Rekabet Kurumu Başkanlığından;
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2013-5-45 (Devralma)
Karar Sayısı : 14-01/4-3
Karar Tarihi : 09.01.2014
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Kenan TÜRK, Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR,
Fevzi ÖZKAN, Dr. Metin ARSLAN, Doç. Dr. Tahir SARAÇ
B. RAPORTÖRLER: Nazlı AKSOY, İmren SEYRANTEPE
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : Yücel Boru ve Profil Endüstrisi A.Ş.
Temsilcisi: Av. Dr. İ. Yılmaz ASLAN
Gazi Umur Paşa Sok. Bimar Plaza 38/7-8
Balmumcu Beşiktaş/İstanbul
(1) D. DOSYA KONUSU: Yücel Boru ve Profil Endüstrisi A.Ş. tarafından İlhanlar
Haddecilik Boru ve Profil Tekstil San. Ltd. Şti.’ye ait “boru-profil fabrika binası,
makine ve teçhizatları”nın devralınması işlemi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına en son 23.12.2013 tarihinde giren yazıyla
tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 06.01.2014 tarih ve 2013-5-45/Öİ sayılı Ön
İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirim konusu işleme izin verilmesinde
sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(4) Bildirim konusu işlem, Yücel Boru ve Profil Endüstrisi A.Ş. (YÜCEL BORU)’nin İlhanlar
Haddecilik Boru ve Profil Tekstil San. Ltd. Şti. (İLHANLAR)’ne ait “boru-profil fabrika
binası, makine ve teçhizatları”nın YÜCEL BORU’ya devredilmesi işlemidir. Mal
varlığının devri niteliğinde olan söz konusu işleme ilişkin taraflar arasında 11.11.2013
tarihli Ticari İşletme Devrine İlişkin Ön Sözleşme akdedilmiştir. İşlemin kapsamı anılan
sözleşmenin “Devrin Kapsamı” başlıklı G maddesinde (1) duran malvarlığının tamamı
(fabrikanın bulunduğu gayrimenkul, fabrikanın faaliyetlerini devam ettirebilmesi için
gerekli olan gayrimenkul ve menkuller ile aynı amaca tahsis edilmiş olan makine ve
teçhizatlar, büro malzemeleri), (2) işletme değeri ve (3) sürekli olarak fabrikaya
özgülenmiş olan malvarlığı unsurları şeklinde tanımlanmıştır. Buna karşılık sözleşmenin
H maddesinde belirtildiği üzere fabrikaya ait pazarlama ve tedarikçi bilgileri ile ticaret
unvanı, marka ve patent gibi fikri mülkiyet hakları devrin kapsamı dışında tutulmuştur.
G.1. İlgili Pazar
(5) Taraflardan YÜCEL BORU’nun spiral dikişli çelik boru, özel/hassas çelik boru, çelik
tesisat boruları ile sanayi/konstrüksiyon boru ve profilleri üretimi bulunmaktadır.
İLHANLAR’a ait devre konu üretim tesisi ise sadece çelik tesisat boruları
sanayi/konstrüksiyon boru ve profillerinin üretimini gerçekleştirmektedir. Buna ilaveten
her iki tarafında da çelik boru hammaddesini oluşturan sac üretimi de bulunmaktadır.
03.08.2006 tarih ve 06-57/730-217 sayılı Kurul kararında anılan pazar sıcak sac pazarı
olarak tanımlanmıştır. Buna göre tarafların çakışan faaliyetleri çerçevesinde işlemden
14-01/4-3
2/5
etkilenecek ilgili ürün pazarları “boyuna dikişli çelik boru” pazarının alt pazarları olan
“çelik tesisat boruları”, “çelik sanayi/konstrüksiyon boru ve profilleri” ve “sıcak sac”
pazarları olarak belirlenmiştir. İlgili coğrafi pazar ise Türkiye genelinde söz konusu
ürünler açısından pazara giriş, arz kaynaklarına ulaşım, üretim, dağıtım, pazarlama ve
satış koşullarının bölgesel farklılık göstermemesi gibi unsurlar dikkate alınarak “Türkiye”
olarak belirlenmiştir.
G.2. Bildirim Konusu İşlemin Niteliği Açısından Yapılan Değerlendirme
(6) 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinin 1. fıkrasında, “Kontrolde kalıcı değişiklik meydana
getirecek şekilde;
a) İki veya daha fazla teşebbüsün birleşmesi ya da
b) Bir veya daha fazla teşebbüsün tamamının ya da bir kısmının doğrudan veya
dolaylı kontrolünün, hisse ya da malvarlığının satın alınmasıyla, sözleşmeyle veya
diğer bir yolla bir ya da daha fazla teşebbüs veya hâlihazırda en az bir teşebbüsü
kontrol eden bir ya da daha fazla kişi tarafından devralınması,
Kanunun 7’nci maddesi kapsamında birleşme veya devralma işlemi sayılır.” hükmü yer
almaktadır.
(7) Anılan maddenin b bendinde malvarlığının devri de birleşme veya devralma sayılan
haller içerisindedir. Malvarlığının devri hususunda önemli olan devre konu malvarlığının
ilgili pazarda faaliyet gösterebilmek açısından ciro ya da ciro yaratma potansiyeli
atfedilebilecek bir unsur olmasıdır. Bildirim Formu’nda yer alan bilgilere göre, bildirim
konusu işlem, İLHANLAR’a ait Osmaniye ilinde bulunan üretim tesisinin YÜCEL BORU
tarafından devralınmasına ilişkindir. Devre konu üretim tesisi 2012 yılında ciro elde
etmiş ve halihazırda ciro yaratma potansiyeline sahiptir
(8) Bu tespitler çerçevesinde başvuru konusu işlemin, malvarlığının devri niteliğinde olması
nedeniyle, 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinin 1. fıkrası kapsamında bir devralma
işlemi olduğu anlaşılmıştır.
G.3.Bildirim Konusu İşlemin Bildirim Yükümlülüğü Açısından Yapılan
Değerlendirme
(9) 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin 1. fıkrası “Bu Tebliğ’in 5. maddesinde belirtilen bir
birleşme veya devralma işleminde;
İşlem taraflarının Türkiye ciroları toplamının yüz milyon TL’yi ve işlem taraflarından en
az ikisinin Türkiye cirolarının ayrı ayrı otuz milyon TL’yi veya
Devralma işlemlerinde devre konu varlık ya da faaliyetin, birleşme işlemlerinde ise
işlem taraflarından en az birinin Türkiye cirosunun otuz milyon TL’yi ve diğer işlem
taraflarından en az birinin dünya cirosunun beş yüz milyon TL’yi
aşması halinde söz konusu işlemin hukuki geçerlilik kazanabilmesi için Kuruldan izin
alınması zorunludur.” düzenlemesini haizdir. Bu düzenleme ile hangi tür birleşme ya da
devralma işlemlerinin Rekabet Kurulu’nun iznine tabi olduğu belirlenmektedir.
(10) Yapılan inceleme sonucu tarafların her ikisinin Türkiye cirolarının ayrı ayrı otuz milyon
TL’yi ve işlem taraflarının Türkiye ciroları toplamının yüz milyon TL’yi aştığı ve bu
çerçevede 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin (a) bendinde öngörülen ciro eşiklerini
aştığı anlaşılmıştır. Bu bilgiler ışığında, bildirim konusu işlemin izne tabi bir devralma
işlemi olduğu sonucuna varılmıştır.
G.4. 4054 Sayılı Kanun’un 7. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme
14-01/4-3
3/5
(11) 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi uyarınca “Bir ya da birden fazla teşebbüsün hâkim
durum yaratmaya veya hâkim durumlarını daha da güçlendirmeye yönelik olarak,
ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki
rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak şekilde birleşmeleri veya
herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün mal varlığını yahut ortaklık
paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi
veren araçları, miras yoluyla iktisap durumu hariç olmak üzere, devralması” hukuka
aykırı ve yasaktır. Buna göre, bildirim konusu işlemin ilgili pazarda hâkim durum
yaratmak veya mevcut bir hâkim durumu daha da güçlendirmek sonucunu doğurup
doğurmayacağının değerlendirilmesi gerekmektedir.
(12) Bildirim konusu devralma işlemi Kanun’un 7. maddesi açısından yukarıda tanımlanan
ilgili ürün pazarında tarafların konumları ve işlemin etkileri aşağıdaki başlıklar altında
değerlendirilmiştir.
G.4.1. Pazar Payları ve Yoğunlaşma Oranları
(13) Öncelikle belirtmek gerekir ki taraflarca Bildirim Formu’nda sunulan pazar payı verileri
Çelik Boru İmalatçıları Derneği (ÇEBİD) tarafından tutulan verilere dayanmakta olup
tarafların ve rakiplerinin pazar paylarına ilişkin sağlıklı veri içermemektedir. Başvuruda
bulunan teşebbüs ve ÇEBİD tarafından belirtildiği üzere taraflarca yapılan pazar payı
hesaplamalarında ilgili pazarlarda son yıllarda önemli bir oyuncu olarak faaliyet
gösteren Tosçelik Profil ve Sac Endüstrisi A.Ş.’nin (TOSÇELİK) güncel verilerine
ulaşılamamıştır. Buna ilaveten taraflarca sunulan pazar payı hesaplamaları
teşebbüslerin üretim miktarlarından ihracat miktarları çıkarılarak iç pazara sundukları
toplam ürün miktarına dayanmakta ve böylece stokta kalan ürünleri de içererek fiili satış
miktarlarını temel almamaktadır. Bu nedenle tarafların en büyük sekiz rakibinden satış
bilgileri talep edilmiş pazar payı verileri bu bilgilere dayanılarak hesaplanmıştır.
(14) İşlem taraflarının ve rakiplerinin işlemden etkilenecek çelik tesisat boruları pazarında
işlem öncesi ve sonrası pazar paylarına bakıldığında çelik tesisat boruları pazarında
işlemin devralan tarafı YÜCEL BORU’nun, (…..) sırada yer aldığı görülmüştür.
İncelemeye konu işlem ile birlikte bu durum değişmemekte, YÜCEL BORU satış
miktarı bazında pazar payını %(…..)’den (…..)’e, ciro bazında pazar payını ise
(…..)’den (…..)’e çıkarmaktadır. Bu verilere göre işlem sonrası YÜCEL BORU’nun
pazar liderinin karşına daha büyük bir rekabetçi güç olarak çıkabilecektir.
(15) İşlemden etkilenecek ikinci ilgili ürün pazarı çelik sanayi/konstrüksiyon boru ve profilleri
pazarı olup bu pazara ilişkin pazar payı hesaplamaları ilgili pazardaki toplam üretimin
çok sayıda küçük teşebbüs tarafından gerçekleştirilen yaklaşık %7’lik kısmı ihmal
edilerek yapılmıştır. Çelik sanayi/konstrüksiyon boru ve profilleri pazarında işlem öncesi
ve sonrası pazar paylarına bakıldığında çelik sanayi/konstrüksiyon boru ve profilleri
pazarında işlemin devralan tarafı YÜCEL BORU’nun (…..) konumunda olduğu
görülmüştür. İncelemeye konu işlem ile birlikte YÜCEL BORU satış miktarı bazında
pazar payını %(…..)’dan %(…..)’ye, ciro bazında pazar payını ise %(…..)’den,
%(…..)’e çıkaracaktır. (…..).
(16) Birleşme ve devralma işlemlerinin yoğunlaşma doğurucu olup olmadığının tespitinde,
pazarda yer alan tüm firmaların pazar payları karelerinin toplanması suretiyle
hesaplanan Herfindahl-Hirschman Endeksi’nden (HHI) de yararlanılabilmektedir.
Yukarıda açıklanan pazar payı verileri çerçevesinde HHI kullanılarak yoğunlaşma
analizi de yapılmıştır. Yatay Birleşme ve Devralmaların Değerlendirilmesi Hakkında
Kılavuz’a göre HHI endeksi 2.000’nin üzerinde olan ancak işlem neticesinde HHI
14-01/4-3
4/5
endeksindeki değişimi 150’nin altında kalan işlemlerde belirli istisnalar haricinde
rekabetçi kaygılar oluşması ihtimali düşüktür.
(17) Buna göre yukarıda yer verilen pazar payları ve hesaplanan HHI değişim miktarları
ışığında, işlemin çelik tesisat boruları pazarı bakımından rekabetçi kaygılara yol
açmayacağı anlaşılmıştır. Çelik sanayi/konstrüksiyon boru ve profilleri pazarında ise
birleşme sonrası tarafların ulaşacağı pazar payı ciro cinsinden %(…..), satış miktarı
cinsinden ise % (…..)’dir. Öte yandan anılan pazarda çok sayıda teşebbüs faaliyet
göstermekte ve yukarıda belirtildiği üzere kullanılan pazar payı hesaplamaları
pazardaki küçük çaplı birtakım teşebbüsleri kapsamamaktadır. Dolayısıyla söz konusu
pazar payı ve HHI değişim miktarı göstergelerinin, bu pazar özelinde, işlemin hâkim
durum yaratmak ya da mevcut hâkim durumu güçlendirmek suretiyle rekabeti önemli
ölçüde azaltacağına işaret etme ihtimali düşüktür. Bu olasılık aşağıda pazara giriş
engelleri, rakiplerin kapasite artırım imkanları ve diğer pazar özellikleri bakımından da
incelenmiştir. İşlem neticesinde etkilenecek olan son pazar ise sıcak sac pazarıdır. Söz
konusu pazarda esas olarak Erdemir, Arcelor-Mittal, Çolakoğlu ve TOSÇELİK gibi
büyük üreticiler faaliyet göstermekte, ayrıca önemli miktarda da ithal ürün pazara
sunulmaktadır. Taraflarca, (…..)ton toplam pazar içerisinde YÜCEL BORU’nun yaklaşık
(…..) ton, İLHANLARIN ise yaklaşık (…..) ton üretimi bulunduğu, dolayısıyla tarafların
işlem öncesi ve sonrası pazar paylarının yaklaşık % (…..) olduğu belirtilmiştir. Buna
göre işlemin söz konusu pazar bakımından hakim durum yaratıcı ya da güçlendirici bir
nitelikte olmadığı ortaya çıkmıştır.
G.4.2. Arz Yapısı, Giriş Engelleri ve Rakiplerin Kapasite Artırım İmkânları
(18) Dosya mevcutlarından yurtiçinde üretilen dikişli çelik boruların yaklaşık % 45-50’sinin
ihraç edildiği anlaşılmıştır. Hâlihazırda dikişli çelik borulara ilişkin mevcut üretim
kapasitesi iç talebin oldukça üzerinde olup kapasite kullanım oranları ise son yıllarda
yüksek ihracat potansiyeline rağmen % (…..) arasında değişmektedir. Boyuna dikişli
çelik boru üretimine ilişkin tarafların ve rakiplerinin işlem öncesi ve sonrası sahip
oldukları kapasite miktarları ve güncel kapasite kullanım oranlarına bakılmıştır.
(19) Buna göre, YÜCEL BORU’nun boyuna dikişli çelik boru üretim kapasitesi, devralma
işlemi sonrasında (…..) tondan (…..) tona yükselecektir. Mevcut rakiplerden
TOSÇELİK’in kapasitesi ise (…..) tondur. Öte yandan rakiplerden özellikle BORUSAN
ve TOSYALI Holding bünyesindeki TOSÇELİK’in sermaye yapıları itibariyle güçlü
gruplar içerisinde yer aldıklarından kapasite artırım imkânlarının bulunduğu
söylenebilecektir. Nitekim TOSÇELİK 2012 yılında kapasite yatırımı gerçekleştirmiş ve
kapasitesini (…..) tondan (…..) tona çıkarmıştır. Talebe göre yüksek arz kapasitesi
olmasına rağmen yeni kapasiteler devreye girmeye devam etmektedir. Ayrıca rakipler
tarafından gönderilen cevabi yazılarda atıl kapasitelerin işletilmesinin önünde önemli bir
maliyet engeli bulunmadığı da belirtilmiştir. Netice itibariyle, rakiplerin, devralma
işleminin gerçekleşmesiyle ortaya çıkacak yapı ile rekabet etmek için yeterli kapasiteye
sahip olduğu kanaatine varılmıştır.
(20) Bunlara ilaveten ilk yatırım maliyeti haricinde önemli bir pazara giriş engeli bulunmadığı
anlaşılmıştır. Mevcut üretim kapasitesi yurtiçi talebin üzerinde olmakla birlikte çelik
borunun kullanıldığı sektörlerdeki büyümeye bağlı olarak yeni girişler devam
etmektedir.
(21) Öte yandan çelik boruların ithalatı gümrük vergisinden muaftır. Buna karşılık
hammaddede yüksek gümrük vergisi uygulaması bulunmakta ve bu nedenle
üreticilerce gelecekte çelik boru ithalatında artış olacağı öngörülmektedir. Halihazırda
ithalat çok yüksek seviyelerde olmamakla birlikte işlem sonrası yurtiçi fiyatların
14-01/4-3
5/5
yükselmesi halinde ithalatın da önemli bir rekabetçi baskı olarak devreye girebileceği
izlenimi oluşmuştur.
(22) Bu hususlar göz önünde bulundurduğunda, işlemden etkilenecek çelik
sanayi/konstrüksiyon boru ve profilleri pazarı bakımından da işlemin hâkim durum
yaratmak ya da mevcut hâkim durumu güçlendirmek suretiyle rekabetin önemli ölçüde
azaltılması sonucuna yol açacağı kanaati oluşmamıştır.
(23) Son olarak belirtmek gerekir ki taraflar işlem ile birlikte birtakım etkinlik kazanımlarının
da ortaya çıkacağını öne sürmektedir. Bildirim Formu’nda İLHANLAR’ın üretim tesisine
ait halihazırda atıl durumda olan üretim kapasitesinin işlemle birlikte yeniden ilgili
pazarlara kazandırılacağı, YÜCEL BORU’nun üretim miktarını arttırarak maliyet
avantajı elde edeceği ve pazarlardaki mevcut rekabetin etkisiyle de bu maliyet
avantajlarının tüketiciye yansıtılacağı ifade edilmiştir.
(24) Yukarıda yapılan değerlendirmeler sonucunda, incelemeye konu devralma işleminin
işlemden etkilenen ilgili ürün pazarlarında hâkim durum yaratmak ya da mevcut hâkim
durumu güçlendirmek suretiyle rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu
doğurmayacağı kanısına varılmıştır.
H. SONUÇ
(25) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı
“Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ”
kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde yasaklanan
nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve
böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme
izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy