine Kurulun 03.10.2019 tarih ve 19-34/508-M sayılı,
11.10.2019 tarih ve 19-35/520-M sayılı kararları ile teşebbüslerin ikinci yazılı savunma
sürelerinin 4054 sayılı Kanun’un 45. maddesi uyarınca bitiminden itibaren 30 gün
uzatılmasına hükmedilmiştir.
(10) COŞKUNLAR BETON tarafından yapılan ikinci yazılı savunma 05.11.2019 tarih ve 7666
sayı, TAMER BETON ve ÜÇ YILDIRIM BETON tarafından yapılan ikinci yazılı savunma
04.11.2019 tarih ve 7646 sayı, SORGUN EMEK BETON tarafından yapılan ikinci yazılı
savunma 06.11.2019 tarih ve 7699 sayı, EKİCİLER BETON tarafından yapılan ikinci
yazılı savunma 06.11.2019 tarih ve 7704 sayı, IRGATOĞLU BETON tarafından yapılan
ikinci yazılı savunma 06.11.2019 tarih ve 7708 sayı, GÜVEN BETON tarafından yapılan
ikinci yazılı savunma 06.11.2019 tarih ve 7709 sayı ile Kurum kayıtlarına girmiştir. Diğer
yandan, 06.11.2019 tarih ve 7742 sayı ile Kurum kayıtlarına giren yazıda KOÇ BETON,
Soruşturma Raporu ekleri olmadan Soruşturma Raporuna karşı savunma yapmanın
mümkün olmadığını ileri sürerek eklerin gönderilmesini talep etmiş ve ikinci yazılı
savunma yapmamıştır.
(11) Teşebbüslerin ikinci yazılı savunmaları çerçevesinde hazırlanan 19.11.2019 tarih ve
2018-5-038/EG sayılı Ek Görüş, Kurul üyeleri ve teşebbüslere tebliğ edilmiştir.
Soruşturma taraflarından KOÇ BETON tarafından ikinci yazılı savunma
gönderilmediğinden mezkûr teşebbüse ilişkin Ek Görüş hazırlanmamıştır.
(12) Dosya kapsamında soruşturma tarafı tüm teşebbüslerce üçüncü yazılı savunma hakkı
yasal süresi içinde kullanılmıştır.
(13) Soruşturma çerçevesinde 4054 sayılı Kanun’un 46. maddesi uyarınca sözlü savunma
toplantısı yapılması hususu 06.02.2020 tarihli Kurul toplantısında görüşülmüş ve 20-
08/76-M sayı ile sözlü savunma toplantısının 10.03.2020 tarihinde Kurum merkez
binasında yapılmasına karar verilmiştir.
(14) Kurul; yürütülen soruşturma ile ilgili olarak düzenlenen Rapor, Ek Görüş, toplanan
deliller, yazılı savunmalar, sözlü savunma toplantısında yapılan açıklamalar ve incelenen
dosya muhteviyatına göre 19.03.2020 tarih ve 20-15/215-107 sayı ile işbu nihai kararı
tesis etmiştir.
(15) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;
- GÜVEN BETON,
- COŞKUNLAR BETON,
- IRGATOĞLU BETON,
- KOÇ BETON,
- TAMER BETON,
20-15/215-107
5/62
- SORGUN BETON,
- EKİCİLER BETON,
- ÜÇ YILDIRIM BETON
hakkında 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal eder nitelikteki eylemlerde bulundukları
gerekçesiyle, aynı Kanun’un 16. maddesi ve Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu
Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para
Cezalarına İlişkin Yönetmelik (Ceza Yönetmeliği) kapsamında idari para cezası
uygulanması gerektiği,
Teşebbüslerin fiyat tespiti, bölge paylaşımı arz kısıtlaması gibi rekabet hukuku
bakımından açık ihlallere yol açan ortak satış faaliyetlerine son vermesi gerektiği
ifade edilmiştir.
I. İNCELEME, GEREKÇE VE HUKUKİ DAYANAK
I.1. Hakkında Soruşturma Yürütülen Teşebbüsler
I.1.1. Yozgat Güven Beton Pazarlama Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. (GÜVEN BETON)
(16) GÜVEN BETON, 08.03.2018 tarihinde Merkez/YOZGAT’ta Turan KOÇ, Gülsün
COŞKUN, İhsan IRGATOĞLU ve Köksal SELAMET tarafından kurulmuştur. GÜVEN
BETON’un faaliyet alanı hazır beton alım satımı olup herhangi bir hazır beton üretim
tesisi bulunmamaktadır.
I.1.2. Coşkunlar Hazır Beton İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş. (COŞKUNLAR BETON)
(17) COŞKUNLAR BETON, 06.01.2016 tarihinde Merkez/YOZGAT’ta Abdullah COŞKUN,
Osman COŞKUN, Şevket YORULMAZ, Coşkunlar Mot. Araç. Akar.Tic. A.Ş. ve Hsc
Turizm İnş. Tic. A.Ş. ortaklığında kurulmuştur.
I.1.3. Irgatoğlu Hazır Beton Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. (IRGATOĞLU BETON)
(18) IRGATOĞLU BETON, 15.07.2004 tarihinde Merkez/YOZGAT’ta kurulmuştur.
IRGATOĞLU BETON bünyesinde Sorgun/YOZGAT ve Merkez/YOZGAT’ta olmak üzere
iki adet hazır beton üretim tesisi bulunmaktadır. Bu tesislerin yıllık üretim kapasiteleri
yaklaşık olarak (…..) m³’tür.
I.1.4. Koç Emek İnş. Tic. San. Ltd. Şti. (KOÇ BETON)
(19) KOÇ BETON, 28.04.2008 tarihinde Yerköy/YOZGAT’ta Alaaddin GÖKPINAR, Mustafa
KOÇ, Ertuğrul COŞAR ve Hilmi HARMANCI tarafından kurulmuştur. Teşebbüs
25.11.2009 tarihinde ortaklık yapısında değişikliğe gitmiştir ve halihazırda Mustafa KOÇ
ve Halil İbrahim KOÇ ortaklığında faaliyetlerine devam etmektedir. Teşebbüs 22.08.2013
tarihinde Sarıhacılı Köyü/Merkez/YOZGAT adresinde ikinci hazır beton tesisini faaliyete
geçirmiştir. Firmanın Saray Beldesi O.S.B. adresindeki santralinin yıllık üretim kapasitesi
(…..) m3, Sarıhacılı Köyü Merkez/YOZGAT adresindeki santralinin yıllık üretim kapasitesi
ise (…..) m3’tür. Teşebbüsün Saray Beldesi O.S.B. de bulunan santrali faal olmamakla
birlikte aktif olarak Sarıhacılı Köyü Merkez/YOZGAT adresindeki santralinde üretim
yapılmaktadır.
I.1.5. Tamer Nak. İnş. ve İnş. Malz. Mad. Otom. San. ve Tic. Ltd. Şti. (TAMER BETON)
(20) TAMER BETON, 23.02.2015 tarihinde Yerköy/YOZGAT’ta Necip TAMER, Ergün
KALKAN ve Selahattin KILINÇ tarafından kurulmuştur. Toplam hazır beton üretim
kapasitesi (…..) m³’tür.
20-15/215-107
6/62
I.1.6. Sorgun Emek Hazır Beton Mad. Ak. Nak. Oto. İnş. Taah. Turz. San. ve Tic. Ltd.
Şti. (SORGUN EMEK BETON)
(21) SORGUN EMEK BETON, 06.03.2018 tarihinde Sorgun/YOZGAT’ta İhsan IRGATOĞLU,
Yasin YILDIRIM, Ahmet Furkan YILDIRIM ve Hüseyin Gazi EKİCİ tarafından
kurulmuştur. SORGUN EMEK BETON’un faaliyet alanı hazır beton alım satımı olup
herhangi bir hazır beton üretim tesisi bulunmamaktadır.
I.1.7. Taş Hazır Beton ve Beton Ekipmanları Nak. İnş. Taah. Harf. Petrol San ve Tic.
Ltd. Şti. (EKİCİLER BETON)
(22) EKİCİLER BETON, 03.07.2009 tarihinde Sorgun/YOZGAT’ta Ali EKİCİ tarafından
kurulmuştur. EKİCİLER BETON’un yıllık hazır beton üretim kapasitesi (…..) m³’tür.
I.1.8. Üç Yıldırım Hazır Bet. ve Bet. Ekipmanları İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. (ÜÇ
YILDIRIM BETON)
(23) ÜÇ YILDIRIM BETON, 08.10.2004 tarihinde Sorgun/YOZGAT’ta Hacı Mahmut
YILDIRIM, Ali YILDIRIM ve Mükerrem YILDIRIM ortaklığında kurulmuştur. ÜÇ YILDIRIM
BETON’un yıllık hazır beton üretim kapasitesi (…..) m³’tür.
I.2. İlgili Pazar
I.2.1. İlgili Ürün Pazarı
(24) İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz’da belirtildiği üzere, ilgili ürün pazarının
tespitinde; ürünü satın alanların veya hizmetten yararlananların gözünde
ürünün/hizmetin fiyatı, kullanım amaçları, fiziksel özellikleri ve nitelikleri bakımından aynı
sayılan ya da yüksek ikame edilebilirliği olan mal ve hizmetlerden oluşan pazar dikkate
alınmaktadır.
(25) Çimento, agrega (çakıl), su ve birtakım katkı malzemelerinin belirli oranlarda
karıştırılması sonucu elde edilen hazır beton, inşaatların temel yapı malzemelerinin
başında gelmektedir. Kullanım amaçları ve dayanımları bakımından C14, C16, C18,
C20, C25 ve C30 gibi türevleri bulunmakla birlikte; inşaat sektöründe en çok kullanılan
türleri C20, C25 ve C30 türleridir. Bununla birlikte, birçok tür arasında yüksek arz
ikamesinin bulunduğu da belirtilmelidir.
(26) Soruşturma tarafı teşebbüsler hazır beton üretimi ve satışı alanında faaliyet göstermekte
olup yukarıda belirtilen farklı hazır beton türlerinin üretimini ve satışını
gerçekleştirmektedirler. Teşebbüslerin 2018 yılı bakımından satışları içerisinde yer alan
hazır beton türleri ve miktarlarına aşağıdaki tabloda yer verilmektedir:
Tablo 1: Teşebbüslerin 2018 Yılında Satışını Gerçekleştirdikleri Hazır Beton Türü ve Satış Miktarları (m3)
C 12/15 C 16/20 C 20/25 C 25/30 C 30/37 C 35/45 C 40/50
GÜVEN BETON (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
COŞKUNLAR BETON (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
IRGATOĞLU BETON (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
KOÇ BETON (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
TAMER BETON (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
SORGUN EMEK BETON3 (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
EKİCİLER BETON (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
ÜÇ YILDIRIM BETON (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Kaynak: Teşebbüslerden edinilen bilgiler.
(27) Tablo 1 incelendiğinde teşebbüslerin C 12/15, C 16/20, C 20/25, C 25/30, C 30/37, C
35/45, C 40/50 türlerinde hazır beton üretim ve satış faaliyetlerinin bulunduğu
3 SORGUN EMEK BETON’un ayrıca 417 m3 GRO ve 43,5 m3 ŞAP beton satışı da bulunmaktadır.
20-15/215-107
7/62
anlaşılmaktadır. Bununla birlikte en çok satış gerçekleştirilen ürünlerin C 16/20, C 20/25,
C 25/30 türü hazır beton ürünleri olduğu görülmektedir. Ancak dosya konusu iddialar tüm
hazır beton türlerini ilgilendirmekte; hazır betonun alt grupları bakımından bir ayrıma
gidilmesi söz konusu olmamaktadır. Kurulun hazır beton sektörüne yönelik aldığı
kararlarda4 belirlenen yerleşik pazar tanımlarıyla da aynı doğrultuda olacak şekilde işbu
dosya kapsamında ilgili ürün pazarı, “hazır beton pazarı” olarak belirlenmiştir.
I.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
(28) İlgili coğrafi pazarın tespitinde, teşebbüslerin faaliyet gösterdikleri alanın, rekabet
koşullarının yeterli derecede homojen ve özellikle rekabet koşullarının komşu
bölgelerden hissedilir derecede farklı olması belirleyici olmaktadır.
(29) Hazır beton belirli bir sürenin geçmesi halinde özelliğini yitirdiğinden, stoklanamayan,
yüksek taşıma maliyetleri olan ve uzun mesafelere taşınması hem teknik hem de
ekonomik açıdan mümkün olmayan bir üründür. Söz edilen bu özellikleri ve yüksek
taşıma maliyetleri nedeniyle, hazır beton, üretildiği santralden yaklaşık olarak 50 km.
uzaklığa kadar taşınabilmektedir. Bu noktada, belirleyici olan unsur, hazır betonun
üretimi sonrasında geçen süredir.
(30) Hazır betonun tesisten transmiksere yüklenmesi, inşaat alanına ulaştırılması, müşteri
tarafından teslim alınması ve pompa aracılığıyla kalıba yerleştirilmesi süreçlerinde geçen
zamanın kritik eşik süresinin altında tutulması, hazır betondaki kıvam ve işlenebilirlik
kayıplarının önüne geçilebilmesi noktasında önem arz etmektedir.
(31) Öte yandan, 50 km.’lik mesafe kıstası her durumda geçerli olmayıp yol ve iklim
koşullarına göre değişebilse de Kurulun çeşitli kararlarında5, tesisten itibaren 50 km.
çapında bir daire belirlenerek bu alan coğrafi pazar tespit edilmiş ve genel olarak ilgili
coğrafi pazar il, merkez ilçeler ya da belirli ilçeler bazında belirlenmiştir.
(32) İnceleme yapılan teşebbüsler Yozgat il merkezi ve ilçelerinde faaliyet göstermektedir.
Tesislerin bulundukları konum Yozgat il merkezi ve Sorgun ilçesidir. Hazır beton
bakımından coğrafi pazar için en önemli kriterin ürünün taşınacağı mesafe olduğu göz
önünde bulundurularak belirlenecek olası coğrafi pazar için Yozgat ve Sorgun’un diğer
ilçelere olan uzaklıkları incelenmiştir. Söz konusu mesafeleri gösterir tabloya aşağıda yer
verilmektedir.
Tablo 2: Yozgat ve Sorgun'un Diğer İlçelere Olan Uzaklıkları (km)6
Yozgat ↔ Akdağmadeni 104,0 Sorgun ↔ Akdağmadeni 68,8
Yozgat ↔ Aydıncık 92,3 Sorgun ↔ Aydıncık 44,1
Yozgat ↔ Boğazlıyan 89,9 Sorgun ↔ Boğazlıyan 80,5
Yozgat ↔ Çandır 112,0 Sorgun ↔ Çandır 76,8
Yozgat ↔ Çayıralan 113 Sorgun ↔ Çayıralan 77,8
Yozgat ↔ Çekerek 82,3 Sorgun ↔ Çekerek 47,0
Yozgat ↔ Kadışehri 101,0 Sorgun ↔ Kadışehri 66,1
Yozgat ↔ Saraykent 69,1 Sorgun ↔ Saraykent 33,9
Yozgat ↔ Sarıkaya 78,2 Sorgun ↔ Sarıkaya 43,0
Yozgat ↔ Sorgun 35,3 Sorgun ↔ Şefaatli 77,9
Yozgat ↔ Şefaatli 42,7 Sorgun ↔ Yenifakılı 102,0
Yozgat ↔ Yenifakılı 93,6 Sorgun ↔ Yerköy 75,7
Yozgat ↔ Yerköy 40,5 Sorgun ↔ Yozgat 35,3
Kaynak: Google Maps
4 29.03.2018 tarih ve 18-09/170-84 sayılı, 05.07.2018 tarih ve 18-22/383-188 sayılı Kurul kararları.
5 29.03.2018 tarih ve 18-09/170-84 sayılı, 05.07.2018 tarih ve 18-22/383-188 sayılı Kurul kararları.
6 Tablo, iki yer arasındaki en kısa süreli mesafe dikkate alınarak oluşturulmuştur.
20-15/215-107
8/62
(33) Tablo 1’de yer alan mesafeler değerlendirildiğinde Yozgat il merkezinde faaliyet gösteren
teşebbüslerin satış gerçekleştirebileceği ilçeler, Sorgun, Şefaatli ve Yerköy olarak
görünürken Sorgun ilçesindeki teşebbüsler için Yozgat, Sarıkaya ve Saraykent satış
gerçekleştirebilecekleri ilçeler olarak görünmektedir. Sorgun ilçesinde hazır beton temin
etmek isteyen bir müşteri Yozgat merkezden de hazır beton satın alabilmektedir7.
(34) Sorgun’un Yozgat’a en yakın mesafede, Yozgat merkezden sonra nüfus bakımından en
büyük ilçe olması ve soruşturma tarafı teşebbüslerin Yozgat il merkezi ve Sorgun
ilçesinde bulunuyor olması da dikkate alınarak mevcut dosya bakımından ilgili coğrafi
pazar “Yozgat İl Merkezi ve Sorgun İlçesi” olarak belirlenmiştir.
I.3. Dosya Kapsamında Yapılan Tespitler
(35) Dosya konusu iddialara ilişkin olarak, söz konusu teşebbüslerden gelen bilgiler ve
yapılan yerinde incelemelerde elde edilen bilgi ve belgeler çerçevesinde yapılan
tespitlere aşağıda yer verilmektedir.
I.3.1. Yerinde İncelemelerde Elde Edilen Belgeler
(36) Yerinde incelemelerde elde edilen belgeler arasında benzer başlığa/yapıya sahip pek
çok belge bulunmaktadır. Bu sebeple, belgelerin sınıflandırılması yolu tercih edilmiştir.
Bu doğrultuda, değerlendirmeler kapsamında yer verilen pek çok belge, dosyada yer
alan benzerlerini de temsil etmek üzere örnek olarak kararda yer almaktadır.
I.3.1.1. Yozgat İl Merkezinde Faaliyet Gösteren Teşebbüslere8 İlişkin Belgeler
(37) Belge 1: TAMER BETON’da yapılan yerinde incelemede, TAMER BETON Muhasebe
Sorumlusu (…..)’un bilgisayarından alınan belgeler aşağıdaki gibidir:
07.12.2018 tarihinde yozgatguvenbeton@ e-posta adresinden,
“TAMER BETON İNŞAAT” ve hazirbeton@ e-posta adreslerine
gönderilen, “(…..)” tarafından gelen ve “(…..) kişisinden fotoğraf” konulu iletide;
Yozgat Koç Hazır Beton’a ait olduğu anlaşılan bir “Sevkiyat Takip Formu”na yer
verilmiştir.
19.12.2018 tarihinde yozgatguvenbeton@ e-posta adresinden,
“TAMER BETON İNŞAAT” ve hazirbeton@ e-posta adresine
gönderilen, “(…..)” tarafından gelen ve
“BİRLİK SEVKİYAT YOZGAT” başlıklı iletide; IRGATOĞLU BETON’a ait olduğu
anlaşılan bir “Günlük Sevkiyat Listesi”ne yer verilmiştir.
12.12.2018 tarihinde “Coşkunlar Hazır Beton” adresinden “Yozgat Güven Beton
Pazarlama” e-posta adresine gönderilen ve “Yozgat Güven Beton Pazarlama”
adresinden de “TAMER BETON İNŞAAT” e-posta adresine iletilen “COŞ” başlıklı
ileti ekinde; “Coşkunlar Beton Müşteri – Şantiye – Reçete Bazında Sevkiyat
Raporu”na yer verilmiştir.
(38) Belge 2: KOÇ BETON’da yapılan yerinde incelemede, 13.06.2018 tarihinde GÜVEN
BETON’dan gelen iletinin ekinde yer alan “ÜNLÜ” adlı excel dosyasında, çeşitli tarihlerde
GÜVEN BETON adına TAMER BETON, IRGATOĞLU BETON ve COŞKUNLAR BETON
7 Bu ifade SORGUN EMEK BETON tarafından gönderilen birinci yazılı savunmada da yer almaktadır.
8 “Yozgat il merkezinde faaliyet gösteren teşebbüsler” ifadesi ile TAMER BETON, KOÇ BETON,
COŞKUNLAR BETON ve IRGATOĞLU BETON kastedilmektedir. İlerleyen bölümlerde GÜVEN
BETON’un kuruluşundan bahsederken de aynı ifade kullanılmakta ve adı geçen dört teşebbüs
kastedilmektedir.
20-15/215-107
9/62
tarafından yapıldığı anlaşılan satışların miktar ve fiyatlarına ilişkin bir liste tespit edilmiştir.
Listenin bir kısmına ait ekran görüntüsüne aşağıda yer verilmektedir:
(…..TİCARİ SIR…..)
(39) Belge 3: KOÇ BETON’da yapılan yerinde incelemede, 03.03.2018 tarihinde KOÇ
BETON’un Serbest Muhasebeci ve Mali Müşaviri olduğu anlaşılan (…..) tarafından
kocbeton66@ e-posta adresine gönderilen
“GÜVENSozlesme_131645610904251414” adlı pdf dosyası bulunmaktadır. Söz konusu
pdf dosyası GÜVEN BETON’un kuruluş sözleşmesidir.
(40) Belge 4: COŞKUNLAR BETON’da yapılan yerinde incelemede, Muhasebe Yetkilisi
(…..)’ın odasından alınan ve çeşitli müşterilere yapılan hazır beton satışlarına ilişkin
olduğu anlaşılan belgelerde, yapılan satışların “BİRLİKTEN ATILAN”, “BİRLİK ADINA”,
“BİRLİK DIŞINDA”, “IRGATOĞLU ANLAŞILAN” ve “KOÇ BETON” gibi çeşitli başlıklar
halinde kategorize edildiği tespit edilmiştir. Ayrıca “TAMER BETON” başlıklı bir başka
belgede ise yapılan çeşitli satışların açıklama kısımlarında “BİRLİK” ve “KENDİMİZİN”
gibi ifadeler yer almaktadır. Söz konusu belgelerin bir kısmına ait ekran görüntülerine
aşağıda yer verilmektedir:
(…..TİCARİ SIR…..)
(41) Belge 5: COŞKUNLAR BETON’da yapılan yerinde incelemede, Muhasebe Yetkilisi
(…..)’ın odasındaki bilgisayardan alınan “birlik kitap 2” adlı excel dosyası aşağıdaki
gibidir:
(…..TİCARİ SIR…..)
(42) Belge 6: COŞKUNLAR BETON’da yapılan yerinde incelemede, Muhasebe Yetkilisi
(…..)’ın odasındaki bilgisayardan alınan çok sayıda belgede satışların GÜVEN BETON
üzerinden gerçekleştirilip cari hesap şeklinde tutulduğuna ve aylık olarak teşebbüsler
bazında birlik adına/bireysel yapılan hazır beton satışlarının kayıt altına alındığına ilişkin
belgeler bulunmaktadır. Bu belgeler “beton birliği”, “BİRLİK 20.06.2018”, “ANLAŞILAN
BETONLAR”, “GÜVEN”, “IRGATOĞLU”, “KOÇ”, “TAMER”, “COŞKUN”, “04.06.2018
SEVKİYAT”, “ZAM YAZISI” vb. isimli dosya/klasör altında toplam 8 klasör, 53 adet
dosyadan oluşmaktadır. Örnek olarak “beton birliği” klasörü altında “YENİ HESAP
GÜVEN” adlı excel dosyasında yer alan “PEŞİN SATIŞLAR” sekmesinde oluşturulan
tablonun bir kısmının ekran görüntüsüne aşağıda yer verilmiştir:
(…..TİCARİ SIR…..)
20-15/215-107
10/62
(43) Belge 7: GÜVEN BETON’a ait ofiste yapılan yerinde incelemede Şirket Müdürü (…..)’ın
bilgisayarından ve ofisteki evraklardan alınan belgeler arasında IRGATOĞLU BETON,
TAMER BETON, KOÇ BETON ve COŞKUNLAR BETON arasındaki borç/alacak
ilişkilerini gösterir belgeler bulunmakta olup sırasıyla belge içeriklerine aşağıda yer
verilmektedir:
(…..TİCARİ SIR…..)
(44) Belge 8: GÜVEN BETON’da yapılan yerinde incelemede Şirket Müdürü (…..)’ın
bilgisayarından alınan belgeler arasında GÜVEN BETON adına IRGATOĞLU BETON,
TAMER BETON, KOÇ BETON ve COŞKUNLAR BETON tarafından yapıldığı anlaşılan
satışların miktar ve fiyatlarına ilişkin bir liste tespit edilmiştir.
(45) Belge 9: GÜVEN BETON’da yapılan yerinde incelemede Şirket Müdürü (…..)’ın
bilgisayarından alınan belgeler arasında önaraştırma aşamasında TAMER BETON’da
yapılan yerinde incelemeye ilişkin bir sureti TAMER BETON’a bırakılmış olan tutanak
örneğinin GÜVEN BETON ile paylaşıldığını gösterir tutanak örneğinin 2. sayfası
bulunmaktadır.
(46) Belge 10: GÜVEN BETON’da yapılan yerinde incelemede Şirket Müdürü (…..)’ın
bilgisayarından alınan belgeler arasında 01-07.11.2018 tarihlerini “Coşkunlar Beton
Müşteri – Şantiye – Reçete Bazında Sevkiyat Raporu” bulunmaktadır.
(47) Belge 11: GÜVEN BETON’da yapılan yerinde incelemede Şirket Müdürü (…..)’ın
bilgisayarından alınan belgeler arasında “IRGATOĞLU HAZIR BETON LTD. ŞTİ.”
başlıklı “Yozgat Birlik” adına yapılan işleri gösterir üç sayfalık belge bulunmaktadır. Söz
konusu belgenin bir örneğine aşağıda yer verilmektedir:
(…..TİCARİ SIR…..)
(48) Belge 12: GÜVEN BETON’da yapılan yerinde incelemede Şirket Müdürü (…..)’ın
bilgisayarından alınan belgeler arasında 19-20-21-23.04.2018 tarihlerine ait
IRGATOĞLU BETON, KOÇ BETON, COŞKUNLAR BETON ve TAMER BETON
tarafından yapılan hazır beton satışlarını gösterir belgeler bulunmaktadır. Söz konusu
belgelerin bir örneğine aşağıda yer verilmektedir:
(…..TİCARİ SIR…..)
(49) Belge 13: GÜVEN BETON’da yapılan yerinde incelemede Şirket Müdürü (…..)’ın
bilgisayarından TAMER BETON, IRGATOĞLU BETON, COŞKUNLAR BETON ve KOÇ
20-15/215-107
11/62
BETON arasında yapıldığı anlaşılan bir toplantı ve söz konusu toplantıda alınan kararlara
dair belge bulunmaktadır. Söz konusu belgeye aşağıda yer verilmektedir:
(…..TİCARİ SIR…..)
(50) Belge 14: GÜVEN BETON’da yapılan yerinde incelemede şirket müdürü (…..)’ın
bilgisayarından alınan belgeler arasında, bölgede bulunan köyler üzerinde yapılan bir
çalışmaya dair belgeler bulunmaktadır. Söz konusu belgelere aşağıda yer verilmektedir:
(…..TİCARİ SIR…..)
(51) Belge 15: GÜVEN BETON’da yapılan yerinde incelemede şirket müdürü (…..)’ın
bilgisayarından alınan belgeler arasında “ÜNLÜ” adlı excel dosyası içerisinde ÜNLÜ
İNŞAAT’a yapılan satışlar hakkında bilgiler yer almakta ve bilgiler arasında IRGATOĞLU
BETON, KOÇ BETON, COŞKUNLAR BETON, TAMER BETON, KOÇ BETON yetkilisi
(…..)’un ismi de yer almaktadır:
(52) Belge 16: GÜVEN BETON’da yapılan yerinde incelemede şirket müdürü (…..)’ın
bilgisayarından alınan belgeler arasında “G.Resmi” adlı excel dosyası içerisinde bir satış
listesinin yer aldığı ve söz konusu listede “Ambar Adı” başlıklı sütun içerisinde
IRGATOĞLU BETON, KOÇ BETON, COŞKUNLAR BETON, TAMER BETON adlı
teşebbüslerin yer aldığı bir belge bulunmaktadır.
I.3.1.2. Sorgun İlçesinde Faaliyet Gösteren Teşebbüslere9 İlişkin Belgeler
(53) Belge 17: SORGUN EMEK BETON’da yapılan yerinde incelemede SORGUN EMEK
BETON şefi (…..)’ın odasından alınan belgede aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
9 “Sorgun ilçesinde faaliyet gösteren teşebbüsler” ifadesi ile IRGATOĞLU BETON, ÜÇ YILDIRIM BETON
ve EKİCİLER BETON kastedilmektedir. Değerlendirmenin ilerleyen bölümlerinde SORGUN EMEK
BETON’un kuruluşundan bahsederken de aynı ifade kullanılmakta ve adı geçen üç teşebbüs
kastedilmektedir.
20-15/215-107
12/62
(54) Belge 18: SORGUN EMEK BETON’da yapılan yerinde incelemede, SORGUN EMEK
BETON şefi (…..)’ın odasından alınan belge aşağıda yer almaktadır:
(…..TİCARİ SIR…..)
(55) Belge 19: SORGUN EMEK BETON’da yapılan yerinde incelemede, Sorgun Emek Hazır
Beton şefi (…..)’ın odasından alınan belge aşağıda yer almaktadır:
(…..TİCARİ SIR…..)
(56) Belge 20: ÜÇ YILDIRIM BETON’da yapılan yerinde incelemede, Şirket Ortağı (…..)’ın
bilgisayarından alınan “KÖY FİAT LİSTESİ” adlı excel dosyasında, Yozgat ili Sorgun ilçe
merkezi ve köylerine yönelik olarak hazırlanmış hazır beton fiyat tarifesine yer verilmiştir.
Aynı belge, EKİCİLER BETON ve IRGATOĞLU BETON’da yapılan incelemede de elde
edilmiştir ve bu belgenin SORGUN EMEK BETON tarafından EKİCİLER BETON,
IRGATOĞLU BETON ve ÜÇ YILDIRIM BETON’a 08.10.2018 tarihinde “10.10.2018’den
itibaren geçerli olmak üzere yeni fiyat listesi” konu başlığı ile gönderildiği anlaşılmıştır.
(57) Belge 21: ÜÇ YILDIRIM BETON’da yapılan yerinde incelemede, Muhasebe Sorumlusu
(…..)’ın bilgisayarından alınan “MUTABIK KALINAN HUSULAR” adlı word dosyası
aşağıdaki gibidir. Ayrıca EKİCİLER BETON’da yapılan yerinde incelemede bu belgenin
ÜÇ YILDIRIM BETON, IRGATOĞLU BETON ve EKİCİLER BETON yetkilileri tarafından
imzalanmış nüshası da elde edilmiştir. (EKİCİLER BETON’da ayrıca bu belgeye benzer
bir belge daha tespit edilmiştir.)
(…..TİCARİ SIR…..)
(58) Belge 22: IRGATOĞLU BETON’da yapılan yerinde incelemede, 03.01.2019 tarihinde
SORGUN EMEK BETON tarafından IRGATOĞLU BETON, EKİCİLER BETON ve ÜÇ
YILDIRIM BETON’a gönderildiği anlaşılan e-postanın “ekiciler yıl sonu”, “ırgatoğlu yıl
sonu” ve “üç yıldırım yıl sonu” adlı pdf dosyalarında; satış yapılan müşterileri, satış
miktarlarını, satış fiyatlarını, borç/alacak bakiyelerini vb. gösteren belgeler yer
almaktadır:
(59) Belge 23: IRGATOĞLU BETON’da yapılan yerinde incelemede, 04.02.2019 tarihinde
SORGUN EMEK BETON tarafından IRGATOĞLU, EKİCİLER ve ÜÇ YILDIRIM
BETON’a gönderildiği anlaşılan e-postanın ekindeki “FİRMALARIN GÜNCEL
DURUMLARI” adlı belge aşağıdaki gibidir:
(…..TİCARİ SIR…..)
20-15/215-107
13/62
(60) Belge 24: IRGATOĞLU BETON’da yapılan yerinde incelemede, 04.06.2018 tarihinde
SORGUN EMEK BETON tarafından IRGATOĞLU, EKİCİLER ve ÜÇ YILDIRIM
BETON’a gönderildiği anlaşılan “TARİHİ İTİBARİYLE GENEL RAPOR” konulu e-
postanın ekindeki “31.05.2018 RAPORU” adlı belgede, müşteriler tarafından çeşitli
tarihlerde yapılan ödeme miktarlarının, ödemelerin çeşitlerinin (peşin/çek/senet), hangi
müşteriler tarafından yapıldıklarının, yüzdelik payların vb. yer aldığı görülmektedir.
(61) Belge 25: IRGATOĞLU BETON’da yapılan yerinde incelemede, 18.12.2018 tarihinde
SORGUN EMEK BETON tarafından IRGATOĞLU, EKİCİLER ve ÜÇ YILDIRIM
BETON’a gönderildiği anlaşılan “17.12.2018 TARİHİNE KADAR ŞİRKET
ALACAKLARINIZ” konulu e-postanın ekindeki “YENİ RAPOR 17.12.2018” adlı belge
aşağıdaki gibidir. Aynı belgenin benzeri SORGUN EMEK BETON ve EKİCİLER
BETON’da yapılan yerinde incelemelerde de elde edilmiştir:
(…..TİCARİ SIR…..)
Belge 26: IRGATOĞLU BETON’da yapılan yerinde incelemede, 21.01.2019 tarihinde
SORGUN EMEK BETON tarafından IRGATOĞLU, EKİCİLER ve ÜÇ YILDIRIM
BETON’a gönderildiği anlaşılan e-postanın ekindeki “emek betonun borcları”, “emek
beton alacakları” ve “ortakların bakiyesi” adlı belgelerde, SORGUN EMEK BETON’a ait
olduğu anlaşılan belirli tarihlere ilişkin finansal bilgilerin yanı sıra IRGATOĞLU BETON,
EKİCİLER BETON ve ÜÇ YILDIRIM BETON’nun SORGUN EMEK BETON’da bulunan
bakiyelerinin toplu bir şekilde gösterildiğinin anlaşıldığı aşağıdaki ifadeler tespit edilmiştir:
(…..TİCARİ SIR…..)
(62) Belge 27: IRGATOĞLU BETON’da yapılan yerinde incelemede, 31.03.2018 tarihinde
SORGUN EMEK BETON tarafından IRGATOĞLU, EKİCİLER ve ÜÇ YILDIRIM
BETON’a gönderildiği anlaşılan “29.03.2018 tarihinde alınan karalar” başlıklı e-postanın
ekindeki belge aşağıdaki gibidir:
(…..TİCARİ SIR…..)
(63) Belge 28: EKİCİLER BETON’da yapılan yerinde incelemede Ön Muhasebe görevlisi
(…..)’nın odasındaki bilgisayardan alınan belgeler arasında “SÖZLEŞME HAZIR BETON
(1)” adlı dosya içeriğinde SORGUN EMEK BETON ile Enha Turz. İnş. San. ve Tic. Ltd.
Şti arasında 14.03.2018 tarihinde imzalanmış sözleşme sureti bulunmaktadır.
20-15/215-107
14/62
(64) Belge 29: IRGATOĞLU BETON’da yapılan yerinde incelemede Ön Muhasebe görevlisi
(…..)’in odasındaki bilgisayardan alınan belgeler arasında SORGUN EMEK BETON
tarafından IRGATOĞLU BETON’a, EKİCİLER BETON’a ve (…..)’a gönderilmiş “KÖY
FİAT LİSTESİ 10.08.2018” adlı belge içeriğine aşağıda yer verilmektedir:
(…..TİCARİ SIR…..)
(65) Belge 30: IRGATOĞLU BETON’da yapılan yerinde incelemede Ön Muhasebe görevlisi
(…..)’in odasındaki bilgisayardan alınan belgeler arasında SORGUN EMEK BETON
tarafından IRGATOĞLU BETON’a, gönderilmiş ve SORGUN EMEK BETON ile
EKİCİLER BETON ve SORGUN EMEK BETON ile ÜÇ YILDIRIM BETON arasındaki cari
hesap hareketlerinin yer aldığı belge bulunmaktadır:
20-15/215-107
15/62
(66) Belge 31: SORGUN EMEK BETON’da yapılan yerinde incelemede SORGUN EMEK
BETON Şefi (…..)’ın odasındaki bilgisayardan alınan belgeler arasında teşebbüs bazlı
yıllık üretilen toplam beton miktarlarının, “birlik” adına atılan beton miktarlarının ve
şirketlerin borç/alacak miktarlarının yer aldığı görülmektedir. Benzerine Belge 25’te de
yer verilen belge içeriği aşağıda yer almaktadır:
(…..TİCARİ SIR…..)
(67) Belge 32: IRGATOĞLU BETON’da yapılan yerinde incelemede Ön Muhasebe görevlisi
(…..)’in odasındaki bilgisayardan alınan belgeler arasında SORGUN EMEK BETON
tarafından EKİCİLER BETON’a, IRGATOĞLU BETON’a ve (…..)’a gönderilmiş ve “emek
20-15/215-107
16/62
betonun borçları.pdf”, “emek betonun alacakları.pdf”, “ortakların bakiyesi.pdf”, adlı
dosyaların gönderildiği e-postaya aşağıda yer verilmektedir:
(68) Belge 33: IRGATOĞLU BETON’da yapılan yerinde incelemede Ön Muhasebe görevlisi
(…..)’in odasındaki bilgisayardan alınan belgeler arasında 19.02.2019, tarihinde
SORGUN EMEK BETON tarafından EKİCİLER BETON’a, IRGATOĞLU BETON’a ve
(…..)’a gönderilmiş ve “atılan beton miktarı totalde” başlıklı ve “FİRMALARIN GÜNCEL
DURU…”, adlı dosyanın gönderildiği e-posta ve içeriğine aşağıda yer verilmektedir.
Ayrıca alınan belgeler arasında benzer içerikli 15.03.2019, 16.03.2019, 20.03.2019,
22.03.2019, 23.03.2019, 25.03.2019 tarihlerinde gönderilmiş e-postalar da
bulunmaktadır:
(…..TİCARİ SIR…..)
(69) Belge 34: SORGUN EMEK BETON’da yapılan yerinde incelemede muhasebe görevlisi
(…..)’ın odasındaki bilgisayardan alınan belgeler arasında “1.AY ILE 3. ÜRETİM" adlı,
"10.03.2015 HAFTALIK RAPORU" adlı, "ESKİ BETON BORCU OLAN BETON
MÜŞTERİLERİ" adlı, "KOPYA YILSONU HESAPLARI 111" adlı belgeler bulunmakta
olup sırasıyla belge içeriklerine aşağıda yer verilmektedir:
(…..TİCARİ SIR…..)
I.3.1.2. COŞKUNLAR BETON ile IRGATOĞLU BETON Arasındaki Geçmiş Tarihli
Belgeler
(70) Belge 35: COŞKUNLAR BETON’da yapılan yerinde incelemede, Muhasebe Yetkilisi
(…..)’ın odasındaki bilgisayardan alınan belgeler arasında IRGATOĞLU BETON
tarafından projelere verilen fiyat tekliflerinin de yer aldığı 2008-2018 yılları arasındaki
çeşitli tarihlere ait belgeler bulunmaktadır. Bu belgelerden farklı tarihlere ait örneklere
aşağıda yer verilmektedir:
2008 yılına ilişkin örnek:
(…..TİCARİ SIR…..)
2012 yılına ilişkin örnek:
(…..TİCARİ SIR…..)
20-15/215-107
17/62
2015 yılına ilişkin örnek:
(…..TİCARİ SIR…..)
2018 yılına ilişkin örnek:
(…..TİCARİ SIR…..)
I.3.2. Hazır Beton Müşterisi Teşebbüsler İle Yapılan Görüşmeler
(71) 27.03.2018 tarihinde Yozgat ilinde bulunan bir hazır beton müşterisi ile yapılan gizlilik
talepli görüşmede özetle;
Önceden Sorgun'da faaliyette bulunan üç beton firmasının ikisinden hazır beton
alımı yapabildikleri, Sorgun'da SORGUN EMEK BETON kurulması ile alternatifsiz
kalınma ihtimalinin doğduğu ve (…..)
yönünde beyanlarda bulunulmuştur.
(72) 27.03.2018 tarihinde Yozgat ilinde faaliyet gösteren bir hazır beton müşterisi ile yapılan
görüşmede özetle;
2018 yılında hazır beton üreticisi teşebbüslerin aralarında birlik oluşturdukları,
Mart 2018 öncesinde böyle bir birliğin veya fiyat birlikteliğinin olmadığı,
Birlik oluşumu öncesi (…..) ile çalıştıkları, birlik oluşumundan sonra hazır beton
tedarik etmek istediklerinde birliğe yönlendirildikleri, birlikten sipariş verilen hazır
betonların ise farklı hazır beton firmaları tarafından döküldüğü, çoğu zaman
getirilen hazır betonun ise sipariş edilenden yaklaşık 2-3 m³ eksik döküldüğü,
Birlik oluşumundan önce vadeli olarak hazır beton tedariki gerçekleştirebildikleri
ancak birlik oluşumundan sonra 60 günden fazla vadeli çek kabul edilmemeye
başlandığı, daha çok peşin ödemeye mecbur bırakıldıkları
yönünde beyanlarda bulunulmuştur.
(73) 27.03.2018 tarihinde Yozgat ilinde bulunan bir hazır beton müşterisi ile yapılan gizlilik
talepli görüşmede özetle;
IRGATOGLU BETON, EKİCİLER BETON ve ÜÇ YILDIRIM BETON’un aralarında
anlaşarak Şubat 2018'de bir birlik kurdukları, birlik oluşumundan önce hazır beton
fiyatlarının KDV dahil 100 TL civarında iken birlik oluşumu sonrası KDV dahil 160
TL civarlarına çıktığı, halihazırda ise KDV dahil 200 TL civarında olduğu,
Birlik oluşumu sonrası hazır beton fiyatlarına vade farkı konulmaya başlandığı,
söz konusu üç firma ile hiçbir şekilde pazarlık yoluna gidilemediği,
Birlikten sipariş edilen hazır betonun ise farklı hazır beton firmaları tarafından
döküldüğü, hazır beton firmaları arasındaki kalite farkına rağmen kendilerine
20-15/215-107
18/62
seçim şansı tanınmadığı ancak faturaların SORGUN EMEK BETON üzerinden
kesildiği,
Aldıkları bir duyuma göre söz konusu üç firmanın birlikte hareket ettikleri dönemde
rekabet hukukuna aykırılık oluşturulup oluşturulmayacağı yönünde araştırma
yaptıkları, yapılan bu araştırma neticesinde ihlal oluşturmayacağı kanaatine
vardıktan sonra birlik oluşumuna gittikleri,
Yozgat Merkez’de ve Sarıkaya bölgelerinde de benzer birlik oluşumlarının söz
konusu olduğu
dile getirilmiştir.
(74) 27.03.2018 tarihinde Sorgun ilçesinde bulunan bir hazır beton müşterisi ile yapılan
görüşmede özetle;
2018 yılında taahhüt işlerine başladıkları, aynı yılın Şubat ayının sonu ve Mart
ayının başları dolaylarında ÜÇ YILDIRIM BETON’dan hazır beton tedarik etmek
istedikleri ancak ÜÇ YILDIRIM BETON’un bu talebe yönelik "artık bizimle
görüşmenize gerek yok, hazır betonu satış ofisimiz olan SORGUN EMEK
BETON’dan temin edeceksiniz” şeklinde dönüş aldıkları, dönem itibariyle hazır
beton fiyatları 125 TL iken SORGUN EMEK BETON’dan (…..) TL fiyat teklifi
aldıkları ve (…..) TL’den anlaşma yapıldığı, hâlihazırda hazır beton maliyetlerinin
180-190 TL civarında olduğu, ancak anlaşma fiyatı üzerinden tedarik
gerçekleştirdikleri,
Tedarik anlaşmasının SORGUN EMEK BETON ile yapılmasına rağmen projelere
birliği oluşturan üç firmanın da beton dökebildiği ancak faturaların SORGUN
EMEK BETON üzerinden kesildiği,
EKİCİLER BETON'un beton kalitesi düşük olduğu için kendilerinden hazır beton
tedarik etmek istemedikleri, ancak yapılan tüm itirazlara rağmen EKİCİLER
BETON’un hazır beton döktüğü,
Birlik tarafından kendilerine birliğin kurulma sebebi olarak “Biz para
kazanmıyorduk, bu yolla artık sizden para kazanacağız." şeklinde ifadelerde
bulunulduğu
ifade edilmiştir.
(75) 27.03.2018 tarihinde Yozgat ilinde bulunan bir hazır beton müşterisi ile yapılan gizlilik
talepli görüşmede özetle;
2018 yılı başlarında hem Yozgat Merkez'de hem Sorgun'da iki ayrı oluşumun
ortaya çıktığı, bu iki oluşumdan sonra hazır beton fiyatlarında büyük artış
yaşandığı, 26.12.2017'de hazır betonun m³’ü 138 TL civarında iken Mart 2018'de
160 TL civarına geldiği, hâlihazırda C25/30 hazır betonun m³’ünün 200 TL
civarında olduğu
yönünde beyanlarda bulunulmuştur.
(76) 27.03.2018 tarihinde Sorgun ilçesinde bulunan bir hazır beton müşterisi ile yapılan
görüşmede özetle;
ÜÇ YILDIRIM BETON ile 2017 yılının ortasında (…..) m³ hazır beton için (…..) TL
fiyat üzerinden anlaşma yaptıkları, SORGUN EMEK BETON’un faaliyete
geçmesine rağmen anlaşma fiyatı üzerinden döküme devam edildiği, anlaşma
bitikten sonra SORGUN EMEK BETON’un yeni fiyat üzerinden kendileri ile
20-15/215-107
19/62
görüşme yapmak istediği ancak kabul etmedikleri, hâlihazırda (…..)’dan (…..) TL
üzerinden hazır beton tedariki gerçekleştirdikleri
belirtilmiştir.
(77) 27.03.2018 tarihinde Yozgat ilinde bulunan bir hazır beton müşterisi ile yapılan
görüşmede özetle;
GÜVEN BETON adında birlik kurulmadan önce TAMER BETON ile çalıştıkları,
birlik kurulunca hazır beton tedariklerini artık birlikten gerçekleştirebileceklerinin
söylendiği, böylelikle alternatifsiz kalınca pazarlık güçlerinin ortadan kalktığı,
Daha önce Sorgun'daki hazır beton üreticilerinin Merkez’e satış yaparken
hâlihazırda satıştan imtina ettikleri,
2018 Mart ayından önce C25 beton KDV dâhil fiyatı 125TL iken, önce 165 TL
civarına, Temmuz ayında ise 180 TL civarına çıktığı ve hâlihazırda 220 TL
civarında seyrettiği
ifade edilmiştir.
(78) 27.03.2018 tarihinde Yozgat ilinde bulunan bir hazır beton müşterisi ile yapılan gizlilik
talepli görüşmede özetle;
Yozgat’taki oluşumun 2017 yılına dayandığı, 2017 yılında KOÇ BETON’un sahibi
(…..) tarafından “hazır beton tedarikini artık birlikten gerçekleştireceksiniz”
şeklinde beyanda bulunulduğu, ancak 2017 yılında kendilerinin hazır beton
tedariki gerçekleştirmedikleri, bu nedenle bu hususta net bir bilgi sahibi
olmadıkları,
26.03.2018 itibarıyla hazır beton üreticilerinden gelen bilgiye göre birlik
oluşumunun sona erdiği,
2018 yılı Ağustos ayında C25 türü hazır betonun fiyatı KDV dahil 156 TL iken Eylül
ayında 176 TL, Ekim ayında 196 TL civarında olduğu,
Günümüze kadar genelde (…..)'dan hazır beton tedariki gerçekleştirdikleri, (…..)
ile yapılan anlaşma süresinin dolduğu, sonrasında tedarik edilen hazır betonlara
ilişkin faturaların GÜVEN BETON üzerinden kesildiği, ancak birbirinden farklı
firmaların döküm yaptığı
yönünde beyanlarda bulunulmuştur.
I.4. Değerlendirme
(79) Dosya konusu iddialar, Yozgat ilinde faaliyet gösteren hazır beton firmalarının aralarında
anlaşarak fiyat tespiti yapmak suretiyle pazarda rekabetçi yapının oluşmasını
engelledikleri, söz konusu firmaların hazır betonun fiyatını 150 TL/m³ seviyelerinden 175
TL/m³ seviyelerine çıkardıkları, fiyatlarda meydana gelen bu artışın maliyet
unsurlarındaki artışlarla izah edilemeyeceği şeklindedir.
(80) Bu kapsamda iddiaların, hazır beton üretimi alanında faaliyet gösteren teşebbüslerin bir
anlaşma çevresinde bir araya gelmelerine ve bu anlaşmaya binaen hazır beton
fiyatlarının il genelinde yükselmesine yönelik olduğu anlaşılmaktadır.
(81) Yapılan yerinde incelemeler ve görüşmeler neticesinde Yozgat il merkezinde ve Sorgun
ilçesinde hazır beton üretimi ve satışı alanında faaliyet gösteren teşebbüslerin sadece
hazır beton satışı alanında faaliyet gösteren iki farklı teşebbüs kurdukları ve hazır beton
20-15/215-107
20/62
müşterilerini bu teşebbüslere yönlendirerek rekabeti kısıtlayıcı bir anlaşma içerisinde
olduklarına yönelik belgeler elde edilmiştir.
(82) 4054 sayılı Kanun kapsamında yapılacak değerlendirme bakımından öncelikle yerinde
incelemeler esnasında elde edilen belgeler, Yozgat il merkezi ve Sorgun ilçesinde
faaliyet gösteren teşebbüslere yönelik olarak ayrı ayrı sınıflandırılarak değerlendirilmiştir.
Yine yerinde incelemeler esnasında elde edilen, COŞKUNLAR BETON ve IRGATOĞLU
BETON arasındaki geçmiş tarihli belgelere ilişkin değerlendirmelere ayrıca yer verilmiştir.
Ardından, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında değerlendirme aktarılmış ve
bahse konu anlaşmanın 5. madde çerçevesinde muafiyet alıp alamayacağı incelenmiştir.
Son olarak teşebbüslerin savunmalarında öne sürdükleri hususlar ve Ceza Yönetmeliği
kapsamında değerlendirme yapılmıştır.
I.4.1. Yerinde İncelemelerde Elde Edilen Belgelere İlişkin Değerlendirme
I.4.1.1.Yozgat İl Merkezinde Faaliyet Gösteren Teşebbüslere10 İlişkin
Değerlendirme
(83) Dosya kapsamında önaraştırma ve soruşturma süreçlerinde teşebbüslerde yerinde
incelemeler gerçekleştirilerek birtakım belgeler elde edilmiştir. Bu belgelerden dosya
kapsamında değerlendirilenlere ilgili bölümde yer verilmiştir.
(84) Önaraştırma sürecinde TAMER BETON’da yapılan yerinde incelemede Yozgat il
merkezinde hazır beton üretimi alanında faaliyet gösteren TAMER BETON,
IRGATOĞLU BETON, KOÇ BETON ve COŞKUNLAR BETON ile bu teşebbüslerce
üretilen hazır betonun yeniden satıcısı olarak faaliyet gösteren GÜVEN BETON arasında
geçen, Belge 1’de yer alan ve aşağıda ekran görüntüsüne yer verilen e-postalar elde
edilmiştir:
10 “Yozgat il merkezinde faaliyet gösteren teşebbüsler” ifadesi ile TAMER BETON, IRGATOĞLU BETON,
KOÇ BETON ve COŞKUNLAR BETON kastedilmektedir. Değerlendirmenin ilerleyen bölümlerinde
GÜVEN BETON’un kuruluşundan bahsederken de aynı ifade kullanılmakta ve adı geçen dört teşebbüs
kastedilmektedir.
20-15/215-107
21/62
(…..TİCARİ SIR…..)
(85) Bu e-postaların ekinde yer alan “Sevkiyat Takip Formu”, “Günlük Sevkiyat Listesi” ve
“Sevkiyat Raporu”, “Coşkunlar Beton Müşteri – Şantiye – Reçete Bazında Sevkiyat
Raporu” olarak isimlendirilen belgelerle hazır beton üretimi yapan teşebbüslerin hazır
beton satış tarihi, müşteri adı/ticari unvanı, satılan hazır betonun miktarı, türü, birim fiyatı
gibi cari verileri GÜVEN BETON aracılığıyla birbirleri ile paylaştıkları anlaşılmaktadır.
(86) KOÇ BETON’da yapılan yerinde incelemede 13.07.2018 tarihinde GÜVEN BETON
tarafından KOÇ BETON’a gönderildiği anlaşılan ve Belge 2’de yer verilen e-postanın
ekinde yer alan “ÜNLÜ” adlı excel dosyasında; TAMER BETON, IRGATOĞLU BETON,
KOÇ BETON ve COŞKUNLAR BETON tarafından üretilen ve GÜVEN BETON
tarafından Ünlü İnşaat’a 23.03.2018 ile 11.06.2018 tarihleri arasında satışı yapılan hazır
betonun hangi üretici tarafından üretildiği, satış tarihi, miktarı, hazır betonun türü, birim
fiyatı, ödeme şekli gibi bilgilere yer verilmektedir. Bu excel dosyasının bir bölümü aşağıda
yer almaktadır:
(…..TİCARİ SIR…..)
20-15/215-107
22/62
(87) Bu belgeden Ünlü İnşaat’a C25 türü hazır beton ağırlıklı olmak üzere, C16 ve C25 türü
hazır beton satışlarının yapıldığı, 23.03.2018 ile 11.06.2018 tarihleri arasındaki muhtelif
zamanlarda aynı tür hazır betonun farklı üreticiler tarafından tedarik edildiği
görülmektedir. Öyle ki C25 türü hazır beton Ünlü İnşaat’a 1.05.2018 tarihinde
COŞKUNLAR BETON tarafından tedarik edilmekteyken iki gün gibi kısa bir süre sonra
3.05.2018 tarihinde IRGATOĞLU BETON tarafından tedarik edilmiştir. Bu husus
soruşturma sürecinde yapılan görüşmelerde Yozgat ilinde hazır beton müşterisi olan ve
yapı taahhüt alanında faaliyet gösteren teşebbüsler tarafından “verilen siparişlerin farklı
beton firmaları tarafından döküldüğü” yönündeki iddiaları destekler niteliktedir.
(88) Öte yandan yukarıda belirtildiği üzere Belge 2’nin “TARİH” sütununda 2018 Yılı Mart-
Haziran dönemine ait çeşitli tarihler yer almaktadır. Tarihler arasındaki yaklaşık iki buçuk
aylık süreçte Yozgat il merkezinde faaliyet gösteren dört üreticinin Ünlü İnşaat’a GÜVEN
BETON aracılığıyla hazır beton temininde bulunduğu, bu süreçte üretici teşebbüs
değişse bile GÜVEN BETON tarafından Ünlü İnşaat’a C16 türü hazır betonun (…..)
TL/m³, C25 türü hazır betonun ise (…..) TL/m³ üzerinden satıldığı görülmektedir. Bu
belge, Yozgat il merkezinde faaliyet gösteren hazır beton üreticilerinin GÜVEN BETON
aracılığıyla hazır betonu tek fiyat üzerinden piyasaya arz ettiğini gösteren en kuvvetli
belgelerden biri olarak değerlendirilmektedir.
(89) Serbest Muhasebeci Mali Müşavir (…..) tarafından kocbeton66@ adresine
gönderilen e-postaya ve ekinde yer alan “GÜVENSozlesme_131645610904251414” adlı
pdf dosyasına Belge 3’te yer verilmiştir. GÜVEN BETON’un kuruluş sözleşmesi olduğu
anlaşılan bu belgenin aşağıda yer verilen “Kuruluş” başlıklı 1. maddesinden GÜVEN
BETON’un dört kurucu ortak tarafından kurulduğu, bu kurucu ortakların Turan KOÇ,
Gülsün COŞKUN, İhsan IRGATOĞLU ve Köksal SELAMET olduğu, “Sermaye ve Pay
Senetlerinin Nev’i” başlıklı 6. maddesinden kurucu ortakların eşit paylara sahip olduğu
görülmektedir.
(90) Eşit paylara sahip olan bu kurucu ortakların GÜVEN BETON’da KOÇ BETON,
COŞKUNLAR BETON, IRGATOĞLU BETON ve TAMER BETON’u temsil ettiği11
anlaşılmaktadır.
11 Nitekim bu kişilerin ilgili teşebbüslerle aile bağları bulunduğu soruşturma tarafı teşebbüsler tarafından
teyit edilmiştir.
20-15/215-107
23/62
(91) Belge 4’te yer verilen ve önaraştırma sürecinde COŞKUNLAR BETON’dan elde edilen
belgede hazır beton satışlarının “Birlikten Atılan”, “Birlik Adına”, “Birlik Dışında”, “Tamer
Beton”, “Koç Beton” ve “Irgatoğlu Beton” gibi başlıklar altında kategorize edildiği
görülmektedir. Bu kategoriler altında gerçek veya tüzel kişi müşterilerin listelendiği, her
bir müşterinin projesi kapsamında ne kadar hazır betona ihtiyaç duyduğu ve ne kadarının
hangi hazır beton üreticisi teşebbüs veya birlik tarafından karşılandığı bilgisine yer
verildiği görülmektedir. Belge 4’ün ilgili kısımlarının ekran görüntüsüne parçalar halinde
aşağıda yer verilmektedir:
(…..TİCARİ SIR…..)
(92) Anılan belgeden toplam hazır beton talebinin tespit edildiği ve bu talebin kim tarafından
karşılanacağının önceden tayin edildiği anlaşılmaktadır.
(93) Aşağıda yer verilen ve yine COŞKUNLAR BETON’da yapılan yerinde incelemede elde
edilen Belge 5’te 24-30.04.2018 tarihleri arasında GÜVEN BETON tarafından satışı
gerçekleştirilen hazır betonun üreticisi, satış miktarı ve satılan betonun türü gibi bilgilere
yer verildiği görülmektedir:
(…..TİCARİ SIR…..)
(94) Yukarıda yer verilen belgeden görüleceği üzere sağlanan bu bilgilerin toplulaştırılmış
bilgilerden ziyade IRGATOĞLU BETON, KOÇ BETON, COŞKUNLAR BETON ve
TAMER BETON özelinde bireyselleştirilmiş ve cari bilgilerden ibaret olması tarafların bir
anlaşma çerçevesinde birlikte hareket ettiklerinin göstergesi olarak
değerlendirilmektedir.
(95) COŞKUNLAR BETON’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve Belge 6 olarak
aşağıda yer verilen belge de Belge 5 ile benzer mahiyettedir:
(…..TİCARİ SIR…..)
(96) Anılan belgeden GÜVEN BETON aracılığıyla yapılan satışların bir excel dosyasına
günlük olarak işlendiği, bu excel dosyasında hazır betonun satışının yapıldığı müşteri,
satılan hazır betonun türü, miktarı, birim fiyatı, toplam satış bedeli, ödeme şekli ve satılan
hazır betonun üreticisi gibi bilgilere yer verildiği ve bu bilgilerin KOÇ BETON, TAMER
BETON, COŞKUNLAR BETON ve IRGATOĞLU BETON ile paylaşıldığı görülmektedir.
(97) GÜVEN BETON’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve Belge 7’de yer verilen
belgede 15.12.2018 tarihi itibarıyla GÜVEN BETON tarafından satışı gerçekleştirilen
hazır betonun üreticileri olan TAMER BETON, KOÇ BETON, IRGATOĞLU BETON ve
20-15/215-107
24/62
COŞKUNLAR BETON ile GÜVEN BETON arasındaki alacak ve borç ilişkisine yer
verildiği aşağıda görülmektedir:
(…..TİCARİ SIR…..)
(98) Anılan belgede 2018 yılının başları olduğu tahmin edilen bir dönemden belgenin
düzenlendiği 15.12.2018 tarihine kadar olan dönemde hangi üretici teşebbüs adına ne
kadar hazır beton satışının yapıldığına, bu satışlardan elde edilen toplam gelire ve
alacak/borç ilişkisine üretici teşebbüs özelinde ayrı ayrı yer verilmektedir. Anılan belgede
yer verilen bilgilerden GÜVEN BETON’un TAMER BETON, KOÇ BETON, COŞKUNLAR
BETON ve IRGATOĞLU BETON dışında herhangi bir beton üreticisinin betonunu
satmadığı anlaşılmaktadır.
(99) Belge 8’de yer verilen ve GÜVEN BETON’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve
aşağıda bir kısmına yer verilen belgede 05.06.2018 tarihi ile 17.11.2018 tarihi arasında
GÜVEN BETON tarafından “(…..)” isimli şahsa yapılan hazır beton satışlarına ilişkin
satışın yapıldığı tarih, satılan hazır betonun türü, miktarı, birim fiyatı, toplam satış bedeli,
üreticisi gibi bilgilere yer verilmektedir:
(…..TİCARİ SIR…..)
(100) Söz konusu belge incelendiğinde 12.09.2018 tarihinde C25 türü hazır betonun TAMER
BETON tarafından döküldüğü, bu tarihten iki gün gibi kısa bir süre sonra 14.09.2018
tarihinde aynı gün içerisinde C25 türü hazır betonun hem KOÇ BETON hem de
IRGATOĞLU BETON tarafından döküldüğü, bu tarihten bir hafta sonra 21.09.2018
tarihinde aynı tür hazır betonun COŞKUNLAR BETON tarafından döküldüğü
görülmektedir. Dokuz günlük bir süre zarfında aynı müşteriye aynı tür hazır betonun dört
farklı hazır beton üreticisi tarafından dökülmesi, önaraştırma ve soruşturma kapsamında
hazır beton müşterileri ve yapı taahhüt alanında faaliyet gösteren teşebbüslerin yetkilileri
ile yapılan görüşmelerde ifade edilen GÜVEN BETON’a verilen hazır beton siparişlerinin
farklı hazır beton üreticileri tarafından döküldüğü, müşterinin hazır beton alacağı
teşebbüsü kendisinin belirleyemediği yönündeki iddiaları destekler niteliktedir.
(101) GÜVEN BETON’da yapılan yerinde incelemede elde edilen Belge 10, Belge 11 Belge
12, Belge 15 ve Belge 16’da yer verilen belgelerin içeriği göz önünde bulundurulduğunda,
bu belgelerin birlikte değerlendirilebileceği kanaati hasıl olmuştur. Belge 10’un bir
bölümüne aşağıda yer verilmektedir:
(…..TİCARİ SIR…..)
20-15/215-107
25/62
(102) Belge 11’in bir bölümüne aşağıda yer verilmektedir:
(…..TİCARİ SIR…..)
(103) Belge 12’nin bir bölümüne aşağıda yer verilmektedir:
(…..TİCARİ SIR…..)
(104) Belge 15’in bir bölümüne aşağıda yer verilmektedir:
(…..TİCARİ SIR…..)
(105) Belge 16’nın bir bölümüne aşağıda yer verilmektedir:
(…..TİCARİ SIR…..)
(106) Anılan belgelerde GÜVEN BETON’un satışını gerçekleştirdiği hazır betonun üreticileri
olan COŞKUNLAR BETON, KOÇ BETON, TAMER BETON ve IRGATOĞLU BETON’un
GÜVEN BETON aracılığıyla yaptıkları satışlara ilişkin olarak satışın yapıldığı tarih,
müşteri adı/ticari unvanı, satışı gerçekleştirilen hazır betonun türü, miktarı, birim fiyatı
gibi bilgilere yer verilmektedir. Bu belgelerden GÜVEN BETON aracılığıyla nihai
tüketiciye yapılan hazır beton satışlarına yönelik bilgilerin GÜVEN BETON bünyesinde
toplandığı, bu bilgilerin TAMER BETON, KOÇ BETON, COŞKUNLAR BETON ve
IRGATOĞLU BETON özelinde bireyselleştirilmiş ve güncel bilgilerden oluştuğu
görülmektedir. Söz konusu belgeler, tarafların GÜVEN BETON aracılığıyla satış
yaptıklarını ve ilgili pazardaki faaliyetlerini birlikte gerçekleştirdiklerini göstermektedir.
Belge 9 da TAMER BETON’da yapılan yerinde incelemeye ilişkin tutanağın bir kısmının
GÜVEN BETON’da yapılan ikinci incelemede elde edilmiş olması Belge 10, Belge 11,
Belge 12, Belge 15 ve Belge 16’ya ilişkin yapılan değerlendirmeleri destekler niteliktedir.
(107) GÜVEN BETON’da yapılan yerinde incelemede elde edilen bir başka belgeye Belge
13’te yer verilmiştir. 01.01.2019 tarihinde GÜVEN BETON tarafından düzenlendiği
anlaşılan belgede hazır betonun üretimi ve satışına ilişkin birtakım kararlar yer
almaktadır. Buna göre belgenin aşağıda yer verilen bölümlerinde hazır beton üretimi için
yalnızca iki üretim santralinin çalışacağı, bu üretim santrallerinden birisinin GÜVEN
BETON’un belirleyeceği bedel üzerinden IRGATOĞLU BETON’dan birisinin de KOÇ
BETON veya TAMER BETON’dan dönüşümlü olarak kiralanacağı yer almaktadır. Bunun
yanı sıra KOÇ BETON, IRGATOĞLU BETON, TAMER BETON ve COŞKUNLAR
20-15/215-107
26/62
BETON’un araç parkında yer alan mikser, pompa ve tırlar da GÜVEN BETON tarafından
kiralanacaktır. Karar alımları ise sayılan dört üretici teşebbüsün belirlediği kişilerce
onaylanacaktır.
(108) Söz konusu belgede yer alan kararlar doğrultusunda Yozgat il merkezinde hazır beton
üretimi ve satışı alanında faaliyet gösteren tek teşebbüsün GÜVEN BETON olacağı,
nihai tüketiciler açısından hazır beton temini noktasında başka bir seçeneğin
kalmayacağı, GÜVEN BETON’un hazır betonun satışı noktasında tekel konumuna
geleceği ve dolayısıyla fiyat rekabetinin ortadan kalkacağı değerlendirilmektedir.
(109) Belge 14’te yer verilen belgede GÜVEN BETON tarafından Yozgat il merkezi ile köyler
arasındaki mesafenin hesaplandığı görülmektedir. Aşağıda bir kısmına yer verilen söz
konusu belgede köylere yapılacak hazır beton satışlarında uygulanacak birim fiyat ve
pompa bedeli ile hangi üretici tarafından hazır beton döküleceği tespit edilmiştir.
20-15/215-107
27/62
(110) Örneğin, Yozgat il merkezine 18 km uzaklıkta olan Aktaş Köyü’ne (…..) TL üzerinden
hazır beton satışının yapılacağı, pompa bedelinin (…..) TL olacağı ve IRGATOĞLU
BETON tarafından üretilen hazır betonun satılacağı belirtilmektedir. Bunun yanında bazı
köylere birden fazla teşebbüsün hazır betonunun satışının yapılabileceği de söz konusu
belgeden anlaşılmaktadır. Örneğin, Yozgat il merkezine 34 km uzaklıkta olan Aydoğan
Köyü’ne (…..) TL üzerinden hazır beton tedarik edileceği, pompa bedelinin (…..) TL
olacağı ve KOÇ BETON ve TAMER BETON tarafından üretilen betonun satılacağı
belirtilmektedir.
(111) Söz konusu belge, GÜVEN BETON aracılığıyla hazır beton satışına yönelik TAMER
BETON, KOÇ BETON, COŞKUNLAR BETON ve IRGATOĞLU BETON arasında bölge
paylaşımının ve fiyat tespitinin yapıldığını gösterir niteliktedir.
I.4.1.2. Sorgun İlçesinde Faaliyet Gösteren Teşebbüslere İlişkin Değerlendirme
(112) SORGUN EMEK BETON’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve Belge 17’de yer
verilen belgenin bir toplantı tutanağı olduğu, 14.01.2019 tarihinde yapıldığı tahmin edilen
bu toplantıya EKİCİLER BETON, IRGATOĞLU BETON ve ÜÇ YILDIRIM BETON’un
katılım gösterdiği anlaşılmaktadır. Söz konusu belgede yer alan ifadeler aşağıdaki gibidir:
“TOPLANTI TUTANAĞI
14.01.2019 tarihi itibariyle şirket ortaklarından EKİCİLER HAZIR BETON adına konuşan
Ali Ekici ve Durak ekicinin beyanı ile Sorgun emek hazır betondan ayrılmak istediklerini
söylediler.
19.01.2019 tarihinde son hesapları görüşmek üzere yeniden toplanılmasına bundan
sonraki siparişleri gene ortaklara dağıtın karar verildi.”
(113) Toplantı tutanağında yer alan “… şirket ortaklarından EKİCİLER HAZIR BETON …” ve
“… bundan sonraki siparişleri gene ortaklara dağıtın …” ifadelerinden SORGUN EMEK
BETON’a yeniden satışını yapmak üzere hazır beton tedariki sağlayan üretici
teşebbüslerin şirket ortağı olarak anıldığı anlaşılmaktadır. Bunun yanında EKİCİLER
BETON’un SORGUN EMEK’ten ayrılması üzerine hesapları görüşmek üzere 19.01.2019
tarihinde yeniden toplanılmasına karar verildiği, SORGUN EMEK’e yapılan hazır beton
siparişlerin ortaklar olarak anılan IRGATOĞLU BETON ve ÜÇ YILDIRIM BETON’a
dağıtılmasına devam edilmesi yönünde karar alındığı görülmektedir.
(114) Toplantı tutanağında yer alan ifadelerden SORGUN EMEK BETON’un EKİCİLER
BETON, IRGATOĞLU BETON ve ÜÇ YILDIRIM BETON’dan ayrı bir teşebbüs veya
yalnızca üretilen hazır betonun yeniden satışını gerçekleştiren bir bayi olarak
düşünülemeyeceği, SORGUN EMEK BETON’un kendisine ulaşan siparişleri bu üç hazır
20-15/215-107
28/62
beton üreticisi arasında paylaştırmak suretiyle müşteri ve bölge paylaşımında etkin rol
oynadığı anlaşılmaktadır.
(115) SORGUN EMEK BETON’da yapılan yerinde incelemede, SORGUN EMEK BETON Şefi
(…..)’ın odasından alınan Belge 18’e aşağıda yer verilmiştir:
(…..TİCARİ SIR…..)
(116) Satış sözleşmesi olduğu görülen 22.03.2018 tarihli belgede satıcının ÜÇ YILDIRIM
BETON olduğu, müşterinin adresi, satılan hazır betonun türü, miktarı ve birim fiyatı ile
ödeme koşulları gibi bilgilere yer verildiği görülmektedir. Satıcısı ÜÇ YILDIRIM BETON
olan hazır beton sözleşmesinin SORGUN EMEK BETON’dan elde edilmesi,
teşebbüslerin SORGUN EMEK BETON aracılığıyla hazır beton satışlarını organize
ettiğini desteklemektedir.
(117) Belge 17 için yapılan tespitleri destekler nitelikte olduğu değerlendirilen ve SORGUN
EMEK BETON’da yapılan yerinde incelemede elde edilen bir başka belgeye Belge 19’da
yer verilmiştir. “09.05.2018 Tarihinde konuşulan konular.” başlıklı belgenin EKİCİLER
BETON, IRGATOĞLU BETON ve ÜÇ YILDIRIM BETON arasında yapılan bir toplantıya
işaret ettiği, bu toplantıda alınan kararların aynı teşebbüslerin yetkilileri tarafından
imzalandığı aşağıda görülmektedir:
(…..TİCARİ SIR…..)
(118) Söz konusu belgede yer verilen kararlara göre, SORGUN EMEK BETON tarafından
yapılan satışlardan elde edilen nakit gelir EKİCİLER BETON, IRGATOĞLU BETON ve
ÜÇ YILDIRIM BETON arasında, SORGUN EMEK BETON’da bulunan hisseleri oranında
paylaştırılacak, nakit paylaşımı her on beş günde bir, senet paylaşımları ise her ayın
sonunda yapılacaktır. Elde edilen bu bilgilerden SORGUN EMEK BETON’un hazır
betonun satışında yeniden satıcıdan çok üretici olan üç teşebbüsün ortak satış kanalı
olarak faaliyet gösterdiği, bu sayede pazara tek bir kanaldan hazır beton satışının
gerçekleştiği ve dolayısıyla hazır betonun pazara arzı konusunda fiyat rekabetinin
ortadan kalktığı anlaşılmaktadır.
(119) Belge 19 için yapılan değerlendirmeleri destekler nitelikte olan ve SORGUN EMEK
BETON tarafından EKİCİLER BETON, IRGATOĞLU BETON ve ÜÇ YILDIRIM BETON’a
08.10.2018 tarihinde “10.10.2018 den itibaren geçerli olmak üzere yeni fiyat listesi” konu
başlığı ile gönderildiği anlaşılan ve IRGATOĞLU BETON, ÜÇ YILDIRIM BETON ve
EKİCİLER BETON’da yapılan yerinde incelemelerde de elde edilen belgeye Belge 20’de
yer verilmiştir.
(…..TİCARİ SIR…..)
20-15/215-107
29/62
(120) Yukarıda bir bölümü bulunan söz konusu belgede Yozgat ili Sorgun ilçe merkezi ve
köylerine yönelik olarak hazırlanmış mesafe ve hazır beton fiyat tarifesine yer verilmiştir.
Buna göre köylere yapılacak hazır beton satışında uygulanacak fiyatlar her bir hazır
beton türü için ayrı ayrı tespit edilmiştir. Örneğin, Sorgun ilçe merkezine 26 km uzaklıkta
olan Araplı Köyü’ne C16 türü hazır betonun (…..) TL/m³, C20 türü hazır betonun (…..)
TL/m³, C25 türü hazır betonun (…..) TL/m³ ve C30 türü hazır betonun (…..) TL/m³
üzerinden satışının yapılacağı belirtilmiştir. Bunun yanında belgede ilave bir not olarak
“10.10.2018’den sonra kooperatiflere şuan ki fiyatları üzerinden (…..) tl fiyat farkı
yansıtılacak” şeklinde bir ifadeye yer verilmiştir.
(121) Belgede yer verilen ifadeler göz önünde bulundurulduğunda IRGATOĞLU BETON,
EKİCİLER BETON ve ÜÇ YILDIRIM BETON’un SORGUN EMEK BETON aracılığıyla
yaptığı hazır beton satışlarında belirli bir fiyat tarifesinin uygulandığı, bu durumun söz
konusu belgede yer verilen köylere ve kooperatiflere yapılacak hazır beton satışları için
fiyat rekabetini ortadan kaldırdığı görülmektedir. Bir diğer ifadeyle hakkında soruşturma
yürütülen teşebbüsler tarafından Sorgun ilçesinde hazır beton pazarında SORGUN
EMEK BETON aracılığıyla tek fiyat uygulandığı, dolayısıyla rekabet hukuku kapsamında
fiyat tespiti yapıldığı değerlendirilmektedir.
(122) ÜÇ YILDIRIM BETON’da yapılan yerinde incelemede “MUTABIK KALINAN HUSULAR”
başlıklı word dosyası elde edilmiş ve bu dosyaya Belge 21’de yer verilmiştir. Aşağıda
ilgili kısımlarına parça parça yer verilen söz konusu belgeden ÜÇ YILDIRIM BETON,
IRGATOĞLU BETON ve EKİCİLER BETON’un hazır betonun satışı ve SORGUN EMEK
BETON’un idaresine ilişkin birtakım hususlar üzerinde anlaştıkları görülmektedir.
(…..TİCARİ SIR…..)
(123) Buna göre SORGUN EMEK BETON üzerinde ÜÇ YILDIRIM BETON (…..), IRGATOĞLU
BETON (…..) ve EKİCİLER BETON (…..) pay oranına sahip olacaktır. Sayılan bu üç
hazır beton üreticisi teşebbüs, payları oranında toplam (…..) TL’lik teminat senedi
imzalayacaktır.
(124) Öte yandan anılan belgede hazır betonun satışına ilişkin hususların bulunması da
rekabet hukuku kapsamında yapılacak değerlendirme açısından önem arz etmektedir.
Belgenin ikinci maddesinde yer verilen ifadelerden belirli bir tarihe kadar (01.03.2018)
geçerli olacak hazır beton satış fiyatlarının ve vade koşullarının tespit edildiği
anlaşılmaktadır.
(125) Belgede yer verilen tarifeye göre C16/20 türü hazır betonun (…..) TL/m³, C20/25 türü
hazır betonun (…..) TL/m³, C25/30 türü hazır betonun (…..) TL/m³ ve C30/37 türü hazır
betonun (…..) TL/m³ üzerinden satılmasının kararlaştırıldığı, dört ayı geçmeyen vadeli
satışlar için (…..) TL/m³ vade farkının fiyatlara yansıtılacağı, kooperatiflere yapılacak
satışların (…..) TL/m³ daha düşük olacağı anlaşılmaktadır. Bunun yanında satışı
gerçekleştirecek olan merkez ofis için IRGATOĞLU BETON, EKİCİLER BETON ve ÜÇ
YILDIRIM BETON’un birer temsilci atayacağı, bu temsilcilere münferiden görev ve
talimat verilemeyeceği, üç teşebbüsün de ortak kararı doğrultusunda hareket etmeleri
gerektiği kararlaştırılmıştır.
20-15/215-107
30/62
(126) Bahse konu belgenin aşağıda yer verilen 6. maddesinde köyler için farklı fiyat tarifesinin
uygulanacağı, 500 m³ üzeri hazır beton satışlarında fiyatın ortaklaşa tespit edileceği ve
bu fiyat üzerinden bağlantı yapılacağı açık bir şekilde ifade edilmektedir.
(127) Mutabık kalınan bir diğer husus ise üretici firmalara yapılacak ödemeler hususudur. Buna
göre satışlar üzerinden elde edilen gelir, her hafta üretici teşebbüslerin SORGUN EMEK
BETON’daki payları nisabında paylaştırılmaktadır. Söz konusu hususu ifade eden 5.
maddeye aşağıda yer verilmektedir.
(128) Öte yandan mutabık kalınan hususlara uymayan teşebbüsler için cezai yaptırım
uygulanacağı konusunda da taraflar arasında uzlaşı sağlanmıştır. Buna göre 12.02.2018
tarihinden sonra anlaşmanın kapsamı dışında herhangi bir satış tespit edilmesi
durumunda satışı yapılan her 1 m³ beton için 10 m³ beton bedelinin ceza olarak
uygulanacağı kararlaştırılmıştır.
(129) Söz konusu belgede yer verilen ifadeler birlikte değerlendirildiğinde, SORGUN EMEK
BETON’un hazır beton satışı alanında faaliyetlerini yürütürken IRGATOĞLU BETON,
EKİCİLER BETON ve ÜÇ YILDIRIM BETON’dan bağımsız hareket etmediği, SORGUN
EMEK BETON’un pazarda bir yeniden satıcı veya bayi gibi faaliyet göstermekten çok
IRGATOĞLU BETON, EKİCİLER BETON ve ÜÇ YILDIRIM BETON’un ortak satış kanalı
olarak faaliyet gösterdiği değerlendirilmektedir. Öyle ki değerlendirmeye konu belgede
de görüldüğü üzere, üç hazır beton üreticisi teşebbüs, serbest piyasa koşullarında
rekabete açık olması beklenen ürünün satış fiyatı, ödeme seçenekleri, vade koşulları gibi
hususları birlikte belirlemekte, anlaşma hükümlerine uymayan teşebbüsler için cezai
yaptırım uygulamaktadırlar. Böylelikle pazarda fiyat rekabeti ortadan kalkmakta ve hazır
beton müşterileri talep ettikleri hazır betona tek fiyat üzerinden ulaşmaktadırlar.
(130) Ayrıca EKİCİLER BETON’da yapılan yerinde incelemede de aynı belge elde edilmiştir.
Değerlendirmeye konu belgeden farklı olarak IRGATOĞLU BETON, EKİCİLER BETON
ve ÜÇ YILDIRIM BETON’un mutabık kalınan hususları imzaladıkları görülmektedir.
20-15/215-107
31/62
(131) IRGATOĞLU BETON’da yapılan yerinde incelemede elde edilen belgeye Belge 22’de
yer verilmiştir. SORGUN EMEK BETON tarafından IRGATOĞLU BETON, EKİCİLER
BETON ve ÜÇ YILDIRIM BETON’a gönderildiği anlaşılan belgelerde, hazır beton
üreticisi teşebbüsler tarafından üretilip SORGUN EMEK BETON tarafından yıl boyunca
satışı gerçekleştirilen hazır betonun satışı ile ilgili detaylı bilgilerin paylaşıldığı
görülmektedir. SORGUN EMEK BETON tarafından her üretici için ayrı ayrı “Ayrıntılı Cari
Hareket Raporu” başlığı ile hazırlanan raporların üç üretici teşebbüsle toplu olarak
paylaşıldığı anlaşılmaktadır. SORGUN EMEK BETON tarafından üretici teşebbüslere
gönderilen e-posta ve eklerinin bir bölümünün ekran görüntüsüne aşağıda yer
verilmektedir:
(…..TİCARİ SIR…..)
(132) Anılan raporlarda SORGUN EMEK BETON’un faaliyetlerine başladığı 2018 yılının Mart
ayından 2018 yılının sonuna kadar üretici teşebbüsler adına SORGUN EMEK BETON
tarafından satışı gerçekleştirilen hazır betonun türü, miktarı, birim fiyatı, müşterinin adı
ve ödeme şekli gibi bilgilere yer verildiği, bu bilgilerin yer aldığı “Ayrıntılı Cari Hareket
Raporu”nun yalnızca satışı gerçekleştirilen hazır betonun üreticisi ile değil, SORGUN
EMEK BETON’a hazır beton tedarikinde bulunan üç üretici teşebbüsle toplu olarak
paylaşıldığı görülmektedir.
(133) Sağlayıcı ve yeniden satıcı gibi pazarın farklı seviyelerinde faaliyet gösteren teşebbüsler
arasında cari hareket raporu, bakiye bilgileri vb. bilgilerin paylaşılmasının ticaretin olağan
akışı içerisinde olduğu bir an için düşünülebilir. Ancak SORGUN EMEK BETON’un bu
bilgileri yalnızca satışını gerçekleştirdiği hazır betonun üreticisi ile değil ürün tedariki
sağladığı tüm teşebbüslerle paylaşması, teşebbüslerin faaliyetlerinin ve takibinin
SORGUN EMEK BETON üzerinden yapıldığı sonucuna götürmektedir. Dolayısıyla
SORGUN EMEK BETON aracılığıyla teşebbüsler arasındaki rekabeti engelleme, bozma
ya da kısıtlama amacı taşıyan anlaşmanın gözetiminin yapıldığı ve daha önce Belge
21’nin değerlendirilmesinde yer verilen paylar oranında satış yapılıp yapılmadığının
takibinin sağlandığı anlaşılmaktadır.
20-15/215-107
32/62
(134) IRGATOĞLU BETON’da yapılan yerinde incelemede SORGUN EMEK BETON
tarafından IRGATOĞLU BETON, EKİCİLER BETON ve ÜÇ YILDIRIM BETON’a
gönderildiği anlaşılan e-postanın ekindeki “FİRMALARIN GÜNCEL DURUMLARI” adlı
belgenin içeriğine Belge 23’te yer verilmiştir. Söz konusu belge aşağıdaki gibidir:
(…..TİCARİ SIR…..)
(135) Anılan belgede yer verilen ifadeler Belge 22’de yapılan değerlendirmeleri destekler
niteliktedir. Öyle ki Belgeda SORGUN EMEK BETON tarafından satışı gerçekleştirilen
hazır betona ilişkin müşteri adı, hazır betonun türü, miktarı gibi bilgilere yer verilmiştir.
“Firmaların Bir Önceki Güne Ait Sevkiyat Bilgileri” başlığı altında düzenlenen bilgilerden
hangi hazır beton üreticisi adına ne kadar hazır beton satışı yapıldığı, belgenin
hazırlandığı güne kadar yapılan toplam satışlar içerisindeki hazır beton üreticisinin payı
gibi bilgilere yer verilmektedir.
(136) Belgede yer verilen bilgilere göre 02.02.2019 tarihi itibarıyla SORGUN EMEK BETON
tarafından satışı yapılan toplam hazır betonun (…..)’ü ÜÇ YILDIRIM BETON, (…..)’si
IRGATOĞLU BETON ve (…..)’ü EKİCİLER BETON tarafından tedarik edilmektedir.
Daha önce Belge 21’de değerlendirmesine yer verilen “MUTABIK KALINAN
HUSUSLAR” başlıklı belgenin birinci maddesinde belirlenen pay oranlarının ÜÇ
YILDIRIM BETON için (…..), IRGATOĞLU BETON için (…..) ve EKİCİLER BETON için
(…..) olduğu göz önünde bulundurulduğunda, SORGUN EMEK BETON aracılığıyla
mutabık kalınan hususlara sadık kalınıp kalınmadığının denetiminin sağlandığı
değerlendirilmektedir. Nitekim satılan toplam hazır beton miktarı içerisindeki paylarının
anlaşma neticesinde kararlaştırılan paylar ile benzerliği yapılan değerlendirmeleri
destekler niteliktedir.
(137) IRGATOĞLU BETON’da yapılan yerinde incelemede SORGUN EMEK BETON
tarafından IRGATOĞLU BETON, EKİCİLER BETON ve ÜÇ YILDIRIM BETON’a
gönderildiği anlaşılan “TARİHİ İTİBARİYLE GENEL RAPOR” konulu e-postanın ekindeki
“31.05.2018 RAPORU” adlı belge, aşağıda bir bölümüne yer verilen Belge 24’te yer
almaktadır:
(…..TİCARİ SIR…..)
(138) Söz konusu belgede müşteriler tarafından çeşitli tarihlerde yapılan ödeme miktarlarının,
ödemelerin çeşitlerinin (peşin/çek/senet), hangi müşteriler tarafından yapıldıklarının,
ortalama satış fiyatı, alacak-borç ilişkisi gibi rekabete duyarlı bilgilere yer verildiği, bu
bilgilerin yalnızca satışı gerçekleştirilen hazır betonun üreticisi ile değil SORGUN EMEK
BETON’a hazır beton tedarikinde bulunan tüm üreticilerle paylaşıldığı görülmektedir.
Belge 23’e ilişkin yapılan değerlendirmelerle benzer şekilde Belge 24’ün de teşebbüsler
arasındaki rekabeti kısıtlayıcı anlaşma kapsamında alınan kararların uygulanmasına
yönelik olduğu değerlendirilmektedir.
(139) Aşağıda yer verilen Belge 25 IRGATOĞLU BETON’da yapılan yerinde incelemede elde
edilmiştir. SORGUN EMEK BETON’dan IRGATOĞLU BETON, ÜÇ YILDIRIM BETON ve
20-15/215-107
33/62
EKİCİLER BETON’a e-posta yoluyla gönderilen, “17.12.2018 TARİHİNE KADAR
ŞİRKET ALACAKLARINIZ” konulu e-postanın ekinde “YENİ RAPOR 17.12.2018” adlı
belge yer almaktadır:
(…..TİCARİ SIR…..)
(140) Yukarıda yer verilen söz konusu belge, rakipler bakımından üretim ve satış miktarı gibi
stratejik bilgiler içermesinin yanı sıra teşebbüsler arasındaki rekabeti kısıtlayıcı
anlaşmanın uygulanıp uygulanmadığının yine teşebbüsler tarafından denetlendiğinin
gösterilmesi açısından önem arz etmektedir.
(141) Öyle ki IRGATOĞLU BETON, ÜÇ YILDIRIM BETON ve EKİCİLER BETON, aralarında
yapmış oldukları bir anlaşma uyarınca SORGUN EMEK BETON’daki paylarını
belirlemişlerdir. Söz konusu anlaşmaya göre SORGUN EMEK BETON üzerinde ÜÇ
YILDIRIM BETON (…..), IRGATOĞLU BETON (…..) ve EKİCİLER BETON (…..)’lik
paylara sahip olacaktır. Değerlendirmeye konu belge göz önünde bulundurulduğunda ise
SORGUN EMEK BETON’un kuruluş tarihinden 2018 yılının sonuna kadar SORGUN
EMEK BETON aracılığıyla yapılan toplam hazır beton satışları içinde ÜÇ YILDIRIM
BETON’un payının (…..), IRGATOĞLU BETON’un payının (…..) ve EKİCİLER
BETON’un payının (…..) olduğu görülmektedir. Bu husus üretici teşebbüsler arasında
mutabık kalınan hususların yıl boyunca uygulandığını ve teşebbüsler arasında paylaşılan
bilgiler vasıtasıyla anlaşma kapsamında kalınıp kalınmadığının denetlendiğini gösterir
niteliktedir.
(142) IRGATOĞLU BETON’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve SORGUN EMEK
BETON tarafından IRGATOĞLU BETON, EKİCİLER BETON ve ÜÇ YILDIRIM BETON’a
gönderildiği anlaşılan e-postanın ekindeki “emek betonun borcları”, “emek beton
alacakları” ve “ortakların bakiyesi” adlı belgelere Belge 26’da yer verilmiştir.
(143) Anılan bu belgelerde SORGUN EMEK BETON’a ilişkin muhtelif tarihli bilgilerin
paylaşılmasının yanı sıra IRGATOĞLU BETON, EKİCİLER BETON ve ÜÇ YILDIRIM
BETON’un bakiyelerinin de toplu bir şekilde paylaşıldığı aşağıda görülmektedir.
(…..TİCARİ SIR…..)
20-15/215-107
34/62
(144) SORGUN EMEK BETON tarafından tedarikçilere ilişkin bakiye bilgilerinin tedarikçilerle
paylaşılması tek başına ele alındığında, Belge 22’nin değerlendirilmesinde de yer
verildiği üzere, olağan bir durum şeklinde düşünülebilir. Fakat hazır beton üreticisi
teşebbüslerin, SORGUN EMEK BETON ile ticari faaliyetlerinden doğan bakiye bilgilerini
SORGUN EMEK BETON aracılığıyla birbirleriyle paylaşması, teşebbüsler arasındaki
rekabeti kısıtlayıcı anlaşma ve bu anlaşma çerçevesinde alınan kararların takibinin
yapıldığına işaret etmektedir.
(145) IRGATOĞLU BETON’da yapılan yerinde incelemede, 31.03.2018 tarihinde SORGUN
EMEK BETON tarafından IRGATOĞLU BETON, EKİCİLER BETON ve ÜÇ YILDIRIM
BETON’a gönderildiği anlaşılan “29.03.2018 tarihinde alınan karalar” başlıklı e-postanın
ekindeki belgeye Belge 27’de yer verilmiştir. Söz konusu belgeden SORGUN EMEK
BETON, ÜÇ YILDIRIM BETON, IRGATOĞLU BETON ve EKİCİLER BETON’un hazır
betonun üretimi ve satışına ilişkin birtakım hususlar üzerinde uzlaştıkları anlaşılmaktadır.
Bu belgenin ilgili kısımları bölümler itibarıyla aşağıda yer almaktadır.
(146) Buna göre hazır beton üretimine yalnızca iki santralle devam edileceği, bu iki santralin
ÜÇ YILDIRIM BETON ve EKİCİLER BETON’a ait santraller olacağı, kiralanan bu iki
santral için her 1 m³ hazır beton üretimi için (…..) TL kira bedelinin ödeneceği, üretim
faaliyetleri sonlandırılan her bir santral için ise (…..) TL kira ödeneceği kararlaştırılmıştır.
(…..TİCARİ SIR…..)
(147) Santrallerin yanı sıra üretici teşebbüsler tarafından hâlihazırda kullanılmakta olan
araçların da anlaşma çerçevesinde belirlenen bedel üzerinden kiraya verileceği de alınan
kararlar arasında yer almaktadır.
(…..TİCARİ SIR…..)
(148) Alınan kararların bir diğerinde “Bütün araç ve pompalarda yalnızca EMEK HAZIR
BETON yazılacak.” şeklinde bir ifadeye yer verildiği görülmektedir. Bu ifadeden üretilen
hazır betonun nakliyesinde kullanılan mikserlere ve hazır betonun uygulama sahasına
ulaştıktan sonra dökümü için kullanılan pompa araçlarına “EMEK HAZIR BETON”
yazılacağı anlaşılmaktadır. Bu durum teşebbüslerin sadece SORGUN EMEK BETON
olarak satış yapacağını göstermektedir. Nihai tüketici açısından bakıldığında ise Yozgat
ilinin Sorgun ilçesinde hazır beton pazarında faaliyet gösteren tek bir teşebbüs olduğu,
bu teşebbüsün de SORGUN EMEK BETON olduğu algısı oluşacaktır.
(149) Belgede yer alan bir diğer önemli husus ise ÜÇ YILDIRIM BETON, IRGATOĞLU BETON
ve EKİCİLER BETON’un SORGUN EMEK BETON’da eşit oranda hisselere sahip
olacağı hususudur. ÜÇ YILDIRIM BETON, IRGATOĞLU BETON ve EKİCİLER
20-15/215-107
35/62
BETON’un her on beş günde bir toplanmak suretiyle SORGUN EMEK BETON’un hazır
beton satışından elde ettiği hasılatı bu hisseleri oranında paylaşacağı anlaşılmaktadır.
(150) Değerlendirmeye konu belgede yer alan hususlar bir bütün halinde değerlendirildiğinde,
Yozgat ilinin Sorgun ilçesinde hazır beton üretimi alanında faaliyet gösteren ÜÇ
YILDIRIM BETON, IRGATOĞLU BETON ve EKİCİLER BETON’un üretim santrallerinin
bir kısmının atıl duruma getirileceği, yalnızca ÜÇ YILDIRIM BETON ve EKİCİLER
BETON’un birer adet üretim santralinin faaliyette bulunacağı anlaşılmaktadır. Bu
durumun hazır beton üretim kapasitesini düşüreceği, böylelikle piyasada arz kısıtı
oluşturacağı değerlendirilmektedir.
(151) Belge 28’de ise SORGUN EMEK BETON tarafından nihai tüketici ile yapılan ve aşağıda
taraf bilgilerinin yer aldığı birinci maddesine yer verilen sözleşme örneği EKİCİLER
BETON’dan elde edilmiştir. SORGUN EMEK BETON ile tüketici arasında yapılan
sözleşmenin doğrudan üretici teşebbüste bulunması, teşebbüsün satışlarını SORGUN
EMEK BETON üzerinden gerçekleştirdiğine işaret etmektedir.
(…..TİCARİ SIR…..)
(152) IRGATOĞLU BETON’da yapılan yerinde incelemede Ön Muhasebe görevlisi (…..)’in
odasındaki bilgisayardan alınan belgeler arasında SORGUN EMEK BETON tarafından
IRGATOĞLU BETON, EKİCİLER BETON ve ÜÇ YILDIRIM BETON’a gönderilen “KÖY
FİAT LİSTESİ 10.08.2018” adlı belgeye Belge 29’da yer verilmiştir.
(153) Daha önce de benzer içerikli bir belgeye Belge 20’de yer verilmiştir. Değerlendirmeye
konu belgede de Belge 20’de yer verilen belgede olduğu gibi Sorgun ilçe merkezi ile
köyler arasındaki mesafelere yer verilmiş ve belgede yer verilen köylere yapılacak hazır
beton satışları için her bir hazır beton türü için ayrı ayrı fiyat tespitinde bulunulmuştur.
Söz konusu belgenin bir bölümüne aşağıda yer verilmektedir:
(…..TİCARİ SIR…..)
(154) Daha önce Belge 20’nin değerlendirmesinde de örnek olarak verilen Araplı Köyü’ne
yapılacak satışlar incelendiğinde C16 türü hazır betonun (…..) TL/m³ üzerinden, C20 türü
hazır betonun (…..) TL/m³ üzerinden, C25 türü hazır betonun (…..) TL/m³ üzerinden ve
C30 türü hazır betonun (…..) TL/m³ üzerinden satılacağının kararlaştırıldığı
anlaşılmaktadır. Taraflarca 10.08.2018 tarihinden itibaren uygulanması öngörülen bu
fiyat listesi ile Belge 20’de aynı köyler için düzenlenen ve 10.10.2018 tarihinden itibaren
uygulanması öngörülen fiyat listesi karşılaştırıldığında, örnek olarak ele alınan Araplı
Köyü’ne yapılacak C16 türü ve C20 türü hazır beton satışı için (…..) TL/m³, C25 türü
hazır beton satışı için (…..) TL/m³ ve C30 türü hazır beton satışı için (…..) TL/m³ bir fiyat
artışının kararlaştırıldığı görülmektedir. Söz konusu artışlar örnek olarak ele alınan Araplı
20-15/215-107
36/62
Köyü’ne yapılacak satışlar için iki aylık bir sürede (…..) ile (…..)’lik bir artışa tekabül
etmektedir.
(155) Belge 20 ve Belge 29 birlikte incelendiğinde, Yozgat ilinin Sorgun ilçesine bağlı köylere
yapılacak hazır beton satışları için IRGATOĞLU BETON, ÜÇ YILDIRIM BETON,
EKİCİLER BETON ile SORGUN EMEK BETON’un birlikte fiyat tespitinde bulundukları
ve bu sayede hazır betonun satış fiyatını artırdıkları görülmektedir. Bu durum söz konusu
köylerdeki nihai tüketiciler açısından ele alındığında, tüketicilerin talep ettikleri hazır
betona alternatif bir fiyat üzerinden ulaşmasının mümkün olmadığını göstermektedir.
(156) IRGATOĞLU BETON ve SORGUN EMEK BETON’da yapılan yerinde incelemelerde
alınan belgelere Belge 30 ve Belge 31’de yer verilmiştir. Belge 30 ve Belge 31’den
SORGUN EMEK BETON ile EKİCİLER BETON ve SORGUN EMEK BETON ile ÜÇ
YILDIRIM BETON arasındaki cari hesap hareketlerinin ve teşebbüslerin alacaklarının
paylaşıldığı anlaşılmaktadır. Söz konusu belgelerin bir bölümü aşağıdaki gibidir:
(…..TİCARİ SIR…..)
(157) Belge 30 ve Belge 31’in de sağlayıcı ve yeniden satıcı arasındaki ticari ilişkilerden doğan
bilgiler olduğu anlaşılmakla birlikte, bilgilerin SORGUN EMEK BETON’un sağlayıcısı
konumunda olan IRGATOĞLU BETON, EKİCİLER BETON ve ÜÇ YILDIRIM BETON ile
toplu bir şekilde paylaşıldığı, sağlayıcı ile yeniden satıcı arasındaki cari hareketlerin, satış
miktarı, satış yapılan hazır beton türü borç/alacak miktarı, müşteri bilgisi gibi stratejik
bilgiler içerdiği, dolayısıyla söz konusu bilgilerin, hazır beton üreticileri arasındaki
anlaşmanın uygulanması ve takibi amacıyla paylaşıldığı değerlendirilmektedir.
(158) IRGATOĞLU BETON’da yapılan yerinde incelemede SORGUN EMEK BETON
tarafından EKİCİLER BETON’a, IRGATOĞLU BETON’a ve ÜÇ YILDIRIM BETON’a
gönderilen ve ekinde “emek betonun borçları.pdf”, “emek betonun alacakları.pdf”,
“ortakların bakiyesi.pdf”, adlı dosyaların yer aldığı e-postaya Belge 32’de yer verilerek
içeriğinin bir bölümü aşağıda gösterilmiştir:
20-15/215-107
37/62
(…..TİCARİ SIR…..)
(159) Söz konusu belgede SORGUN EMEK BETON’un borçları ve alacaklarının yanı sıra
EKİCİLER BETON, IRGATOĞLU BETON ve ÜÇ YILDIRIM BETON’un bakiyelerine
ilişkin bilgilerin de yer aldığı ve her bir hazır beton üreticisi özelinde ayrı ayrı
bireyselleştirilmiş bilgilerin tüm üreticilerle toplu bir şekilde paylaşıldığı görülmektedir.
Anılan belgenin de teşebbüsler arasındaki anlaşmanın uygulanması çerçevesinde
paylaşıldığı değerlendirilmektedir.
(160) IRGATOĞLU BETON’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve SORGUN EMEK
BETON’dan EKİCİLER BETON, IRGATOĞLU BETON ve ÜÇ YILDIRIM BETON’a
gönderilen e-postanın ekinde yer alan “atılan beton miktarı totalde” ve “FİRMALARIN
GÜNCEL DURU…” başlıklı belgelere Belge 33’te yer verilmiştir. Söz konusu belgeler
incelendiğinde daha önce değerlendirilen belgelerde de görüldüğü şekilde SORGUN
EMEK BETON’un EKİCİLER BETON, IRGATOĞLU BETON ve ÜÇ YILDIRIM BETON’a
ait bireyselleştirilmiş bilgileri tüm teşebbüslerle paylaştığı görülmektedir. Söz konusu
paylaşımın satışı yapılan hazır betonun miktarı ve fiyatı gibi stratejik bilgileri de içerdiği
ve güncel bilgilerden oluştuğu dolayısıyla teşebbüslerin faaliyetleri sonrasında
gerçekleşen durumun belirli aralıklarla izlendiği anlaşılmaktadır. Bu da teşebbüslerin
faaliyetlerini SORGUN EMEK BETON aracılığıyla gerçekleştirdikleri ve takip ettikleri
hususunu desteklemektedir. Bahse konu e-posta ve ekinin bir bölümü aşağıdaki gibidir:
(…..TİCARİ SIR…..)
20-15/215-107
38/62
(161) Öte yandan değerlendirmeye konu belgelerde her bir üretici teşebbüsün SORGUN
EMEK BETON aracılığıyla yapılan toplam hazır beton satışları içerisindeki paylarının ayrı
ayrı hesaplandığı görülmektedir. Buna göre satışı yapılan toplam hazır betonun
(…..)’sinin ÜÇ YILDIRIM BETON tarafından, (…..)’inin IRGATOĞLU BETON tarafından,
(…..)’inin ise EKİCİLER BETON tarafından üretilmiş ve SORGUN EMEK BETON’a
tedarik edilmiştir. Bu oranlar daha önce değerlendirmesine yer verilen IRGATOĞLU
BETON, EKİCİLER BETON ve ÜÇ YILDIRIM BETON’un aralarında anlaşarak SORGUN
EMEK BETON’daki paylarını belirledikleri oranlarla benzerlik göstermektedir. Bu
bilgilerin anılan teşebbüslerin mutabık kaldıkları hususlar arasında yer alan payların
dışına çıkıp çıkmadıklarını denetlemek amacıyla teşebbüslerle paylaşıldığı, dolayısıyla
anlaşmanın denetim mekanizmasını oluşturduğu değerlendirilmektedir.
(162) Belge 34’de yer verilen ve SORGUN EMEK BETON’da yapılan yerinde incelemede elde
edilen belgeler de Belge 33 için yapılan değerlendirmeleri destekler niteliktedir. Söz
konusu belgeler incelendiğinde SORGUN EMEK BETON tarafından satışı
gerçekleştirilen hazır betonun ne kadarının hangi teşebbüs tarafından
gerçekleştirildiğinin aylık periyotlar halinde ve yüzdelik olarak hesaplandığı ve
IRGATOĞLU BETON, EKİCİLER BETON ve ÜÇ YILDIRIM BETON ile paylaşıldığı
aşağıda görülmektedir:
(…..TİCARİ SIR…..)
(163) Öte yandan incelenen belgeler arasında SORGUN EMEK BETON tarafından
IRGATOĞLU BETON, EKİCİLER BETON ve ÜÇ YILDIRIM BETON’a yapılan toplam
ödemenin ve bu ödemeler içinde her bir teşebbüsün yüzdelik payının ne kadar
olduğunun gösterildiği tablo aşağıda yer almaktadır:
(…..TİCARİ SIR…..)
(164) Buna göre SORGUN EMEK BETON’un hazır beton tedarikçilerine toplam (…..) TL
ödeme yaptığı, bu ödemenin (…..)’inin ÜÇ YILDIRIM BETON’a ((…..) TL), (…..)’sının
IRGATOĞLU BETON’a ((…..) TL) ve (…..)’sının EKİCİLER BETON’a yapıldığı
anlaşılmaktadır. Aynı tabloda “OLMASI GEREKEN” başlıklı sütunun altında ÜÇ
YILDIRIM BETON’a (…..) TL, IRGATOĞLU BETON’a (…..) TL ve EKİCİLER BETON’a
(…..) TL ödeme yapılması gerektiği ifade edilmiştir. Olması gereken olarak adlandırılan
bu ödemelerin Belge 21’de değerlendirmesine yer verilen “MUTABIK KALINAN
HUSULAR” başlıklı belgenin birinci maddesinde belirlenen paylar (ÜÇ YILDIRIM BETON
için (…..), IRGATOĞLU BETON için (…..) ve EKİCİLER BETON için (…..)) üzerinden
hesaplandığı anlaşılmaktadır. Bu durum, teşebbüslerin mutabık kalınan hususlara
uyulup uyulmadığını denetlediğini gösterir niteliktedir.
20-15/215-107
39/62
I.4.1.3. COŞKUNLAR BETON ve IRGATOĞLU BETON Arasındaki Geçmiş Tarihli
Belgelere Yönelik Değerlendirme
(165) Dosya kapsamında COŞKUNLAR BETON’da yapılan yerinde incelemelerde,
IRGATOĞLU BETON tarafından çeşitli tarihlerde nihai müşterilere sunulan fiyat teklif
formları elde edilmiştir.
(166) Belge 35’te örneklerine yer verilen fiyat teklif formlarında müşteri için uygulanacak
fiyatlara ve zam miktarlarına, mikserli ve pompalı ayrımı ile hazır beton türü özelinde yer
verilmektedir. 2008-2018 yılları arasındaki farklı tarihlere ait fiyat teklif formlarından 2008
yılına ait olan bir örnek aşağıda tekrar gösterilmektedir:
(…..TİCARİ SIR…..)
(167) IRGATOĞLU BETON tarafından COŞKUNLAR BETON ile paylaşılan söz konusu
belgelere ayrıca yer verilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.
(168) Anılan belgeler, işbu dosya kapsamından farklı olarak COŞKUNLAR ve IRGATOĞLU
BETON arasında geçmişte de var olan rekabeti kısıtlayıcı bir anlaşmaya işaret
edebileceği gibi, dosya konusu anlaşma çerçevesinde müşterilere sunulacak fiyat
teklifleri için standart bir şablon oluşturma amacıyla paylaşılmış da olabilecektir.
(169) Öncelikle yapılan yerinde incelemeler ve görüşmelerde COŞKUNLAR BETON ve
IRGATOĞLU BETON arasında geçmiş dönemlerde rekabeti kısıtlayıcı bir anlaşma
olduğunu gösteren somut delillere ulaşılamamış, hazır beton müşterisi teşebbüslerden
de bu yönde bir bilgi edinilmemiştir.
(170) Öte yandan belgeler, 2008-2018 yılları arasındaki farklı tarihlere ilişkin olduklarından,
teşebbüslerin kuruluş tarihleri ile birlikte değerlendirilmiştir. IRGATOĞLU BETON’un
kuruluş tarihi 2004 yılı iken COŞKUNLAR BETON’un kuruluş tarihi 2016 yılıdır. Bu
doğrultuda anılan iki teşebbüs arasındaki olası bir anlaşmanın 2016 yılından önce
başlayamayacağı anlaşılmaktadır.
(171) Bunun yanı sıra IRGATOĞLU BETON tarafından COŞKUNLAR BETON ile paylaşılan
bilgilerin tamamının tek dosya içerisinde yer alması, bilgilerin kısım kısım olarak değil,
tek bir bütün halinde edinildiğine işaret etmektedir. Söz konusu durum da taraflar
arasında geçmiş tarihli bir anlaşmadan ziyade, bilgilerin dosya kapsamında incelenen
anlaşma çerçevesinde paylaşılmış olma ihtimalini desteklemektedir.
(172) Her ne kadar COŞKUNLAR BETON ve IRGATOĞLU BETON arasında geçmiş tarihli bir
anlaşma olduğunu gösteren somut deliller olmasa da, Belge 35’te yer verilen ve taraflar
arasında paylaşılan söz konusu bilgiler nedeniyle, taraflar arasında olması muhtemel bir
anlaşmanın varlığı bakımından teşebbüslerin hazır beton fiyatları seyrinin
incelenmesinin de yerinde olacağı değerlendirilmektedir.
(173) Teşebbüslerin hazır beton fiyat seyrinin karşılaştırılmasında olası bir rekabeti kısıtlayıcı
anlaşma/uyumlu eylemin ürün özelinde gerçekleşeceği varsayımından hareketle ve
geçmiş tarihli Kurul kararları doğrultusunda teşebbüsler tarafından satışı en yüksek
miktarda gerçekleştirilen C25 türü hazır beton ve “Yozgat il merkezi ve Sorgun” coğrafi
pazarı esas alınmıştır. Bu doğrultuda teşebbüslerin hazır beton fiyatlarının seyrine
aşağıdaki grafikte yer verilmektedir.
20-15/215-107
40/62
Grafik 1: COŞKUNLAR BETON ve IRGATOĞLU BETON12’un 2016-2018 Yılları Arası C-25 türü Hazır
Beton Satış Fiyatları (TL)
(174) Grafik 1 incelendiğinde Ocak 2016-Aralık 2017 döneminde teşebbüslerin satış
fiyatlarının genel olarak benzer seviyelerde ve yatay seyrettiği, 2018 yılı Ocak ayından
itibaren ise fiyatların belirgin şekilde yükseldiği görülmektedir. Fiyatlarda 2018 yılından
itibaren görülen yükselişin diğer teşebbüslerle birlikte oluşturulan mevcut dosya konusu
anlaşma nedeniyle meydana geldiği kabul edildiğinde, fiyat seyrinin COŞKUNLAR
BETON ve IRGATOĞLU BETON arasında önceki dönemlerde olması muhtemel bir
anlaşma/uyumlu eyleme işaret etmediği sonucuna varılmıştır.
(175) Dolayısıyla COŞKUNLAR BETON ile IRGATOĞLU BETON arasında paylaşılan çeşitli
tarihlere ilişkin nihai müşterilere sunulan fiyat teklif formlarının teşebbüsler arasında
önceki dönemlerde var olan bir anlaşma/uyumlu eyleme işaret etmediği, anılan belgelerin
dosya kapsamında incelenen diğer teşebbüslerle olan anlaşma çerçevesinde paylaşılan
bilgiler olarak değerlendirilmesi gerektiği kanaatine ulaşılmıştır.
I.4.2. 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi Bakımından Yapılan Değerlendirme13
(176) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi uyarınca “Belirli bir mal veya hizmet piyasasında
doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan
veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar,
uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri” yasaklanmaktadır.
Mezkûr madde hükmü kapsamında rakipler arasındaki rekabeti kısıtlayıcı bir anlaşma
bakımından yapılacak değerlendirmede; öncelikle rakip teşebbüsler arasında bir
anlaşmanın varlığı tespit edilmekte, sonrasında söz konusu anlaşmanın rekabeti
kısıtlama amacının veya etkisinin bulunup bulunmadığı değerlendirilmektedir. Rekabeti
12 IRGATOĞLU BETON’un Çalatlı ve Sorgun’da iki tesisi bulunmaktadır. Çalatlı Yozgat merkeze yakın
konumda bulunan tesis olmakla birlikte tabloda iki tesise de ayrı ayrı yer verilmiştir.
13 GÜVEN BETON ve SORGUN EMEK BETON yapı itibarıyla birbirinin benzeri olduğu için aksi
belirtilmedikçe yapılan değerlendirmeler ayrı ayrı her iki teşebbüs ve bu teşebbüslerin kurucuları için
geçerlidir.
Ağırlıklı Ortalama Satış Fiyatları
Coşkunlar Beton Irgatoğlu Beton (Çalatlı) Irgatoğlu Beton (Sorgun)
Kaynak: Teşebbüsler tarafından gönderilen bilgiler çerçevesinde yapılan hesaplamalar
20-15/215-107
41/62
kısıtlayıcı amaç ya da etki söz konusuysa, anlaşma sonucunda ortaya çıkacak rekabetçi
faydaların belirlenmesi, bu faydaların anlaşmanın rekabeti kısıtlayıcı etkilerinden daha
fazla olup olmadığının ortaya konulması, bir başka ifade ile 4054 sayılı Kanun’un 5.
maddesi çerçevesinde muafiyetten yararlanıp yararlanamayacağının tespit edilmesi
gerekmektedir.
(177) Rekabet Hukukunda anlaşma kavramı, Borçlar Hukuku’nun konusunu oluşturan
sözleşmelerden daha geniş yorumlanmakta ve bağlayıcı olma, yazılı şekil,
yükümlülüklerin ifa edilmemesi halinde uygulanacak yaptırımın düzenlenmesi yahut
yürürlük koşulları gibi herhangi bir şekil şartı aranmamaktadır. Anlaşma olarak
nitelendirilebilecek bir ihlalden bahsedebilmek için teşebbüslerin ortak bir amaç veya
sonuca yönelik niyetlerinin örtüştüğünü ve bu amaca yönelik bağlılığın bilinçli olduğunu
göstermek gerekmektedir. Teşebbüslerin ortak bir amaca yönelik niyetlerinin bilinçli
olarak örtüşmesi anlaşmanın varlığını göstermek için yeterli olmaktadır.
(178) Dosya konusu iddialara yönelik olarak yapılan başvuruda Yozgat ilinde faaliyet gösteren
hazır beton üreticilerinin aralarında anlaşarak tek fiyat uyguladıkları ve rekabetçi yapının
oluşmasını engelledikleri belirtilerek hazır beton fiyatlarının maliyetlerde değişiklik
olmamasına rağmen 150 TL/m³ seviyelerinden 175 TL/m³ seviyelerine çıkardıkları ifade
edilmektedir.
(179) Dosya kapsamında teşebbüsler arasında rekabeti kısıtlayıcı bir anlaşma olup
olmadığının tespit edilebilmesi amacıyla önaraştırma ve soruşturma sürecinde yerinde
incelemeler geçekleştirilmiştir. Yerinde incelemelerde elde edilen belgeler
değerlendirildiğinde, özellikle Belge 13, Belge 17, Belge 19, Belge 21, Belge 27’nin
doğrudan soruşturma tarafı teşebbüsler arasında gerçekleştirilmiş olan toplantılara ve bu
toplantılarda alınan kararlara ilişkin olduğu anlaşılmaktadır. Söz konusu belgeler hazır
beton üretimi ve satışına ilişkin kararlar olup doğrudan teşebbüslerin ortak bir amaç veya
sonuca yönelik niyetlerinin örtüştüğünü ve bu amaca yönelik bağlılıklarını açıkça
göstermektedir.
(180) Öte yandan teşebbüslerin birbirleriyle iletişim halinde olması, teşebbüsler arasında ürün
fiyatı, miktar bilgisi, müşteri bilgisi, vade seçenekleri vb. rekabetçi açıdan hassas bilgi
paylaştıklarını gösteren çok sayıda Belge olması ve ortak satış için iki farklı teşebbüs
kurduklarının tespit edilmesi hususları da dikkate alındığında teşebbüsler arasında bir
anlaşmanın varlığı tartışmasızdır. Bu çerçevede dosya sürecinde elde edilen bilgi ve
belgeler doğrultusunda teşebbüsler arasındaki anlaşmanın mahiyetinin açıklığa
kavuşturulması ve sonrasında rekabeti kısıtlayıcı niteliği bakımından değerlendirilme
yapılması gerekmektedir.
(181) Dosya kapsamında gerek önaraştırma gerek soruşturma safhasında elde edilen belgeler
neticesinde Yozgat il merkezinde hazır beton üretimi ve satışı alanında faaliyet gösteren
IRGATOĞLU BETON, TAMER BETON, COŞKUNLAR BETON ve KOÇ BETON’un 2018
yılı Mart ayında GÜVEN BETON adında sadece satış ve pazarlama alanında faaliyet
gösteren bir teşebbüs kurdukları, Sorgun ilçesinde faaliyet gösteren IRGATOĞLU
BETON, EKİCİLER BETON ve ÜÇ YILDIRIM BETON’un yine 2018 yılı Mart ayında
SORGUN EMEK BETON adında sadece satış ve pazarlama alanında faaliyet gösteren
bir teşebbüs kurdukları anlaşılmaktadır.
(182) Soruşturma sürecinde Yozgat il merkezinde ve Sorgun ilçesinde faaliyet gösteren hazır
beton müşterileri ile görüşmeler yapılmış ve teşebbüs yetkilileri tarafından benzer
hususlar beyan edilmiştir. Yapılan görüşmelerde, GÜVEN BETON ve SORGUN EMEK
BETON oluşumları öncesinde farklı teşebbüslerden farklı fiyatlara hazır beton tedarik
edebildikleri, sonrasında birlik olarak adlandırdıkları bu oluşumlara yönlendirildikleri
20-15/215-107
42/62
belirtilmiştir. GÜVEN BETON’dan hazır beton alan bir teşebbüsün projesine farklı
teşebbüsler tarafından hazır beton dökümü gerçekleştirildiği, benzer şekilde SORGUN
EMEK BETON’dan alınan hazır betonun da farklı teşebbüsler tarafından döküldüğü ifade
edilmektedir.
(183) Soruşturma tarafı teşebbüsler tarafından yapılan savunmalarda ise GÜVEN BETON ve
SORGUN EMEK BETON’u kurmalarındaki amacın büyük müşterilerin taleplerini
karşılamaya yönelik merkezi bir satış noktası oluşturarak maliyet tasarrufu ve etkinlik
sağlama olduğu beyan edilmektedir.
(184) Önaraştırma ve soruşturma sürecinde elde edilen belgeler, Yozgat merkezde faaliyet
gösteren hazır beton üreticisi teşebbüsler ile GÜVEN BETON arasında, Sorgun ilçesinde
faaliyet gösteren teşebbüsler ile SORGUN EMEK BETON arasında fiyat, satış miktarı,
satış yapılan hazır beton türü, stok miktarı vb. stratejik bilgilerin sıklıkla paylaşıldığını
dolayısıyla aralarında yoğun bir ilişki olduğunu göstermektedir.
(185) Yerinde incelemeler esnasında elde edilen, Yozgat il merkezinde faaliyet gösteren
teşebbüsler ile ilgili olan özellikle Belge 13 ve Belge 14, Sorgun ilçesinde faaliyet
gösteren teşebbüslerle ilgili olan özellikle Belge 19, Belge 20 ve Belge 21 teşebbüsler
arasındaki anlaşmanın mahiyeti bakımından önemli belgelerdir.
(186) Belge 13 ve Belge 14’te hazır beton üretimi ve satışına ilişkin alınan birtakım kararlar yer
almaktadır. Buna göre yalnızca iki santral üretim yapacak, üretici teşebbüslere ait bazı
araçlar GÜVEN BETON tarafından kiralanacak, kararlar dört teşebbüsün belirlediği
kişilerce onaylanacaktır. Ayrıca Yozgat il merkezinden köylere yapılacak hazır beton
satışlarında uygulanacak birim fiyat ve pompa bedelleri ile hangi üreticinin hazır beton
dökümünü gerçekleştireceği belirlenmektedir. Anılan belgelerden Yozgat il merkezinde
faaliyet gösteren tek teşebbüsün GÜVEN BETON olacağı, nihai tüketiciler bakımından
alternatif kalmayacağı, teşebbüsler arasında fiyat tespiti ve bölge paylaşımının yapıldığı
anlaşılmaktadır.
(187) Belge 19, Belge 20 ve Belge 21’de EKİCİLER BETON, IRGATOĞLU BETON ve ÜÇ
YILDIRIM BETON arasında yapılan toplantılar ve alınan kararlara ilişkindir. Belge 19
SORGUN EMEK BETON tarafından yapılan satışlardan elde edilen nakit gelirin
EKİCİLER BETON, IRGATOĞLU BETON ve ÜÇ YILDIRIM BETON arasında
paylaşılacağına ilişkindir. Belge 20’de ise hazır beton türü özelinde Sorgun ilçe merkezi
ve köylere uygulanacak fiyat tarifesi yer almaktadır. Anılan belgeler incelendiğinde gelir
paylaşımı, ödeme yöntemi, hazır beton türü özelinde uygulanacak fiyatlar, vade koşulları
vb. hususlara yönelik ayrıntılı düzenlemeler yapıldığı görülmektedir. Belge 21’de ise ÜÇ
YILDIRIM BETON, IRGATOĞLU BETON ve EKİCİLER BETON’un hazır betonun
satışına ve SORGUN EMEK BETON’un idaresine ilişkin bir takım hususlar üzerinde
anlaştıkları görülmektedir. Satışı gerçekleştirecek olan merkez ofis için ÜÇ YILDIRIM
BETON, IRGATOĞLU BETON ve EKİCİLER BETON tarafından temsilciler atanacağı ve
bu temsilcilere münferiden görev talimatı verilemeyeceği, üç teşebbüsün de alınan ortak
kararlar doğrultusunda hareket etmeleri gerektiğinin kararlaştırıldığı anlaşılmaktadır.
(188) Yine Belge 17’den SORGUN EMEK BETON tarafından yapılan satışlardan elde edilen
gelirlerin belirli aralıklarla hisseleri oranında ÜÇ YILDIRIM BETON, IRGATOĞLU
BETON ve EKİCİLER BETON ile paylaşılacağı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla SORGUN
EMEK BETON’un anılan üç teşebbüsün ortak satış kanalı olarak faaliyet gösterdiği
kanaati oluşmuştur.
(189) Öte yandan hazır beton müşterisi teşebbüs yetkilileri ile yapılan görüşmelerde de birlik
olarak GÜVEN BETON ve SORGUN EMEK BETON kastedilerek hazır beton tedarik
etmek istediklerinde birliğe yönlendirildikleri, aradaki kalite farkına rağmen kendilerine
20-15/215-107
43/62
seçim şansı tanınmadığı, birlik kurulduktan sonra alternatifsiz kalındığı ve pazarlık
güçlerinin ortadan kalktığı ifade edilmiştir.
(190) Yukarıda yer alan bilgi ve belgeler ile yapılan görüşmelerde elde edilen bilgiler
doğrultusunda Yozgat il merkezinde faaliyet gösteren üreticiler tarafından kurulan
GÜVEN BETON’un ve Sorgun ilçesinde faaliyet gösteren üreticiler tarafından kurulan
SORGUN EMEK BETON’un ilgili teşebbüslerin ortak satış noktası şeklinde faaliyet
gösterdiği tespit edilmiştir.
(191) Alıcılar üreticilerden rekabete dayalı farklı fiyatlar alabilirken kurulan ortak satış sistemi
neticesinde tek bir fiyat almak durumunda kalabileceklerdir. Ortak satış anlaşmaları ile
ilgili olarak, AB Komisyonu’nun “Yatay İşbirliği Anlaşmalarına İlişkin Rehber”14
(Rehber)’inde bu anlaşmaların çok çeşitli şekillerde rekabet sorunları yaratabileceği;
ortak satışla ilgili anlaşmaların genellikle rakiplerin fiyatlandırma politikalarını koordine
etmeyi amaçladığı, fiyat rekabetini ortadan kaldırabileceği ve hatta bir sipariş paylaşma
sistemi çerçevesinde toplam mal arzını da kısıtlayabileceği ifade edilmiştir. Ayrıca böyle
bir anlaşmanın, tarafların fiyatlarının koordine olmasına neden olduğunun kabul edilmesi
durumunda, taraflar ortak satış kanalı dışında doğrudan satış gerçekleştirseler bile
anlaşmanın rekabeti kısıtlama amacı taşıma olasılığının yüksek olduğu ifade edilmiştir.
(192) Rehber’de yer alan değerlendirmeler Kurul tarafından 30.04.2013 tarih ve 13-24/326-
RM(6) sayı ile kabul edilen Yatay İşbirliği Anlaşmaları Hakkında Kılavuz (Kılavuz)’da da
benzer şekilde yer almaktadır. Buna göre, ortak satış anlaşmalarının fiyat tespiti, arz
kısıtı, pazar ve müşteri paylaşımına yol açabildiği ve genellikle rakiplerin fiyatlandırma
politikalarını koordine etmeyi amaçladığı belirtilmektedir. Ayrıca herhangi bir yatırıma
sahip olmayıp sadece bir satış biriminden ibaret olan bir ortak ticarileştirme
anlaşmasının15 gizli kartel olma ihtimali olduğuna yer verilmektedir.
(193) Bu çerçevede ortak satış anlaşması, maliyet tasarrufu ve etkinlik sağlama gerekçesiyle
teşebbüsler arasında fiyat tespiti yapılmasının, pazar ve müşteri paylaşımının, arz
kısıtlamasının bir aracı olarak ortaya çıkabilecek, bir başka ifade ile teşebbüsler
arasındaki bir karteli gizleyici nitelikten ibaret olabilecektir. Bu doğrultuda ortak satış
anlaşmasının maliyet tasarrufu ve etkinlik kazanımı sağlamak için mi yoksa kartel
oluşturmak amacıyla mı yapıldığının tespit edilmesi gerekmektedir.
(194) Bu noktada yapılacak tespit bakımından anlaşma doğrultusunda taraflar arasında alınan
kararların yanı sıra paylaşılan bilgilerin niteliği ve kapsamı yol gösterici olacaktır. Zira
bilgi değişimi, rekabetin kısıtlanması sonucunu doğurabileceği gibi teşebbüslerin ve
tüketicilerin daha etkin karar almalarına imkân tanıma potansiyeline de sahiptir.
(195) Bilgi değişimi, teşebbüsler arasında bilgi asimetrisi sorununu ortadan kaldırmak,
teşebbüslerin kendilerini rakipleriyle kıyaslamasına imkân tanımak, talebin
istikrarsızlığından kaynaklanan maliyetleri düşürmek suretiyle çeşitli etkinlik kazanımları
sağlayabilir.
(196) Öte yandan rakipler arası bilgi değişimi, tarafların birbirlerinin faaliyetlerini kontrol etme
aracı olarak kullanılmak suretiyle fiyat tespiti, arz kısıtı gibi üst antlaşmaların delili olarak
kabul edilebildiği gibi bir üst antlaşma olmasa dahi tek başına da rekabeti sınırlayıcı
etkiler doğurabilmektedir.
(197) Kılavuz teşebbüsler arasında bilgi değişiminin birçok şekilde gerçekleşebileceğini ifade
etmektedir. Bilgi, rakipler arasında doğrudan veya meslek kuruluşları gibi teşebbüs
14 Guidelines on the applicability of Article 101 of the Treaty on the Functioning of the European Union to
horizontal co-operation agreements, 14.1.2011, 2011/C 11/01.
15 Ortak satış anlaşmaları ticarileştirme anlaşmaları altında yer almaktadır.
20-15/215-107
44/62
birlikleri, pazar araştırma kuruluşları ve benzeri üçüncü taraflar veya teşebbüslerin
tedarikçi ya da dağıtım ağı yoluyla dolaylı olarak paylaşılabilir.
(198) Her ne kadar rekabete duyarlı bilgiler ilgili piyasaya ve ürüne göre farklılık gösterebilse
de genel olarak fiyata, miktara, müşterilere, maliyetlere, cirolara, satışlara, alımlara,
kapasiteye, ürün niteliklerine, pazarlama planlarına, risklere, yatırımlara, teknolojilere,
Ar-Ge programlarına vb. konulara ilişkin bilgilerin rekabete duyarlı olduğu kabul
edilmektedir. Fiyat ve miktara ilişkin bilgiler, stratejik niteliği en yüksek bilgilerdir. Bu tip
bilgilerin rakipler arasında değişimi verilerin paylaşılması, tarafların rekabetçi güdülerinin
azaltılması suretiyle rekabetçi davranışlarının koordinasyonuna, dolayısıyla rekabeti
kısıtlayıcı etkiler doğmasına yol açabilmektedir.
(199) Nitekim Kılavuz’da teşebbüsler arası bilgi değişiminin fiyat ve miktar tespiti amacını
taşıyan bir anlaşma niteliği taşıdığında kartel olarak değerlendirileceği, üzerinde
uzlaşılan kurallara uyulup uyulmadığının takibinin yapılması amacıyla kartelin işleyişini
kolaylaştıran bilgi değişimlerinin de kartelin bir parçası olarak değerlendirileceği
belirtilmektedir. Ayrıca teşebbüslerin gelecekte uygulamayı planladıkları fiyat, üretim ya
da satış miktarı gibi rekabete duyarlı bilgileri aralarında değişmesi, genellikle fiyat ya da
miktar tespiti amacı taşıdığı için kartel olarak değerlendirileceği kabul edilmektedir.
(200) Bu çerçevede maliyet tasarrufu ve etkinlik sağlamak için yapılmış olan bir ortak satış
anlaşmasında, taraflar arasındaki bilgi paylaşımının söz konusu etkinlikleri sağlamak için
duyulan ihtiyaçtan fazla olmaması gerekir. Bunun yanı sıra taraflar arasında paylaşılan
bilgilerin maliyet tasarrufu ve etkinlik kazanımlarına ne şekilde katkıda bulunduğunun
taraflarca açıklanması beklenir.
(201) Yerinde incelemelerde elde edilen bilgi ve belgeler incelendiğinde teşebbüslerin çeşitli
tarihlerde aralarında toplantı yaptıkları ve bu toplantılarda, hazır beton üretimi, satış
miktarı, gelir paylaşımı, ortak satış için kurulan teşebbüsün işleyişi, bireysel olarak karar
alınamayacağı, ileriye dönük olarak uygulanacak fiyatlar vb. stratejik unsurlar üzerinde
karar aldıkları (Belge 13, 17, 19, 21, 27) anlaşılmaktadır. Anılan belgeler ortak satış
anlaşmasına ilişkin yukarıda yer verilen rekabetçi endişeleri doğrudan gösterecek
niteliktedir.
(202) Yine SORGUN EMEK BETON tarafından EKİCİLER BETON, IRGATOĞLU BETON ve
ÜÇ YILDIRIM BETON ile paylaşılan geleceğe yönelik fiyat listeleri (Belge 20, 29) de
teşebbüsler arasındaki anlaşmanın ortak satış anlaşmasının ötesinde olduğunu açıkça
göstermektedir. Bunun yanı sıra GÜVEN BETON tarafından, satış yapılan hazır beton
türü, miktarı, birim fiyatı, pompa bedeli, sevk raporu (Belge 4, 5, 6,7, 10) bilgilerinin
müşteri özelinde ve güncel olarak üretici teşebbüslerle paylaşıldığı görülmektedir.
Benzer şekilde SORGUN EMEK BETON tarafından satış fiyatı, miktarı, borç/alacak
bakiyelerinin ve cari hareket bilgilerinin üretici teşebbüslerle sıklıkla paylaşılmasının
(Belge 22, 23, 24, 25, 26, 30, 31) rekabetçi açıdan etkinlik kazanımı ile açıklanamayacağı
kanaatine ulaşılmıştır.
(203) Bu çerçevede yerinde incelemelerde elde edilen ve Bölüm 2.3.1.’de yer verilen belgeler
incelendiğinde Yozgat il merkezi ve Sorgun ilçesinde ayrı ayrı olmak üzere gerek üretici
teşebbüslerin birbirleri arasında gerek üretici teşebbüsler ile satış ve pazarlama amacıyla
kurulan teşebbüsler arasında güncel fiyatlar, maliyet, satış miktarı, satış türü, müşteri
bilgisi, sevkiyat raporu, borç/alacak bilgisi, peşin ve vadeli satış bilgilerinin sıklıkla
paylaşıldığı anlaşılmaktadır.
(204) Belgelerin tamamı birlikte değerlendirildiğinde, teşebbüslerin pazarlama ve satış
faaliyetlerini GÜVEN BETON ve SORGUN EMEK BETON üzerinden gerçekleştirdiği,
GÜVEN BETON ve SORGUN EMEK BETON’un hazır beton satış faaliyetlerini belirli
20-15/215-107
45/62
aralıklarla üretici teşebbüslerle paylaştığı, dolayısıyla paylaşılan bilgiler doğrultusunda
teşebbüsler arasındaki anlaşmanın takibinin yapıldığı değerlendirilmektedir. Nihayetinde
rakip teşebbüsler bakımından stratejik öneme sahip olan bilgilerin güncel olarak, yoğun
bir şekilde ve teşebbüs özelinde hazırlanarak paylaşılması, teşebbüsler arasındaki
rekabeti kısıtlayıcı anlaşmanın delili niteliği taşımakta, bu nedenle de maliyet tasarrufu
ve etkinlik sağlama amacıyla bağdaşmamaktadır.
(205) Bu doğrultuda GÜVEN BETON ve SORGUN EMEK BETON’un TAMER BETON, KOÇ
BETON, COŞKUNLAR BETON, IRGATOĞLU BETON, EKİCİLER BETON ve ÜÇ
YILDIRIM BETON arasındaki anlaşmanın, taraflar arasında genel olarak fiyat bilgilerinin,
satış miktarlarının ve türlerinin, müşteri verilerinin, vade koşullarının, gelir bilgilerinin,
sıklıkla ve teşebbüs özelinde paylaşılması ve doğrudan fiyat tespiti, pazar ve müşteri
paylaşımına yönelik belgeler olması nedeniyle “kartel” olarak değerlendirilmesi gerektiği
sonucuna ulaşılmaktadır.
(206) Karteller; fiyat tespiti, müşterilerin, sağlayıcıların, bölgelerin ya da ticaret kanallarının
paylaşılması, arz miktarının kısıtlanması veya kotalar konması, ihalelerde danışıklı
hareket konularında, rakipler arasında gerçekleşen rekabeti sınırlayıcı anlaşma ve
uyumlu eylemler olarak tanımlanmaktadır16. Birlikte fiyat tespiti, pazar ve müşteri
paylaşımı ve arzın kontrolüne ilişkin anlaşmaların amacının rekabetin kısıtlanması
olduğu, bu amacın ilk bakışta görülebilecek kadar açık olduğu kabul edilmekte ve bu tür
anlaşmaların genel olarak amaç bakımından rekabeti kısıtlayıcı oldukları
değerlendirilmektedir17. Rekabeti kısıtlama amacı bulunan bir anlaşma doğası gereği 4.
madde kapsamında ihlal teşkil ettiğinden, söz konusu anlaşmanın pazardaki fiili veya
potansiyel etkilerinin incelenmesine gerek bulunmamaktadır.
(207) Soruşturma tarafları, hazır beton pazarında faaliyet gösteren rakip teşebbüslerdir. Dosya
kapsamında elde edilen bilgi ve belgeler, SORGUN EMEK BETON ve GÜVEN BETON
aracılığıyla teşebbüslerin faaliyetlerini ortak bir noktadan gerçekleştirmek üzere
anlaştığını açık bir şekilde göstermektedir. Diğer belgelerın yanı sıra özellikle Belge 13,
Belge 19 ve Belge 21, söz konusu anlaşmasının çerçevesini ortaya koymaktadır.
Anlaşma çerçevesinde Yozgat il merkezinde GÜVEN BETON’un Sorgun ilçesinde ise
SORGUN EMEK BETON’un hazır beton satışı noktasında tek teşebbüs konumuna
geldiği görülmektedir. Nihai müşteriler talep ettikleri hazır betona Yozgat il merkezinde
GÜVEN BETON, Sorgun ilçesinde ise SORGUN EMEK BETON aracılığıyla tek fiyat
üzerinden ulaşmakta ve fiyat rekabeti ortadan kalkmaktadır. Yine dosya kapsamında
elde edilen bilgi ve belgeler teşebbüslerin serbest piyasa koşullarında her bir teşebbüs
tarafından özgürce belirlenmesi beklenen satış fiyatı, miktarı, ödeme seçenekleri, vade
koşulları gibi hususları birlikte belirlediğini ve bölge paylaşımı yapıldığını açıkça
göstermektedir. Ayrıca SORGUN EMEK BETON ve GÜVEN BETON tarafından güncel
olarak tutulan ve tüm teşebbüslerle paylaşılan bilgiler doğrultusunda anlaşma konusu
hususların takibinin yapıldığı ve cezai yaptırımlarının denetlendiği değerlendirilmektedir.
(208) Bu kapsamda kartel olduğu değerlendirilen TAMER BETON, KOÇ BETON,
COŞKUNLAR BETON, IRGATOĞLU BETON, EKİCİLER BETON, ÜÇ YILDIRIM
BETON, SORGUN EMEK BETON ve GÜVEN BETON arasındaki anlaşmanın amaç
bakımından rekabeti kısıtlayıcı nitelik taşıdığı ve 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi
kapsamında ihlal teşkil ettiği açıktır. Doğası gereği rekabet karşıtı olan söz konusu
16 Ceza Yönetmeliği, 3. madde
17 Guidelines on the application of the Article 101(3) of the Treaty (AB Muafiyet Kılavuzu), Official Journal
C 101, 27.04.2004, s.100, para.23; Muafiyetin Genel Esaslarına İlişkin Kılavuz (Muafiyet Kılavuzu), s.2,
para. 8.
20-15/215-107
46/62
anlaşmanın pazardaki fiili ya da potansiyel etkilerinin incelenmesine gerek
bulunmamaktadır.
(209) Karteller, yukarıda yer verildiği üzere fiyat tespiti, arz miktarının kısıtlanması, bölge ve
müşteri paylaşımı gibi hususlar üzerinde rakipler arasında gerçekleştirilen yatay
anlaşmalar olarak ortaya çıkan ihlal türlerindendir. Bu doğrultuda kartel üyesi
teşebbüsler, faaliyet gösterdikleri pazarda tek fiyat üzerinden satış yapabilecekleri gibi
belirli bölgeleri paylaşmak suretiyle birbirlerinin bölgesine satış yapmama yolunu da
tercih edebilmektedirler. Taraflar doğrudan kendi satış ve ticari politikalarını bu yönde
değiştirerek kartelin amacına ulaşabilecekleri gibi, araştırma ve geliştirme anlaşmaları,
üretim anlaşmaları, ortak satış anlaşmaları vb. şekilde işbirliği anlaşmaları yoluyla da bu
amaca ulaşabileceklerdir. Ancak ikinci durumda belirtilen anlaşmalar yoluyla aynı
pazarda farklı teşebbüsler tarafından gerçekleştirilen anlaşmaların tek bir kartelin
parçaları mı yoksa ayrı ayrı karteller mi olduğu hususu ortaya çıkmaktadır.
(210) Bu noktada dosya konusu eylemler bakımından değerlendirilmesi gereken husus;
tarafları TAMER BETON, KOÇ BETON, COŞKUNLAR BETON, IRGATOĞLU BETON,
EKİCİLER BETON, ÜÇ YILDIRIM BETON, SORGUN EMEK BETON, GÜVEN BETON
olan tek bir kartel mi, yoksa tarafları Yozgat il merkezinde faaliyet gösteren TAMER
BETON, KOÇ BETON, COŞKUNLAR BETON, IRGATOĞLU BETON, GÜVEN BETON
olan ve tarafları Sorgun ilçesinde faaliyet gösteren IRGATOĞLU BETON, EKİCİLER
BETON, ÜÇ YILDIRIM BETON, SORGUN EMEK BETON olan iki farklı kartel mi
olduğudur. Dosya kapsamında elde edilen bilgi ve belgeler, teşebbüsler arasındaki
iletişim, anlaşmanın tarafları, satış yapılan bölgeler vb. hususlar incelenerek söz konusu
husus açıklığa kavuşturulabilecektir.
(211) Bu doğrultuda Yozgat il merkezinde faaliyet gösteren teşebbüsler tarafından oluşturulan
GÜVEN BETON ve Sorgun ilçesinde faaliyet gösteren teşebbüsler tarafından oluşturulan
SORGUN EMEK BETON’un kuruluş tarihleri, ortaklık yapıları, hazır beton satışı
yaptıkları bölgeler önem arz etmektedir.
(212) Kuruluş tarihlerine bakıldığında GÜVEN BETON’un 08.03.2018 tarihinde, SORGUN
EMEK BETON’un da 06.03.2018 tarihinde ticaret siciline tescil edildiği görülmektedir.
Aynı ürün pazarında, yapı olarak aynı şekilde faaliyet gösteren iki farklı teşebbüsün
kuruluş tarihlerinin iki gün ara ile olması ortak bir anlaşma neticesinde söz konusu
kararların alındığına işaret etmektedir.
(213) İkinci olarak teşebbüslerin ortaklık ve yönetim yapıları da gösterge teşkil edecektir.
GÜVEN BETON’un ve SORGUN EMEK BETON’un ortaklık yapıları incelendiğinde resmi
olarak farklı şahıslar görünmekle birlikte, GÜVEN BETON’un ortakları ile TAMER
BETON, KOÇ BETON, COŞKUNLAR BETON, IRGATOĞLU BETON’un ortakları
arasında akrabalık ilişkisi olduğu, SORGUN EMEK BETON’un ortakları ile de yine
IRGATOĞLU BETON, EKİCİLER BETON, ÜÇ YILDIRIM BETON’un ortakları arasında
akrabalık ilişkisi olduğu tespit edilmiştir. Söz konusu husus SORGUN EMEK BETON ve
GÜVEN BETON’u oluşturan tarafların aynı kartel çerçevesinde bir araya geldiklerine dair
ciddi bir emare içermektedir. Bunun yanı sıra her iki teşebbüs için de (…..)’ın temsile
yetkili olarak atanan kişi olduğu görülmektedir.
(214) (…..)’ın GÜVEN BETON şirket müdürü olarak belgelerde ismi geçmesinin yanı sıra
SORGUN EMEK BETON’un faaliyetleri ile ilgili olarak 09.05.2018 tarihinde konuşulan
konuların yer aldığı Belge 19 incelendiğinde, ilgili toplantı tutanağının altında imzası
bulunan kişilerden birinin yine (…..) olduğu anlaşılmaktadır. Ayrıca her iki teşebbüsün
(SORGUN EMEK BETON ve GÜVEN BETON) ortaklığında IRGATOĞLU BETON ile
ilişkili kişilerin bulunması da dikkat çekmektedir. Bu durum da GÜVEN BETON ve
20-15/215-107
47/62
SORGUN EMEK BETON’un aynı anlaşma çerçevesinde kurulduğu ve yönetildiği
kanaatini desteklemektedir.
(215) Son olarak soruşturma tarafı teşebbüslerin tek bir kartel etrafında bir araya geldiklerinin
kabul edilmesi durumunda SORGUN EMEK BETON ve GÜVEN BETON’un bölge
paylaşımı dolayısıyla satış yaptıkları yerlerin kesişmemesi beklenebilir. Bu çerçevede İlk
olarak SORGUN EMEK BETON ve GÜVEN BETON’dan satış gerçekleştirdikleri
il/ilçe/mahalle bilgileri talep edilmiş ve karşılaştırılmıştır. SORGUN EMEK BETON
tarafından gönderilen bilgilerde teşebbüsün satışlarının tamamının Sorgun’a yapıldığı
görülmektedir. GÜVEN BETON’un satış yaptığı bölgeler incelendiğinde ise farklı ilçelere
satış yapıldığı18 görülmekle birlikte Sorgun ilçesine satış bulunmamaktadır.
(216) İkinci olarak GÜVEN BETON’da yapılan yerinde incelemeler esnasında elde edilen ve
SORGUN EMEK BETON tarafından EKİCİLER BETON, IRGATOĞLU BETON ve ÜÇ
YILDIRIM BETON’a e-posta yoluyla gönderildiği anlaşılan köy fiyat listeleri
karşılaştırılmıştır. Yapılan karşılaştırmada da hazırlanan listelerde yer alan köy
isimlerinde kesişme olmadığı tespit edilmiştir.
(217) Yukarıda yer verilen bilgi ve değerlendirmeler doğrultusunda, soruşturmaya taraf
teşebbüslerin tek bir kartel oluşturdukları, Yozgat il merkezinde GÜVEN BETON Sorgun
ilçesinde ise SORGUN EMEK BETON aracılığıyla bölge paylaşımında ve fiyat tespitinde
bulundukları sonucuna ulaşılmıştır.
I.4.3. 4054 sayılı Kanun’un 5. Maddesi Bakımından Yapılan Değerlendirme
(218) Yapılan incelemeler çerçevesinde dosya konusu anlaşmanın rekabeti kısıtlama amacı
taşıdığı ve dolayısıyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında ihlal teşkil ettiği
sonucuna ulaşımıştır. 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi ile yasaklanan rekabeti kısıtlayıcı
anlaşmalar belirli şartları sağlaması durumunda anılan Kanun’un 5. maddesi ile bu
yasaklamadan muaf tutulmaktadır.
(219) Kanun belli tip veya türdeki rekabeti kısıtlayıcı anlaşmaları 5. madde koruması dışında
bırakan bir düzenleme ihtiva etmemektedir. Teorik olarak 5. maddede yer alan koşulları
sağlayan her türlü rekabeti kısıtlayıcı anlaşma ve hüküm muafiyet korumasından
faydalanabilir. Fakat gerek hukuken gerek iktisadi olarak doğası gereği rekabeti aşırı
ölçüde sınırladıkları ve rekabet üzerindeki olumsuz etkilerini bertaraf edecek nitelikte
ekonomik faydalar yaratabilme ihtimallerin oldukça düşük olduğu varsayılan
anlaşmaların muafiyet koşullarını sağlama ihtimalinin görece düşük olduğu kabul
edilmektedir.
(220) Rekabet hukukunda yasaklanan, rekabeti bozucu anlaşma türlerinin başında kartel
anlaşmaları gelmektedir. Uygulamada, bu durum, genellikle, fiyat tespiti, arz miktarının
kısıtlanması, pazar paylaşımı, müşteri veya bölgelerin bölüşümü, ihalelerde danışıklı
hareket edilmesi veya bunların bileşimi ile gerçekleştirilmektedir. Karteller rekabeti
sınırlamakla birlikte telafi niteliğinde herhangi bir somut fayda ortaya çıkarmamaktadırlar.
Aksine fiyatların rekabetçi seviyenin üzerine çıkmasını sağladıklarından tüketicilere ve
topluma zarar vermektedirler. Fiyat artışı neticesinde tüketiciler ya hizmeti hiç satın
alamamakta ya da aynı mal veya hizmeti daha yüksek bir fiyattan satın almaktadırlar. Bu
şekilde tüketici refahında ve dolayısıyla toplumsal refahta bir azalma gerçekleşirken
sadece kartel üyelerinin refahında bir artış olmaktadır.
(221) Bu çerçevede, soruşturmaya konu rekabet ihlallerine ilişkin olarak 4054 sayılı Kanun’un
5. maddesi kapsamında re’sen muafiyet değerlendirmesi yapılması durumunda, söz
18 GÜVEN BETON tarafından Yozgat merkez yanı sıra Şefaatli ve Yerköy ilçelerine de satış yapılmaktadır.
20-15/215-107
48/62
konusu davranışların “mal veya hizmetlerin üretim veya dağıtımı ile hizmetlerin
sunulmasında yeni gelişme ve iyileşmelerin ya da ekonomik veya teknik gelişmenin
sağlanması” gibi bir sonuç doğurmadığı, ayrıca soruşturmaya konu eylemler sonucu
ortaya çıkan faydanın tamamen kartel üyeleri lehine etki doğurması sebebiyle ve
tüketicilerin bu uygulamalardan önemli zararlar görmesi nedenleriyle söz konusu
anlaşmalara muafiyet tanınması mümkün değildir.
I.4.4. Savunmalar ve Bunlara İlişkin Değerlendirmeler
I.4.4.1. Tarafların Savunmaları
Yozgat İl Merkezinde Faaliyet Gösteren Teşebbüslere Ait Savunmalar
GÜVEN BETON
(222) Teşebbüs tarafından yapılan savunmalar kapsamında;
Rakip teşebbüslerin bir araya gelerek yeni bir teşebbüs kurmalarının tek başına
rekabeti sınırlayıcı bir anlaşmanın tarafı oldukları sonucunu doğurmayacağı,
dolayısıyla hazır beton üreticileri tarafından kurulan GÜVEN BETON'un 4054
sayılı Kanun'un 7. maddesi çerçevesinde incelenmesi gerektiği, 4054 sayılı
Kanun'un 7. maddesi kapsamında yapılacak değerlendirme sonucunda GÜVEN
BETON’u kuran teşebbüslerin cirolarının 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin
Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ (2010/4 sayılı Tebliğ)
kapsamında öngörülen ciro eşiklerini aşmayacağı, dolayısıyla GÜVEN BETON’un
kuruluş işleminin Kurul'un iznine tabi olmayan bir devralma işlemi niteliğinde
olduğu, gerek 4054 sayılı Kanun'un 7. maddesinin gerekse 2010/4 sayılı Tebliğin
7. maddesinin rakip teşebbüsler arasındaki yoğunlaşma işlemlerini rakip olmayan
teşebbüsler arasındaki yoğunlaşma işlemlerinden farklı değerlendirilmesine
imkân tanımadığı, GÜVEN BETON’un kuruluş işleminin de bu çerçevede
değerlendirilmesi gerektiği,
GÜVEN BETON’un kuruluş işleminin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi
kapsamında değerlendirilmesi durumunda da, GÜVEN BETON’un kuruluş
amacının rekabeti kısıtlamak olmadığı, GÜVEN BETON’un yasal prosedürlere
uygun ve aleni bir şekilde kurulmasının da rekabeti kısıtlama amacının olmadığını
destekler nitelikte olduğu, GÜVEN BETON’un kuruluş amacının özellikle satışların
azaldığı dönemlerde hazır betonun bireysel pazarlama maliyetlerine
katlanılmaksızın ortak bir şekilde pazarlanması olduğu, GÜVEN BETON’un
ortaklarından aldığı hazır betonun yeniden satışını gerçekleştirdiği ancak
ortakların hazır betonlarının tamamını GÜVEN BETON’a satma zorunluluklarının
bulunmadığı, yine aynı şekilde müşterilerinde GÜVEN BETON veya GÜVEN
BETON’un ortakları olan diğer herhangi bir teşebbüsten hazır beton alma
özgürlüğüne sahip olduğu, GÜVEN BETON’un kuruluşu öncesinde var olan
fiyatların GÜVEN BETON’un kuruluşundan sonra da çevre ilçelere kıyasla ciddi
anlamda bir değişikliğe uğramadığı, GÜVEN BETON’un kurulmasıyla birlikte
sınırlı dahi olsa rekabeti engelleyici herhangi bir etkinin tespitinin Soruşturma
Bildiriminde yer almadığı, dolayısıyla yürütülmekte olan soruşturmanın geçmiş
Kurul kararları paralelinde 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesinin 3. fıkrası uyarınca
sonuçlandırılmasının uygun olacağı
ifade edilmiştir.
TAMER BETON
(223) Teşebbüs tarafından yapılan savunmalar kapsamında;
20-15/215-107
49/62
Soruşturma Bildiriminin bazı bölümlerinde teşebbüslerin rekabet ihlali içerisinde
olduklarının tespit edildiği, bazı bölümlerinde ise rekabetin kısıtlanma şüphesinin
bulunduğu ifadelerinin yer aldığı, henüz soruşturmanın başında ve herhangi bir
savunma alınmaksızın yapılan “tespit edilmiştir” değerlendirmesinin masumiyet
karinesine ve Kurum’un soruşturma açıldığının kamuoyuna duyurulması
aşamasında belirttiği “Kamuoyunun Rekabet Kurulu kararları hakkında
bilgilendirilmesi kapsamında yapılan bu açıklamalar, hakkında soruşturma açılan
teşebbüslerin ya da teşebbüs birliklerinin 4054 sayılı Kanun’u ihlal ettikleri, Kanun
kapsamında ceza yaptırımı ile karşı karşıya kaldıkları veya kalacakları şeklinde
yorumlanamaz.” ifadelerine aykırı olduğu,
Soruşturma Bildirimi ile 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlal edildiğinin ifade
edildiği ancak 4. maddenin hangi bentlerinin ihlal edildiğine yönelik net bir
tanımlama yapılmadığı, soruşturma konusu şikâyet başvurusunun teşebbüslerin
hazır beton fiyatlarında birliktelik yaptıklarına ilişkin olmasına rağmen bu hususla
ilgili herhangi bir belgenin ortaya konulamadığı, dolayısıyla 4054 sayılı Kanun'un
"Kurulun Soruşturmaya Başlaması" başlıklı 43. maddesinin ihlal edildiği,
GÜVEN BETON’un kurulması ve işletilmesi işleminin 4054 sayılı Kanun’un 4.
maddesi kapsamında bir ihlal olarak değerlendirilemeyeceği, bu işlemin aynı
Kanun’un 7. maddesi kapsamında bir yoğunlaşma işlemi olduğu ve 2010/4 sayılı
Tebliğ uyarınca ciro eşiklerinin aşılmamasından dolayı bildirime tabi bir
yoğunlaşma işlemi olmadığı,
GÜVEN BETON’un kuruluş işleminin 7. madde kapsamında değerlendirilmesi
görüşünün saklı tutulması kaydıyla 4. madde kapsamında yapılacak bir
değerlendirme durumunda dahi GÜVEN BETON’u kuran teşebbüslerin amacının
rekabeti kısıtlamak olmadığı gibi rekabeti kısıtlayıcı herhangi bir etkinin de
meydana gelmediğinin görüleceği, GÜVEN BETON’un asıl kuruluş amacının
Ankara-Sivas Hızlı Tren Projesi'nin yüklenicileri olan Yapı Merkezi İnş. ve San.
A.Ş. ve ÖZKAR İnş. San. ve Tic. A.Ş.'ye etkin bir biçimde hazır beton tedariki
sağlayabilmek olduğu, ortak pazarlama teşebbüsü olarak GÜVEN BETON’un
kurulmasının uzak noktalardaki müşterilere hazır beton temin edilirken katlanılan
maliyetlerin azaltılmasına ve etkinlik kazanımlarına sebep olduğu, GÜVEN
BETON’u kuran teşebbüslerin ürettiği hazır betonun tamamını GÜVEN BETON’a
satma yükümlülüklerinin bulunmadığı ve GÜVEN BETON’un kurulmasından
sonra da müşterilerine doğrudan satış yapmaya devam ettikleri, aynı şekilde
müşterilerin de hazır beton satın alırken istedikleri teşebbüsü seçebildikleri, bu
hususlar hakkında Soruşturma Bildiriminde de herhangi bir tespit veya iddianın
yer almadığı, dolayısıyla rekabeti kısıtlayıcı herhangi bir amaç ve etkinin
bulunmadığı,
Yozgat ili genelinde hazır beton fiyatları karşılaştırıldığında soruşturma tarafı
olmayan teşebbüslerin fiyatlarının soruşturma tarafı teşebbüslerin fiyatlarından
fazla olduğunun görüleceği, GÜVEN BETON’un kurulmuş olmasının bu durumu
değiştirmediği, bu hususun da rekabetin kısıtlanmadığına yönelik bir gösterge
olarak kabul edilebileceği,
GÜVEN BETON’un kurulmasının 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında
değerlendirilecek olması durumunda dahi sağlanan maliyet avantajları ve etkinlik
kazanımları bakımından 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi kapsamında muafiyet
alabilecek nitelikte bir işlem olduğu,
20-15/215-107
50/62
Ortak pazarlama uygulaması kapsamında pazarlama ve tedarik planlarının tek bir
noktadan yapılması ile taşıma maliyetleri fazla olan hazır betonun nakliyesinde
ciddi tasarruflar sağlanacağı, dolayısıyla muafiyetin ilk koşulunun sağlandığı,
GÜVEN BETON’un kurulması ile birlikte rekabetin ortadan kalkmadığı,
müşterilerin hazır beton tedariki için tek bir kanal kullanmasının işlem maliyetlerini
azalttığı
ifade edilmiştir.
IRGATOĞLU BETON
(224) Teşebbüs tarafından yapılan savunmalar çerçevesinde;
GÜVEN BETON'un ve SORGUN EMEK BETON'un kurulması işlemlerinin 4054
sayılı Kanun'un 7. maddesi kapsamında birer devralma işlemi olduğu, yeni bir
şirket kurulması işleminin bu şirketi kuran teşebbüsler arasında bir
anlaşma/uyumlu eylemin olduğunun açıkça gösterilemeyip yalnız bu
teşebbüslerinin rakip olması gerekçesiyle 4054 sayılı Kanun'un 4. maddesi
kapsamında ele alınmasının doğru olmayacağı, dolayısıyla 4054 sayılı Kanun'un
4. maddesi kapsamında bir değerlendirme yapılabilmesi için şirketi kuran
teşebbüsler arasında rekabeti kısıtlamaya yönelik bir niyet birlikteliği olduğunun
ispatlanmasının gerektiği, bu açıklamalar ışığında GÜVEN BETON ve SORGUN
EMEK BETON'un kurulması işlemlerinin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi
kapsamında değerlendirilmesinin yerinde olacağı,
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve 2010/4 sayılı Tebliğ kapsamında yapılacak
bir değerlendirme neticesinde GÜVEN BETON ve SORGUN EMEK BETON’u
kuran teşebbüslerin cirolarının eşik altında kaldığının görüleceği, dolayısıyla bu
kuruluş işlemlerinin bildirime tabi olmadığı, bildirime tabi olmayan
birleşme/devralma işlemleri hakkında yapılacak 4. madde değerlendirilmesinin
4054 sayılı Kanun ile bildirime tabi olmayan işlemlere karşı sağlanan hukuki
korumaya aykırı olacağı,
Soruşturma Bildiriminde 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında bir
amaç/etki değerlendirilmesi yapılmadığı, bu şirketlerin rakip teşebbüsler
tarafından kurulmuş olmasının doğrudan 4054 sayılı Kanun'un 4. maddesi
kapsamında rekabet ihlali olarak değerlendirildiği, ancak ortakların bu şirketleri
kurma amaçlarının rekabeti kısıtlamak olduğuna dair herhangi bir tespite yer
verilmediği, etki analizi bakımından da bu şirketlerin kurulması ile birlikte
şirketlerin faaliyet gösterdiği bölgelerde rekabetin azaldığına dair herhangi bir
tespitte bulunulmadığı, önceki dönemlerde olduğu gibi bu iki şirketin kurulması
sonrasındaki dönemde de hazır beton fiyatlarının il genelinde en düşük Yozgat
merkez ve Sorgun ilçelerinde uygulanmaya devam edildiği, GÜVEN BETON ve
SORGUN EMEK’in sektörün içerisinde bulunduğu ekonomik zorlukları hafifletmek
amacıyla kurulduğu ve bu şirketlerin kurulması ile etkinlik kazanımı sağlandığı
ifade edilmiştir.
KOÇ BETON
(225) Teşebbüs tarafından yapılan savunmalar kapsamında;
Soruşturma Bildiriminde yer alan tespitlerin KOÇ BETON’un rekabeti kısıtlayıcı bir
anlaşmanın tarafı olduğunu göstermediği, delillerin Kurul’un yerleşik içtihadına
aykırı olarak birbirleriyle tutarsız olduğu,
20-15/215-107
51/62
Soruşturma Bildiriminde soruşturma açılmasının temel dayanağının TAMER
BETON, COŞKUNLAR BETON, KOÇ BETON ve IRGATOĞLU BETON’un ortak
bir teşebbüs olarak GÜVEN BETON’u kurmaları olduğunun anlaşıldığı, ancak
rakip teşebbüsler tarafından ortak bir şirket kurulmasının doğrudan rekabet ihlali
anlamına gelmeyeceği, dolayısıyla 4. madde kapsamında yapılan incelemenin
hatalı olduğu, bu işlemin bir yoğunlaşma işlemi olarak nitelendirilmesi ve 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamında incelenmesi gerektiği, 4054 sayılı
Kanun’un 7. maddesi kapsamında yapılacak inceleme sonucunda ise bu işlemin
2010/4 sayılı Tebliğ kapsamında ciro eşiklerini aşmadığının ve dolayısıyla
bildirime tabi olmadığının görüleceği,
GÜVEN BETON’un kurulması işleminin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi
kapsamında incelenmesi durumunda dahi amaç ve/veya etki bakımından
değerlendirme yapılmasının gerektiği, GÜVEN BETON’un kurulma amacının
rekabeti kısıtlamak olmadığı ve sonrasında da bu işlemin rekabeti kısıtlayıcı
herhangi bir etki doğurmadığı, GÜVEN BETON’un kurulma amacının hızlı tren
inşaatında faaliyet gösteren firmalar gibi büyük ölçekli firmalara daha uygun fiyatlı
hazır beton temin etmek olduğu, teşebbüslerin GÜVEN BETON’a kendi rızaları ile
ortak oldukları, ortak olan teşebbüslerin yüklü miktarda satış yaptıkları
müşterilerine dahi satışlarını GÜVEN BETON üzerinden geçekleştirmek zorunda
olmadıkları ve istedikleri müşterilere satış yapmak hususunda serbest oldukları,
benzer şekilde müşterilerin de diledikleri hazır beton üreticisi teşebbüsten veya
GÜVEN BETON’dan hazır beton tedarik etme konusunda özgür oldukları, etki
bakımından da rekabeti kısıtlayıcı herhangi bir sonucun ortaya çıkmadığı,
Soruşturma Bildiriminde GÜVEN BETON'un kurulması ile birlikte il merkezindeki
hazır beton pazarında rekabetin kısıtlandığı ve azaldığına ilişkin herhangi bir
delilin ortaya konulmadığı
ifade edilmiştir.
COŞKUNLAR BETON
(226) Teşebbüs tarafından yapılan savunmalar çerçevesinde;
Soruşturma Bildirimi ile 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin tam olarak yerine
getirilmediği, Soruşturma Bildiriminde iddia konusu ihlalin 4. madde kapsamında
olduğu şeklinde genel bir çerçeve belirlenmek suretiyle soyut bir şekilde ifade
edildiği, 4. maddenin hangi bendinin ihlal edildiğine dair herhangi bir açıklamaya
yer verilmediği, dolayısıyla hangi hususlar bakımından suçlandıklarının net olarak
anlaşılamadığı,
Soruşturma açılmasına dayanak olan iddiaların rakip teşebbüslerin fiyat birlikteliği
yaptığına ilişkin olmasına rağmen bu husus hakkında Soruşturma Bildiriminde
herhangi bir tespitin yer almadığı,
GÜVEN BETON’un kuruluş amacının rekabeti kısıtlamak olmadığı ve rekabeti
kısıtlayıcı hiçbir etkinin de ortaya çıkmadığı, GÜVEN BETON’un kuruluş amacının
maliyet avantajlarından yararlanmak, etkinlik yaratmak ve müşterilere daha uygun
koşullarda hazır beton temin etmek olduğu, GÜVEN BETON üzerinden hazır
beton alış veya satış hususlarında hazır beton satıcısı teşebbüslere veya
müşterilere herhangi bir zorlama yapılmadığı, tüm alım satım işlemlerinin
rekabetçi bir ortamda sürdürülmeye devam edildiği, Kurul’un yerleşik içtihadına
göre rekabet ihlallerinin açık bir şekilde ortaya konulduğu hallerde dahi 4054 sayılı
20-15/215-107
52/62
Kanun’un 9. maddesinin 3. fıkrası uyarınca teşebbüslere ihlale ne şekilde son
vereceklerine ilişkin görüş yazısı tebliğ edilmek suretiyle ihlalin sonlandırılabildiği,
bu kapsamda GÜVEN BETON’un kurulması işlemine yönelik yürütülmekte olan
soruşturmanın ekonomik açıdan sektörün geçirdiği zor koşullar da göz önüne
alınarak herhangi bir idari para cezası uygulanmaksızın 4054 sayılı Kanun’un 9.
maddesinin 3. fıkrası kapsamında sonuçlandırılmasının yerinde olacağı
ifade edilmiştir.
Sorgun İlçesinde Faaliyet Gösteren Teşebbüslere Ait Savunmalar
SORGUN EMEK BETON
(227) Teşebbüs tarafından yapılan savunmalar dairesinde;
Soruşturma Bildiriminde SORGUN EMEK BETON’un kuruluş işleminin 4054 sayılı
Kanun’un 4. maddesini ihlal eder nitelikte olduğunun ifade edildiği, ancak
SORGUN EMEK BETON’un kurulmasının ve kurulduktan sonra yürüttüğü
faaliyetlerin ne şekilde 4. madde kapsamında ihlal teşkil ettiğinin yeterince açık
değerlendirilmediği, dolayısıyla hangi hususlar hakkında savunma yapılması
gerektiğinin tam olarak anlaşılamadığı, buna karşın 4054 sayılı Kanun'un "Kurulun
Soruşturmaya Başlaması" başlıklı 43. maddesinde soruşturma sürecinin
başlayabilmesi için Kurul tarafından soruşturma yazısı ile birlikte iddiaların türü ve
niteliği hakkında yeterli bilginin ilgili taraflara gönderilmesi gerektiğinin
düzenlendiği,
SORGUN EMEK BETON’un herhangi bir gizli işbirliğine girilmeksizin kurulduğu
ve rekabet üzerinde olumsuz bir etki yaratmadığı,
Kurulun 23.02.2017 tarih ve 17-08/100-43 sayılı kararı ile rakiplerin bir başka
rakibi arzını kısması ve fiyatlarını arttırması konusunda ayrıntılı kâr
hesaplamalarıyla ikna etmeye çalışmaları ve hatta bu konuda tehdit etmelerinin
dahi rekabet ihlali olarak değerlendirilmediği, dolayısıyla rakip teşebbüslerin aleni
bir şekilde ortak bir teşebbüs kurmasının 4054 sayılı Kanun’u ihlal eder nitelikte
olamayacağı, Yine Kurul'un aldığı 24.11.2016 tarih ve 16-41/667-300 sayılı karar
ile beş yıllık süre içerisinde gerçekleştirilen 24 adet rekabete hassas bilgi
paylaşımının süreklilik arz etmeyen münferit eylemler olarak görüldüğü, bu tür
Kurul kararı örneklerin arttırılabileceği, herhangi bir ihlalin varlığı kabul
edilmemekle birlikte bu Kurul kararlarının göz önünde bulundurulmasının
gerektiği,
İhlalin varlığı kabul edilmemekle birlikte, herhangi bir ihlal tespit edilmesi halinde
hazır beton sektörünün ciddi ekonomik sıkıntılar içinde bulunmasından dolayı
4054 sayılı Kanun’un 9. maddesinin 3. fıkrası kapsamında yapılacak bir
değerlendirmenin yerinde olacağı,
SORGUN EMEK BETON’un kuruluş işleminin esasen 4054 sayılı Kanun’un 7.
maddesi kapsamında incelenmesi gerektiği, yapılacak inceleme neticesinde bu
işlemin 2010/4 sayılı Tebliğ’de belirtilen ciro eşiklerinin aşılmaması nedeniyle
bildirime tabi olmadığının görüleceği,
SORGUN EMEK BETON’un kuruluş amacının rekabeti engellemek olmadığı,
SORGUN EMEK BETON’a ortak olunması hususunda teşebbüslere karşı
herhangi bir zorlama olmadığı gibi hazır beton satışlarını istedikleri müşterilere
istedikleri fiyattan satma serbestisine sahip oldukları, yine aynı şekilde
müşterilerin de istedikleri teşebbüsten hazır beton temin etmelerinin önünde
20-15/215-107
53/62
herhangi bir engel bulunmadığı, dolayısıyla SORGUN EMEK BETON’un kuruluşu
ile rekabetin kısıtlanma amacının taşınmadığı ve böyle bir etkinin de meydana
gelmediği,
Sorgun ilçesinde çevre ilçelere ve merkeze kıyasla hazır beton fiyatlarının genel
olarak düşük olduğu ve bu fiyatlarda SORGUN EMEK BETON’un kurulması
sonrasında bir sapma yaşanmadığı, Sorgun ilçesinde hazır beton temin etmek
isteyen bir müşterinin Yozgat merkezden de hazır beton satın alabildiği, tüm
bunların rekabetin kısıtlanmadığına ilişkin birer delil olarak değerlendirilmesi
gerektiği,
ifade edilmiştir.
EKİCİLER BETON
(228) 4054 Teşebbüs tarafından yapılan savunmalar çerçevesinde;
Soruşturma Bildiriminde, ÜÇ YILDIRIM BETON, EKİCİLER BETON ve
IRGATOĞLU BETON’un rekabeti kısıtlayıcı nitelikte bir anlaşma içerisinde
olduklarının ifade edildiği ancak hangi konuda anlaştıklarına dair bir açıklamanın
bulunmadığı,
Rakip teşebbüslerin bir araya gelerek yeni bir şirket kurmasının tek başına 4054
sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlal edildiği anlamına gelmeyeceği, bu işlemin
amaç ve/veya etki bakımından değerlendirilmesinin gerektiği, ancak böyle bir
değerlendirmenin Soruşturma Bildiriminde yer almadığı, dolayısıyla yalnız
SORGUN EMEK BETON’un kurulması işleminin 4054 sayılı Kanun’un 4.
maddesinin ihlal edildiği sonucunu doğurmayacağı, bu işlemin 4054 sayılı
Kanun’un 7. maddesi kapsamında incelenmesi gerektiği, 4054 sayılı Kanun’un 7.
maddesi kapsamında yapılacak bir değerlendirme sonucunda ise işlemin 2010/4
sayılı Tebliğ kapsamında ciro eşiklerinin altında kaldığının görüleceği,
SORGUN EMEK BETON’un kuruluş amacının rekabeti kısıtlamak değil,
satışlarda meydana gelen azalma sonucunda eldeki iş gücünün, araçların, makine
ve teçhizatların daha verimli ve etkin bir şekilde kullanılabilmesi için ortak bir
pazarlama sistemi kurmak olduğu, SORGUN EMEK BETON’u kuran
teşebbüslerin hazır beton satışlarını sadece SORGUN EMEK BETON üzerinden
gerçekleştirmesinin zorunlu olmadığı, bu teşebbüslerin diledikleri zaman
müşterilerine doğrudan satış yapabildikleri, aynı şekilde müşterilerin de hazır
beton temin etmek istedikleri teşebbüsleri diledikleri gibi seçebildikleri,
SORGUN EMEK BETON’un kurulmasında rekabetin kısıtlanma amacı olmadığı
gibi, etki analizi yapılması halinde Sorgun ilçesinde yapılan satışlar incelendiğinde
teşebbüsler arasında fiyatların farklılaştığının ve SORGUN EMEK BETON’un
kurulmasından önceki piyasa fiyatlarının SORGUN EMEK BETON kurulduktan
sonra da aynı şekilde devam ettiğinin görüleceği, dolayısıyla EKİCİLER
BETON’un 4054 sayılı Kanun’u ihlal eder nitelikte herhangi bir eylemde
bulunmadığı
ifade edilmiştir.
IRGATOĞLU BETON
(229) Hem Yozgat merkezde hem de Sorgun ilçesinde faaliyet gösteren IRGATOĞLU BETON
tarafından yapılan savunmaya yukarıda yer verildiği için tekrara düşmemek adına burada
yer verilmemiştir.
20-15/215-107
54/62
ÜÇ YILDIRIM BETON
(230) Teşebbüs tarafından yapılan savunmalar kapsamında;
Soruşturma Bildiriminin bazı bölümlerinde soruşturma tarafı teşebbüslerin rekabet
ihlali içerisinde olduklarının tespit edildiği, bazı bölümlerinde ise rekabetin
kısıtlanma şüphesinin bulunduğunun ifade edildiği, henüz soruşturmanın başında
ve herhangi bir savunma alınmaksızın yapılan “tespit edilmiştir”
değerlendirmesinin masumiyet karinesine ve Kurum’un soruşturma açıldığının
kamuoyuna duyurulması aşamasında belirttiği “Kamuoyunun Rekabet Kurulu
kararları hakkında bilgilendirilmesi kapsamında yapılan bu açıklamalar, hakkında
soruşturma açılan teşebbüslerin ya da teşebbüs birliklerinin 4054 sayılı Kanun’u
ihlal ettikleri, Kanun kapsamında ceza yaptırımı ile karşı karşıya kaldıkları veya
kalacakları şeklinde yorumlanamaz.” ifadelerine aykırı olduğu,
Soruşturma Bildirimi ile 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlal edildiğinin ifade
edildiği ancak 4. maddenin hangi bentlerinin ihlal edildiğine yönelik net bir
tanımlamanın yapılmadığı, soruşturma konusu şikâyet başvurusunun
teşebbüslerin hazır beton fiyatlarında birliktelik yaptıklarına ilişkin olmasına
rağmen bu hususla ilgili herhangi bir belgenin ortaya konulamadığı, dolayısıyla
4054 sayılı Kanun'un "Kurulun Soruşturmaya Başlaması" başlıklı 43. maddesi
uyarınca yapılan Soruşturma Bildirimi ile soruşturmanın açılma sebebinin net
olarak ortaya konulmadığı,
SORGUN EMEK BETON’un kurulması ve işletilmesinin 4054 sayılı Kanun’un 4.
maddesi kapsamında bir ihlal olarak değerlendirilemeyeceği, bu işlemin 7. madde
kapsamında bir yoğunlaşma işlemi olduğu ve 2010/4 sayılı Tebliğ uyarınca ciro
eşiklerinin aşılmamasından dolayı bildirime tabi bir yoğunlaşma işlemi olmadığı,
SORGUN EMEK BETON’un kuruluş işleminin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi
kapsamında değerlendirilmesi görüşünün saklı tutulması kaydıyla 4. madde
kapsamında yapılacak bir değerlendirme durumunda dahi SORGUN EMEK
BETON’u kuran teşebbüslerin amaçlarının rekabeti kısıtlamak olmadığı gibi
rekabeti kısıtlayıcı herhangi bir etkinin de meydana gelmediğinin görüleceği,
SORGUN EMEK BETON’un asıl kuruluş amacının Ankara-Sivas Hızlı Tren
Projesi'nin yüklenicileri olan Yapı Merkezi İnş. ve San. A.Ş. (YAPI MERKEZİ) ve
Özkar İnş. San. ve Tic. A.Ş.'ye (ÖZKAR) etkin bir biçimde hazır beton tedariki
sağlayabilmek olduğu, ortak pazarlama şirketi olarak SORGUN EMEK BETON’un
kurulması ile teşebbüslerin uzak noktalardaki müşterilere hazır beton temin
ederken katlandığı maliyetlerin azaltılabildiği ve etkinlik kazanımlarının
sağlanabildiği, SORGUN EMEK BETON’u kuran teşebbüslerin ürettikleri hazır
betonun tamamını SORGUN EMEK BETON’a satma yükümlülüklerinin
bulunmadığı, SORGUN EMEK BETON’un kurulmasından sonra da müşterilerine
doğrudan satış yapmaya devam ettikleri, aynı şekilde müşterilerin de hazır beton
satın alırken istedikleri teşebbüsü seçebildikleri, bu hususlar hakkında Soruşturma
Bildiriminde herhangi bir tespit veya iddianın yer almadığı, dolayısıyla rekabeti
kısıtlayıcı herhangi bir amaç ve etkinin bulunmadığı,
Yozgat ili genelinde hazır beton fiyatları karşılaştırıldığında soruşturma tarafı
olmayan teşebbüslerin fiyatlarının soruşturma tarafı teşebbüslerin fiyatlarından
fazla olduğunun görüleceği, SORGUN EMEK BETON’un kurulmuş olmasının bu
durumu değiştirmediği, bu hususun da rekabetin kısıtlanmadığına yönelik bir
gösterge olarak kabul edilmesi gerektiği,
20-15/215-107
55/62
SORGUN EMEK BETON’un kurulmasının 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi
kapsamında değerlendirilecek olması durumunda dahi sağlanan maliyet
avantajları ve etkinlik kazanımları bakımından 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi
kapsamında muafiyet alabilecek nitelikte olduğu,
Ortak pazarlama uygulamasının pazarlama ve tedarik planlarının tek bir noktadan
yapılması ile taşıma maliyetleri fazla olan hazır betonun nakliyesinde ciddi
tasarruflar sağlayacağı, dolayısıyla muafiyetin ilk koşulunun sağlandığı,
Hazır beton müşterilerinin sipariş için tek bir kanalı kullanmalarının işlem
maliyetlerini azaltacağı, dolayısıyla müşterilerin fayda sağlaması koşulunun da
yerine getirildiği ve SORGUN EMEK BETON’un kurulması ile rekabetin ortadan
kalmadığı dolayısıyla muafiyetin tüm koşullarının sağlandığı
ifade edilmiştir.
I.4.4.2. Savunmalara İlişkin Değerlendirmeler
(231) Teşebbüsler tarafından sunulan Savunmalar incelendiğinde gerek Yozgat il merkezinde
faaliyet gösteren teşebbüslerin gerek Sorgun ilçesinde faaliyet gösteren teşebbüslerin
benzer hususları dile getirdikleri görülmektedir. Bu çerçevede teşebbüsler tarafından
yapılan savunmalar;
Soruşturma Bildiriminde ihlalin tanımı hakkında yeterli değerlendirmenin
bulunmaması nedeniyle savunma hakkının kısıtlandığı,
4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi çerçevesinde yapılan değerlendirmenin hatalı
olduğu, dolayısıyla Kanun’un 7. maddesi çerçevesinde yoğunlaşma işlemi olarak
değerlendirilmesi gerektiği,
Teşebbüslerin GÜVEN BETON ve SORGUN EMEK BETON’u kurmalarındaki
amacın beton pazarlama ve dağıtım faaliyetlerini etkin biçimde sağlamak olduğu,
Teşebbüslerin amaçlarının rekabeti kısıtlamak olmadığı ve rekabeti kısıtlayıcı
etkinin de doğmadığı, fiyatların çevre ilçelerdeki fiyatlara göre sürekli daha düşük
seviyelerde olduğu,
Uygulama 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında değerlendirilse dahi
ortak pazarlama sistemi niteliğinde olduğu ve oluşan maliyet tasarrufları ve etkinlik
kazanımları nedeniyle Kanun’un 5. maddesi çerçevesinde muafiyetten
yararlanabileceği,
Teşebbüslerin bireysel olarak da satışlarına devam edebildiği, rekabeti kısıtlayıcı
etkisinin bulunmadığı,
4054 sayılı Kanun’un 9/3 maddesi kapsamında görüş yazısı gönderilebileceği
şeklinde dört başlık olarak sınıflandırılabilir. Savunmalara yönelik olarak yapılan
değerlendirmelere ilgili başlıklar altında aşağıda yer verilmektedir.
Soruşturma Bildiriminde ihlalin tanımı hakkında yeterli değerlendirmenin
bulunmaması nedeniyle savunma hakkının kısıtlandığı savunması
(232) Soruşturma Bildirimi kapsamında, önaraştırma raporunda yer verilen ve soruşturma
açılmasına esas teşkil eden tüm belgelere yer verildiğinden, teşebbüsün ileri sürdüğü
üzere; iddiaların türü ve niteliği hakkında yeterli bilgi ortaya konulmaması ve savunma
hakkının kısıtlanması gibi bir durum söz konusu olmamıştır.
20-15/215-107
56/62
Teşebbüslerin GÜVEN BETON ve SORGUN EMEK BETON’u kurmalarındaki
amacın beton pazarlama ve dağıtım faaliyetlerini etkin biçimde sağlamak olduğu
savunması
(233) Teşebbüslerin faaliyet gösterdikleri alanda pazarlama ve dağıtım faaliyetlerini etkin
biçimde sağlamaya çalışmaları olağan bir durumdur. Teşebbüslerin yeni yatırımlar
yapması, üretimde kullanılan makine ve teçhizatları iyileştirmesi, personellerin
donanımını artırması gibi etkinlik kazanmaya yönelik bireysel davranışları rekabet
hukuku bakımından genel olarak sorun teşkil etmemektedir. Ancak etkinlik kazanmak
amacıyla yapılan teşebbüsler arası işbirliği anlaşmaları bazı durumlarda rekabeti
kısıtlayıcı nitelikte olabilmektedir. Bu doğrultuda teşebbüslerin, rakiplerin fiyatlarını
koordine etmeye, piyasadaki arz miktarını belirlemeye, bölge paylaşımı yapmaya yönelik
iş birliklerinde anlaşmanın etkinlik sağlamaya ilişkin olduğundan bahsetmek mümkün
olmayacaktır.
(234) Teşebbüsler tarafından GÜVEN BETON ve SORGUN EMEK BETON’un kuruluşundaki
amacın beton pazarlama ve dağıtım faaliyetlerini etkin biçimde sağlamak olduğu iddia
edilse de değerlendirmeler kapsamında yer verilen fiyat tespitine, üretim miktarına, satış
bilgisine, ödeme bilgilerine, vade tutarlarına, müşteri bilgisine, stok bilgilerine, sevkiyat
raporlarına ilişkin çok sayıda belgeden de anlaşılacağı üzere, söz konusu iddianın kabul
edilebilir olmadığı açıktır.
(235) Öte yandan teşebbüsler tarafından GÜVEN BETON ve SORGUN EMEK BETON’un
kuruluşundaki amacın Ankara-Sivas Hızlı Tren Projesi'nin yüklenicileri olan YAPI
MERKEZİ ve ÖZKAR’a etkin bir biçimde hazır beton tedarikini sağlayabilmek olduğu da
savunulmuştur. Bu hususun kabul edilmesi durumunda GÜVEN BETON ve SORGUN
EMEK BETON’un satışlarının çoğunluğunun öncelikle anılan iki şirkete yapılmış olması
beklenir. GÜVEN BETON’un 2018 yılı ve 2019 yılı Mart ayına kadar olan satış verileri
incelendiğinde toplam satışlarının (…..)’lik kısmı anılan iki teşebbüse yapılırken (…..)’lik
kısmı farklı teşebbüslere yapılmıştır. SORGUN EMEK BETON bakımından ise toplam
satışların (…..)’lik kısmı anılan iki teşebbüse (…..)’lik kısmı ise farklı teşebbüslere
gerçekleştirilmiştir.
(236) Öte yandan SORGUN EMEK BETON ve GÜVEN BETON’un kurulmasındaki temel amaç
YAPI MERKEZİ ve ÖZKAR’a yapılacak satışlarda etkinlik sağlamak ise ilk satışların
ağırlıklı olarak anılan iki teşebbüse olması da beklenebilir. Ancak GÜVEN BETON’un
kurulduktan sonraki 28.04.2018 ve 07.05.2018 tarihli ilk satışları incelendiğinde toplam
(…..) m3’lük satışın yalnızca (…..) m3’ü anılan iki teşebbüse yapılmış, kalanı ise
savunmada belirtildiği şekliyle uzak mesafeli yerlere değil Yozgat merkeze yapılmıştır.
SORGUN EMEK BETON’un Mart ve Nisan aylarındaki toplam (…..) m3’lük satışları
içerisinden anılan iki teşebbüse yapılmış satış bulunmamaktadır.
(237) Dosya kapsamında yer verilen bilgi ve belgelerin yanı sıra GÜVEN BETON ve SORGUN
EMEK BETON’un satış verilerinden de anlaşılacağı üzere, anılan iki teşebbüsün maliyet
ve etkinlik sağlama amacıyla kurulmadığı açık olup bu yönde getirilen savunmaların
kabul edilemeyeceği sonucuna ulaşılmıştır.
Teşebbüslerin amaçlarının rekabeti kısıtlamak olmadığı ve rekabeti kısıtlayıcı
etkinin de doğmadığı, fiyatların çevre ilçelerdeki fiyatlara göre sürekli daha düşük
seviyelerde olduğu savunması
(238) Teşebbüslerin amaçlarının rekabeti kısıtlamak olmadığı savunmasına ilişkin olarak
belirtilmesi gereken husus, “amaç” kavramı ile kastedilenin, anlaşmanın taraflarının öznel
niyetleri olmadığı, “amaç” kavramının, anlaşmanın, uygulanacağı ekonomik ve hukuki
koşulların göz önünde bulundurulduğunda ortaya çıkan nesnel amaca tekabül ettiğidir.
20-15/215-107
57/62
Diğer taraftan, her dava için gerekli olmamakla birlikte rekabet otoritesi tarafların niyetini
de dikkate alabilecektir19.
(239) Birlikte fiyat tespiti, pazar ve müşteri paylaşımı ve arzın kontrolüne ilişkin anlaşmaların
amacının rekabetin kısıtlanması olduğunun ilk bakışta görülebilecek kadar açık olduğu
ve rekabetin normal işleyişine kâfi derecede zararlı olduğu kabul edilmekte ve bu tür
anlaşmaların genel olarak amaç bakımından rekabeti kısıtlayıcı oldukları
varsayılmaktadır. AB Muafiyet Kılavuzunda da belirtildiği üzere20, söz konusu varsayımın
temeli, bu tür anlaşmaların rekabet kuralları ile ulaşılmaya çalışılan hedefleri tehlikeye
attığını ve piyasada olumsuz etkileri olduğunu gösteren deneyimlere dayanmaktadır. Bu
doğrultuda en önemli rekabet ihlallerinin başında gelen kartellerin rekabeti kısıtlayıcı
amaç taşıyan anlaşmaların da başında olduğu ve kartellerin tüketici zararına neden
olduğu rekabet hukuku teori ve uygulamasında sabittir. Bu doğrultuda kartel niteliği
taşıdığı tespit edilen ve amaç bakımından rekabeti kısıtlayıcı olan dosya konusu anlaşma
bakımından ayrıca bir etki analizine yer verilmesine gerek bulunmamaktadır.
(240) Öte yandan tarafların savunmaları incelendiğinde, rekabeti kısıtlayıcı etki doğmadığı
yönündeki savunmalarda, fiyatların çevre ilçelerdeki fiyatlara oranla daha düşük
seviyelerde olduğu, çevre ilçelerdeki teşebbüslerin hazır beton fiyatları ile anlaşma
öncesinde ve sonrasında soruşturma taraflarının hazır beton fiyatları arasında
karşılaştırma yapılmadığı ifade edilmektedir. Ancak 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi
kapsamında Kanun’un ihlal edilip edilmediğinin belirleyicisi, diğer teşebbüslerin fiyatları
ile yapılacak olan karşılaştırma değil, amaç veya etkisi bakımından rekabeti kısıtlayıcı
nitelikte ortaya çıkan teşebbüsler arası herhangi bir anlaşmanın varlığıdır. Bir başka
ifadeyle, anlaşma tarafı teşebbüslerin fiyatlarının çevre ilçelerdeki teşebbüslerin
fiyatlarından düşük olması, rekabeti kısıtlayıcı bir anlaşmanın varlığı gerçeğini
değiştirmemektedir.
(241) Diğer taraftan, anlaşmanın etki doğurup doğurmadığı hususu bakımından önemle
belirtilmelidir ki etki sadece anlaşma sonrası fiyatların yükselmesi şeklinde ortaya
çıkmamaktadır. Dosya kapsamında SORGUN EMEK BETON ve GÜVEN BETON’un,
teşebbüslerin kendileri tarafından da belirtildiği üzere, ortak satış noktası olarak faaliyet
göstermesi müşterilerin farklı fiyatlara ve tercih ettikleri tedarikçiye doğrudan
ulaşamamasına dolayısıyla teşebbüsler arasındaki fiyat ve hizmet rekabetinin ortadan
kalkmasına neden olmaktadır. Dolayısıyla ayrıca bir analize gerek olmadan
teşebbüslerin bir yılın üzerinde bir süredir devam eden ortak satış faaliyetlerinin, fiyat
rekabetinin ortadan kalkmasına yol açmak suretiyle de etki doğurduğunu söylemek
mümkündür.
(242) Bunun yanı sıra, hazır beton üretildiği andan belirli bir süre geçtikten sonra özelliğini
yitirmekte ve belirli bir mesafenin ötesine taşınamamaktadır. Kurul kararlarında yol ve
iklim koşullarına göre değişebileceği belirtilerek genel olarak bu mesafenin yaklaşık 50
km olduğu kabul edilmektedir. Dolayısıyla bu mesafeden daha uzak bölgeler farklı bir
coğrafi pazar olarak kabul edilmektedir. Dosya kapsamında da ilgili pazar Yozgat il
merkezi ve Sorgun ilçesi olarak belirlenmiş olup çevre ilçelerin farklı pazarlar olduğu
unutulmamalıdır.
(243) Bu çerçevede fiyatların çevre illere göre düşük olduğu ve anlaşmanın etkisinin doğmadığı
yönündeki savunmalarının da kabul edilemeyeceği neticesine ulaşılmıştır.
19 FRAILE, I., A. KAPOOR ve R. MORALES (2014), “Drug Test: When are Pay-for-delay Agreements
Illegal?”, Global Competition Litigation Review, No:7(4), s. 218.
20 Guidelines on the application of the Article 101(3) of the Treaty para. 21
20-15/215-107
58/62
4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi çerçevesinde yapılan değerlendirmenin hatalı
olduğu dolayısıyla Kanun’un 7. maddesi çerçevesinde yoğunlaşma işlemi olarak
değerlendirilmesi gerektiği savunması
(244) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi ile teşebbüsler arasındaki rekabeti kısıtlayıcı anlaşma
uyumlu eylem ve kararlar yasaklanmakta, aynı kanunun 7. maddesi ise hâkim durum
meydana getirecek veya mevcut hâkim durumu güçlendirecek şekilde gerçekleştirilen
yoğunlaşma işlemlerini yasaklamaktadır. Kanun’un 7. maddesi kapsamında olan
yoğunlaşma işlemleri 2010/4 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alması Gereken Birleşme
Devralmalar Hakkında Tebliğ (2010/4 sayılı Tebliğ) ile düzenlenmektedir.
(245) Soruşturma tarafı teşebbüsler tarafından savunulan husus GÜVEN BETON ve SORGUN
EMEK BETON’un kurulması işlemlerinin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi çerçevesinde
değerlendirilmesi gerektiğidir. Dosya konusu eylemler tek başına GÜVEN BETON ve
SORGUN EMEK BETON’un kurulması işlemi değil, TAMER BETON, COŞKUNLAR
BETON, KOÇ BETON ve IRGATOĞLU BETON, EKİCİLER BETON, ÜÇ YILDIRIM
BETON’un aralarında anlaşmak suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal edip
etmediğidir. Yapılan incelemeler ve edinilen bilgiler doğrultusunda GÜVEN BETON ve
SORGUN EMEK BETON’un Yozgat il merkezinde ve Sorgun ilçesinde faaliyet gösteren
teşebbüslerin anlaşması sonrası kurulduğu değerlendirilmektedir.
(246) Dolayısıyla, anılan teşebbüsler Kanun’un 4. maddesi çerçevesinde rekabeti kısıtlayıcı bir
anlaşmanın uygulanması ve sürdürülebilmesi için oluşturulmuşlardır. Bu nedenle
GÜVEN BETON ve SORGUN EMEK BETON’un kuruluşunu taraflar arasındaki
anlaşmadan ayrı bir işlem olarak 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamında
yoğunlaşma işlemi olarak değerlendirmek mümkün görülmemektedir. GÜVEN BETON
ve SORGUN EMEK BETON bağımsız tüzel kişiliğe sahip bir teşebbüs olarak kurulmuş
olması bu durumu değiştirmemektedir. Aksi bir değerlendirme rakipler arasındaki
rekabeti kısıtlayıcı anlaşmaların yaptırımsız kalmasına neden olacaktır. Bir başka ifade
ile 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesindeki yasaklamadan kurtulmak için yapılan bu tip
anlaşmaların Kanun’un 7. maddesi kapsamında değerlendirilmesi, rakiplerin üçüncü
taraf bir teşebbüs kurmak suretiyle rekabeti kısıtlayıcı anlaşma yapmalarına ve rekabet
ihlallerinin yaptırımsız kalmasına olanak tanıyacaktır.
Uygulama 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında değerlendirilse dahi ortak
pazarlama sistemi niteliğinde olduğu ve oluşan maliyet tasarrufları ve etkinlik
kazanımları nedeniyle Kanun’un 5. maddesi çerçevesinde muafiyetten
yararlanabileceği savunması
(247) Dosya konusu eylemler bakımından soruşturma tarafı teşebbüsler tarafından kurulan
GÜVEN BETON ve SORGUN EMEK BETON’un tarafların savunmasında da dile
getirdiği üzere ortak satış sistemi şeklinde faaliyet gösterdiği görülmektedir.
(248) Rakipler arasındaki ortak satış anlaşmalarına Kılavuz’un “Ticarileştirme Anlaşmaları”
başlıklı 6. bölümünde yer verilmektedir. Kılavuz’da ortak satışla sınırlı anlaşmaların
genellikle rakiplerin fiyatlarını koordine etmeye yönelik olduğu, rekabete duyarlı bilgi
değişimi yoluyla işbirlikçi sonuçlara yol açabileceği belirtilmektedir.
(249) Bilgi değişimi ile ilgili olarak ise, fiyat ve miktar tespiti amacı taşıyan bir anlaşma niteliği
taşıdığında kartel olarak kabul edilip cezalandırılacağı, bunun yanı sıra kartelin işleyişini
kolaylaştıran bilgi değişimlerinin de kartelin bir parçası olarak değerlendirileceği kabul
edilmektedir.
(250) Yozgat il merkezinde faaliyet gösteren ve Sorgun ilçesinde faaliyet gösteren teşebbüsler
arasında anlaşma olduğunu gösteren açık deliller olması, gerek taraflar arasında gerek
20-15/215-107
59/62
taraflar ile ortak satış için kurulan teşebbüsler arasında fiyat, üretim miktarı, satış bilgisi,
müşteri bilgisi, vade ve ödeme bilgileri gibi kartel faaliyetlerinin aracı olacak bilgi
değişiminin olması nedeniyle taraflar arasındaki anlaşma kartel olarak kabul
edilmektedir. Kartellerin Kanun’un 5. maddesinde sayılan şartları sağlamayacağına
dolayısıyla muafiyet alamayacağına ilgili bölümde yapılan değerlendirme kapsamında
yer verilmiştir.
Teşebbüslerin bireysel olarak da satışlarına devam edebildiği, rekabeti kısıtlayıcı
etkisinin bulunmadığı savunması
(251) Yukarıda yer verildiği üzere, birlikte fiyat tespiti, pazar ve müşteri paylaşımı ve arzın
kontrolüne ilişkin anlaşmaların amacının rekabetin kısıtlanması olduğunun ilk bakışta
görülebilecek kadar açık olduğu kabul edilmekte ve bu tür anlaşmaların genel olarak
amaç bakımından rekabeti kısıtlayıcı oldukları değerlendirilmektedir. Rekabeti kısıtlama
amacı bulunan bir anlaşma doğası gereği 4. madde kapsamında ihlal teşkil ettiğinden,
söz konusu anlaşmanın pazardaki fiili veya potansiyel etkilerinin incelenmesine gerek
bulunmamaktadır.
(252) Soruşturma Raporunda etki analizi yapılmamış olmakla birlikte, GÜVEN BETON ve
SORGUN EMEK BETON’un teşebbüsler arasında oluşturulan kartelin uygulanması
amacıyla oluşturulduğu anlaşılmaktadır. Dolayısıyla bu teşebbüslerin faaliyetlerine
devam ediyor olması anlaşmanın uygulandığını ve etkisinin olduğunu göstermektedir.
Bununla birlikte, kartel olarak nitelendirilen anlaşmaların amaç bakımından rekabeti
kısıtlayıcı olması nedeniyle ihlal sonucuna ulaşmak için etkinin doğmasına da gerek
bulunmamaktadır.
(253) Öte yandan Kılavuz’da tarafların fiyatlarının koordine olmasına neden olduğunun kabul
edilmesi durumunda, taraflar ortak satış kanalı dışında doğrudan satış gerçekleştirseler
bile anlaşmanın rekabeti kısıtlama amacı taşıma olasılığının yüksek olduğu ifade
edilmektedir. Dosya konusu bakımından taraflar arasındaki anlaşmanın uygulanmasını
ve takibini kolaylaştıran rekabetçi açıdan hassas fiyat, satış miktarı, müşteri bilgileri, satış
yapılan beton türü gibi çok sayıda bilgi paylaşımı bulunduğundan, tarafların bireysel
olarak satış yapması sonucu değiştirmemektedir.
4054 sayılı Kanun’un 9/3 maddesi kapsamında görüş yazısı gönderilebileceği
savunması
(254) Rekabet ihlallerine yönelik olarak yapılan incelemelerde usul olarak Kurul, teşebbüsler
hakkında soruşturma açılması için yeterli bilgi ve belge varsa doğrudan soruşturma
açabileceği gibi, daha fazla bilgi ve belge edinebilmek amacıyla önaraştırma yapılmasına
da karar verebilmektedir.
(255) Önaraştırma aşamasında yapılan incelemeler sonucunda ihlal şüphesine yönelik elde
edilen bilgi, belge ve değerlendirmeler neticesinde Kurul soruşturma açılmasına ya da
açılmamasına karar verebileceği gibi 4054 sayılı Kanun’un 9/3. maddesi kapsamında
görüş yazısı gönderilmesine de karar verebilmektedir. Bu şekilde 4054 sayılı Kanun’un
9/3. maddesinin önaraştırma aşamasında görüş bildirip soruşturma açmamak suretiyle
usul ekonomisi sağlayan bir çözüm yolu şeklinde kullanıldığı görülmektedir.
(256) Dolayısıyla 4054 sayılı Kanun’un 9/3. maddesi çerçevesinde görüş gönderilmesi yoluna
özellikle, 4054 sayılı Kanun’un ihlal edilip edilmediğinin tespiti için yürütülen soruşturma
sürecinin sonunda, soruşturma tarafı teşebbüslerin artık ihlal olduğu tespit edilmiş olan
soruşturma konusu davranışları bakımından gidilmemekte, keza artık bu durumda
teşebbüslere 4054 sayılı Kanun’un 9/1. maddesi çerçevesinde ihlale nasıl son
vereceklerinin bildirilmesi ve tespit edilmiş olan ihlale ilişkin idari para cezası
20-15/215-107
60/62
uygulanması gerekmektedir. Çok sayıda mahkeme kararının konuya ilişkin çizdiği
çerçeve de bu yöndedir.
I.4.5. Ceza Yönetmeliği Kapsamında Değerlendirme
(257) 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrasında “Bu Kanun’un 4, 6 ve 7 nci
maddelerinde yasaklanmış davranışlarda bulunanlara, ceza verilecek teşebbüs ile
teşebbüs birlikleri veya bu birliklerin üyelerinin nihai karardan bir önceki mali yılsonunda
oluşan veya bunun hesaplanması mümkün olmazsa nihai karar tarihine en yakın mali
yılsonunda oluşan ve Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirlerinin yüzde
onuna kadar idarî para cezası verilir” hükmüne yer verilmiştir. Ceza Yönetmeliği’nin 1.
maddesinde amacı; “4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanunun 4 üncü ve 6
ncı maddelerinde yasaklanmış davranışlarda bulunan teşebbüs ile teşebbüs birlikleri
veya bu birliklerin üyeleri ile bunların yönetici ve çalışanlarına, aynı Kanunun 16 ncı
maddesi gereğince verilecek para cezasının tespitine ilişkin usul ve esasları
düzenlemek” şeklinde belirlenmiştir.
(258) Bu bağlamda yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde; birlikte fiyat belirlemek ve
pazar paylaşmak suretiyle 4054 sayılı Kanun'un 4. maddesini ihlal ettikleri itespit edilen
COŞKUNLAR BETON, GÜVEN VETON, IRGATOĞLU BETON, KOÇ BETON, TAMER
BETON, SORGUN EMEK BETON, EKİCİLER BETON ve ÜÇ YILDIRIM BETON
hakkında aynı Kanun’un 16. maddesi ve Ceza Yönetmeliği hükümleri uyarınca idari para
cezası uygulanması gerekmektedir.
(259) 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesi gereğince verilecek idari para cezasının tayinine ilişkin
usul ve esasları düzenleyen Ceza Yönetmeliği uyarınca nihai para cezası miktarı
belirlenirken, öncelikle temel para cezası belirlenmelidir. Ceza Yönetmeliği’nin 5.
maddesinin birinci fıkrasında temel para cezasının hesaplanması açısından “karteller” ve
“diğer ihlaller” şeklinde bir ayrım yapıldığı görülmektedir.
(260) Dosya merkezinde adı geçen sekiz adet hazır beton firmasının ihlal tespitine konu
eylemleri, “kartel” kategorisinde ele alınmıştır. Bu bağlamda, anılan madde hükmü
çerçevesinde temel para cezası ilk olarak, yıllık gayrisafi gelirin %2 ile %4’ü arasındaki
bir oran baz olarak belirlenmelidir. Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin ikinci fıkrasında,
bu oran belirlenirken ilgili teşebbüs veya teşebbüs birliklerinin piyasadaki gücü, ihlal
neticesinde gerçekleşen veya gerçekleşmesi muhtemel zararın ağırlığı gibi hususların
dikkate alınması gerektiği ifade edilmiştir.
(261) Aktarılan hükümler dairesinde, söz konusu teşebbüsler bakımından tatbik edilecek temel
para cezasına esas oran ilgili teşebbüslerin piyasadaki gücü, ihlal neticesinde
gerçekleşen veya gerçekleşmesi muhtemel zararın ağırlığı gibi hususlar dikkate alınmak
suretiyle %2 olarak belirlenmiştir.
(262) Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesine göre temel para cezasının belirlenmesinde ikinci
adım ihlalin süresidir. Söz konusu maddenin üçüncü fıkrasına göre; bu oran bir yıldan
uzun beş yıldan kısa ihlallerde yarısı oranında, beş yıldan uzun süren ihlallerde bir katı
oranında artırılmalıdır. Hakkında ihlal tespiti yapılan sekiz teşebbüs bakımından söz
konusu sürenin, kartel yapılanması kapsamında ilk temasın gerçekleştirildiği tarih olan
01.01.2018 ile Soruşturma Bildiriminin yapıldığı ve buna istinaden kartel oluşumuna son
verilen tarih olan 26.03.201921 tarihlerini kapsadığı anlaşılmaktadır. Bu bağlamda ortaya
21 27.03.2019 tarihinde Yemenoğlu Konut Yapı İnş. Ltd. Şti. ile yapılan görüşme esnasında teşebbüs
yetkilisi önceki gün itibarıyla hazır beton firmalarından birliğin sona erdiği yönünde bilgi aldıklarını ifade
etmiştir. Bunun yanı sıra; GÜVEN BETON ve SORGUN EMEK BETON’un resmi olarak faaliyetleri devam
etmekle birlikte ihlale konu uygulamalarının Soruşturma Bildirimi ile sona erdiği kanaati hasıl olmuştur.
20-15/215-107
61/62
çıkan ihlalin, bir ila beş yıl arasında bir süreye tekabül ediyor olması hasebiyle temel para
cezasına esas alınan oran, Yönetmeliğin 5. maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendine
göre yarısı oranında artırılmış ve neticede %3 nispetinde temel para cezası ortaya
çıkmıştır.
(263) Diğer taraftan, Ceza Yönetmeliği’nin 6. ve 7. maddeleri kapsamında temel para
cezasının artırılmasını veya hafifletilmesini gerektiren haller düzenlenmektedir. Dosya
kapsamında; GÜVEN BETON ve SORGUN EMEK BETON’un faaliyetlerinin Ankara-
Sivas Hızlı Tren Projesi kapsamında hazır beton tedarikini sağlama faaliyetine hizmet
etmesi, söz konusu faaliyetlerin, düşük gelir seviyesine sahip Yozgat ili ekonomisi için
önemli olması ve Soruşturma Bildiriminin yapılmasıyla birlikte ihlale son verilmesi
hususları dikkate alınarak; %3’lük temel ceza oranı üzerinden beşte üç nispetinde
indirime gidilmesine, böylelikle taraf teşebbüsler bakımından %1,2 oranında idari para
cezası uygulanmasına karar verilmiştir.
J. SONUÇ
(264) 13.03.2019 tarihli, 19-12/145-M sayılı ve 02.05.2019 tarihli, 19-17/244-M sayılı Kurul
kararları uyarınca yürütülen soruşturma ile ilgili olarak düzenlenen Rapor’a ve Ek
Görüş’e, toplanan delillere, yazılı savunmalara, sözlü savunma toplantısında yapılan
açıklamalara ve incelenen dosya kapsamına göre,
1)
- Coşkunlar Hazır Beton İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş.
- Irgatoğlu Hazır Beton Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.
- Sorgun Emek Hazır Beton Madencilik Akaryakıt Nakliye Oto. İnş. Taah. Turizm
San. ve Tic. Ltd. Şti.
- Tamer Nak. İnş. Ve İnş. Malz. Mad. Otom. San. ve Tic. Ltd. Şti.
- Taş Hazır Beton ve Beton Ekipmanları Nak. İnş. Taah. Harf. Petrol San ve Tic.
Ltd. Şti.
- Üç Yıldırım Hazır Bet. Ve Bet. Ekipmanları İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.
- Yozgat Güven Beton Pazarlama Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.
- Yozgat Koç Hazır Beton Elemanları Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin
birlikte fiyat belirlemek ve pazar paylaşmak suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini
ihlal ettiklerine OYBİRLİĞİ ile,
2) Bu nedenle, 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve “Rekabeti Sınırlayıcı
Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde
Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik”in 5. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi,
ikinci fıkrası, üçüncü fıkrasının (a) bendi ve 7. maddesinin birinci fıkrası uyarınca 2019 mali
yılı sonunda oluşan ve Kurul tarafından belirlenen yıllık gayri safi gelirlerinin takdiren,
%1,2’i oranında olmak üzere,
- Coşkunlar Hazır Beton İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş.’ye (…..) TL
- Irgatoğlu Hazır Beton Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.’ye (…..) TL
- Sorgun Emek Hazır Beton Madencilik Akaryakıt Nakliye Oto. İnş. Taah. Turizm
San. ve Tic. Ltd. Şti.’ye (…..) TL
- Tamer Nak. İnş. ve İnş. Malz. Mad. Otom. San .ve Tic. Ltd. Şti.’ye (…..) TL
20-15/215-107
62/62
- Taş Hazır Beton ve Beton Ekipmanları Nak. İnş. Taah. Harf. Petrol San ve Tic.
Ltd. Şti.’ye (…..) TL
- Üç Yıldırım Hazır Bet. Ve Bet. Ekipmanları İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’ye (…..) TL
- Yozgat Güven Beton Pazarlama Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.’ye (…..) TL
- Yozgat Koç Hazır Beton Elemanları Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.’ye (…..) TL
idari para cezası verilmesine OYBİRLİĞİ ile,
gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı
yolu açık olmak üzere, karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy