Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2008-1-147 (Soruşturma)
Karar Sayısı : 10-72/1503-572
Karar Tarihi :11.11.2010
10
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Mehmet Akif ERSİN,
İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY,
Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER: Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Mustafa Mehmet ÖZKARABÜBER,
İsmail Yücel ARDIÇ, Özgür BAL, Harun GÜNDÜZ, Çiğdem
ÜNAL, Cemal Ökmen YÜCEL, Şamil PİŞMAF, Burak SAĞLAM
20
C. ŞİKÂYET
EDENLER : S. B. Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesi
Baştabipliği
İrfan Baştuğ Cad. Dışkapı/Ankara
D. HAKKINDA SORUŞTURMA YAPILANLAR:
- Altanlar Sanayi ve Tıbbı Gazlar Ltd. Şti.
Demircioğlu Cad. No: 89/C Çanakkale
- Altay Duymaz Av. Tıbbi Gaz, Medikal ve Ambulans Hiz. Tic.
Paz. Ltd. Şti.
Turhan Cemal Beriker Bulvarı No:118 Seyhan/Adana 30
- Ar Oksijen Sanayi ve Tıbbi Gazlar Makine Gıda San. Tic. Ltd. Şti.
1. Organize San. Doğantepe Sok. No:6 Konya
- As Gaz Sanayi ve Tıbbi Gazlar. A.Ş.
Temsilcisi: Özge İÇÖZ
Koru Sok. Levazım Sitesi G-3 Blok D:107 34340 Beşiktaş/İstanbul
- Asitkarbonik Sınai ve Tıbbi Gazlar Tic. Ltd. Şti.
Temsilcisi: Av. Tuğba KAYAŞ
Atlar Sok. No:11/8 Gaziosmanpaşa/Ankara
- Atalay Pen Alüminyum PVC LPG İnş. Nak. Taahhüt İth. İhr.
San. Tic. Ltd. Şti. 40
Şirinevler Mah. Toptancılar Cad. No:60 Batman
10-72/1503-572
2
- Atila Yuva Sınai ve Tıbbi Gazlar (Atila YUVA)
Temsilcisi: Av. Ali AKSOY
Kışla Mah. 35. Sk. Şimşek Apt. No:33/9 Antalya
- Berk Gaz Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
İvogsan Başkent San. Sitesi 660. Sok. No:33 06370 Ostim / Ankara
- Beyhan Andaç Ticarethanesi (Beyhan ANDAÇ)
Ağır Sanayi Bölgesi Kepsut Cad. No:53 Balıkesır
- Bülbüloğlu Oksijen Aset. Tıb. Gaz. Tic. Ltd. Şti.
Organize San. Bölgesi Yaşar Doğu Cad. No:46 Samsun 50
- Çanakkale Basınçlı Kaplar San. Tic. Ltd. Şti.
Temsilcisi: Av. K.Ali AŞKIN
Hapishane Sk. No:1/A Çanakkale
- Denizli Sanayi Gazları Ltd. Şti.
Ankara Asfaltı 6. km Denizli
- Erdolu/Erbay Medikal ve Sınai Gazlar Dolum Tesisi (Rıdvan
BAYVERDİ-Semiha ERDOLU)
Temsilcisi: Av. Ertaç ERDOLU
Diyarbakır Yolu 2. Km Mardin
- Ergaz Sınai ve Tıbbi Gazlar Sanayi Ticaret Ltd Şti. 60
Temsilcisi: Av. İsmet CANTÜRK
Meşrutiyet Cad. No:3/4 Kızılay/Ankara
- Erkuloğlu Sınai ve Tıbbi Gazlar Ticaret ve Sanayi (Levent ERKULOĞLU)
Temsilcisi: Av. Rebii Müfit SONBAY
Cinnah Cad. Farabi Sok. No:32/1 Çankaya/Ankara
- İbrahim Ergün Habaş Oksijen Dolum Tesisi (İbrahim ERGÜN)
Organize Sanayi Bölgesi Zaman Gazetesi Yanı Erzurum
- Gazsan Sanayi Gazları ve Metal Malzemeleri San. Tic. Ltd. Şti.
Organize Sanayi Bölgesi 24. Cd. No:75 Kayseri
- Gazsan Tıbbi Sınai Gazlar San. Tic. A.Ş. 70
Erciş Yolu Üzeri 3. km. Van
- Günaylar San. ve Tıbbi Gazlar Ltd. Şti.
Esenyurt Mah. Esenyurt Cad. No:13 Sivas
- Gürbüz Sağlık Ürünleri Ltd. Şti.
Örtülü Pınar Mah. 5. Sk. No:3 Sivas
- Habaş Sınai ve Tıbbi Gazlar İstihsal Endüstrisi A.Ş.
Temsilcisi: Av. Erdem Özden ÇELİK
Cinnah Cad. No:80-A 2/6 Çankaya/Ankara
- Hakyemezler Koll. Şti. Ercan Hakyemez ve Ortağı
Temsilcisi: Av. Nuri KARAMAN 80
Alpaslan Cad. No:33/25 Kat:3 Ortaklar İş Merkezi / Giresun
- Karadeniz Oksijen Gaz Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
Eski Erzurum Yolu Cad. Akoluk Beldesi/Trabzon
- Kargaz Gaz San. Tic. Ltd. Şti.
10-72/1503-572
3
Oto San. Sit. 4. Cad.No:52 Şaşmaz/Ankara
- Kar-Gaz Karakullukçular Gaz Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Cumhuriyet Mah. No:21 (Ordu Yolu 12. km Tepeköy Mevkii)
Samsun
- Kar-Ok Tıbbi Gazlar San. Tic. Ltd. Şti.
Yeni Sanayi Mah. Keresteciler Sitesi No:83 Erzurum 90
- Kazoğlu Ticaret (Osman KAZOĞLU)
Cumhuriyet Cad. Tayfun Sok. 6/D Şanlıurfa
- Kocaşaban Sınai ve Tıbbi Gazlar Teknik Hırdavat Üretim Sanayi Tic. Ltd. Şti.
Sanayi Sitesi 23. Blok No:23 03200 Afyonkarahisar
- Koçerler Sanayi ve Tıbbi Gazlar Üretim Pazarlama Tic. Ltd. Şti.
Temsilcisi: Özge İÇÖZ
Koru Sok. Levazım Sitesi G-3 Blok D:107 34340 Beşiktaş/İstanbul
- Kulcu Sınai ve Tıbbi Gazlar Endüstri Dış Tic. Ltd. Şti.
Özsan Sanayi Sitesi 28. Blok No:11 Malatya
- Linde Gaz A.Ş. 100
Gebze Organize Sanayi Bölgesi PK.80 41480 Gebze Kocaeli
- Mehmet Altun Oksijen Dolum Tesisi (Mehmet ALTUN)
Cevizdere Mevkii Su Deposu Yanı Ünye / Ordu
- Nakir Sıhhi Sanayi Gaz ve Malzemeleri Tic. ve Pazarlama Ltd. Şti.
Yeni Sanayi Sitesi 1. Cad. 8. Sok. No:10 Malatya
- Nazmi Demirdöğer Tarım Makinaları Sınai ve Tıbbi Gazlar
İmalat San. ve Tic. Ltd. Şti.
Organize San. Bölgesi 119. Cad. No:220 Uşak
- Necati Dilan Diyarbakır Sanayi ve Tıbbi Gazlar Fabrikası
(Necati DİLAN) 110
Ergani Yolu 18 km. Diyarbakır
- Okassan Oksijen Asetilen San. ve Tic. Ltd. Şti.
Çamlıtepe Mah. 4031. Sk. No:20 Batman
- Oral Medikal Tıbbi Ortopedik Cerrahi Alet ve Laboratuar Malz.
(Yasemin ORAL)
Kurtuluş Cad. 56/C Antakya Hatay
- Otojen Otomotiv Makina Kimyasal Gazlar San. Tic. A.Ş.
1. Organize San. Güvençli Sok. No:6 Selçuklu Konya
- Özen Boya Sınai Tıbbi Gazlar Su Ürünleri Paz. Turizm ve Tic. Ltd. Şti.
Temsilcisi: Av. Yaşar GÜZELLER 120
Ulusal Egemenlik Cad. No:22 K:2/7 Muğla
- Panel Kimyasal Ürünler Sanayi İnşaat Taahhüt Tic. Ltd. Şti.
Sanayi Sitesi 9. Sk. No:5 GİRESUN
- Postgil İnşaat Ticaret A.Ş.
Yeni Sanayi Zuhal Cad. 20. Sok. No:2 Kayseri
- Samtaş Sanayi Malzemeleri Makinaları Ticaret ve Sanayi A.Ş.
10-72/1503-572
4
Temsilcisi: Av. Tuğba KAYAŞ
Atlar Sok. No:11/8 Gaziosmanpaşa/Ankara
- Sarıkaya Oto Inş. Mad. Tüpgaz Tic. Ltd. Şti.
Mimar Sinan Mah. Atatürk Bulv. Aşevi Yanı 234 Sk. Görücü Apt. 1/2 130
Merkez/Adıyaman
- Somgaz Soma Sınai Gazları, Hırdavat, Nalburiye, İnşaat, Sarrafiye, Zirai İlaç,
Alet, Tohum, Gübre, Kömür, Petrol Ürünleri Nakliye San. ve Tic. Ltd. Şti.
Onbaşı Sok. No:13 Sanayi Sitesi Soma/Manısa
- Şerifoğulları Ltd. Şti.
Akevler Mah. Ayşe Fitnat Cad. 2.Akevler Sk. No:2 Antakya / Hatay
- Tekman Metal Otomotiv Nak. Sın. ve Tıb. Gaz Dol. San. Tic. Ltd. Şti.
Merk. Sanayi Sitesi Şehit Ali Güdek Cad. No: 6 Merzifon/Amasya
- Tez Oksijen Sanayi Tic. A.Ş.
Temsilcisi: Av. Ahmet ÜNAL 140
Gazi Cad. Hayribey İş Merk. No:36/12 K:2 Çorum
- Toros Tevzi ve Onarım Sanayi A.Ş.
İnönü Cad. Keleş Hoca Sok. No:5 Gaziantep
- Turanlılar Endüstri ve Medikal Gazlar San. Tic. Ltd. Şti.
1. Organize Sanayi Bölgesi 1. Cadde 4. Sk. No:1 25060 Erzurum
- Ulusu Ticaret (Selahattin ULUSU, Ahmet ULUSU, Kamil ULUSU)
Sanayi Sitesi 22. Blok No:74 Tokat
- Usta Oksijen ve Sınai Gazlar Üretim Dağıtım Pazarlama ve Ticaret Ltd. Şti.
Sanayi Sitesi 11. Blok No:29 D.Dere/Trabzon
- Yalçın Ticaret Sınai ve Tıbbi Gazları Teknik Makine Sanayi 150
(Cem YALÇIN)
Mehmet Akif Ersoy Mah. Siv-San B. Blok No:24-26 Sivas
- Yılgaz Sınai Tıbbi Gazlar Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
Akdeniz Küçük Sanayi Sitesi
5003. Sok. No:53 Antalya
- Yılmazlar Sınai ve Tıbbi Gazlar Ltd. Şti.
Temsilcisi: Av. Birol SOYUER
ASD Avukatlık Bürosu
Ceyhun Atıf Kansu Cad. No:112/29-30 Kat:5 06520 Balgat / Ankara
- Zeren Demir İnşaat Sanayi Gazları Kömür ve Nakliyat Tic. Ltd. Şti. 160
Ağır Sanayi Bölgesi Kepsut Cad. No:20 Balıkesir
E. DOSYA KONUSU: Yukarıda unvanlarına yer verilen teşebbüsler tarafından
4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesinin ihlal edilip
edilmediğinin tespiti.
F. İDDİALARIN ÖZETi
T.C. Sağlık Bakanlığı Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesi
(Dışkapı Hastanesi) Baştabipliği tarafından gönderilen şikayet başvurusunda; 2008
10-72/1503-572
5
yılında dokuz kalem medikal gaz alımı için yapılan ihaleye Habaş Sınai ve Tıbbi
Gazlar İstihsal Endüstrisi A.Ş. (Habaş), Berk Gaz Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi 170
(Berk Gaz) ile Ersoy Gaz Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Ersoy Gaz)’nin katıldıkları, Berk
Gaz ve Ersoy Gaz’ın ihaleden çekilmelerinden sonra kalan tek teklif sahibinin Habaş
olduğu ve söz konusu teklifin daha önce düzenlenen ihale sonuçlarına nazaran
yüksek olduğu tespit edilerek, kurumlarının zarara uğratıldığı ifade edilmiştir.
Soruşturma safhasında, Rekabet Kurumu’na ulaşan bir ihbar ve bir şikayet
dilekçesinde; Habaş’ın hakim durumda bulunduğu ve kendisinden başka ihaleye
giren bir teşebbüs bulunması halinde yıkıcı bir fiyat politikası izlediği ifade edilerek,
konu ile ilgili olarak inceleme yapılması talep edilmiştir.
G. DOSYA EVRELERİ
Kurum kayıtlarına 29.12.2008 tarih ve 8414 sayı ile giren şikayet başvurusu üzerine 180
hazırlanan 13.2.2009 tarih ve 2008-1-157/İİ-09-HHÜ sayılı İlk İnceleme Raporu,
13.2.2009 tarih ve REK.0.05.00.00-110/18 sayılı Başkanlık önergesi ile 18.2.2009
tarih ve 09-07/143-M sayılı Kurul toplantısında görüşülmüş ve 4054 sayılı Rekabetin
Korunması Hakkında Kanun kapsamında bir soruşturma açılmasına gerek olup
olmadığının belirlenmesi amacıyla, aynı Kanun'un 40/1. maddesi uyarınca
önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir.
Önaraştırma sonucunda hazırlanan 7.4.2009 tarih ve 2008-1-147/ÖA-09-HHÜ sayılı
Önaraştırma Raporu, 13.4.2009 tarih ve REK.0.05.00.00-110/43 sayılı Başkanlık
Önergesi ile 15.4.2009 tarih ve 09-15 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek, konunun
Kurul gündeminde incelemeye alınmasına karar verilmiştir. Rekabet Kurulunun 190
22.4.2009 tarih ve 09-17 sayılı toplantısında, konu tekrar görüşülmüş ve sektörde
faaliyet gösteren, unvanları “Haklarında Soruşturma Yapılanlar” başlığı altında
sayılan 55 adet teşebbüs hakkında 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında ve
41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına karar verilmiştir.
Soruşturma açılması kararı 7.5.2009 tarihinde haklarında soruşturma yürütülen
teşebbüslere ve şikayetçiye tebliğ edilmiştir.
Önaraştırma sürecinde, 12.3.2009 tarihinde Berk Gaz yetkilisi Yusuf ÜNLÜ
“Kartellerin Ortaya Çıkarılması Amacıyla Aktif İşbirliği Yapılmasına Dair Yönetmelik”
(Pişmanlık Yönetmeliği) çerçevesinde başvuruda (pişmanlık başvurusu) bulunmuştur.
Rekabet Kurulunun 22.4.2009 tarih ve 09-17 sayılı toplantısında yukarıda anılan 200
pişmanlık başvurusu görüşülerek, başvurunun Pişmanlık Yönetmeliğinin 6.
maddesindeki koşulları yerine getirmesi kaydıyla, aynı Yönetmeliğin 4. maddesinin
ikinci fıkrası kapsamında kabul edilmesine karar verilmiştir.
Soruşturma kapsamındaki teşebbüslerden, Erdolu/Erbay Medikal ve Sınai Gazlar
Dolum Tesisi (Rıdvan BAYVERDİ-Semiha ERDOLU), Kulcu Sınai ve Tıbbi Gazlar
Endüstri Dış Tic. Ltd. Şti. ve Zeren Demir İnşaat Sanayi Gazları Kömür ve Nakliyat
Tic. Ltd. Şti. ilk yazılı savunma göndermemiş, Altanlar Sanayi ve Tıbbi Gazlar Ltd.
Şti., Nakir Sıhhi Sanayi Gaz ve Malzemeleri Tic. ve Pazarlama Ltd. Şti, Oral Medikal
Tıbbi Ortopedik Cerrahi Alet ve Laboratuar Malz. (Yasemin ORAL), Panel Kimyasal
Ürünler Sanayi İnşaat Taahhüt Tic. Ltd. Şti., Sarıkaya Oto İnş. Mad. Tüpgaz Tic. Ltd. 210
10-72/1503-572
6
Şti., Tekman Metal Otomotiv Nak. Sin. ve Tıb. Gaz Dol. San. Tic. Ltd. Şti. ve Tosaş
Toros Tevzi ve Onarım Sanayi A.Ş. 30 günlük yasal süre bittikten sonra ilk yazılı
savunmalarını göndermiş, diğer tüm teşebbüsler ise 30 günlük yasal süre içerisinde
yazılı savunmalarını Kuruma intikal ettirmişlerdir.
Rekabet Kurulunun 14.10.2009 tarih ve 09-47 sayılı toplantısında alınan karar ile
soruşturmanın süresi 22.10.2009 tarihinden itibaren 6 ay uzatılmış ve söz konusu
karar taraflara 21.10.2009 tarihli yazılarla tebliğ edilmiştir.
Soruşturma konusunun genişletilmesine ilişkin 15.12.2009 tarih ve 2008-1-157/BN-
09-HHÜ sayılı bilgi notu, Rekabet Kurulunun 23.12.2009 tarih ve 09-60 sayılı
toplantısında görüşülerek, yürütülmekte olan soruşturmanın kapsamının Habaş, 220
Samtaş ve Asitkarbonik bakımından “sanayi gazları” pazarını da kapsayacak şekilde
genişletilmesine karar verilmiştir.
Soruşturmanın genişletilmesi kararı, 29.12.2009 tarihli yazılarla Habaş, Samtaş ve
Asitkarbonik’e tebliğ edilmiş ve konu ile ilgili olarak ilk yazılı savunmaların 30 gün
içerisinde gönderilmesi istenmiştir. Teşebbüslerin bu konudaki ilk yazılı savunmaları
süresi içerisinde Kuruma intikal etmiştir.
Soruşturma safhası sonunda hazırlanan rapor, 24.4.2010 tarihinde Rekabet Kurulu
üyelerine ve taraflara tebliğ edilmiştir. Atila Yuva Sınai ve Tıbbi Gazlar (Atila YUVA),
Gazsan Tıbbi Sınai Gazlar San. Tic. A.Ş., Kar-Ok Tıbbi Gazlar San. Tic. Ltd. Şti.,
Kazoğlu Ticaret (Osman KAZOĞLU), Mehmet Altun Oksijen Dolum Tesisi (Mehmet 230
ALTUN), Ulusu Ticaret (Selahattin ULUSU, Ahmet ULUSU, Kamil ULUSU) ve Usta Oksijen
ve Sınai Gazlar Üretim Dağıtım Pazarlama ve Ticaret Ltd. Şti. 30 günlük yasal süre bittikten
sonra yazılı savunmalarını göndermiş, diğer tüm teşebbüsler ise 30 günlük yasal
süre içerisinde yazılı savunmalarını Kuruma intikal ettirmişlerdir. Bu savunmalara
karşı ek yazılı görüşler kanuni süresi içinde hazırlanmıştır.
Rekabet Kurulu’nun 23.09.2010 tarihli kararı uyarınca 02.11.2010 tarihinde sözlü
savunma toplantısı yapılmıştır.
Rekabet Kurulu, tespitler, ilgili tarafların savunmaları, toplanan tüm bilgi ve belgeler
ile Soruşturma Raporu, Ek Yazılı Görüş ve Sözlü Savunma toplantısındaki
açıklamaları değerlendirerek, 11.11.2010 tarihinde yapılan 10-72 sayılı Kurul 240
toplantısında 1503-572 sayılı nihai kararı almıştır. Nihai Kurul kararı, 12.11.2010
tarihinde 4054 Sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 49 uncu maddesi
uyarınca taraflara tefhim edilmiştir.
Soruşturma safhasında Kuruma ayrıca aşağıdaki ihbar ve şikayetler yapılmıştır:
- Rekabet Kurumu kayıtlarına 15.1.2010 tarih, 470 sayı ile intikal eden isimsiz
ve imzasız bir başvuruda; Habaş’ın daha önce girdiği kamu ihalelerinde
yüksek fiyatlar vererek ihaleleri alırken, kendilerinin girdiği ihalelerde aşırı
düşük, yıkıcı ve maliyetin çok altında bir fiyat politikası izlediği ifade edilerek,
konu ile ilgili olarak inceleme yapılması talep edilmiştir.
- Rekabet Kurumu kayıtlarına 23.2.2010 tarih, 1656 sayı ile intikal eden Özak 250
Sınai ve Tıbbi Gazlar San. Tic. Ltd. Şti. vekili Av. Murat Burkay BULGU imzalı
şikayet dilekçesinde; Habaş’ın 4054 sayılı Kanun’un 6 ncı maddesi anlamında
hakim durumda bulunduğu, Habaş tarafında uygulanan fiyatların aşırı düşük
ve zararına olduğu, bunun bir örneğinin Çukurova Üniversitesinin Ocak
2010’da yapılan ihalesinde yaşandığı ifade edilerek, konu ile ilgili olarak
soruşturma açılması talep edilmiştir.
10-72/1503-572
7
- Sağlık Bakanlığı Başmüfettişi Süleyman ÇEPNİ tarafından düzenlenen
22.04.2009 tarihli ve 46/06 sayılı İnceleme Raporu’nda; Ankara’daki Sağlık
Bakanlığına bağlı en büyük 10 eğitim ve araştırma hastanesi ile 3 kamu
üniversitesi hastanesinin tıbbi gaz alım ihalelerinin incelenmesi sonucunda; en 260
büyük iki oksijen üreticisinden biri olan Linde Gaz A.Ş.’nin ihale yasaklısı
olması nedeniyle, Habaş A.Ş.’nin rakipsiz kalmasının, son iki yılda incelenen
kamu hastanelerinin likit oksijen birim fiyatlarını özel hastanelerin likit oksijen
birim fiyatlarına göre yaklaşık 3 kat artırdığı, İstanbul’daki en büyük 10 eğitim
hastanesinin 2008 ve 2009 yılları tıbbi gaz alım ihalelerinin incelenmesi
sonucunda ise; incelenen hastane ihalelerine belirli firmaların katıldığı (Habaş
A.Ş., Messer Aligaz A.Ş. ve Akbaşoğlu Kardeşler Ltd. Şti.), bu ihalelerin söz
konusu firmalar tarafından paylaşıldığı ve bunun sonucu olarak da son iki
yılda yapılan ihalelerin tüm kalemleri için birim fiyat artışlarının İstanbul’daki
özel hastanelerin tıbbi gaz birim alış fiyatlarına göre oldukça yüksek 270
düzeylerde gerçekleştiği, netice ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmiştir.
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: Yapılan inceleme ve değerlendirmeler sonucunda
soruşturma raporunda ve ek yazılı görüşte Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Mustafa Mehmet
ÖZKARABÜBER, Harun GÜNDÜZ, Çiğdem ÜNAL, Cemal Ökmen YÜCEL, Şamil
PİŞMAF ve Burak SAĞLAM’dan oluşan raportörlerin çoğunluk görüşünde;
a) Ankara'daki faaliyetlerine ilişkin olarak;
- Habaş Sınai ve Tıbbi Gazlar İstihsal Endüstrisi A.Ş.
- Asitkarbonik Sınai ve Tıbbi Gazlar Tic. Ltd. Şti.
- Samtaş Sanayi Malzemeleri Makinaları Ticaret ve Sanayi A.Ş.
teşebbüslerinin, 08.09.2005 ile 29.06.2009 tarihleri arasındaki dönemde, 280
b) Kayseri pazarına ilişkin olarak;
- Postgil İnş. Tic. A.Ş.
- Gazsan Sanayi Gazları ve Metal Malzemeleri San. ve Tic. Ltd. Şti.
teşebbüslerinin,
c) Konya ve Karaman pazarına ilişkin olarak;
- Berk Gaz Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
- Otojen Otomotiv Makina Kimyasal Gazlar San. ve Tic. A.Ş.
- Ar Oksijen Sanayi ve Tıbbı Gazları Makine Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.
teşebbüslerinin, 2007 yılının başlarından 2009 yılının başlarına kadar olan dönemde,
d) Sivas pazarına ilişkin olarak; 290
- Berk Gaz Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
- Yalçın Ticaret Sınai ve Tıbbı Gazları Teknik Makine Sanayi
- Gürbüz Sağlık Ürünleri Ltd. Şti.
10-72/1503-572
8
teşebbüslerinin, 2003 yılından 2005 yılına kadar olan dönemde,
e) Amasya ve Çorum pazarına ilişkin olarak;
- Tez Oksijen Sanayi Ticaret A.Ş.
- Tekman Metal Otomotiv Nak. Sın. ve Tıb. Gaz Dol. San. Tic. Ltd. Şti.
teşebbüslerinin, 08.12.2006 tarihinden 19.01.2009 tarihine kadar olan dönemde,
f) Giresun pazarına ilişkin olarak;
- Panel Kimyasal Ürünler San. İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti. 300
- Hakyemezler Koll. Şti.
teşebbüslerinin, 2005 yılından 2008 yılına kadar olan dönemde,
g) Samsun pazarına ilişkin olarak;
- Berk Gaz Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
- Bülbüloğlu Oksijen Asetilen Tıbbi Gazlar San. ve Tic. Ltd. Şti.
teşebbüslerinin, Samsun Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları Hastanesi tarafından
2007 ile 2009 yılları arasında gerçekleştirilen narkoz gazı alım ihalelerinde,
h) Tokat pazarına ilişkin olarak;
- Berk Gaz Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
- Ulusu Ticaret 310
teşebbüslerinin, 29.12.2003 tarihinden 2009 yılına kadar olan dönemde,
i) Trabzon ve Rize pazarına ilişkin olarak;
- Berk Gaz Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
- Erkuloğlu Sınai ve Tıbbı Gazlar Ticaret ve Sanayi
- Karadeniz Oksijen Gaz Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
- Usta Oksijen ve Sınai Gazlar Üretim Dağ. Paz. Tic. Ltd. Şti.
teşebbüslerinin, 2006 yılı sonundan 2009 yılına kadar olan dönemde,
j) Erzurum pazarına ilişkin olarak;
- Berk Gaz Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
- İbrahim Ergün Habaş Oksijen Dolum Tesisi 320
- Kar-Ok Tıbbi Gazlar San. Tic. Ltd. Şti.
teşebbüslerinin, 2002 yılından 2009 yılına kadar olan dönemde,
k) Malatya pazarına ilişkin olarak;
10-72/1503-572
9
- Berk Gaz Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
- Kulcu Sınai ve Tıbbi Gazlar Endüstri Dış Tic. Ltd. Şti.
- Nakir Ltd. Şti.
teşebbüslerinin, 2005 yılı Kasım ayından 2009 yılının başına kadar olan dönemde,
l) Gaziantep pazarına ilişkin olarak;
- Berk Gaz Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
- Tosaş Toros Tevzi ve Onarım Sanayi A.Ş. 330
- Koçerler Tıbbi ve Sanayi Gazlar Üretim Pazarlama Tic. Ltd. Şti.
teşebbüslerinin, 2007 yılından 2009 yılına kadar olan dönemde,
m) Adana-Hatay pazarına ilişkin olarak;
- Berk Gaz Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti
- Oral Medikal Tıbbi Ortopedik Cerrahi Alet ve Laboratuar Malz. (Yasemin Oral)
- Şerifoğulları Ltd. Şti.
teşebbüslerinin, Antakya Doğum ve Çocuk Bakımevi Hastanesi’nin 20.12.2005 tarihli
azot protoksit ihalesinde,
- Berk Gaz Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti
- As Gaz Sınai ve Tıbbi Gazlar A.Ş. 340
teşebbüslerinin, İskenderun Devlet Hastanesi’nin 25.1.2006 ve 4.1.2007 tarihli azot
protoksit ihalelerinde,
n) Antalya pazarına ilişkin olarak;
- Berk Gaz Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti
- Atila YUVA Sınai ve Tıbbi Gazlar
- Yılgaz Sınai ve Tıbbi Gazlar Ltd. Şti
teşebbüslerinin, 2004 yılı sonundan 2009 yılı başına kadar olan dönemde,
- Atila YUVA Sınai ve Tıbbi Gazlar
- Yılgaz Sınai ve Tıbbi Gazlar Ltd. Şti
teşebbüslerinin, 2004 yılı sonundan 2009 yılı başına kadar olan dönemde, 350
o) Afyonkarahisar pazarına ilişkin olarak;
- Habaş Sanayi ve Tıbbi Gazlar İstihsal Endüstrisi A.Ş.
- Denizli Sanayi Gazları Tic. Ltd. Şti.
- Kocaşaban Sınai ve Tıbbi Gazlar, Teknik Hırdavat, İnşaat, Nakliye, Ambalaj
San. ve Tic. Ltd. Şti.
teşebbüslerinin, 2006 yılının sonundan 2008 yılının başlarına kadar olan dönemde,
10-72/1503-572
10
p) Balıkesir ve Çanakkale pazarına ilişkin olarak;
- Berk Gaz Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
- Beyhan Andaç Ticarethanesi
- Zeren Demir İnşaat Sanayi Gazları Kömür ve Nakliyat Tic. Ltd. Şti. 360
teşebbüslerinin, 2007 yılı sonundan 2009 yılı sonuna kadar olan dönemde,
- Berk Gaz Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
- Ergaz Sınai ve Tıbbi Gazlar San. Tic. Ltd. Şti.
teşebbüslerinin, 2007 ve 2008 yıllarına ilişkin dönemde,
- Berk Gaz Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
- Çanakkale Basınçlı Kaplar San. Tic. Ltd. Şti.
teşebbüslerinin, 2003 ve 2005 yıllarına ilişkin dönemde,
q) Uşak pazarına ilişkin olarak;
- Berk Gaz Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
- Demirdöğer Tarım Makinaları Sınai ve Tıbbi Gazlar İmalat San. ve Tic. Ltd. 370
Şti.
teşebbüslerinin, Uşak Devlet Hastanesi’nin 12.12.2006 tarihinde gerçekleştirdiği
medikal gaz alım ihalesinde,
Rekabete aykırı eylem ve işlemde bulunmaları nedeniyle, yukarıda zikredilen
teşebbüslerin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanunun 16 ncı
maddesinin üçüncü fıkrası gereğince, Kurulun nihai kararından bir önceki mali yılda
oluşan yıllık gayrı safi gelirlerinin %10’una kadar idari para cezası uygulanması
gerektiği,
Uygulanacak idari para cezasının Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve
Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına 380
İlişkin Yönetmelik (Ceza Yönetmeliği) hükümleri uyarınca takdir edilmesi gerektiği,
Söz konusu Yönetmeliğe göre, ihlal teşkil eden eylemler Ceza Yönetmeliğinin 3.
maddesinde yapılan “kartel” tanımına uyduğundan, Ceza Yönetmeliğinin 5.
maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin tatbik edilmesi gerektiği,
Bu çerçevede Ceza Yönetmeliğindeki ilgili hükümler dikkate alınarak;
1) Ar Oksijen Sanayi ve Tıbbi Gazlar Makine Gıda San. Tic. Ltd. Şti.’nin, Kurulun
nihai kararından bir önceki mali yılda oluşan yıllık gayrı safi gelirlerinin %3’ü,
2) As Gaz Sanayi ve Tıbbi Gazlar. A.Ş.’nin, Kurulun nihai kararından bir önceki
mali yılda oluşan yıllık gayrı safi gelirlerinin %3’ü,
3) Asitkarbonik Sınai ve Tıbbi Gazlar Tic. Ltd. Şti.’nin, Kurulun nihai kararından bir 390
önceki mali yılda oluşan yıllık gayrı safi gelirlerinin %4,5’i,
10-72/1503-572
11
4) Atila Yuva Sınai ve Tıbbi Gazlar’ın, Kurulun nihai kararından bir önceki mali
yılda oluşan yıllık gayrı safi gelirlerinin %4,5’i,
5) Beyhan Andaç Ticarethanesi’nin, Kurulun nihai kararından bir önceki mali yılda
oluşan yıllık gayrı safi gelirlerinin %3’ü,
6) Bülbüloğlu Oksijen Aset. Tıb. Gaz. Tic. Ltd. Şti.’nin, Kurulun nihai kararından bir
önceki mali yılda oluşan yıllık gayrı safi gelirlerinin %4,5’i,
7) Çanakkale Basınçlı Kaplar San. Tic. Ltd. Şti.’nin, Kurulun nihai kararından bir
önceki mali yılda oluşan yıllık gayrı safi gelirlerinin %3’ü,
8) Denizli Sanayi Gazları Ltd. Şti.’nin, Kurulun nihai kararından bir önceki mali 400
yılda oluşan yıllık gayrı safi gelirlerinin %3’ü,
9) Ergaz Sınai ve Tıbbi Gazlar Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin, Kurulun nihai
kararından bir önceki mali yılda oluşan yıllık gayrı safi gelirlerinin %3’ü,
10) Erkuloğlu Sınai ve Tıbbi Gazlar Ticaret ve Sanayi’nin, Kurulun nihai kararından
bir önceki mali yılda oluşan yıllık gayrı safi gelirlerinin %4,5’i,
11) İbrahim Ergün Habaş Oksijen Dolum Tesisi’nin, Kurulun nihai kararından bir
önceki mali yılda oluşan yıllık gayrı safi gelirlerinin %6’sı,
12) Gazsan Sanayi Gazları ve Metal Malzemeleri San. Tic. Ltd.’nin, Kurulun nihai
kararından bir önceki mali yılda oluşan yıllık gayrı safi gelirlerinin %0,8’i,
13) Günaylar San. ve Tıbbi Gazlar Ltd. Şti.’nin, Kurulun nihai kararından bir önceki 410
mali yılda oluşan yıllık gayrı safi gelirlerinin %1,2’si,
14) Gürbüz Sağlık Ürünleri Ltd. Şti.’nin, Kurulun nihai kararından bir önceki mali
yılda oluşan yıllık gayrı safi gelirlerinin %1,2’si,
15) Habaş Sınai ve Tıbbi Gazlar İstihsal Endüstrisi A.Ş.’nin, piyasa, nitelik ve
kronolojik süreç olarak birbirinden bağımsız birer davranış teşkil eden ihlaller
bakımından temel para cezasının, Ceza Yönetmeliğinin 4 üncü maddesinin
birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca ayrı ayrı hesaplanması gerektiği, Rekabet
Kurulunun 14.10.2005 tarih ve 05-68/958-259 sayılı (demir çelik) kararı ile 4054
sayılı Kanun’u ihlal ettiğinin tespit edilmiş olması, Ankara'daki faaliyetlerine
ilişkin olarak soruşturma kararının tebliğinden sonra kartele devam edildiğinin 420
tespit edilmiş olması (Soruşturma kararı Habaş tarafından 9.5.2009 tarihinde
tebellüğ edilmiş, son ihlal ise 29.06.2009 tarihinde tespit edilmiştir.) nedenleriyle
Ceza Yönetmeliğinin 6 ncı maddesinin birinci fıkrası, 3.4.2009 ile 8.10.2009
tarihli tutanaklarda yer aldığı üzere, Habaş’ın cevabını bildiği veya kolaylıkla
öğrenebileceği sorulara cevap vermemek suretiyle incelemeye yardımcı
olmaması nedeniyle Ceza Yönetmeliğinin 6 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (b)
bendi dikkate alınarak, Kurulun nihai kararından bir önceki mali yılda oluşan
yıllık gayrı safi gelirlerinin (%6,3’ü Ankara pazarındaki ihlal için, %2,7’si
Afyonkarahisar pazarındaki ihlal için olmak üzere) %9’u,
16) Hakyemezler Koll. Şti. Ercan Hakyemez ve Ortağı’nın, Kurulun nihai kararından 430
bir önceki mali yılda oluşan yıllık gayrı safi gelirlerinin %3’ü,
17) Karadeniz Oksijen Gaz Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.’nin, Kurulun nihai kararından
bir önceki mali yılda oluşan yıllık gayrı safi gelirlerinin %4,5’i,
18) Kar-Ok Tıbbi Gazlar San. Tic. Ltd. Şti.’nin, Kurulun nihai kararından bir önceki
mali yılda oluşan yıllık gayrı safi gelirlerinin %1,6’sı,
19) Kocaşaban Sınai ve Tıbbi Gazlar Teknik Hırdavat Üretim Sanayi Tic. Ltd.
Şti.’nin, Kurulun nihai kararından bir önceki mali yılda oluşan yıllık gayrı safi
gelirlerinin %1,2’si,
20) Koçerler Sanayi ve Tıbbi Gazlar Üretim Pazarlama Tic. Ltd. Şti.’nin, Kurulun
nihai kararından bir önceki mali yılda oluşan yıllık gayrı safi gelirlerinin %4,5’i, 440
10-72/1503-572
12
21) Kulcu Sınai ve Tıbbi Gazlar Endüstri Dış Tic. Ltd. Şti.’nin, Kurulun nihai
kararından bir önceki mali yılda oluşan yıllık gayrı safi gelirlerinin %1,8’i,
22) Nakir Sıhhi Sanayi Gaz ve Malzemeleri Tic. Ve Pazarlama Ltd. Şti.’nin, Kurulun
nihai kararından bir önceki mali yılda oluşan yıllık gayrı safi gelirlerinin %4,5’i,
23) Nazmi Demirdöğer Tarım Makinaları Sınai ve Tıbbi Gazlar İmalat San. ve Tic.
Ltd. Şti.’nin, Kurulun nihai kararından bir önceki mali yılda oluşan yıllık gayrı safi
gelirlerinin %2’si,
24) Otojen Otomotiv Makina Kimyasal Gazlar San. Tic. A.Ş.’nin, Kurulun nihai
kararından bir önceki mali yılda oluşan yıllık gayrı safi gelirlerinin %1,2’si,
25) Panel Kimyasal Ürünler Sanayi İnşaat Taahhüt Tic. Ltd. Şti.’nin, Kurulun nihai 450
kararından bir önceki mali yılda oluşan yıllık gayrı safi gelirlerinin %3’ü,
26) Postgil İnşaat Ticaret A.Ş.’nin, Kurulun nihai kararından bir önceki mali yılda
oluşan yıllık gayrı safi gelirlerinin %0,8’i,
27) Samtaş Sanayi Malzemeleri Makinaları Ticaret ve Sanayi A.Ş.’nin, Kurulun nihai
kararından bir önceki mali yılda oluşan yıllık gayrı safi gelirlerinin %4,5’i,
28) Şerifoğulları Ltd. Şti.’nin, Kurulun nihai kararından bir önceki mali yılda oluşan
yıllık gayrı safi gelirlerinin %0,8’i,
29) Tekman Metal Otomotiv Nak. Sın. ve Tıb. Gaz Dol. San. Tic. Ltd. Şti.’nin,
Kurulun nihai kararından bir önceki mali yılda oluşan yıllık gayrı safi gelirlerinin
%1,2’si, 460
30) Tez Oksijen Sanayi Tic. A.Ş.’nin, Kurulun nihai kararından bir önceki mali yılda
oluşan yıllık gayrı safi gelirlerinin %3’ü,
31) Toros Tevzi ve Onarım Sanayi A.Ş.’nin, Kurulun nihai kararından bir önceki mali
yılda oluşan yıllık gayrı safi gelirlerinin %4,5’i,
32) Turanlılar Endüstri ve Medikal Gazlar San. Tic. Ltd. Şti.’nin, Kurulun nihai
kararından bir önceki mali yılda oluşan yıllık gayrı safi gelirlerinin %0,8’i,
33) Ulusu Ticaret’in, Kurulun nihai kararından bir önceki mali yılda oluşan yıllık gayrı
safi gelirlerinin %6’sı,
34) Usta Oksijen ve Sınai Gazlar Üretim Dağıtım Pazarlama ve Ticaret Ltd. Şti.’nin,
Kurulun nihai kararından bir önceki mali yılda oluşan yıllık gayrı safi gelirlerinin 470
%4,5’i,
35) Yalçın Ticaret Sınai ve Tıbbi Gazları Teknik Makine Sanayi’nin, Kurulun nihai
kararından bir önceki mali yılda oluşan yıllık gayrı safi gelirlerinin %3’ü,
36) Yasemin Oral-Oral Medikal Tıbbi Ortopedik Cerrahi Alet ve Laboratuar
Malz.’nin, Kurulun nihai kararından bir önceki mali yılda oluşan yıllık gayrı safi
gelirlerinin %0,8’i,
37) Yılgaz Sınai Tıbbi Gazlar Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.’nin, Kurulun nihai
kararından bir önceki mali yılda oluşan yıllık gayrı safi gelirlerinin %4,5’i,
38) Zeren Demir İnşaat Sanayi Gazları Kömür ve Nakliyat Tic. Ltd. Şti.’nin, Kurulun
nihai kararından bir önceki mali yılda oluşan yıllık gayrı safi gelirlerinin %3’ü, 480
oranında idari para cezası ile cezalandırılması gerektiği,
Berk Gaz Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. bakımından,
- Piyasa, nitelik ve kronolojik süreç olarak birbirinden bağımsız birer davranış
teşkil eden ihlaller bakımından temel para cezasının, Ceza Yönetmeliğinin 4
üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca ayrı ayrı hesaplanması
gerektiği,
10-72/1503-572
13
- Bu nedenle, söz konusu teşebbüse, Ceza Yönetmeliği uyarınca, Kurulun nihai
kararından bir önceki mali yılda oluşan yıllık gayrı safi gelirlerinin %50,5’i
oranında idari para cezası verilmesi gerektiği,
- Ancak, Kartellerin Ortaya Çıkarılması Amacıyla Aktif İşbirliği Yapılmasına Dair 490
Yönetmelik kapsamında başvuruda bulunmuş olması ve söz konusu
başvurunun Rekabet Kurulunun 22.4.2009 tarih ve 09-17 sayılı kararıyla aynı
Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin ikinci fıkrası kapsamında kabul edilmesi
nedeniyle, söz konusu teşebbüse herhangi bir idari para cezası verilmemesi
gerektiği,
Rekabeti engelleyici, bozucu ya da kısıtlayıcı bir anlaşma ya da eylem içinde
bulunduklarını kanıtlayacak nitelikte bulgu elde edilemediğinden,
- Altanlar Sanayi ve Tıbbı Gazlar Ltd. Şti.
- Altay Duymaz Av. Tıbbi Gaz, Medikal ve Ambulans Hiz. Tic. Paz. Ltd. Şti.
- Atalay Pen Alüminyum PVC LPG İnş. Nak. Taahhüt İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. 500
- Erdolu/Erbay Medikal ve Sınai Gazlar Dolum Tesisi (Rıdvan BAYVERDİ-
Semiha ERDOLU)
- Gazsan Tıbbi Sınai Gazlar San. Tic. A.Ş.
- Kargaz Gaz San. Tic. Ltd. Şti.
- Kar-Gaz Karakullukçular Gaz Sanayi ve Ticaret A.Ş.
- Kazoğlu Ticaret (Osman KAZOĞLU)
- Linde Gaz A.Ş.
- Mehmet Altun Oksijen Dolum Tesisi (Mehmet ALTUN)
- Necati Dilan Diyarbakır Sanayi ve Tıbbi Gazlar Fabrikası (Necati DİLAN)
- Okassan Oksijen Asetilen San. Ve Tic. Ltd. Şti. 510
- Özen Boya Sınai Tıbbi Gazlar Su Ürünleri Paz. Turizm ve Tic. Ltd. Şti.
- Sarıkaya Oto İnş. Mad. Tüpgaz Tic. Ltd. Şti.
- Somgaz Soma Sınai Gazları, Hırdavat, Nalburiye, İnşaat, Sarrafiye, Zirai İlaç,
Alet, Tohum, Gübre, Kömür, Petrol Ürünleri Nakliye San. ve Tic. Ltd. Şti.
- Yılmazlar Sınai ve Tıbbi Gazlar Ltd. Şti.
teşebbüslerine, 4054 sayılı Kanun kapsamında idari para cezası verilmesine gerek
olmadığı,
ifade edilmiştir.
Soruşturma Raporunun Kayseri, Konya ve Karaman, Sivas, Amasya ve Çorum,
Giresun, Erzurum ve Antalya pazarlarının ilgili bölümlerine, İsmail Yücel ARDIÇ ve 520
Özgür BAL’dan oluşan raportörlerin azınlık görüşünde;
Kayseri Pazarı
Kayseri’de faaliyet gösteren Postgil İnş. Tic. A.Ş. (Postgil) ve Gazsan Sanayi Gazları
ve Metal Malzemeleri San. ve Tic. Ltd. Şti (Gazsan Kayseri) teşebbüslerinin bölgede
bulunan hastanelerin medikal gaz alım ihalelerini paylaşmak suretiyle 4054 sayılı
Kanunun 4. maddesi kapsamında anlaşma içinde bulunduklarını gösteren belgeler
yalnızca Berk Gaz’da bulunmuştur. Söz konusu belgeler Berk Gaz’ın taraflarla
yapmış olduğu görüşme notlarından oluşmaktadır. Berk Gaz tarafından tutulan
notların, Berk Gaz’ın ilgili pazarda faaliyet göstermesi ve notların da Berk Gaz’da
10-72/1503-572
14
yapılan yerinde incelemede elde edilmiş olmaları nedenleriyle önemli ve ciddi bir delil 530
gücü taşıdığı şüphesizdir. Ancak, söz konusu notların tek başlarına Postgil ve
Gazsan Kayseri teşebbüslerinin bir anlaşma içinde bulunduklarını ispatlaması
bakımından yetersiz olduğu düşünülmektedir. Öncelikle anlaşma içinde olduğu iddia
edilen Postgil ve Gazsan Kayseri’de yapılan yerinde incelemelerde söz konusu
iddiayı destekleyen herhangi bir yeni bilgi ve belgeye ulaşılamamıştır. Diğer yandan,
Postgil ve Gazsan Kayseri arasında olduğu iddia edilen anlaşmaya taraf olmayan
Berk Gaz’ın tek taraflı olarak tuttuğu notların doğruluğu konusunda herhangi bir
şüpheye düşmeksizin kabul edilmesi ve bu notlara dayanılarak anlaşmaya taraf
olduğu iddia edilen teşebbüslerin hastane medikal gaz alım ihalelerindeki fiyat
teklifleri ve ihalelere katılım durumlarının dikkate alınmasının, taraflar arasında 4054 540
sayılı Kanunun yasakladığı bir anlaşmayı ispatlaması bakımından yetersiz olduğu,
Konya ve Karaman Pazarı
Berk Gaz Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti ile Otojen Otomotiv Makina Kimyasal Gazlar San.
ve Tic. Ltd. Şti’nin (Otojen) 9.4.2007 tarihinde yapılan Karaman 82. Yıl Hastanesi
medikal gaz alım ihalesine anlaşarak girmek suretiyle 4054 sayılı Kanunu ihlal
ettikleri Soruşturma Raporunda yer verilen bilgi ve belgelere dayanılarak açıkça
gösterilmiştir. Bununla birlikte, Berk Gaz Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti., Otojen Otomotiv
Makina Kimyasal Gazlar San. ve Tic. A.Ş. ve Ar Oksijen Sanayi ve Tıbbi Gazları
Makine Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. teşebbüslerinin, 2007 yılının başlarından 2009
yılının başlarına kadar olan dönemde, bölgede bulanan hastanelerin medikal gaz 550
alım ihalelerine anlaşarak girmek suretiyle 4054 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi
kapsamında bir anlaşma içerisinde oldukları iddiasının ispatlanması bakımından;
herhangi bir somut belgeye dayanmaksızın sadece ilgili teşebbüslerin hastane
medikal gaz alım ihalelerindeki fiyat teklifleri ve ihalelere katılım durumlarının dikkate
alınmasının, söz konusu teşebbüslerin bir anlaşma içinde olduğunu göstermesi
bakımından yetersiz olduğu,
Sivas Pazarı
Berk Gaz Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti., Yalçın Ticaret Sınai ve Tıbbi Gazları Teknik
Makine Sanayi ve Günaylar San. ve Tıbbı Gazlar Ltd. Şti. teşebbüslerinin, 2008-2009
yılları arasında, Sivas’ta bulunan hastanelerin medikal gaz ihalelerinde anlaşarak 560
girdikleri iddiasının ispatlanması bakımından; herhangi bir somut belgeye
dayanılmaksızın söz konusu dönemde gerçekleşen ihalelerde, 2003-2005 yılları
arasında tarafların anlaşarak girdikleri ihalelere benzer bir yapının oluşması ve ilgili
teşebbüslerin hastane medikal gaz alım ihalelerindeki fiyat teklifleri ve ihalelere
katılım durumlarının dikkate alınmasının, tarafların söz konusu dönemde bir anlaşma
içinde olduğunu ispatlaması bakımından yetersiz olduğu,
Amasya ve Çorum Pazarı
Tez Oksijen Sanayi Ticaret A.Ş. ile Tekman Metal Otomotiv Nak. Sın. ve Tıb. Gaz
Dol. San. Tic. Ltd. Şti.’nin; 08.12.2006 ile 19.01.2009 tarihleri arasında bölgede
bulunan bazı hastanelerin medikal gaz alım ihalelerine anlaşarak girmek suretiyle 570
4054 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi kapsamında anlaşma içerisinde oldukları
iddiasının ispatlanması bakımından; iddia edilen anlaşmaya taraf olmayan bir
teşebbüs (Berk Gaz) tarafından tek taraflı olarak tutulan belgelerin doğruluğu
10-72/1503-572
15
konusunda herhangi bir şüpheye düşülmeksizin kabul edilmesi ve bu belgelere
dayanılarak anlaşmaya taraf olduğu iddia edilen teşebbüslerin hastane medikal gaz
alım ihalelerindeki fiyat teklifleri ve ihalelere katılım durumlarının dikkate alınmasının,
taraflar arasında 4054 sayılı Kanunun yasakladığı bir anlaşmayı göstermesi
bakımından yetersiz olduğu,
Giresun Pazarı
Panel Kimyasal Ürünler San. İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti. ile Hakyemezler Koll. Şti.’nin; 580
2005 ile 2008 yılları arasında bölgede bulunan hastanelerin medikal gaz alım
ihalelerine anlaşarak girmek suretiyle 4054 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi
kapsamında anlaşma içerisinde oldukları iddiasının ispatlanması bakımından; iddia
edilen anlaşmaya taraf olmayan bir teşebbüs (Berk Gaz) tarafından tek taraflı olarak
tutulan belgelerin doğruluğu konusunda herhangi bir şüpheye düşülmeksizin kabul
edilmesi ve bu belgelere dayanılarak anlaşmaya taraf olduğu iddia edilen
teşebbüslerin hastane medikal gaz alım ihalelerindeki fiyat teklifleri ve ihalelere
katılım durumlarının dikkate alınmasının, taraflar arasında 4054 sayılı Kanunun
yasakladığı bir anlaşmayı göstermesi bakımından yetersiz olduğu,
Erzurum Pazarı 590
Soruşturma Raporunda Erzurum pazarında Berk Gaz Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.,
İbrahim Ergün Habaş Oksijen Dolum Tesisi ve Kar-Ok Tıbbi Gazlar San. Tic. Ltd. Şti.
teşebbüsleri arasındaki anlaşmaya bazı zamanlarda Turanlılar Endüstri ve Medikal
Gazlar San. Tic. Ltd. Şti.’nin katıldığı iddia edilmiştir. Turanlılar Endüstri ve Medikal
Gazlar San. Tic. Ltd. Şti.’nin bahse konu anlaşmaya katıldığının ispatlanması
bakımından; sadece iddia edilen anlaşmaya taraf olmayan bir teşebbüs (Berk gaz)
tarafından tek taraflı olarak tutulan belgelere dayanılmıştır. Bu nedenle, Turanlılar
Endüstri ve Medikal Gazlar San. Tic. Ltd. Şti.’nin söz konusu anlaşmaya katıldığının
ispat edilemediği,
Antalya Pazarı 600
Atila YUVA Sınai ve Tıbbi Gazlar ile Yılgaz Sınai ve Tıbbi Gazlar Ltd. Şti’nin 2004 yılı
sonundan 2009 yılı başına kadar olan dönemde, Antalya il ve ilçelerindeki bazı
hastanelerin medikal gaz alım ihalelerinin paylaşımına yönelik bir anlaşma yapmak
suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanunun 4 üncü maddesi
kapsamında anlaşma içerisinde olduklarının ispatlanması bakımından; iddia edilen
anlaşmaya taraf olmayan bir teşebbüs (Berk Gaz) tarafından tek taraflı olarak tutulan
belgelerin doğruluğu konusunda herhangi bir şüpheye düşmeksizin kabul edilmesi ve
bu belgelere dayanılarak anlaşmaya taraf olduğu iddia edilen teşebbüslerin hastane
medikal gaz alım ihalelerindeki fiyat teklifleri ve ihalelere katılım durumlarının dikkate
alınmasının, taraflar arasında 4054 sayılı Kanunun yasakladığı bir anlaşmayı 610
göstermesi bakımından yetersiz olduğu,
ifade edilmiştir.
10-72/1503-572
16
I. YAPILAN İNCELEME VE TESPİTLER
I.1. İLGİLİ PAZARLAR
I.1.1. İLGİLİ ÜRÜN PAZARI
Haklarında soruşturma yürütülen teşebbüsler, endüstriyel gaz üretimi ve/veya satışı
faaliyetlerinin yanı sıra medikal (tıbbi) gazların ve özel gazların üretimi ve/veya satışı
ile iştigal etmektedirler.
Endüstriyel gazlar genellikle normal şartlarda gaz halinde olan ancak, basınç altında
ve düşük sıcaklıklarda sıvılaşan, endüstrinin çeşitli kısımlarında ana madde, ham 620
madde olarak kullanılan gazlardır. Oksijen, azot, hidrojen, argon, karbondioksit ve
asetilen belli başlı endüstriyel gazları oluşturmakta olup, söz konusu gazlar havadan,
kimyasal süreçler neticesinde ya da doğal kaynaklardan elde edilebilmektedir.
Endüstriyel amaçlarla üretimi gerçekleştirilen oksijen ve azot gazları, aynı zamanda,
tıbbi uygulamalarda da kullanılmakta ve tıbbi amaçlarla kullanılan oksijen ve azot
protoksit (narkoz gazı) temel medikal gazları oluşturmaktadır. Medikal gazlar ile
endüstriyel gazlar arasında, söz konusu gazların aynı üretim süreci sonunda elde
edilmeleri sebebiyle, arz bakımından yüksek oranda bir ikame olanağı
bulunmaktadır. Ancak medikal gazlar başta safiyet oranları olmak üzere, dolum ve
kontrol süreçleri gibi açılardan endüstriyel gazlardan önemli ölçüde farklılaşmakta ve 630
dolayısıyla endüstriyel gazlarla medikal gazların birbirlerinin yerine kullanılması
mümkün olmamaktadır.
Elde edilen bilgilere göre, genel olarak medikal gazlar birbirlerinden farklı kimyasal ve
fiziksel özelliklere sahip olup, medikal gazlarla endüstriyel gaz grupları arasında
ikame olanağı bulunmadığı gibi, bu gaz grupları içerisinde de bir gazın diğer bir gaz
ile ikamesi söz konusu olmamaktadır. Başka bir deyişle bir medikal gaz, diğer bir
medikal gaz yerine kullanılamamaktadır.
Medikal gazlar dökme (sıvı) ve tüplü olarak kullanılabilmektedir:
Dökme medikal gaz satışları, gaz ihtiyacı fazla olan ve süreklilik arz eden müşterilere
sıvı halde yapılan gaz satışlarını kapsamaktadır. Bu yöntemde müşterinin faaliyet 640
gösterdiği yere kurulan ve mülkiyeti genellikle endüstriyel gaz üreticisine ait olan gaz
stok tanklarına, tankerler yoluyla gaz tedarik edilmektedir. Gazın sıvı halde
depolanmasının ve naklinin daha pratik bir yol olması ve gazın sıvı halde ancak çok
düşük sıcaklık değerlerinde bulunmasından dolayı, gazın nakledilmesi ve sonrasında
depolanması sürecinde ısı yalıtımı çok iyi yapılmış ve düşük sıcaklık değerlerine
dayanıklı kriyojenik tank ve tankerler kullanılmaktadır.
Tüplü medikal gaz satışı ise gazın basınçlı tüpler aracılığıyla gaz formunda tedarik
edilmesidir. Tüplü gaz satışı, tüketicinin gaz kullanımının az olduğunda tercih
edilmektedir. Tüplü gaz satışı, tüplerin tedarikçinin üretim tesisinde doldurulması
suretiyle doğrudan üretim tesisinden gerçekleştirilebileceği gibi, gazların sıvı halde 650
tankerlerle taşındığı tüp dolum tesislerinden de gerçekleştirilebilmektedir.
10-72/1503-572
17
Netice olarak, sanayi ve medikal gazların farklı birer pazar oluşturduğu, pazarın
gazın tedarik yöntemine (sıvı veya tüplü) göre de farklılaştırılmasının mümkün
olduğu, sanayi ve medikal gazlar tanımının içerisinde yer alan her bir gazın ayrı bir
ürün pazarı oluşturabileceği, ancak söz konusu soruşturma bakımından bu şekilde
ayrıntılı bir pazar tanımı yapılmasının gerekli olmadığı ve sonucu etkilemeyeceği, bu
nedenle ilgili ürün pazarının genel olarak “sanayi gazları” ve “medikal gazlar”
olarak tanımlanabileceği sonucuna ulaşılmıştır.
I.1.2. İLGİLİ COĞRAFİ PAZAR
Soruşturma kapsamında olan teşebbüslerden bir kısmı ülke genelinde, bir kısmı ise 660
bir veya birkaç ili kapsayan daha dar coğrafi bölgelerde faaliyet göstermektedir. Bu
nedenle bazı teşebbüsler bakımından bölgesel coğrafi pazar tanımları yapılabilir.
Ancak söz konusu soruşturma raporu bakımından ayrıntılı ve bölgesel bir pazar
tanımı yapılması gerekli olmadığından ve sonucu etkilemeyeceğinden, ilgili coğrafi
pazar “Türkiye” olarak belirlenmiştir.
J. YAPILAN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER
J.1. İHALELERDE DANIŞIKLI HAREKET
Soruşturma kapsamında elde edilen deliller ışığında yapılan tespit ve
değerlendirmelere geçmeden önce, dosya konusu incelemenin esasını oluşturan
ihalelerde danışıklı hareket kavramına ilişkin açıklamalarda bulunulması faydalı 670
olacaktır. 4054 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesi çerçevesinde açık rekabet
ihlallerinden kabul edilen ve Ceza Yönetmeliği’nin 3 üncü maddesindeki kartel
tanımının kapsamına giren ihalelerde danışıklı hareket kavramı, rakip teşebbüslerin
herhangi bir satış, sözleşme veya proje için yapılan ihalelerde rekabeti ortadan
kaldırmak üzere giriştikleri çeşitli davranışları ifade etmek üzere kullanılmaktadır.
Buna göre rakipler, esas itibariyle ihale öncesinde kimin kazanan teklifi vereceği
konusunda anlaşmakta, bir başka ifadeyle “atanmış kazananı” belirlemektedir.
Dolayısıyla ihaleye katılan bütün teşebbüslerin bu gizli anlaşmaya dahil olmaları da
gerekmemektedir. Bu çerçevede ihalelerde danışıklı hareket çok çeşitli şekillerde
ortaya çıkmakla birlikte belli başlı türleri şu şekilde gruplandırılabilir: 680
Tekliflerin Sınırlandırılması: Bu yönteme göre; ihaleye teklif vermesi
beklenen veya geçmişte teklif vermiş olan bir ya da birden fazla rakibin, teklif
vermemek veya daha önce verdikleri teklifi geri çekmek konusunda
anlaşmaları suretiyle atanmış kazananın ihaleye verdiği teklifin kabul edilmesi
sağlanmaktadır.
Tamamlayıcı Teklif: Aynı zamanda gölge veya koruyucu (yan) teklif olarak
adlandırılan bu durum, bazı rakiplerin kabul edilemeyecek kadar yüksek fiyat
teklif etmeleri ya da alıcının kabul edemeyeceği özel koşullar ileri sürmeleridir.
Tahmin edilebileceği üzere bu teklifler, alıcının kabul etmesi amacıyla değil 690
sadece gerçek anlamda rekabetçi bir ihale görüntüsü oluşturmak amacıyla
verilmektedir. İhalelerde danışıklı hareket türlerinin en yaygını olan bu
yöntemde, ihalede rekabetin yaşandığı izlenimi oluşturularak alıcılar
aldatılmakta ve bu suretle arttırılmış fiyatlar gizlenmektedir.
10-72/1503-572
18
Dönüşümlü Teklif : Anlaşmaya taraf olan bütün teşebbüslerin ihaleye teklif
vermekle birlikte en düşük teklifi sırayla vermeleri, bir başka deyişle kazanma
sırasını belirlemeleridir. Dönüşümün koşulları çok çeşitli olabilmekle beraber
özellikle ihalenin büyüklüğüne göre sıralamanın belirlenerek her bir
teşebbüsün eşit ölçüde ya da kapasitesine göre pay alması 700
sağlanabilmektedir.
Taşeronluk Anlaşmaları : Bahsedilen bu yöntemde; ihaleye girmeme veya
ihaleyi kaybetme (rekabetçi teklif vermeme) konusunda anlaşan teşebbüsler,
ihale sonrasında ihaleyi kazanan teşebbüsle alt sözleşme veya tedarik
sözleşmesi yapmaktadır. Bir başka ifadeyle suni olarak ihaleyi kazanması
sağlanan teşebbüsün, kaybeden teşebbüslere pay vermesi (bir anlamda
ödüllendirmesi) suretiyle bir kartel kurulmaktadır. Böylece hukuka aykırı olarak
elde edilen ve yüksek ihale fiyatından doğan kârlar, kartel üyesi teşebbüsler
arasında paylaşılmaktadır.
710
Soruşturma kapsamında incelenen davranışlara bakıldığında; Berk Gaz’ın, daha çok
taşeronluk anlaşmaları yöntemini kullanmak suretiyle diğer teşebbüslerle
anlaşmalara vardığı, bunun yanı sıra diğer danışıklı hareket türlerine de rastlandığı
görülmektedir.
Bu noktada tekliflere ya da fiyatlara ilişkin belirli davranış modellerinin, rekabetçi bir
pazarla çeliştiği veya danışıklı teklife işaret ettiği görülmektedir. Soruşturma
kapsamında yapılan inceleme ışığında özellikle dikkati çeken bu davranış modelleri
şu şekilde sıralanabilir:
720
- Belirli bir ihaleyi hep aynı teşebbüsün kazanması (bu durum, bir ya da birden
fazla teşebbüsün sürekli olarak aynı ihalede başarısız teklifler sunması
durumunda çok daha fazla şüphe çekmektedir),
- Aynı teşebbüslerin teklif vermesi ve her teşebbüsün belirli bir sırayla ihaleleri
kazanmaları,
- Bir teşebbüsün, fiyat farklılığını açıklayabilecek görünür maliyet artışları
olmamasına rağmen, bir ihalede diğerlerine göre önemli ölçüde yüksek fiyat
teklifi vermesi,
- Ne zaman yeni veya nadiren teklif veren bir teşebbüs ihaleye katılsa, ihale
fiyatlarının düşmesi, 730
- İhaleyi kazanan teşebbüsün, aynı ihalede teklif veren teşebbüslerle
taşeronluk anlaşması yapması,
- Birebir aynı veya birbirine çok yakın fiyat tekliflerinin verilmesi,
İhalelerde danışıklı hareket birçok sektörde görülmekle birlikte, belirli sektörlerde
görülme olasılığı daha fazladır. Dolayısıyla sektörün yapısına ilişkin kimi özellikleri,
ihalelerde danışıklı hareketi kolaylaştıran unsurlar olarak ortaya çıkmaktadır. Bu
unsurlara sahip olan sektörlerde, yukarıda yer verilen şüpheli davranışlar daha da
anlam kazanmaktadır. Söz konusu kolaylaştırıcı unsurlar şu şekilde sıralanabilir:
740
- Az sayıda satıcının bulunması,
- İhalesi yapılan ürünün ikamesinin zor olması veya bu ürün için kısıtlayıcı
standartlar belirlenmiş olması,
- İhale konusu ürünün homojen olması,
10-72/1503-572
19
- Sürekliliği olan ihalelerin yapılması (teklif veren teşebbüslerin birbirine aşina
olması ve gelecekte yapılacak ihalelerin paylaşım fırsatı (zemini)
oluşturması),
- Rakiplerin, sosyal bağlantılar veya meşru ticari sözleşmeler aracılığıyla
birbirlerini iyi tanımaları (rakiplerin davranışlarını kolayca koordine
edebilecekleri bir ortamın bulunması). 750
İhalelerde danışıklı hareket kavramına ilişkin olarak yapılan bu açıklamalar ışığında,
soruşturma kapsamında elde edilen delillere ilişkin olarak yapılan tespit ve
değerlendirmelere aşağıda yer verilmektedir.
J.2. HABAŞ VE LİNDE TARAFINDAN GERÇEKLEŞTİRİLEN DİKEY
KISITLAMALARA İLİŞKİN OLARAK YAPILAN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER
Medikal gaz üreticisi olmayan bayilerden, ihalelere katılabilmeleri ve teklif
verebilmeleri için istenen belgeler arasında ihale konusu medikal gazla ilgili olarak
yetkili üretim, dolum ve dağıtım belgesi yer almaktadır. Bayiler söz konusu gazları
üretmediklerinden üretim izin belgesine, bazı durumlarda da dolum izin belgesine 760
sahip olmamaktadırlar. Bayinin mutlaka sahip olması gereken belge medikal gaz
dağıtım izin belgesidir. Bu durumda bayiler üreticinin üretim ve dolum izin belgesini
kullanmaktadırlar. Üreticiler söz konusu izin belgesini, ilgili bayinin kendisinin bayisi
olduğunu, söz konusu gazları kendisinden alarak dağıttığını ifade eden bir yetki
belgesi ile vermektedir.
Yapılan incelemeler sırasında medikal gaz sağlayıcısı teşebbüsler olan Habaş ve
Linde’nin, bayilerine verdikleri söz konusu yetki belgelerinin kimi zaman ihaleye özel
olarak hazırlandığı ve söz konusu yetki belgesiyle sadece ilgili ihaleye girilebildiği,
bazı durumlarda ise genel bir yetki belgesi verildiği ve bu yetki belgesiyle ilgili bayinin
tüm ihalelere girebildiği tespit edilmiştir. Özellikle son zamanlarda daha çok özel 770
nitelikte yetki belgesi verildiği görülmüştür. Habaş ve Linde tarafından bayilerine özel
yetki belgesi verilmesi ile ilgili olarak, yetki belgesi istediği halde alamayan bayi
olduğu yönünde herhangi bir tespit yapılmadığından ve isteyen her bayinin özel
nitelikli dahi olsa yetki belgesi alarak ihalelere katılabildiğinden, 4054 sayılı Kanun
çerçevesinde dikey nitelikte rekabeti kısıtladıkları gerekçesi ile Habaş ve Linde
hakkında herhangi bir işlem yapılmasına gerek olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
J.3. SAĞLIK BAKANLIĞI MÜFETTİŞ RAPORUNDA YER VERİLEN İDDİALARA
İLİŞKİN OLARAK YAPILAN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER
Sağlık Bakanlığı Müfettiş Raporunda yer verilen iddialar ile ilgili olarak; Habaş A.Ş.
Genel Müdürlüğü, Habaş A.Ş. İstanbul Kartal Tesisleri, Habaş A.Ş. Topkapı Tesisleri, 780
Habaş A.Ş. Ankara Tesisleri, Linde Gaz A.Ş. Genel Müdürlüğü ve Messer Ali Gaz
A.Ş.’de yerinde incelemeler yapılmıştır. Yapılan yerinde incelemelerde Sağlık
Bakanlığı Raporunda iddia edilen hususlarla ilgili olarak herhangi bir belge ve bilgiye
ulaşılamamıştır. Bu çerçevede, Sağlık Bakanlığı Raporunda dile getirilen iddiaların,
4054 sayılı Kanun kapsamında yasaklanan bir anlaşma ve/veya eylemden
kaynaklandığını gösteren bilgi ve belgeye ulaşılamadığından, söz konusu
teşebbüsler hakkında 4054 sayılı Kanun kapsamında herhangi bir işlem yapmaya
gerek olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
10-72/1503-572
20
J.4. KURUMA İNTİKAL EDEN ŞİKAYET VE İHBARLAR ÇERÇEVESİNDE
YAPILAN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER 790
Önaraştırma ve soruşturma sürecinde Kuruma intikal eden diğer iddia ve şikayetlerle
ilgili olarak, rekabeti engelleyici, bozucu ya da kısıtlayıcı bir hususun bulunduğunu
kanıtlayacak nitelikte bulgu elde edilemediğinden, söz konusu iddia ve şikayetler
hakkında herhangi bir işlem yapılmasına gerek olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
J.5. BÖLGELER BAZINDA 4054 SAYILI KANUN’UN 4 ÜNCÜ MADDESİNE
AYKIRI EYLEM VE İŞLEMLER HAKKINDA YAPILAN TESPİT VE
DEĞERLENDİRMELER
J.5.1. Kararda Yer Verilen İhale Tablolarına İlişkin Genel Açıklamalar
Önaraştırma ve soruşturma döneminde elde edilen belgelerde yer alan ihaleleri ve
ilgili diğer ihaleleri değerlendirebilmek bakımından, ihalelerin ilgili olduğu 800
hastanelerden, görüşme veya bilgi isteme yoluyla ihale belgelerinin kopyaları alınmış
ve söz konusu belgelerde yer alan bilgiler tablolaştırılarak, ilgili bölümlerde yer
verilmiştir.
Kararın ilgili bölümlerinde yer alan ihale tabloları, sıvı oksijen, tüplü (gaz) oksijen ve
narkoz gazı için ayrı ayrı hazırlanmıştır. Tablolarda, her bir açık ihale (İ) veya
doğrudan temin (DT)1 için teşebbüsler tarafından verilen teklifler yer almaktadır.
İhaleyi kazanan teşebbüse, fiyatın yer aldığı hücre koyulaştırılarak işaret edilmiştir.
Kimi teşebbüslerin teklifleri, çeşitli gerekçelerle kabul edilmemiş, bu durum mümkün
olduğu kadar gerekçesiyle birlikte yansıtılmıştır. Toplam bedel üzerinden
sonuçlanması veya diğer gerekçelerle bazı ihalelerin birim fiyatı elde edilememiş, 810
ancak söz konusu ihalelerde ihaleyi kimin kazandığı belli olduğundan, bu gibi
durumlarda birim fiyat yerine (?), (x), (-) gibi işaretler yazılmak suretiyle ihalenin
kimde kaldığı belirtilmiştir.
J.5.2. İç Anadolu Bölgesi
J.5.2.1. Ankara Pazarı
Söz konusu pazar ile ilgili olarak haklarında soruşturma açılan teşebbüsler, Habaş
Sınai ve Tıbbi Gazlar İstihsal Endüstrisi A.Ş. (Habaş), Asitkarbonik Sınai ve Tıbbi
Gazlar Tic. Ltd. Şti. (Asitkarbonik) ve Samtaş Sanayi Malzemeleri Makinaları Ticaret
ve Sanayi A.Ş. (Samtaş)’dir.
Yapılan İnceleme ve Tespitler 820
Önaraştırma ve soruşturma döneminde yapılan inceleme ve tespitler neticesinde
birçok hastanenin medikal gaz alımına ilişkin doğrudan temin ve yaklaşık maliyet
teklifleri ile bazı kamu kurumu veya kuruluşlarının (idareler) sanayi gazı alımına ilişkin
doğrudan temin tekliflerinde, Habaş’ın tekliflerinin yanında, Asitkarbonik ve Samtaş’a
ait tekliflerin, Habaş çalışanları tarafından hazırlanıp sunulduğu tespit edilmiştir.
1 Bu Kararda ihale terimi, zaman zaman açık ihaleyi ve doğrudan temini ifade edecek şekilde
kullanılmıştır.
10-72/1503-572
21
Savunmalar
Yukarıda yer verilen tespitlerle ilgili olarak taraflar aşağıda yer verilen savunmaları
yapmışlardır.
Habaş tarafından gönderilen yazılı savunmada özetle;
- Habaş veya diğer üretici firmaların bayilerle veya diğer küçük firmalarla yatay 830
anlaşma içerisine girmesinin rasyonel bir tutum veya iddia olamayacağı,
- Soruşturma Raporu kapsamında incelenen Ankara pazarındaki doğrudan
teminlerde amacın rekabet görüntüsü vermek değil, hastanelerin talepleri
üzerine süreklilik arz eden ihtiyaçlarını temin etmek ve hastaneler bakımından
prosedür tamamlamak olduğu, sanayi satışlarının ise doğrudan temin yolu ile
değil, sözleşme (ikili anlaşma) temelinde yapıldığı,
- Bazı fiyat bildirimlerinin Habaş çalışanları tarafından imza edilmesi olgusunun
tespit edildiği, ancak bu davranışlarda rekabeti engellemek amacının olup
olmadığının, Habaş'ın yatay anlaşma yaparak bundan haksız bir menfaat
temin edip etmediği hususlarının irdelenmediği, 840
- Bu meyandaki fiillerin tespiti ile amacın rekabeti ortadan kaldırmak olması
durumunda, kurum uzmanlarınca incelenen doğrudan teminlerde bir önceki
veya sonraki ihaleye göre dikkat çekici şekilde Habaş tarafından yüksek
fiyatların verildiğinin tespit edilmiş olması gerektiği, kaldı ki doğrudan
teminlerde sunulan fiyat bildirimlerinin, ihale usulünün aksine idareler
bakımından hiçbir bağlayıcılığının bulunmadığı, hastanelerin firmalardan
"piyasa fiyat araştırması" bağlamında fiyat istedikleri ve fiyatı buna göre
kendilerinin tespit ettikleri,
- İlgili pazardaki toplam ciro ve Habaş'ın buradaki payı göz önüne alındığında
soruşturmaya konu edilen doğrudan teminlerin çok çok düşük kaldığından, bu 850
kadar küçük miktarlı alımların ilgili pazarda (Türkiye pazarı) rekabete hiçbir
etkisinin olmayacağının açık olduğu,
- Habaş yanında, diğer firmaların fiyat bildiriminde bulunmasının rekabeti
ortadan kaldırmak amacı taşımadığı, gerek doğrudan temine konu ürünlerin
insan hayatı bakımından önemi, malın sürekliliği ve kesintisizliği, gerek
uygulamada bazı hastanelerin karşı karşıya kaldığı hukuki ve bürokratik
sorunların, Habaş ve diğer firmaları bu şekilde bir uygulamaya ittiği,
- Doğrudan temin usulünün idareler tarafından kullanılan ihale sürecindeki
bürokratik işlemleri gerektirmeyen acil alım yöntemi olduğu, ihale usullerinden
farklı olarak kullanılan bu yöntemin, rekabete kapalı bir alım yöntemi olduğu, 860
- Doğrudan temin ile yapılacak alımlarda fiyatın belirlenmesinin, ihale yoluyla
değil piyasa fiyat araştırması ile yapıldığı, bu yöntemdeki alım sürecinin
katılıma ve rekabete açık olmadığı, bir başka anlatımla çoklu katılım ve
rekabetin olmadığı, ihale usulleri çerçevesinde yapılacak alımlarda ekonomik
açıdan en avantajlı fiyatın oluşması konusunda temel belirleyici faktörün
isteklilerce verilen teklifler iken, bir ihale usulü olmayan doğrudan teminde
temel belirleyici faktörün idarece yapılan fiyat araştırması olduğu, dolayısıyla
doğrudan teminde idarenin temel görevinin sağlıklı piyasa araştırması
yaparak, ihtiyacı olan alımı gerçek piyasa değerine göre almak olduğu,
- Uygulamada, piyasa fiyat araştırması kapsamında üç kişiden fiyat alınması ve 870
bu hususun belgelendirilmesi şeklinde yerleşik bir anlayışın bulunduğu, en az
üç fiyat alınması yönteminin de, piyasa fiyat araştırmasını en hızlı şekilde
10-72/1503-572
22
sonuçlandıran ve en çok başvurulan yöntem olduğu, nitekim hastanelere Bilgi
Edinme Kanunu kapsamında yapılan başvurulara verilen cevaplara göre
hastanelerin büyük çoğunluğunun da doğrudan temin dosyalarının en az üç
fiyat alımı ile bağlandığını bildirdikleri,
- Dışkapı Hastanesi yetkilisinin cevabının madde kapsamında yer alan tüm
yöntemlere ilişkin olduğu, gerçekten de madde kapsamında tek fiyat ile
doğrudan temin yapılabildiği hallerin de mevcut olduğu, ancak somut olayda
doğrudan alımların, yalnızca 22/d maddesi ile ilgili olduğu, buna göre esas 880
itibariyle yetkiliye yöneltilmesi gereken sorunun, 22/d kapsamındaki alımlarda
en az üç fiyat alma uygulamasının olup olmadığı şeklide olması gerektiği,
sorunun bu şekilde sorulması durumunda iddia ettikleri gibi uygulamada en az
üç fiyat alındığı cevabının verileceği,
- Doğrudan teminin rekabete ve katılıma kapalı bir yöntem olduğu, ancak bu
yöntemde belirleyici faktörün idarece yapılacak fiyat araştırması olduğu, zira
rayiç fiyatın sağlanmasına ilişkin sorumluluğun, tümüyle idare adına bu sürece
katılan kamu görevlilerine ait olduğu, Sayıştay’ın ilgili kararında da fiyat
araştırmasının idarenin yükümlülüğünde olduğunun açıkça görüldüğü, bu
işlemin temel amacının, kamuyu zarara uğratmamak olduğu, fiyat 890
araştırmasının yeterli yapılmaması halinde kamuyu zarara uğratan kamu
görevlileri hakkında, görevi kötüye kullanma suçundan dolayı ceza davası
açılmasının söz konusu olabileceği, gerçekten de, Yargıtay Ceza Genel
Kurulu ilgili kararında; yeterli fiyat araştırması yapılmamış olması halinde,
görevi kötüye kullanma suçunun oluşacağını ifade ettiği,
- Soruşturma kapsamında cevaplandırılması gereken sorunun, doğrudan temin
yöntemiyle yapılan alımlarda Rekabet Kanunu'nun uygulanıp
uygulanmayacağının olduğu, idarenin fiyatın belirlenmesinde aktif rolünün
olduğunun, fiyat araştırması kapsamında alınan fiyatlarla bağlı olmadığının ve
doğrudan temin yönteminin rekabete ve katılıma kapalı olduğunun açık 900
olduğu, bu durumda doğrudan teminlerde rekabete aykırı eylemlerin nasıl ve
ne şekilde olabileceğinin ve bunun rekabet kanunu kapsamına girip
girmediğinin sorgulanması gerektiği,
- Kabul anlamına gelmemekle birlikte, doğrudan teminde piyasa fiyat
araştırması kapsamında fiyat bildirimi istenilen kişiler arasında rekabet kanunu
anlamında bir anlaşmanın varlığından söz edilse bile, bu yöntemde fiyatı
belirleyen idare olduğuna göre bu anlaşmanın alım fiyatını etkilemeyeceğinin
açık olduğu, kaldı ki soruşturma raporu kapsamındaki doğrudan teminlerde,
fiyat araştırması kapsamında, fiyat bildirimi veren teşebbüsler arasında
rekabetin ihlali amacının bulunmadığı, bu fiyat bildirimlerinin sadece 910
uygulamada yer alan üç fiyat alınması usulünü tamamlamaya yönelik ve
özellikle hastanelerin acil ihtiyaçlarının giderilmesi amacıyla prosedür
tamamlamasına yönelik olarak verildiği,
- İdarenin firmalara fiyat bildirim davetiyesi göndermesinin, ihale usulünde
olduğu gibi bağlayıcı teklif toplamak için olmadığı, piyasa fiyat araştırması
yapmak amacına yönelik olduğu, bu itibarla davete icabet eden firmaların fiyat
bildirimlerinin, rayiç fiyat araştırması bağlamında tamamen indikatif özellik
gösterdiği, dolayısıyla davet gönderilen firmalarca verilen fiyat bildirimlerinin
nispeten yüksek veya düşük olmasının fiyatın tespitine doğrudan bir etkisinin
bulunmadığı, zira doğrudan teminde nihai olarak fiyatı tespit edenin hastane 920
olduğu, fiyat bildirimlerinin hastanenin tespit ettiği fiyat içerisinde eridiği, bu
10-72/1503-572
23
itibarla Habaş yanında diğer firmalarca verilen fiyatların rekabet hukuku
anlamında hiçbir öneminin bulunmadığı,
- Bir an için Habaş'ın diğer firmalar ile rekabet görüntüsü vermek şeklinde bir
anlaşma içerisinde olduğu kabul edilse dahi, bu halde de soruşturmaya konu
edilen doğrudan teminlerde rekabeti sınırlayıcı bir etkinin oluşup
oluşmadığının, daha somut bir ifadeyle; fiyatların doğrudan teminlerde
ekonomik ve rasyonel gerekçelerle açıklanamayan biçimde yüksek veya
makul olup olmadığının irdelenmesi gerektiği, ancak soruşturma kapsamındaki
hiçbir doğrudan teminde Habaş'ın haksız bir menfaatinin olmadığı, söz konusu 930
doğrudan teminlerde dikkat çekici şekilde yüksek ve rasyonel/ekonomik
gerekçelerle açıklanamayan fiyat bildirimlerinde bulunulmadığı,
- Soruşturma Raporu kapsamında yer alan belgeler incelendiğinde, Habaş ile
ilgili 36 adet doğrudan temin olduğunun tespit edildiği, bunların 15'inde
doğrudan temin yapılmadan önce hastanenin acil ihtiyacına binaen ihale
kapsamında yıllık alım sona ermesine rağmen, hastanenin talep etmesi
sonucu önce mal teslim edildiği, doğrudan teminin bundan sonra yapıldığı,
artış olan az sayıdaki doğrudan temin fiyatlarına bakıldığında, fiyat artışlarının
makul olduğunun veya fiyatların ortalama satış fiyatlarının çok çok altında
olduğunun görüldüğü, 940
- Öte yandan 5 adet alımın başkalarının verdiği doğrudan teminler olduğu,
bunlardan ikisinin Karbogaz'a, birinin Linde'ye, diğer ikisinin ise Denizgaz'a ait
olduğu, soruşturma kapsamında bu şirketlerden de evrak alındığı, bu evraklar
arasında Habaş-Asitkarbonik-Samtaş örneğinde olduğu gibi benzer şekilde
fiyat bildirimi verildiği gözlendiği, buna göre doğrudan temini alan firma ve
diğer fiyat bildirimleri incelendiğinde diğer firmaların evraklarının da tek elden
çıktığının açıkça görüldüğü, ancak söz konusu şirketler bakımından bu
kapsamda bir inceleme yapılmadığının anlaşıldığı, burada bir ihlal
görülmemişken, Habaş ve diğer firmalar arasındaki benzer durumun bir ihlal
sebebi olarak görülmesinin tutarlı bir izahının bulunamadığı, 950
- Habaş'ın Ankara pazarında rekabete aykırı olduğu iddia edilen eylemlerinde,
diğer teşebbüslerle rekabet ihlaline yönelik bir anlaşma içerisinde olmadığının,
bu yönde bir amacının da bulunmadığının, öte yandan soruşturma raporu
kapsamında incelenen doğrudan teminlerde rekabet ihlali oluştuğuna dair bir
etkinin veya sonucun da doğmadığının açıkça ortada olduğu,
- Sağlık Bakanlığı'nın 2006/70 sayılı Genelgesi uyarınca medikal gaz, üretim,
dolum, depolama ve dağıtım faaliyetlerinin yapılabilmesi için tüm kuruluşların
ilgili bakanlıktan izin belgesi (ruhsat) alması gerektiği, bu hususu Soruşturma
Heyetinin göz ardı ettiği, bu belgelere sahip olmayan firmaların piyasada
faaliyet gösterme imkânlarının söz konusu olmadığı, Samtaş ve Asitkarbonik'in 960
medikal gaz izin belgelerinin bulunmadığı, Sağlık Bakanlığı İlaç ve Eczacılık
Genel Müdürlüğünün Genelgesine göre bu firmaların hastanelere medikal gaz
satışı yapabilmesinin söz konusu olmadığı, Samtaş ve Asitkarbonik'in fiyat
bildirimlerinin hizmet verme amaçlı olmayıp, idarelerin ısrarlı talebine istinaden
fiyatın tespiti için piyasa araştırması maksadına yönelik olarak verilmiş olduğu,
medikal gaz izin belgesi olmayan firmaların fiyatları hastane tarafından uygun
görülse dahi, yukarıda bahsedilen Sağlık Bakanlığı Genelgeleri uyarınca
hastanelerin bu firmalardan medikal gaz alabilmelerinin hukuken ve teknik
olarak mümkün olmadığı, aynı şekilde Habaş'ın da bu belgeleri haiz olmayan
bir firmaya medikal gaz satışı yapabilmesinin anılan genelgeler uyarınca söz 970
konusu olamayacağı, bu açıklamaların hastanelere doğrudan temin için talep
10-72/1503-572
24
gönderilen Samtaş ve Asitkarbonik’in ihale usulünün aksine istekli veya ihale
katılımcısı konumunda olmadığını, rayiç fiyat bildirir konumda olduğunu
gösterdiği,
- Doğrudan teminlerde teşebbüslerce yapılan fiyat bildirimlerinin idarelerin
piyasa araştırması yapması amacına hizmet ettiği, bu durumda fiyatın tespiti
konusunda karar verici konumda olan, fiyat veren firmalar değil hastaneler
olduğu, bu halde yan teklif sunma iddiası konusunda diğer firmalarla yapılan
anlaşmaların nasıl bir sonucu olabileceği, kabul anlamında olmamakla birlikte
teşebbüsler anlaşsa dahi, bunun pratikte hiçbir sonucunun olamayacağı, zira 980
bunun bir piyasa araştırması olduğu, nihai olarak kararı verenin idare olduğu,
- Kurul’un TETAŞ kararına benzer şekilde bu olay bakımından da fiyat tespit
edenin hastaneler olduğu, Kurul nasıl ki piyasada hakim konumda bulunan
TETAŞ'ın yıkıcı fiyat uygulandığı iddiasını reddettiyse, aynı şekilde burada
Habaş açısından cezai yaptırım uygulanmasına gerek olmadığına karar
vermesi gerektiği, netice itibariyle burada fiyat konusunda karar verenin
hastaneler olduğundan, fiyat bildirimlerinin de ihale usulünün aksine idarenin
iradesi içerisinde eridiği, bunun da hukuki nitelik itibariyle bir idari işlem
olduğuna göre, bunun hukuki denetiminin idari yargıya tabi olup, esasında
soruşturma kapsamındaki tüm doğrudan teminlerin Rekabet Kanununun 990
kapsamı dışında olduğu,
- Habaş'ın ODTÜ ile 28.05.2007 tarihli sözleşmesinin, TAEK ile de 01.04.2006,
02.01.2007, 15.01.2008 ve 05.02.2009 tarihli sözleşmelerinin (ikili anlaşma)
bulunduğu, soruşturma kapsamında incelenen dönemdeki satışların hukuki
dayanağının ikili anlaşma olduğu, her iki sözleşme birlikte değerlendirildiğinde
sözleşme süresince alımların rekabete açık olmayıp, söz konusu alımların
sözleşme temelinde gerçekleştiği, dolayısıyla ortada bir sözleşme
bulunmasına rağmen Habaş veya diğer firmaların ODTÜ ve TAEK'e neden
fiyat bildirimi gönderdiğinin Kurumca değerlendirilmesi gerektiği, bu durumun
hastaneler için ısrarla izah edilmeye çalışılan dahili işlemlerini bilemedikleri 1000
idarelerin prosedür tamamlama amaçlı fiyat bildirimi isteme teamüllerine en
güzel örnek teşkil ettiği, satışın kimin tarafından yapılacağı belli olan sözleşme
devam ederken rekabetçi koşullardan söz edilmesinin veya uyumlu eylemden
bahsedilmesinin mümkün olmadığı, bu durumda Habaş'ın rekabet görüntüsü
verme ihtiyacının da bulunmadığı, dolayısıyla sınai gazlarda yapılan
sözleşmeli satışlarda, rekabet ihlali amacının bulunmadığının ortada olduğu,
öte yandan açıklamalar çerçevesinde rekabeti ortadan kaldıran bir etkinin de
söz konusu olmadığı, bu itibarla sınai gazları pazarında rekabete aykırı olduğu
iddia edilen eylemlerden Habaş'a ceza verilmesinin mümkün görülmediği,
- "De minimis" kuralına değinilmesinin yararlı olacağı, iddia edilen ihlal tutarının 1010
medikal cirosunun binde 6'sı mertebesinde olduğu, iddia edilen ihlal tutarının
sınai gazlar yıllık ortalama cirosunun ODTÜ için yüzbinde 6'sı ve TAEK için
yüzbinde 9'u mertebesinde olduğu, pazardaki toplam satış dikkate alındığında
bu kadar küçük bir miktarın hissedilir derecede etki doğuramayacağının açık
olduğu, bu itibarla ilgili pazarda kabul anlamına gelmemekle birlikte, bir
anlaşma olsa bile Soruşturma Raporu kapsamındaki alımların maddi değerinin
Türkiye pazarındaki medikal ve sanayi gazları içerisindeki payının çok çok
düşük olduğundan, bunun rekabeti hissedilir derecede etkilemeyeceğinin
tartışmasız olduğu, bu itibarla ilgili pazarda rekabetin hissedilir derecede
etkilenmediği için, Habaş'ın eylemlerinin kanunun 4. maddesine aykırılık teşkil 1020
etmediği,
10-72/1503-572
25
- Habaş’ın tek şirket çatısı altında şirket ana sözleşmesinde de ayrıştırılmış
şekilde 4 ana faaliyetin (demir çelik, sınai ve tıbbi gazlar, elektrik ve doğal gaz)
gerçekleştirildiği, soruşturma konusu alımların medikal ve sınai gazlar
pazarındaki küçüklüğü bir tarafa, önerilen cezanın ilgili olmayan pazarları da
içine alacak şekilde geniş tutulmasının, ölçülülük ve orantılılık ilkesine aykırı
olacağı ve caydırıcılığın sınırının aşılmış olacağı,
ifade edilmiştir.
Asitkarbonik ve Samtaş tarafından gönderilen yazılı savunmalarda özetle;
Tekliflerin Habaş yetkililerince imzalanması veya hazırlanmasından hareketle 1030
Asitkarbonik ve Habaş arasında rekabeti ortadan kaldırmak amacına yönelik
anlaşma olduğu iddiasının doğru olmadığı,
Üretici firmaların Asitkarbonik ve Samtaş gibi bayilerle veya diğer küçük
firmalarla yatay anlaşma içerisine girmesinin akılcı bir davranış olmadığının
açık olduğu,
Özellikle soruşturma raporu kapsamında incelenen Ankara pazarındaki
doğrudan teminlerde Asitkarbonik ve Samtaş tarafından verilen fiyat
bildirimlerinin rekabet görüntüsü yaratmak için değil, hastanelerin fiyat
araştırması amacıyla talep ettikleri fiyat bildirimleri olduğu, satış/tedarik amaçlı
fiyat bildirimleri olmadığı, alınan fiyatların araştırma amaçlı olduğunun 1040
tekliflerden sonra hazırlanan tablonun isminden (Fiyat tespit tablosu) dahi
anlaşılmakta olduğu,
Soruşturma Raporunda bazı fiyat bildirimlerinin Habaş çalışanları tarafından
imza edilmesi olgusunun tespit edildiği, ancak bu davranışlarda rekabeti
engellemek amacının olup olmadığının, Asitkarbonik ve Samtaş'ın Habaş ile
yatay anlaşma yaparak Habaş'ın bu durumdan haksız bir menfaat temin edip
etmediğinin ve özellikle bu tür davranışların ilgili pazarda rekabet koşullarını
ne ölçüde etkilediği hususlarının incelenmediği,
Fiyat bildirimlerinin bildirimde bulunulan kurum ve kuruluşları aldatma
yeteneğinin olmadığı, çünkü Asitkarbonik ve Samtaş'ın medikal gaz satış 1050
izninin bulunmadığının ilgili Kurumlarca bilinmemesinin düşünülemeyeceği,
verilen fiyat bildirimlerinin kurumların ısrarlı talepleri sonucu piyasa
araştırmasına esas olmak üzere verildiği,
İlgili kurum ve kuruluşlara verilen fiyat bildirimlerinin Asitkarbonik ve Samtaş’ın
bilgisi ve talimatı dahilinde ilgili kurum ve kuruluşların ısrarlı talepleri
neticesinde tamamen prosedür tamamlama amaçlı verildiğinden sahte yan
teklif olarak nitelendirilemeyeceği,
Doğrudan teminlerde sunulan fiyat bildirimlerinin, talepte bulunan ilgili kurum
ve kuruluşlar bakımından hiçbir bağlayıcılığının bulunmadığı, hastanelerin
firmalardan "piyasa fiyat araştırması" bağlamında fiyat istediği ve fiyatı buna 1060
göre kendilerinin tespit ettiği,
Kamu İhale Kanunu'nda, doğrudan teminin bir ihale usulü olarak
belirlenmediği, doğrudan teminin fiyatların yarıştığı ve rekabetin oluştuğu bir
uygulama olmadığı, uygulamada önemli olanın doğrudan temine konu malın
piyasa fiyat araştırması yoluyla ihtiyaca cevap verecek şekilde en hızlı biçimde
temin edilmesi olduğu, belirleyici unsurun verilen fiyat bildirimleri değil,
idarelerin yaptığı fiyat araştırmasının olduğu, Asitkarbonik ve Samtaş
tarafından yapılan fiyat bildiriminin, sadece uygulamada yer alan üç teklif
10-72/1503-572
26
usulünü tamamlamaya yönelik ve özellikle hastanelerin acil ihtiyaçlarının
giderilmesi amacıyla prosedür tamamlamasına yönelik olarak verildiği, 1070
HABAŞ'ın, ODTÜ ve TAEK ile sözleşmelerinin olduğunun bilgileri dahilinde
olduğu, Soruşturma kapsamında incelenen dönemde verilen fiyat
bildirimlerinin hukuki dayanağının ikili anlaşmalar olduğu,
Buna göre, her iki Kurum için belirlenen fiyatlarda, Asitkarbonik ve Samtaş
tarafından kendisi ya da diğer firmalar lehine haksız bir menfaat elde
edilmediğinin ve yüksek fiyatların oluşmadığının ortada olduğu, bu nedenle,
sınai gazları pazarında rekabete aykırı olduğu iddia edilen eylemlerden
Asitkarbonik ve Samtaş'a ceza verilmesinin mümkün görülmediği,
ifade edilmiştir.
Yapılan İnceleme ve Tespitlere İlişkin Değerlendirme 1080
Yukarıda yer verilen uygulama çerçevesinde Asitkarbonik, Habaş ve Samtaş’ın
medikal gaz ve sanayi gazları pazarında 4054 sayılı Kanunun 4. maddesi
kapsamında bir anlaşma içinde olup olmadıklarının ortaya konulması bakımından
aşağıdaki tespit ve değerlendirmeler yapılmıştır:
- Medikal gazların hastanelerde 24 saat kesintisiz kullanılandığı, bu nedenle
medikal gaz tedariğinin kesintisiz ve istikrarlı olmasının büyük önem taşıdığı,
- Habaş çalışanları tarafından düzenlendiği ve imzalandığı tespit edilen
Asitkarbonik ve Samtaş’a ait teklilerin, genelde idarenin doğrudan temine
ilişkin alımlarına, kimi zaman da yaklaşık maliyet tekliflerine esas olması
amacıyla verildiği, 1090
- Hastanelerin medikal gaz ihtiyaçlarını yıllık bazda açtıkları ihaleler ile temin
ettikleri, ancak hastanelerin zaman zaman yıllık ihale edecekleri medikal gaz
miktarlarını ve ihale zamanlarını doğru planlamamaları sebebiyle doğrudan
temin ile yeni ihale yapılana kadar geçen kısa süreli medikal gaz alımları
yaptıkları,
- Hastanelerin, doğrudan teminle yeni ihale yapılana kadar geçen kısa süreli
medikal gaz alımlarında, hukuki ve idari sorumluluk taşımamak amacıyla
piyasa araştırması bağlamında birden fazla teklif almak için davetiye
gönderdiği teşebbüsleri fiyat bildirimi sunma konusunda zorladıkları,
- Asitkarbonik ve Samtaş’ın medikal gaz temin edebilmek için gerekli yasal 1100
belgelere sahip olmadıkları,
- Yeni ihale yapılana kadar geçen kısa süreli medikal gaz alımlarına teknik,
ticari ve idari sebeplerle devam eden ihale ile tedarik yapan firma dışındaki
tedarikçilerin fiyat bildirmesinin çok zor olduğu, başka bir deyişle, doğrudan
teminde başka bir firmanın kısa süreli ve acil ihtiyaca cevap vermesinin
ekonomik ve teknik olarak güç olduğu,
- İncelenen hastanelerin doğrudan temin alımlarında Habaş tarafından
uygulanan fiyatların büyük çoğunlukla bir sene önce oluşmuş olan fiyatlarla
aynı olduğu, dolayısıyla söz konusu uygulamanın pazarda bir etki meydana
getirmediği, 1110
- Orta Doğu Teknik Üniversitesi Petrol Araştırma Merkezi ve Türkiye Atom
Enerjisi Kurumu Başkanlığı’nın sanayi gaz alım şartlarının temelde taraflar
arasında yapılan sözleşmelere dayandığı,
10-72/1503-572
27
tespit ve değerlendirmeleri yapılmıştır.
Gerekçe ve Hukuki Dayanak
Yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler çerçevesinde,
1. Asitkarbonik Sınai ve Tıbbi Gazlar Tic. Ltd. Şti., Habaş Sınai ve Tıbbi Gazlar
İstihsal Endüstrisi A.Ş. ve Samtaş Sanayi Malzemeleri Makinaları Ticaret ve
Sanayi A.Ş.’nin medikal gazlar ve sanayi gazları pazarında 4054 sayılı
Rekabetin Korunması Hakkında Kanunun 4. maddesi kapsamında anlaşma 1120
içinde olduklarına dair tespit yapılamadığından aynı Kanun kapsamında idari
para cezası verilmesine gerek olmadığına,
2. Bununla birlikte ilgili pazarda ihtiyaç duyulan ürünlerin doğrudan temin yoluyla
sağlanmasına yönelik olarak tespit edilen uygulamalara ilişkin olarak 4054
sayılı Kanun’un 20. ve 30 (f) maddeleri uyarınca oluşturulacak Kurul
görüşünün Sağlık Bakanlığı, Kamu ihale Kurumu ve diğer ilgili kurumlara
bildirilmesi hususunda Başkanlığın görevlendirilmesi
sonucuna ulaşılmıştır.
J.5.2.2. Kayseri Pazarı
Söz konusu pazar ile ilgili olarak haklarında soruşturma açılan teşebbüsler, Postgil 1130
İnş. Tic. A.Ş. (Postgil) ve Gazsan Sanayi Gazları ve Metal Malzemeleri San. ve Tic.
Ltd. Şti. (Gazsan Kayseri)’dir.
Yapılan İnceleme ve Tespitler
Mevcut soruşturma çerçevesinde yukarıda isimlerine yer verilen Postgil ile Gazsan
Kayseri yetkilileri ile görüşülmüş ve bu firmalarda yerinde inceleme yapılmıştır. Ayrıca
Kayseri’de Kayseri Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Kayseri Nuh Naci Yazgan Göğüs
Hastalıkları Hastanesi, Kayseri Kadın Doğum Hastanesi ve Kayseri Erciyes
Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi yetkilileri ile görüşülmüş ve bu hastanelerin
medikal gaz alım ihale dosyaları incelenmiştir.
Önaraştırma ve soruşturma döneminde yapılan incelemelerde Kayseri iline ilişkin 1140
elde edilen bilgi ve belgeler aşağıda sıralanmaktadır:
Belge:KYS-1 Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve Postgil ile ilgili
olarak tutulan, Asım SAYIN ile Postgil yetkilisi Mustafa ONAT arasında gerçekleşen
görüşmeye ilişkin notlarda, aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Kayseri Eğitim ve Araştırma ihalesinde tanışıldı. Firma adına Mustafa Bey
gelmişti... Hislerim bundan sonraki yıl ve yıllarda verimli çalışabileceğimizi
söylüyor.
Not: ‘Habaş bize yaklaşık 9-10 YTL’ye N2O veriyor. Sizin geleceğinizi bilmiş.
Benim verdiğim fiyatın zararını o karşılayacak. Kayseri’de bir de Gazsan
firması var. Onunla paylaşımlı çalışıyoruz.’ dedi Mustafa Bey.” 1150
10-72/1503-572
28
Belge:KYS-2 Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve Postgil ile ilgili
olarak tutulan, 19.03.2008 tarihine ait, Asım SAYIN ile Postgil yetkilisi Mustafa ONAT
ve Ahmet POSTGİL arasında gerçekleşen telefon görüşmesine ilişkin notlarda
aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“…Habaş şu an N2O’yu onlara 9,50 YTL’den veriyor. Postgil ise hastaneye
5,20’den veriyor. Nasıl oluyor? Şöyle; Postgil faturanın farkını Habaş’a tekrar
iade faturası şeklinde kesiyor. Enteresan. Gazsan ile anlaşmalı çalışıyorlar…
Ahmet Bey 75 yaşlarında…Çalışmaya oldukça sıcak bakıyorlar.”
Belge:KYS-3 Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve Postgil ile ilgili
olarak tutulan, 23.05.2008 tarihine ait, Asım SAYIN ile Postgil yetkilisi Mustafa ONAT 1160
arasında gerçekleşen telefon görüşmesine ilişkin notlarda aşağıdaki ifadeler yer
almaktadır:
“Gaz alımı için aradım. Sanırım Habaş’tan net talimat aldılar. ‘Biz Habaş
dışında zor alırız. Bize sonuna kadar rekabet talimatı verdiler. Bu durumda
başka yerden almamız zor’ diyor. Yine açık kapı bıraktı. Kısmet dedi.”
Belge:KYS-4
Hastane Adı Erciyes Üniversitesi Hastanesi
İhale Tarihi 26.01.2009
İhale Miktarı 15.000 kg
Katılanlar Berk Gaz Habaş Gazsan
Narkoz Fiyatları 6,29 5,75 -
Diğer Fiyatlar - Likit oksijen:0,51 Medikal Oksijen
5lt: 6
10lt:5
40lt:3
Likit sıvı azot:5
Açıklama İhale saati dolmak üzereyken HABAŞ ve GAZSAN birlikte
geldiler. Habaş bizim gelmemizden biraz rahatsız oldu. Biz bu
ihalede iş deneyim belgesi yüzünden ihale dışı kaldık… N2O
ve Likit O2 Habaş’ta; diğerleri de GAZSAN’da kaldı…
Savunmalar
Postgil ve Gazsan Kayseri’nin gönderdikleri yazılı savunmalarda, temel olarak
Soruşturma Raporunda geçen suçlamaları kabul etmedikleri ifade edilmiştir.
10-72/1503-572
29
Yapılan İnceleme ve Tespitlere İlişkin Değerlendirme 1170
Berk Gaz’da elde edilen belgeler; Kayseri pazarında Berk Gaz’ın Postgil (yetkilisi
Mustafa ONAT) ile iletişim halinde olduğunu göstermekte ve Postgil ile Gazsan
Kayseri arasında bir anlaşma olduğuna işaret edebilecek ifadeler taşımaktadır.
Postgil ile Gazsan Kayseri arasında bir anlaşma olup olmadığının tespiti için; Postgil
ve Gazsan Kayseri teşebbüslerinde yerinde incelemeler yapılmıştır. Ancak yapılan
yerinde incelemelerde, tarafların 4054 sayılı Kanunun 4. maddesi kapsamında
anlaşma içinde olduklarını gösterebilecek herhangi bir yeni bilgi ve belgeye
ulaşılamamıştır. Ayrıca, Kayseri’de bulunan; Kayseri Eğitim ve Araştırma Hastanesi,
Kayseri Nuh Naci Yazgan Göğüs Hastalıkları Hastanesi, Kayseri Kadın Doğum
Hastanesi ve Kayseri Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi hastanelerinin 2005-2009 1180
yılları arasındaki döneme ait ihale dosyaları incelenmiştir.
Yapılan inceleme, tespit ve değerlendirmeler çerçevesinde;
- Postgil ile Gazsan Kayseri’nin bölgede bulunan hastanelerin medikal gaz alım
ihalelerini paylaşmak suretiyle 4054 sayılı Kanunun 4. maddesi kapsamında anlaşma
içinde bulunduklarını işaret edebilecek belgelerin sadece Berk Gaz’da bulunduğu,
- Bergaz’da bulunan belgelerin, Berk Gaz’ın taraflarla yapmış olduğu görüşme
notlarından oluştuğu,
- Anlaşma içinde olduğu iddia edilen Postgil ve Gazsan Kayseri teşebbüslerinde
yapılan yerinde incelemelerde, tarafların 4054 sayılı Kanunun 4. maddesi
kapsamında anlaşma içinde olduklarını gösterebilecek herhangi bir yeni bilgi ve 1190
belgeye ulaşılamadığı,
- Postgil ile Gazsan Kayseri’nin bölgede bulunan hastanelerin medikal gaz alım
ihalelerini paylaşmak suretiyle 4054 sayılı Kanunun 4. maddesi kapsamında anlaşma
içinde bulunduklarının ispatlanması bakımından, yukarıda yer verilen iddia
kapsamında anlaşmaya taraf olduğu iddia edilmeyen bir teşebbüs (Berk Gaz)
tarafından tutulan belgelerin doğruluğu konusunda herhangi bir şüpheye
düşülmeksizin kabul edilmesi ve bu belgelere dayanılarak anlaşmaya taraf olduğu
iddia edilen teşebbüslerin hastane medikal gaz alım ihalelerindeki fiyat tekliflerine ve
ihalelere katılım durumlarına bakılmaksının, taraflar arasında 4054 sayılı Kanunun
yasakladığı bir anlaşmayı ispatlaması bakımından yetersiz olduğu, 1200
sonucuna ulaşılmıştır.
Gerekçe ve Hukuki Dayanak
Yukarıda yer verilen inceleme ve tespitler çerçevesinde yapılan değerlendirmede,
dosya mevcudunun Postgil ile Gazsan Kayseri’nin bölgede bulunan hastanelerin
medikal gaz alım ihalelerini paylaşmak suretiyle 4054 sayılı Kanunun 4. maddesi
kapsamında anlaşma içinde bulunduklarının ispatlanması bakımından, yeterli
olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
10-72/1503-572
30
J.5.2.3. Konya ve Karaman Pazarı
Söz konusu pazar ile ilgili olarak haklarında soruşturma açılan teşebbüsler, Berk 1210
Gaz, Otojen Otomotiv Makina Kimyasal Gazlar San. ve Tic. A.Ş. (Otojen) ve Ar
Oksijen Sanayi ve Tıbbı Gazları Makine Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. (Ar Oksijen)’dir.
Yapılan İnceleme ve Tespitler
Önaraştırma ve soruşturma sürecinde Habaş, Berk Gaz, Otojen ve Ar Oksijen’de
yerinde incelemeler yapılmıştır. Ayrıca, Konya’da bulunan Selçuk Üniversitesi Meram
Tıp Fakültesi Hastanesi, Konya Dr. Faruk Sükan Doğum ve Çocuk Hastanesi, Konya
Eğitim ve Araştırma Hastanesi (eski adı SSK Konya Hastanesi), Konya Numune
Hastanesi ile Karaman’da bulunan Karaman 82.Yıl Hastanesi’nin medikal gaz alım
ihale dosyaları incelenmiştir. Önaraştırma ve soruşturma dönemlerinde yapılan
yerinde incelemelerde elde edilen bilgi, bulgu ve belgelere tarih sırasına göre 1220
aşağıda yer verilmiştir:
Belge:KON-1: Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen 5.2.2003 tarihine
ait, Asım SAYIN ile Ar Oksijen yetkilisi Remzi BEDİZ arasında gerçekleşen
görüşmeye ilişkin notlarda, aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Kulu Devlet Hastanesinin ihalesine girildiğinde karşılaşıldı. İhaleye
gelmeyeceğim demişti, ama geldi. N2O için 10.000.000 TL fiyat verdi. Fiyatını
ihale öncesi bana söyledi. Konya’da rakipler arasında bir türlü anlaşma
sağlanamadığını söyledi.”
Belge:KON-2: Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen 23.1.2006
tarihine ait, Asım SAYIN ile Ar Oksijen yetkilisi Remzi BEDİZ arasında gerçekleşen 1230
telefon görüşmesine ilişkin notlarda, aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Bu ayın başında 200 kg. fatura keseyim mi diye sordum. Kes dedi. Fiyat
olarak 4,50 ytl dedim, biraz inin dedi. Bu seferlik 4,20 olarak belirlendi. O
düzende sizi anlaştırayım. Konya iyi bir pazar, sadece sizler varsınız. Neden
rekabet ediyorsunuz, sizi anlaştırayım dedim. Sıcak baktı. Kısmetse
ziyaretinize geleceğim, o zaman bunu daha teferruatlı konuşuruz, dedim.
Tamam, olur tabi, dedi.”
Belge: KON-3: Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen AR OKSİJEN
başlıklı belgede aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“2006 yılı başından beri zam yapılmadı. 1240
Görüldüğü gibi, 2006 yılında alımı fena değil. Remzi Bey ile şunu
konuşalım. Pazar payını artırmamız için bir şey var mı? Otojen ile
görüşmek gibi vs.
2007 yılı fiyatını 4,75 yapalım.”
Belge: KON-4: Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen 7.3.2007
tarihindeki ziyaretle ilgili olarak, Asım SAYIN ile Ar Oksijen yetkilisi Remzi BEDİZ ve
oğulları (Sami ve Bekir BEDİZ) arasında gerçekleşen görüşmeye ilişkin notlarda,
aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
10-72/1503-572
31
“… Genel sohbetler yapıldı. Asıl ziyaret amacımız anlatıldı. Bunun yanında
diğer konular da masaya yatırıldı. Kim hangi hastaneye veriyor? Bunu 1250
netleştirdik.
Remzi Abi, Konya pazarında anlaşma taraftarı. Bu yılki bazı hastanelerde
dolaylı anlaşma yoluna gitmişler zaten. Birbirlerinin pazarını çok bozmuyorlar.
Bu ziyaretin önemli bir tarafı şu oldu:
Biz Konya’da çok sıkı bir rekabet var ve Ar Oksijen de az bir hastaneye gaz
veriyor zannediyorduk. Oysa durum öyle değil. Bizden aldığı miktarı ve bizim
fiyatı arttıralım.
İhalelerin bundan sonra kalem kalem yapılacağını söyledim ve bunun bize
faydalarını anlattım. Mesajı aldılar. Remzi BEDİZ; “yani bizden fazla gaz
almazsanız, gelir ihalelerinize katılırım diyor Asım Bey” dedi (şaka yollu).” 1260
Belge: KON-5: Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen 3.4.2007
tarihine ait, Asım SAYIN ile Sami BEDİZ arasında gerçekleşen telefon görüşmesine
ilişkin notlarda, aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Önce Remzi Abi’yi aradım. Ortak çalışmanın zeminini tam oluşturmak için
Otojen’le de konuşmak gerektiğini v.s. söyledim. “İstersen Oğlum Sami ile
görüş. O bakıyor.” dedi.
Sami Beyi aradım. Pazartesi Karaman 82. Yıl ihalesi var. Burada sadece
Otojen ve biz varız. Konya ve çevresini kapsayan anlaşmalı bir çalışma için iyi
niyetimizi göstermek istiyoruz. Bunu Otojen’le konuşmak istiyoruz. Anlaşmaya
Karaman’dan başlayalım. Ne dersiniz? Sizin verdiğiniz isimle mi (Halil İbrahim 1270
Bey)2 görüşeceğiz.” dedim. “Evet, ama (…) bugün ulaşamayabilirsiniz.” dedi.
… Bunun üzerine, “biz her zaman çalışmaya hazırız. Seneye tüm ihaleler
kalem kalem çıkacak. Biz prensip olarak Remzi Beyi çiğnemeyiz ama, ortak
çalışmamızın ve pazara gelmememizin koşulu da; bizden gaz almanızdır”
dedim. Doğru haklısınız, dedi”.
Belge: KON-6: Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen 17.4.2007
tarihine ait, Asım SAYIN ile Sami BEDİZ arasında gerçekleşen telefon görüşmesine
ilişkin notlarda, aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Yaklaşık 2 aydır gaz gelmiyordu. Bunu hatırlatmak ve Karaman 82. Yıl
hastanesinde Otojen ile anlaştığımızı ve onun ihaleye girdiğini söylemek için 1280
aradım.
Otojen ile anlaştığımıza memnun oldu. …”
2 Otojen Yönetim Kurulu Başkanı.
10-72/1503-572
32
Belge: KON-7: Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen 20.2.2007
tarihine ait, Asım SAYIN ile Süleyman Bey arasında gerçekleşen telefon
görüşmesine ilişkin notlarda, aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Haftaya geleceğim, Konya pazarı için anlaşmayı sağlamaya çalışacağız.
Fiyatlar çok düşük, yükseltmemiz lazım, bu hem sizin hem de bizim
menfaatimize olacak, dendi. Haftaya görüşmelere başlanacak.”
Belge: KON-8: Habaş Ankara Bölge Müdürlüğünde yapılan yerinde incelemede, 1290
Habaş Ankara Bölge Müdürlüğü Satış Müdürü Burçin KILIÇOĞLU tarafından
hazırlanan ve 24.10.2007-25.10.2007 tarihlerinde Konya’da Otojen yetkilileri ile
yapılan toplantıyla ilgili olarak “OTOJEN A.Ş. / KONYA SEYAHAT RAPORU” başlıklı
belgede aşağıdaki ifadeler yer almaktadır.
“…
2. LİKİT OKSİJEN FİYATI
…
Bizde kendilerine uygulanan LOX3 fiyatının da düşük olduğunu ve HABAŞ’ın
da fiyat arttırması gerektiğini kar marjlarının yükselmesi için LOX alış fiyatının
düşürülmesi yerine, BOS4 haricindeki diğer firmalarla anlaşmış olmalarından 1300
ve BOS’un GOX5 fiyatlarının yüksek olmasından hareketle piyasaya
uygulanan fiyatların yükseltilmesi gerekliliğini vurguladık.
…”
Savunmalar
Yukarıda yer verilen tespitlerle ilgili olarak Otojen firması’nın gönderdiği yazılı
savunmada özetle; medikal gaz pazarında rekabeti doğrudan veya dolaylı
engelleyecek ve kısıtlayacak hiçbir düşünce ve davranış içinde bulunmadıkları ifade
edilmiştir.
Ar Oksijen’in gönderdiği yazılı savunmada özetle; hiçbir firmanın bayisi veya
temsilcisi olmadıkları, hastane medikal gaz alım ihalelerine rakip teşebbüslerle 1310
anlaşarak girmedikleri ve/veya yaklaşık maliyete esas edecek teklifleri ihale
öncesinde rakip teşebbüslerle anlaşarak veya danışarak vermek fiilini işlemedikleri
ifade edilmiştir.
Yapılan İnceleme ve Tespitlere İlişkin Değerlendirme
Yukarıda yer verilen belgelerde;
a) Konya’da bulunan hastanelerin medikal gaz alım ihalelerine giren
teşebbüslerin aralarında anlaşarak hastane paylaşımına gittiklerine,
3 LOX ifadesi Likit Oksijeni ifade etmektedir.
4 BOS, CMY teşebbüsünü ifade etmektedir.
5 GOX ifadesi Gaz Oksijeni (Tüplü Oksijen) ifade etmektedir.
10-72/1503-572
33
b) 2007 yılında yapılan Karaman 82. Yıl Hastanesi medikal gaz alım ihalesi
öncesinde Berkgaz ve Otojen teşebbüslerin anlaştıklarına
işaret edebilecek ifadeler yer almaktadır. Söz konusu iddialar ile ilgili olarak aşağıdaki 1320
tespit ve değerlendirmeler yapılmıştır.
a) Konya’da bulunan hastanelerin medikal gaz alım ihalelerine giren teşebbüslerin
aralarında anlaşarak hastane paylaşımına gittiklerini işaret edebilecek hemen hemen
tüm belgeler Berkgaz’da elde edilmiştir. Belgelerden sadece bir tanesi Habaş Ankara
Bölge Müdürlüğünde yapılan yerinde incelemede elde edilmiştir. Berkgaz’da elde
edilen belgeler; Berkgaz’ın Konya pazarı özelinde sürekli olarak Ar Oksijen ile Otojen
arasında bir anlaşma zemini yaratmaya çalıştığına ve 7 Mart 2007 tarihli Berkgaz’dan
Asım Sayın ile Ar Oksijen’den Remzi Bediz ve oğulları (Sami ve Bekir Bediz)
arasında gerçekleşen görüşmeye ilişkin notlarda görüldüğü gibi “…Remzi Abi, Konya 1330
pazarında anlaşma taraftarı. Bu yılki bazı hastanelerde dolaylı anlaşma yoluna
gitmişler zaten. Birbirlerinin pazarını çok bozmuyorlar…” ifadesi de tarafların zaman
zaman bazı hastaneleri paylaştıklarını işaret etmektedirler. Habaş Ankara Bölge
Müdürlüğünde yapılan yerinde incelemede elde edilen belgede ise, Otojen firmasının
BOS bayisi firma (CMY) dışındaki firmalarla likit oksijen pazarında (LOX) anlaştığını
işaret eden ifadeler yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen iddiayla ilgili olarak aşağıdaki inceleme, tespit ve
değerlendirmeler yapılmıştır:
1340
- Belgelerde ismi geçen ve haklarında soruşturma yürütülen Otojen ve Ar Oksijen
firmalarında yerinde incelemeler yapılmıştır. Yapılan incelemelerde Konya medikal
gaz pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerin 4054 sayılı Kanunu ihlal eden
davranışlar içinde olduğunu gösteren yeni bilgi ve belgeler bulunamamıştır.
- Berk Gaz’da bulunan belgelere dayanılarak, hangi teşebbüslerin, hangi medikal
gaz temininde, hangi hastaneleri, nasıl paylaştıkları anlaşılamamıştır. Öncelikle Berk
Gaz’da bulunan belgede geçen; “…Bu yılki bazı hastanelerde dolaylı anlaşma yoluna
gitmişler zaten. Birbirlerinin pazarını çok bozmuyorlar…” ifadesinden hangi
teşebbüslerin hangi medikal gaz kaleminde hangi hastaneleri paylaştıkları
anlaşılamadığı gibi söz konusu belgenin iddia edilen anlaşmaya taraf olmayan bir 1350
teşebbüs tarafından tutulan görüşme notlarına dayanıyor olması, ilgili belgenin
Konya’da bulunan hastanelerin medikal gaz alım ihalelerine giren teşebbüslerin
anlaşarak hastane paylaşımına gittikleri iddiasını ispatlamaya yeterli olmadığı
değerlendirilmiştir.
- Diğer yandan Habaş’ta elde edilen belgede; likit oksijen pazarında Otojen firmasının
BOS bayisi firma (CMY) dışındaki firmalarla anlaştığını işaret eden ifadeler yer
almasına rağmen belgede hangi firmaların anlaşma içinde olduğunun belirsiz olması,
Konya’da bulunan hastanelerin likit oksijen gaz alım ihalelerine CMY gibi anlaşmaya
taraf olmadığı belirtilen bir teşebbüsün girmesi ve çoğu ihaleyi kazanması ve iddia
edilen anlaşmayı işaret eden tek belgenin anlaşmaya taraf olmayan bir teşebbüste 1360
tutulmuş olması noktaları dikkate alındığında, söz konusu belgenin de taraflar
arasında 4054 sayılı Kanunu ihlal eden bir anlaşmanın varlığını ispatlamaya yeterli
olmadığı değerlendirilmiştir.
b) 2007 yılında yapılan Karaman 82. Yıl Hastanesi medikal gaz alım ihalesi
öncesinde Berkgaz ve Otojen teşebbüslerin anlaştıklarına ilişkin iddia, 3.4.2007 ve
10-72/1503-572
34
17.4.2007 tarihlerinde Asım Sayın (Berkgaz) ile Sami Bey (Ar Oksijen) arasında
gerçekleşen telefon görüşmesine ilişkin notlara dayanmaktadır.
3.4.2007 tarihli notta;
“Önce Remzi Abi’yi aradım. Ortak çalışmanın zeminini tam oluşturmak için Otojen’le 1370
de konuşmak gerektiğini v.s. söyledim. “İstersen Oğlum Sami ile görüş. O bakıyor.”
dedi.
Sami Beyi aradım. Pazartesi Karaman 82. Yıl ihalesi var. Burada sadece Otojen ve
biz varız. Konya ve çevresini kapsayan anlaşmalı bir çalışma için iyi niyetimizi
göstermek istiyoruz. Bunu Otojen’le konuşmak istiyoruz. Anlaşmaya Karaman’dan
başlayalım. Ne dersiniz? Sizin verdiğiniz isimle mi (Halil İbrahim Bey) görüşeceğiz.”
dedim. “Evet, ama sanırım eşi rahatsız. Onunla ilgileniyor yani bugün
ulaşamayabilirsiniz.” dedi.” .
1380
17.4.2007 tarihli notta;
“Yaklaşık 2 aydır gaz gelmiyordu. Bunu hatırlatmak ve Karaman 82. Yıl hastanesinde
Otojen ile anlaştığımızı ve onun ihaleye girdiğini söylemek için aradım.
Otojen ile anlaştığımıza memnun oldu. …”ifadeleri yer almaktadır.
Notlardan, Berk Gaz ile Otojen’in 9.4.2007 tarihinde yapılan Karaman 82. Yıl
Hastanesi medikal gaz alım ihalesi öncesinde anlaştıkları görülmektedir. Konu ile ilgili
olarak söz konusu hastanenin 2006-2007 yıllarına ait ihale dosyaları incelenmiş ve
aşağıdaki tespitler yapılmıştır:
- 2006 yılı için yapılan 25.11.2005 tarihli medikal gaz alım ihalesine Otojen 1390
ve Berk Gaz’ın katıldığı, Otojen’in 40 litrelik 36 adet azot protoksit tüpü için
210,00 TL/tüp birim fiyat verdiği; Berk Gaz’ın 160 TL/tüp birim fiyat verdiği,
dolayısıyla ihale sonucunda narkoz gazı ihalesinin Berk Gaz’da kaldığı,
- Anlaşmaya konu, 9.4.2007 tarihinde yapılan medikal gaz alım ihalesine;
Otojen ile Konya ve Karaman’da faaliyet gösteren Seval Gaz Ürünleri
Hırdavat Isı Yalıtım San. Ve Tic. Ltd. Şti’nin (Seval Gaz) katıldığı, Seval
Gaz tarafından yapılan teklifin ihale komisyonu tarafından “iş deneyim
belgesi” yetersiz görülerek değerlendirme dışında bırakıldığı, narkoz gazı
ihalesini (1200 kg = 48 adet 40 litrelik tüp) 9,40 TL (tüp başına 235 TL)
birim fiyat veren Otojen’in kazandığı, ihale dışında bırakılan Seval Gaz’ın 1400
aynı iş için 6,50 TL (tüp başına 162,5 TL) birim fiyat verdiği,
tespit edilmiştir.
Söz konusu tespitler ile yukarıda yer verilen ifadeler birlikte değerlendirildiğinde;
Otojen ile Berk Gaz’ın 9.4.2007 tarihinde yapılan Karaman 82. Yıl Hastanesi medikal
gaz alım ihalesi öncesi anlaştıkları, anlaşma ile bir yıl önce ihaleye katılan ve
kazanan Berk Gaz’ın söz konusu ihaleye katılmayarak ihaleyi Otojen’in yüksek fiyat
vererek kazanmasını sağladığı anlaşılmıştır. Nitekim, 2006 yılı ihalesi için narkoz
gazının birim tüp fiyatı 160 TL iken, tarafların anlaşarak girdikleri 2007 yılı ihalesinde
bu fiyatın 235 TL’ye ulaştığı görülmüştür. Söz konusu ihalede, ihale dışı kalan Seval
Ticaret’in 162,5 TL/tüp fiyat verdiği düşünüldüğünde, Otojen’in vermiş olduğu fiyatın 1410
10-72/1503-572
35
ne kadar yüksek olduğu anlaşılacaktır. Diğer yandan Berk Gaz’ın söz konusu ihaleyi
Otojen’e bırakmasında, Otojen’in o tarihe kadar narkoz gazı almadığı Berk Gaz’dan
gaz almaya başlayacak olmasının etkili olduğu değerlendirilmiştir. Aşağıdaki tabloda
Otojen’in 2005-2009 yılları arasında Berk Gaz’dan temin ettiği narkoz alım miktarları
gösterilmiştir:
Tablo 1: Otojen’in Berk Gaz’dan Narkoz Alım Miktarları (kg)
2005 2006 2007 2008 2009
Otojen 0 0 0 3.402,5 300
Gerekçe ve Hukuki Dayanak
Yukarıda yer verilen bilgi, belge, tespit ve değerlendirmeler ışığında;
a) - Berk Gaz Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.,
- Otojen Otomotiv Makina Kimyasal Gazlar San. ve Tic. A.Ş., 1420
unvanlı teşebbüslerinin, 9.4.2007 tarihinde yapılan Karaman 82. Yıl Hastanesi
medikal gaz alımı ihalesine anlaşmalı girmek suretiyle 4054 sayılı Rekabetin
Korunması Hakkında Kanunun 4. maddesi kapsamında bir anlaşma içerisinde
oldukları,
b) - Ar Oksijen Sınai ve Tıbbı Gazları Makine Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.
hakkında rekabeti engelleyici, bozucu ya da kısıtlayıcı bir anlaşma ya da eylem
içinde bulunduğuna ilişkin yeterli bulgu elde edilemediğinden, söz konusu teşebbüs
hakkında, 4054 sayılı Kanun kapsamında herhangi bir işlem yapılmasına gerek
olmadığı,
sonucuna ulaşılmıştır. 1430
J.5.2.4. Sivas Pazarı
Söz konusu pazar ile ilgili olarak haklarında soruşturma açılan teşebbüsler, Berk
Gaz, Yalçın Ticaret Sınai ve Tıbbı Gazları Teknik Makine Sanayi (Yalçın Ticaret),
Günaylar San. ve Tıbbı Gazlar Ltd. Şti. (Günaylar) ve Gürbüz Sağlık Ürünleri Ltd. Şti.
(Gürbüz)’dir.
Yapılan İnceleme ve Tespitler
Önaraştırma ve soruşturma sürecinde Habaş, Berk Gaz, Yalçın Ticaret, Günaylar ve
Gürbüz firmalarında yerinde incelemeler yapılmıştır. Ayrıca, Sivas’ta bulunan
Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi, Sivas Devlet Hastanesi ve Sivas
Numune Hastanesi’nin medikal gaz alım ihale dosyaları incelenmiştir. Aşağıda 1440
önaraştırma ve soruşturma dönemlerinde yapılan yerinde incelemelerde ve
görüşmelerde elde edilen bilgi, bulgu ve belgelere tarih sırasına göre yer verilmiştir:
Belge: SVS-1 Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen 08.11.2003
tarihine ait, Yusuf ÜNLÜ ile Yalçın Ticaret yetkilisi Cem YALÇIN arasında
gerçekleşen telefon görüşmesine ilişkin notlarda aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
10-72/1503-572
36
“Yalçın Ticaretten Cem Bey telefon açtı. (Sivas hastanelerinin ihaleleri ile
alakalı olarak)…Bizim Gürbüze telefon açıp, Yalçınların kendisinin
hastanesine onların da Yalçınların hastanesine girmeyeceği söylenecek. Ama
Günaylar (3. şirket olarak) Gürbüzün hastanesine girecek ve biz de Gürbüze
bizim haberimiz yoktu diyeceğiz. Bunun karşılığında Günaylar bizden gaz 1450
alacak. Bu olay Cem YALÇIN tarafından Günaylara aktarılacak.”
Belge: SVS-2 Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen 12.11.2003
tarihine ait, Yusuf ÜNLÜ ile Gürbüz yetkilisi Mehmet GÜRBÜZER arasında
gerçekleşen telefon görüşmesine ilişkin notlarda aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Mehmet Bey6 Y.Ü.7 aradı. Bayilik yazısını en kısa zamanda göndermemizi
istedi. Devletin ihalesine Yalçın Ticaretin girmemesi için Yusuf Beyin Cem
Beyle görüşmesini istedi. (Bu olay, bizim istediğimiz bir gelişme. Yalçın ile
çalıştığımızı bilmiyordu ya da Sivas’ta başka bir bayiden haberimiz olmadığını
zannediyordu. Yalçın ismini ve ortak çalışma isteğini Gürbüz teklif etti. Tamam
Yalçınla anlaşma yolunu gidelim. Ben birbirinizin hastanesine girmemenizi 1460
Cem Bey’e söyleyeceğim. Eğer anlaşma olursa Yalçın girmeyeceği için sen
14.000.000 TL fiyat ver ve benden 7.500.000 TL’ye al. Aksi durumda
5.000.000 TL geçerli dendi.)”
Belge: SVS-3 Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen 13.11.2003
tarihine ait, Yusuf ÜNLÜ ile Yalçın Ticaret yetkilisi Cem YALÇIN arasında
gerçekleşen telefon görüşmesine ilişkin notlarda aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Bugün Sivas devletin ihalesi var. Yalçın Ticaret Cem Bey, ben 14.000.000 TL
fiyat veremem, hastane karşı itibarım var 9.000.000 TL fiyat vereceğim dedi.
Günaylar, Yalçın, Gürbüz … sonuç belli olur nasılsa!”
Belge: SVS-4 Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen 01.03.2004 1470
tarihine ait, M. Kahraman8 ile Yalçın Ticaret yetkilisi Cem YALÇIN arasında
gerçekleşen telefon görüşmesine ilişkin notlarda aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Üniversitenin ihalesinde gene anlaşırız dedi. Evet dedim…”
Belge: SVS-5 Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen 23.03.2004
tarihine ait, M. Kahraman ile Yalçın Ticaret yetkilisi Cem YALÇIN arasında
gerçekleşen telefon görüşmesine ilişkin notlarda aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Üniversiteye Gürbüzü sokmuyoruz siz de gelecek yıl numuneye
girmeyeceksiniz dedim. Tamam dedi. Ben numuneye iddialı değildim. Zaten
bende kaldı dedi…”
Belge: SVS-6 Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen 15.11.2006 1480
tarihine ait, Asım Sayın ile Yalçın Ticaret yetkilisi Cem YALÇIN arasında gerçekleşen
telefon görüşmesine ilişkin notlarda aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
6 Mehmet GÜRBÜZER, Gürbüz Müdürü.
7 Yusuf ÜNLÜ, Berkgaz Müdürü.
8 Berk Gaz çalışanı.
10-72/1503-572
37
“Sivas pazarı için aradım yani bu yıl birlikte çalışalım gibi konuştum ama zor
görünüyor çünkü; “Bizde beraber çalışmak isteriz ama bizim anlaşmamız yetmez.
Burada ihaleye giren BOS, Aligaz ve bir de çantacı firma var ve fiyatlar oldukça
düşük dedi…”
…ayrıca habaş Mustafa Bey de geliyor ihaleye. Fiyatların düşüklüğüne destek
veriyor. Onlarda bana çok düşük fiyata veriyorlar dedi.”
Belge: SVS-7 Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen 12.02.2007
tarihine ait, Asım Sayın ile Yalçın Ticaret yetkilisi Cem YALÇIN arasında gerçekleşen 1490
telefon görüşmesine ilişkin notlarda aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Cem Bey, 8 Marttaki Sivas Devlet ihalesi için arandı. “İhale kısmi teklif. Biz Gürbüzü
sokmayacağız. Eğer girersek kendimiz gireceğiz. Tabii girmek istemiyoruz çünkü
beraber çalışalım istiyoruz. Sivasta son durum nedir?” dedim. “Değişen bir şey yok
Asım Bey. En son 2006 yılı sonlarında konuştuğumuz gibi. Çok sıkı bir rekabet var.
Zaten ben ve siz olmuş olsak, bizde seve seve çalışmak isteriz ama bu şimdilik
imkansız. SSK’nın ihalesini 5,10’dan aldım. Bu hastanede o fiyatlardan gider. Yani şu
an istememize rağmen rekabetten dolayı çalışamıyoruz dedi…”
Belge: SVS-8
Hastane Adı Cumhuriyet Üniversitesi Hastanesi
İhale Tarihi 26.12.2008
İhale Miktarı 7500 kg
Katılanlar Berk Gaz Habaş (Ankara) Yalçın Ticaret
Narkoz Fiyatları (Tüp
fiyatı)
184 - 304
Diğer Fiyatlar - Likit Oksijen : 0,89 Oksijen 40lt:19,7
Oksijen 10lt:8,4
Oksijen 5 lt:6
Kuru…:98
Karbondioksit 40lt : 39
Açıklama dfds … Habaş ve Yalçın Ticaret birlikte geldiler. Anlaşmalı olarak
ihaleye girdikleri her hallerinden belliydi… Bizim dosyayı
vermemizden sonra Cem Bey (Yalçın Ticaret) biraz şaşırdı.
Habaş’la içeri gidip bir dakika sonra geri geldiler. Yüz ifadesi
değişti. Dosyaların teslimden sonra Cem Bey’le biraz
konuştuk. Sadece N2O mı verdiniz diye sordu. Yusuf Bey’i
sordu, nasıl diye. Hastanenin tüketiminin az olduğunu falan
söyledi.
İhaleden sonra ihale başkanı ortalığı iyi karıştırdınız dedi.
Yalçın Ticareti şok ettiniz falan dedi.
10-72/1503-572
38
Belge: SVS-9 Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen 02.01.2009 1500
tarihinde Yusuf ÜNLÜ ile Yalçın Ticaret yetkilisi Cem YALÇIN arasında gerçekleşen
görüşmeye ilişkin notlarda, aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“…Devlet hastanesi ihalesine girmeyi düşünmediğini söyledi. Yılda 3 tona
yakın gaz aldığınızda bizde Sivas’taki ihalelere katılmayacağımızı söyledim.”
Yukarıda yer verilen belgelerde, Sivas medikal gaz pazarlarında faaliyet gösteren
rakip teşebbüslerin 4054 sayılı Kanunu ihlal edebilecek faaliyetler içinde olduklarını
işaret eden ifadeler bulunmaktadır.
Savunmalar
Yukarıda yer verilen tespitlerle ilgili olarak Yalçın Ticaret’in yazılı savunmasında
özetle, firmalarının bahsi geçen konular ile hiçbir alakasının olmadığı ifade edilmiştir. 1510
Günaylar’ın yazılı savunmasında özetle, 2005 yılına kadar gerekli izin belgelerine
sahip olmadıkları için hastane ihalelerine katılamadıkları, belgeleri aldıktan sonra da
bu sefer iş bitirme belgesi olmadığı için ihalelere katılamadıkları, son yıllarda ancak
ihalelere katılabildikleri, diğer firmalarla anlaşma içine girmedikleri ve bu tip işlerle
firmalarının alakasının bulunmadığı ifade edilmiştir.
Gürbüz firması gönderdiği yazılı savunmada özetle, Soruşturma Raporunda yer
verilen iddiaları kabul etmedikleri ve medikal gaz işiyle ilişkilerinin 9 Aralık 2005
tarihinde yapılan ihaleye teklif vermekle esas olarak son bulduğu ifade edilmiştir.
Yapılan İnceleme ve Tespitlere İlişkin Değerlendirme
Yukarıda yer verilen belgelerde; Sivas’ta faaliyet gösteren teşebbüslerinin, 2003-1520
2005 yılları arasında, Sivas’ta bulunan hastanelerin medikal gaz ihalelerinde
anlaşarak girdiklerini işaret eden ifadeler yer almaktadır. Yukarıda yer verilen iddia ile
ilgili olarak aşağıdaki tespit ve değerlendirmeler yapılmıştır:
Aşağıda yer verilen tablolar, Sivas’ta bulunan Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi
Hastanesi, Sivas Numune Hastanesi ve Sivas Devlet Hastanesinin 2003-2009
dönemine ait ihale dosyaları incelenerek hazırlanmıştır. İlk tablo sıvı oksijen, ikinci
tablo tüplü gaz oksijen, son tablo ise narkoz gazı ile ilgilidir. Tablolarda teşebbüsler
tarafından verilen teklifler yer almaktadır. İhaleyi kazanan teşebbüs, fiyatı boyanarak
işaret edilmiştir. Kimi teşebbüslerin teklifleri, çeşitli gerekçelerle kabul edilmemiş, bu
durum mümkün olduğu kadar gerekçesiyle birlikte yansıtılmıştır. 1530
İHALE TABLOLARI
Tablo 2: Sıvı Oksijen
İhale/DT
Tarihleri
Alım
Miktarı
(kg)
Habaş Yalçın Ticaret Gürbüz Günaylar
16.4.03 (İ) Kazandı
30.3.04 (İ) 350000 0,43
9.12.04 (İ) 300000 0,43
Cumhuriyet Üniversitesi Tıp
Fakültesi Hastanesi
9.12.05 (İ) 350000 0,46
10-72/1503-572
39
27.12.06 (İ) 480000 0,52
24.12.07 (İ) Kazandı
26.12.08 (İ) 650000 0,79
Tablo 3: Gaz Oksijen (40 LT/6 m3'lük tüp)
İhale/DT
Tarihleri
Alım
Miktarı
(adet/tüp)
Habaş Yalçın Ticaret Gürbüz Günaylar Berk Gaz Demirsan
25.03.04 (İ) 5500 17,50
9.12.04 (İ) 5500 İptal İptal İptal İptal
9.12.05 (İ) 5500 4,77
7
İptal (eksik
belge)
27.12.06 (İ) 4000 9,30 İptal
24.12.07 (İ) Kazandı Katıldı
Cumhuriyet
Üniversitesi
Tıp
Fakültesi
Hastenesi
26.12.08 (İ) 3500 19,70
18.10.05 (İ) 833 Katıldı 5,21 Katıldı
1.2.06 (İ) 3333 4,80 Katıldı
2.2.07 (İ) 1666 9,00 Katıldı
17.12.07 (İ) 4166 Katıldı 14,4
7.11.08 (İ) 5000 Katıldı 19,2
Sivas
Devlet
Hastanesi
2009 (D) 1327 20,70
2003 (İ) 2500 16,30
İptal
(TSE yok)
2003 (İ) 1833 15,12
İptal
(TSE yok)
2003 (İ) 3500 15,20
İptal
(Eksik evrak)
2004 (İ) 7831 17,28
23.11.04 (İ) 6833 7,98 11,94 8,64
10.11.05 (İ) 10000 4,92
2,64
(iptal)
20.4.07 (İ) 8666 4,98 7,14
4.1.08 (İ) 11666 14,40 16,8
2009 (1) (D) 975 19,20
Sivas
Numune
Hastanesi
2009 (2) (D) 1327 20,70
Tablo 4: Narkoz Gazı (40 LT / 25 kg'lık tüp)
İhale/DT
Tarihleri
Alım
Miktarı
(adet/tüp)
Habaş Yalçın Ticaret Gürbüz Günaylar Berk Gaz Demirsan
25.3.04 (İ) 150 310
9.12.04 (İ) 150 İptal İptal İptal İptal
Cumhuriyet
Üniversitesi
Tıp
9.12.05 (İ) 225 111,25 121,67
10-72/1503-572
40
27.12.06 (İ) 325 170,00 İptal
(Tek. Mek.yok)
24.12.07 (İ) Kazandı Katıldı
Fakültesi
Hastenesi
26.12.08 (İ) 300 304,00 184
18.10.05 (İ) 30 Katıldı 112,25 Katıldı
1.2.06 (İ) 80 110,00 katıldı
2.2.07 (İ) 40 127,50 katıldı
17.12.07 (İ) 60 katıldı 207,5
7.11.08 (İ) 60 katıldı 300
2009 (1) (D) 34 300,00 katıldı
Sivas
Devlet
Hastanesi
2009 (2) (D) 18 katıldı 212,5
25.12.01 36
İptal
(Dış zarf yok)
149,25 İptal
2002 60
İptal
(Eksik evrak)
159,5
İptal
(eksik evrak)
2002 4 275,00
İptal
(Eksik evrak)
2003 100 225,00 Katıldı Katıldı
23.11.04 (İ) 60 220,00
173,25
(Geçersiz teklif)
200
(Geçersiz teklif)
174,5
(Geçersiz teklif)
10.11.05 (İ) 80 99,50 161 172,5
20.04.07 (İ) 80 102,5 142,5
4.1.08 (İ) 112 207,50 287,5
2009 (1) (D) 2 300,00 katıldı
2009 (2) (D) 34 300,00 katıldı
Sivas
Numune
Hastanesi
2009 (3) (D) 18 katıldı 212,5
Yukarıda yer verilen belgelerde, 13.11.2003 tarihinde yapılan Sivas Numune
Hastanesi medikal gaz ihalesi öncesi, Berk Gaz, Yalçın Ticaret ve Gürbüz firması
arasında görüşmeler yapıldığı görülmektedir. Söz konusu belgelerden görüşmeler 1540
sonucunda; her teşebbüsün kendi hastanesine gaz vermesi ve 13.11.2003 tarihinde
yapılan Sivas Numune Hastanesi9 medikal gaz ihalesinin de Yalçın Ticaret’te kalması
hususunda tarafların anlaştığı açıkça görülmektedir. Belgelerde, ihale öncesi Yalçın
Ticaret ihalede narkoz gazı için 9 TL/kg vereceğini belirtmiştir. Yukarıdaki ihale
tabloları incelendiğinde, gerçekten de Yalçın Ticaret’in 13.11.2003 tarihinde yapılan
Sivas Numune Hastanesi medikal gaz ihalesinde narkoz gazı için 9 TL/kg (tüp birim
fiyat 225 TL) fiyat vererek ihaleyi kazandığı görülmektedir. Bu noktada Berk Gaz’ın
ihalelerde tarafları anlaştırarak yüksek fiyattan ihalenin sonuçlanmasını sağlayarak
kendi satış fiyatını artırma üzerinde kurduğu strateji dikkat çekmektedir. Nitekim
belgelerde, ihale 14 TL/kg ile sonuçlanırsa Berk Gaz’ın satış fiyatının 7,5 TL/kg 1550
olacağı, daha düşük fiyatlarda 5 TL/kg olacağı belirtilmektedir. Yine belgelerden,
tarafların aralarındaki anlaşmayı ““Üniversitenin ihalesinde gene anlaşırız dedi. Evet
dedim…” ifadesinden de anlaşılacağı üzere 25.3.2004 tarihinde yapılan Cumhuriyet
9 Her ne kadar belgelerde Sivas Devlet Hastanesi (eski SSK hastanesi) olarak geçse de, ihale tarihi
dikkate alındığında söz konusu hastanenin Sivas Numune Hastanesi (eski adı İzzettin Keykavus
Devlet Hastanesi) olduğu anlaşılmaktadır.
10-72/1503-572
41
Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi ihalesine kadar sürdürdükleri görülmektedir.
Belgelerden geçen “...Üniversiteye Gürbüzü sokmuyoruz siz de gelecek yıl
numuneye girmeyeceksiniz dedim. Tamam dedi. Ben numuneye iddialı değildim.
Zaten bende kaldı dedi…” ifadesinden de 25.3.2004 tarihinde yapılan Cumhuriyet
Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi ihalesine tarafların yine anlaşarak girdikleri
anlaşılmaktadır. Yukarıdaki ihale tabloları incelendiğinde, Yalçın Ticaret’in 25.3.2004
tarihinde yapılan Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi ihalesine 1560
belgelerde geçen ifadelere uygun olarak tek başına girerek kazandığı görülmektedir.
Söz konusu ihalede gerçekleşen tüplü oksijen birim fiyatının 17,50 TL’den bir sonraki
yıl yapılan ihalede 4,77 TL’ye, narkoz birim fiyatının 310 TL’den bir sonraki yıl yapılan
ihalede 111,25 TL’ye dramatik bir şekilde düşmesi oldukça dikkat çekicidir.
Belgelerden, fiyatların bu şekilde düşmesine özellikle 2006-2007 yılları arasında
yaşanan yoğun rekabetin neden olduğu anlaşılmaktadır. Berk Gaz’ın söz konusu
ihaleyi Yalçın Ticaret’e bırakmasında, Yalçın Ticaret tarafından Berk Gaz’dan narkoz
gazı alınmasının etkili olmuştur. Aşağıdaki tabloda 2003-2009 yılları arasında Yalçın
Ticaret’in Berk Gaz’dan aldığı narkoz gaz miktarları gösterilmiştir:
Tablo 5: Yalçın Ticaret’in Berk Gaz’dan Narkoz Alım Miktarları (kg) 1570
2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009
877,5 640 0 0 0 0 0
Diğer yandan belgede geçen Yalçın Ticaret’in 2005 yılında yapılacak Sivas Numune
Hastanesine girmeyeceğine ilişkin ifadelerin, ihale tabloları incelendiğinde
gerçekleşmediği anlaşılmaktadır.
Netice olarak, Berk Gaz, Yalçın Ticaret ve Gürbüz teşebbüslerinin aralarında 2003
yılında yapmış oldukları anlaşmayı, 2005 yılına kadar sürdürdükleri sonucuna
ulaşılmıştır.
Gerekçe ve Hukuki Dayanak
Yukarıda yer verilen bilgi, belge, tespit ve değerlendirmeler ışığında;
a) - Berk Gaz Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.,
- Yalçın Ticaret Sınai ve Tıbbı Gazları Teknik Makine Sanayi, 1580
- Gürbüz Sağlık Ürünleri Ltd. Şti.,
Unvanlı teşebbüslerin, 2003 yılından 2005 yılına kadar olan dönemde,
bölgede bulanan hastanelerin medikal gaz alım ihalelerinde, ihaleler
öncesinde veya sonrasında görüşmeler yaparak ihaleleri paylaşmak,
ihalelerde verilecek fiyatları tespit etmek, belirli ihalelerin belirli teşebbüslerde
kalmasını sağlanmak suretiyle, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında
Kanunun 4 üncü maddesi kapsamında anlaşma içerisinde oldukları,
b) - Günaylar San. ve Tıbbı Gazlar Ltd. Şti.,
hakkında rekabeti engelleyici, bozucu ya da kısıtlayıcı bir anlaşma ya da eylem
içinde bulunduğuna ilişkin yeterli bulgu elde edilemediğinden, söz konusu teşebbüs 1590
10-72/1503-572
42
hakkında 4054 sayılı Kanun kapsamında herhangi bir işlem yapılmasına gerek
olmadığı,
sonucuna ulaşılmıştır.
J.5.3. Karadeniz Bölgesi
J.5.3.1. Amasya ve Çorum Pazarı
Söz konusu pazar ile ilgili olarak haklarında soruşturma açılan teşebbüsler, Tez
Oksijen Sanayi Ticaret A.Ş. (Tez Oksijen) ve Tekman Metal Otomotiv Nak. Sın. ve
Tıb. Gaz Dol. San. Tic. Ltd. Şti. (Tekman Metal)’dir.
Yapılan İnceleme ve Tespitler
Önaraştırma sürecinde yapılan yerinde inceleme ve görüşmelerin yanı sıra 1600
soruşturma sürecinde Tez Oksijen ve Tekman Metal’de yerinde inceleme yapılmıştır.
Ayrıca, Merzifon Devlet Hastanesi, Amasya Sabuncuoğlu Devlet Hastanesi, Çorum
Devlet Hastanesi, Çorum Hasanpaşa Devlet Hastanesi ve Osmancık Devlet
Hastanesinin medikal gaz alım ihalelerine ilişkin evraklar incelenmiştir. Önaraştırma
ve soruşturma dönemlerinde yapılan yerinde incelemelerde elde edilen bilgi, bulgu ve
belgelere tarih sırasına göre aşağıda yer verilmiştir:
Belge: ÇAM-1 Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve Merzifon’da
faaliyet gösteren Tekman Metal ile ilgili olarak tutulan, 30.11.2006 tarihine ait, Asım
Sayın ile Tekman Metal yetkilisi Namık Tekman Metal arasında gerçekleşen telefon
görüşmesine ilişkin notlarda aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: 1610
“…Belge verebileceğimi ancak, Tez oksijenle anlaşmazlık istemediğimi
söyledim. “Tez ile konuştuk, anlaştık. Benim gireceğim hastaneler,
anlaştığımız hastaneler olacak” dedi Namık Bey.
Tamam o zaman dendi.
…Tez oksijenle ayrılığa düştüklerinde, Tez’in tarafını tutacağımızı ifade ettim.
“Dünya hali ama normal şartlarda anlaşma bozulmaz” dedi. Bu konuşmalar
Malik Bey’e10 iletildi. Gelişmelerden haberdar olun dedim. “Sağolun. Evet
anlaştık. Belge verebilirsiniz, dedi.”
Belge: ÇAM-2 Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve Merzifon’da
faaliyet gösteren Tekman Metal ile ilgili olarak tutulan, 11.04.2007 tarihine ait, Asım 1620
Sayın ile Tekman Metal yetkilisi Namık Bey arasında gerçekleşen telefon
görüşmesine ilişkin notlarda aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Yarın ki Samsun Doğum ihalesine biz giriyoruz diye aradım. (Belki gelmeyi
düşünüyordur. Gelmesin diye). Bizim bölgemiz dışında merak etmeyin dedi.”
10 Malik Bey, Tez Oksijen’in ortağı Malik BATTAL’dır.
10-72/1503-572
43
Belge: ÇAM-3 Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve Merzifon’da
faaliyet gösteren Tekman Metal ile ilgili olarak tutulan, 08.02.2008 tarihine ait, Asım
Sayın ile Tekman Metal yetkilisi Namık Bey arasında gerçekleşen telefon
görüşmesine ilişkin notlarda aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“…şu an sadece Merzifon Devlete veriyoruz. Sizden evraklar aldığımızda,
Amasya devlet için almıştık ama o ihalede evrak yanlışı yaptığımız için iş 1630
Tez’de kaldı. O yüzden alamadık. …Tez üzerinden alacaktır.”
Görüleceği üzere; yukarıda ilgili bölümlerine yer verilen bilgi ve belgelerde, 4054
sayılı Kanun’un ihlaline işaret edebilecek nitelikte öne çıkan ve bu bakımdan bir
sonraki bölümde incelenecek olan husus:
- Tez Oksijen ile Tekman Metal’in, Amasya ve Çorum ilinde yer alan çeşitli
hastanelerin ihalelerini paylaşmak amacıyla Belge: ÇAM-1 de belirtildiği
şekliyle bir anlaşma içerisinde olup olmadıkları,
iddiasıdır.
Savunmalar
Tez Oksijen’in yazılı savunmasında özetle; Berk Gaz ile Tekman Metal arasında 1640
geçen bir görüşmenin içeriğinin bir deftere yazılan notlardan ibaret olduğu ve bu
notları yazan kişinin işletme sahiplerinden birisi olmadığı, Tez Oksijen’in bu
görüşmelerin tarafı olmadığı, ceza verilebilmesi için tahmin ve varsayımların ötesinde
somut verilerin bulunması gerektiği, ihalelerde ortaya çıkan fiyatların da makul fiyatlar
olduğunun gözden kaçırıldığı ifade edilmiştir.
Tekman Metal’in yazılı savunmasında özetle; Asım Sayın’ın tuttuğu notların kendi
duygu, düşünce ve yorumlarından ibaret olduğu, Tekman Metal tarafından söylenmiş
gibi yazılan ifadelerin hiçbirinin doğruluk payının olmadığı, varıldığı iddia edilen
anlaşmanın çok da adil olmadığı zira Tekman Metal’in aldığı ihaleden zarar ettiği,
halbuki adil bir anlaşma olsa bölgedeki hastanelerin yarı yarıya paylaşılmasının 1650
gerekeceği, eğer herhangi bir firma ile anlaşılmış olsaydı Tekman Metal’in kar elde
etmesinin gerekeceği ifade edilmiştir.
Yapılan İnceleme ve Tespitlere İlişkin Değerlendirme
Soruşturma sürecinde, Çorum ve Amasya illeri bakımından incelenen husus; Tez
Oksijen ile Tekman Metal’in anılan illerdeki bazı hastanelerin medikal gaz alım
ihalelerini paylaşmak üzere anlaşıp anlaşmadıklarıdır. Söz konusu iddianın temel
dayanağı, 30.11.2006 tarihinde Asım Sayın ile Tekman Metal yetkilisi Namık Tekman
arasında gerçekleşen telefon görüşmesine ilişkin notlardır. Yukarıda yer verilen
belgede, Tez Oksijen ile Tekman Metal’in bölgede bulunan hastanelerin medikal gaz
alım ihalelerini paylaştıklarını işaret edebilecek ifadeler yer almaktadır. Bununla 1660
birlikte, Tez Oksijen ve Tekman Metal’in bölgede bulunan hastanelerin medikal gaz
alım ihalelerini paylaşmak suretiyle 4054 sayılı Kanunun 4. maddesi kapsamında
anlaşma içinde bulunduklarını işaret edebilecek belgeler sadece Berk Gaz’da
bulunmuştur. Söz konusu belgeler Berk Gaz’ın taraflarla yapmış olduğu görüşme
notlarından oluşmaktadır. Berk Gaz tarafından tutulan notların, Berk Gaz’ın ilgili
10-72/1503-572
44
pazarda faaliyet göstermesi ve notların da Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede
elde edilmiş olmaları nedenleriyle önemli ve ciddi bir delil gücü taşıdığı şüphesizdir.
Ancak, söz konusu notların tek başlarına Tez Oksijen ve Tekman Metal
teşebbüslerinin bir anlaşma içinde bulunduklarını ispatlaması bakımından yetersizdir.
Öncelikle anlaşma içinde bulunduğu iddia edilen Tez Oksijen ve Tekman Metal’de 1670
yapılan yerinde incelemelerde söz konusu iddiayı destekleyen herhangi bir yeni bilgi
ve belgeye ulaşılamamıştır. Kaldı ki, iddia edilen anlaşmaya taraf olmayan bir
teşebbüs tarafından tutulan belgelerin doğruluğu konusunda herhangi bir şüpheye
düşülmeksizin kabul edilmesi ve bu belgelere dayanılarak anlaşmaya taraf olduğu
iddia edilen teşebbüslerin hastane medikal gaz alım ihalelerindeki fiyat tekliflerine ve
ihalelere katılım durumlarına bakılmasının, taraflar arasında 4054 sayılı Kanunun
yasakladığı bir anlaşmayı ispatlaması bakımından yetersiz olduğu açıktır.
Gerekçe ve Hukuki Dayanak
Yukarıda aktarılan belgelerin anlaşmaya taraf olduğu iddia edilmeyen Berk Gaz’da
gerçekleştirilen yerinde incelemelerde elde edilmiş olması, anlaşmaya taraf olduğu 1680
iddia edilen Tez Oksijen ve Tekman Metal’de yapılan yerinde incelemelerde ise, yeni
herhangi bir yeni bilgi ve belgeye ulaşılamamış olması hususu dikkate alındığında,
dosya mevcudunun Tez Oksijen ve Tekman Metal’in bölgede bulunan hastanelerin
medikal gaz alım ihalelerini paylaşmak suretiyle 4054 sayılı Kanunun 4. maddesi
kapsamında anlaşma içinde bulunduklarının ispatlanması bakımından, yeterli
olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
J.5.3.2. Giresun Pazarı
Söz konusu pazar ile ilgili olarak haklarında soruşturma açılan teşebbüsler, Panel
Kimyasal Ürünler San. İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti. (Panel Kimya) ve Hakyemezler Koll.
Şti. (Hakyemezler)’dir. 1690
Giresun il merkezinde yer alan hastanelerden en çok medikal gaz alımı yapanlar
sırasıyla; Giresun Devlet Hastanesi, Göğüs Hastalıkları Hastanesi ve Kadın Doğum
Hastanesi’dir. Söz konusu hastanelerden hiçbirinin kendisine ait oksijen tankı
bulunmamaktadır. Ancak Göğüs Hastalıkları Hastanesi’nin oksijen üretim cihazı
kuracağı anlaşılmaktadır.
Önaraştırma sürecinde elde edilen bilgi ve belgeler çerçevesinde Panel Kimya ve
Hakyemezler hakkında soruşturma açılmış olup, aşağıda konu ile ilgili olarak elde
edilen bilgi ve belgelere yer verilmiştir.
Yapılan İnceleme ve Tespitler
Önaraştırma sürecinde yapılan yerinde inceleme ve görüşmelerin yanı sıra; Panel 1700
Kimya, Hakyemezler ve Çağnur Boya’da yerinde inceleme yapılmıştır. Ayrıca
Giresun Devlet Hastanesi, Göğüs Hastalıkları Hastanesi ve Kadın Doğum
Hastanesi, Giresun Özel Kent Hastanesi, Giresun Özel Güven Tıp Merkezi ve
Giresun Özel Ada Hastanesinin medikal gaz alım ihale dosyaları incelenmiştir.
Önaraştırma ve soruşturma dönemlerinde yapılan yerinde incelemelerde elde edilen
bilgi, bulgu ve belgelere tarih sırasına göre aşağıda yer verilmiştir:
10-72/1503-572
45
Belge:GRS-1: Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve Giresun’da
faaliyet gösteren Panel Kimya ile ilgili olarak tutulan, 02.12.2005 tarihindeki ziyaretle
ilgili olarak, Asım Sayın ve Süha Bey arasında gerçekleşen görüşmeye ilişkin
notlarda, aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: 1710
“… Kale Devlet Hastanesini alırsak mutlaka çalışırız, dedi…”
Belge:GRS-2: Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve Giresun’da
faaliyet gösteren Panel Kimya ile ilgili olarak tutulan, 01.03.2006 tarihinde, Asım
Sayın ve Süha Bey arasında gerçekleşen telefon görüşmesine ilişkin notlarda,
aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Giresun Devlet’in 10 Mart’a kadar yaklaşık maliyet istediğini, 1 aya kadar da
ihalesi olabileceğini söyledim. İnşallah bir şekilde anlaşır ve çalışırız dedim.
Tabii, dedi. Bu hastane ihaleye çıktığında Süha Bey’i ara ve fiyatı ve miktarı
netleştir.”
Belge:GRS-3: Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve Giresun’da 1720
faaliyet gösteren Panel Kimya ile ilgili olarak tutulan, 01.05.2006 tarihinde, Asım
Sayın ve Süha Bey arasında gerçekleşen telefon görüşmesine ilişkin notlarda,
aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“15 Mayıs’taki Giresun Devlet ihalesi için aradım. Oraya Hakyemezler diye bir
firma giriyor. Biz oraya onlara sus pay verdik diyor. Ben
menfaatlenemeyeceksem ihaleye gelirim, dedim. Cuma gününe kadar tekrar
telefonlaşacağız…”
Belge:GRS-4: Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve Giresun’da
faaliyet gösteren Panel Kimya ile ilgili olarak tutulan, 08.05.2006 tarihinde, Asım
Sayın ve Süha Bey arasında gerçekleşen telefon görüşmesine ilişkin notlarda, 1730
aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“15 Mayıs’taki Giresun Devlet ihalesi için arandı. Henüz diğer firma ile
görüşmemiş; onunla görüşüp bizi çarşamba günü arayacak. Aksi halde ihaleye
geleceğimiz söylendi. Türkiye genelinde çalışma sistemimiz anlatıldı; biraz
daha ikna oldu gibi görünüyor. Çarşamba günü yapılacak olan görüşmeden
sonra nasıl bir yol izleneceğine karar verilecek.”
Belge:GRS-5: Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve Giresun’da
faaliyet gösteren Panel Kimya ile ilgili olarak tutulan, 09.05.2006 tarihinde, Asım
Sayın ve Süha Bey arasında gerçekleşen telefon görüşmesine ilişkin notlarda,
aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: 1740
“Yarın olmadan arayayım diye düşündüm, dedi. Giresun pazarı hakkında ve
15’indeki devlet hastanesini ihalesi hakkında konuştuk (oldukça uzundu).
Giresun Devlet, Hakyemez Ticaret’te. (Panel onlara vermiş.) Diğer tüm
hastaneler Panel’de. Süha Bey dün Hakyemez’le konuşmuş. Berk Gaz ihaleye
gelebilir, ondan gaz al, demiş. Hakyemez de; “ben tüm gazıma yakın kısmını
senden alacağım, sen anlaş ben tamam derim.” Demiş.
10-72/1503-572
46
Süha Bey der ki; “Ona ait kısmın %80’ini benden alacak. Ben de kendi
alacağım[ın] hepsini (onunki+benimki) ve onun benden alacağının tamamını
senden alacağım dedi. Ben de; olay bitmiştir, hayırlı olsun, dedim. (Eğer
konuştuğu gibi olmaz ise seneye nefes aldırmam dedim.) 1750
Fiyat: Ankara teslim 6,00+KDV, kapısı teslim (6,5+KDV)
Ödeme: 30-60 gün çek
…”
Belge:GRS-6: Berk gazda yapılan yerinde incelemede elde edilen PANEL KİMYA
başlıklı belgede aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“…
2006 Eylül’de Yusuf Ünlü ve A. Sayın ziyaret etti. 2007 yılı için 1500 kg’den az
almaması ve düzenli ödeme yapması söylenecek. Eğer yılsonunda 1500 kg
alınmaz ise, ihalelere geleceğiz dersin.”
Belge:GRS-7: 21.1.2010 tarihinde Panel Kimya ve Çağnur Boya’da yapılan yerinde 1760
incelemede elde edilen, Bülbüloğlu tarafından hazırlandığı anlaşılan ve sadece
Bülbüloğlu tarafından imzalanmış “Sözleşme” başlıklı belgede aşağıdaki ifadeler yer
almaktadır:
“…
2 Sözleşme Konusu:
Panel Kimyasal Ürünler Ltd Şti nin Giresun Sanayideki kendine ait işyerine
kurulacak olan Likit Oksijen Tankı, oksijen ve diğer yan gazların dolumu ve
dağıtımı
3 Sorumluluk:
3.1 Panel Kimyasal Ürünler Likit oksijen ve diğer yan gaz (… ve Narkoz Gazı) 1770
ihtiyaçlarının tamamını Bülbüloğlu Oksijen den temin edecektir,
3.2 …, Çağnur Oto Yedek Parçada gaz ihtiyaçlarının tamamını Panel
Kimyasal Ürünlerden almayı taahhüt etmiş olur.
3.3 Panel Kimyasal Ürünlerin gaz alış fiyatı ile, Çağnur Oto Yedek Parça nın
Panel Kimyasal Ürünlerden alacağı gazın fiyatının kontrolü Bülbüloğlu
Oksijende olacaktır,
3.4 Çağnur Oto Yedek Parça ve Panel Kimyasal Ürünler piyasadaki gaz
satışlarına mevcut müşterileriyle devam edecek ve birbirlerinin müşterilerine
teklif vermeyeceklerdir,
3.5 Kamu kuruluşları ve Özel hastaneler, Çağnur Oto Yedek Parça ve Panel 1780
Kimyasal Ürünler arasında eşit (%50 ye %50) şekilde paylaşılacaktır,
10-72/1503-572
47
3.6 Yeni oluşacak pazarlar eşit (%50 ye %50) şekilde Bülbüloğlu Oksijen
hakemliğinde paylaştırılacaktır,
…
5 Yaptırım ve Cezalar:
Taraflar bu sözleşme konuları dışında hareket ettiği takdirde 20.000 (yirmibin)
$ nakit ödeyerek, sözleşmenin tarafı olmaktan çıkacaktır.”
Yukarıda yer verilen belgelerde geçen ifadeler incelendiğinde temel olarak üç
iddianın öne çıktığı görülmektedir. Bunlar sırasıyla;
a. Berk Gaz ile Panel Kimya arasında, Berk Gaz’ın Giresun ilindeki hastanelerin 1790
ihalelerine katılmaması veya bu ihalelere katılmasına rağmen ihaleyi
kazanamayacak şekilde yüksek fiyatlar vermesi ve bunun karşılığında Panel
Kimya’nın da ihale konusu ürünleri Berk Gaz’dan temin etmesi suretiyle bir
anlaşmaya varılıp varılmadığı,
b. Panel Kimya ile Hakyemezler’in Giresun ilindeki hastane ihalelerini paylaşmak
üzere anlaşıp anlaşmadıkları,
c. Bülbüloğlu, Panel Kimya ve Çağnur Boya arasında bölgedeki hastane
ihalelerinin Belge:GRS-7’de belirtilen surette paylaşılması konusunda bir
anlaşmaya varılıp varılmadığı,
hususlarına ilişkindir. 1800
Savunmalar
Panel Kimya yazılı savunmasında özetle; Berk Gaz’ı temsil yetkisi bulunmayan Asım
Sayın’ın tuttuğu notların Panel Kimya aleyhine delil teşkil edemeyeceği, telefonla
yapılan görüşmelerin muvafakat alınmadan kayıt altına alınamayacağı dolayısıyla
bunların delil olamayacağı, belirtilen kayıtların gerçeği yansıtmadığı, Sözleşme
başlıklı belgenin Panel Kimya tarafından imzalanmadığı, bu belgenin gerçeği
yansıtmadığı, bu hususun araştırılmamasının hata olduğu, belgenin doğruluğu teyit
edilmeden Panel Kimya’nın zan altında bırakıldığı, anlaşmanın fiilen uygulanmadığı,
Giresun Devlet, Göğüs ve Kadın Doğum ihalelerinin hepsine Panel Kimya’nın
katıldığı, eğer bütün ihaleler Panel Kimya’da kalsaydı haksız rekabette 1810
bulunulduğunun iddia edilebileceği, Kadın Doğum ve Devlet Hastanelerinin
ihalelerinin Panel Kimya’da kalmaması nedeniyle Hakyemezler firmasıyla anlaşma
içinde olunduğunun belirtilmesinin hata olduğu ifade edilmiştir.
Hakyemez’in yazılı savunmasında özetle; Soruşturma Raporunda Hakyemezler
hakkındaki bütün iddiaların soyut, hukuki dayanaktan yoksun ve ispata muhtaç
olduğu, Hakyemezler veya Hakyemezler’in yetkilisi hakkında 3. bir kişi ile görüşme
dahi olmadığı halde Hakyemezler’in nasıl sorumlu tutulduğunun anlaşılamadığı;
Hakyemezler’le ilgisi olmayan rakip 3. kişilerin beyanından Hakyemezler aleyhine
sonuç çıkarılmasının kabul edilemeyeceği, görüşme notlarının resmi gerçeklerle
örtüşmediği, zira bu notlarda anlaşmaya varıldığı söylenen hastanenin Giresun 1820
Devlet Hastanesi olduğu, oysa soruşturma raporunda anlaşmaya örnek gösterilen
10-72/1503-572
48
evrak noksanlığıyla ihalenin alınmadığı hastanenin Kadın Doğum Hastanesi olduğu
ifade edilmiştir.
Yapılan İnceleme ve Tespitlere İlişkin Değerlendirme
Yukarıda yer verilen üç iddiayla ilgili olarak aşağıdaki tespit ve değerlendirmeler
yapılmıştır:
a) Berk Gaz ile Panel Kimya arasında, Berk Gaz’ın Giresun ilindeki hastanelerin
ihalelerine katılmaması veya bu ihalelere katılmasına rağmen ihaleyi kazanamayacak
şekilde yüksek fiyatlar vermesi ve bunun karşılığında Panel Kimya’nın da ihale
konusu ürünleri Berk Gaz’dan temin etmesi suretiyle bir anlaşmaya varılıp 1830
varılmadığı iddiasıyla ilgili olarak;
- Panel Kimya’nın, Berk Gaz’dan yaptığı alımlarda GRS-1’den GRS-5’e kadar
numaralı belgelerde aktarılan görüşme sonrasında önemli bir değişiklik
yaşanmadığı,
- Belgelerde anılanın aksine, Hakyemezler’in Berk Gaz’dan yapacağı alımları
Panel Kimya üzerinden gerçekleştirmediği,
- Hakyemezler’in, Berk Gaz’dan narkoz alımı yapmadığı,
- Berk Gaz’ın, anılan belgelere konu olan Giresun Devlet Hastanesi’nin yalnızca
2002 yılının sonundaki ihalesine katıldığı, ancak bu ihalede geçici teminatı eksik
olduğundan değerlendirme dışı kaldığı, bölgede bulunan diğer hastanelerin 1840
ihalelerine ise hiçbir zaman katılmadığı,
- Dolayısıyla Berk Gaz’ın Giresun pazarında ihalelere girmekten kaçınma ya da
yüksek teklifler vermek suretiyle ihale dışı kalma şeklinde bir davranış içerisinde
olmasının muhtemel olmadığı,
- Bu çerçevede gerek bölgede bulunan hastanelerin ihale bilgilerinin gerekse Berk
Gaz’dan yapılan alım miktarlarının, Berk Gaz ile Panel Kimya arasında Giresun
Devlet Hastanesi’nin ihaleleriyle ilgili olarak anlaşma zemini aradığı şüphesini
ortaya koyan görüşmedeki ifadeleri desteklemediği,
anlaşıldığından, dosya mevcudunun Berk Gaz ile Panel Kimya’nın bölgede bulunan
hastanelerin medikal gaz alım ihalelerini paylaşmak suretiyle 4054 sayılı Kanunun 4. 1850
maddesi kapsamında anlaşma içinde bulunduklarının ispatlanması bakımından
yeterli olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
b) Panel Kimya ile Hakyemezler’in Giresun ilindeki hastane ihalelerini paylaşmak
üzere anlaşıp anlaşmadıkları iddiasıyla ilgili olarak;
- Söz konusu iddianın, sadece Berk Gaz’da gerçekleştirilen yerinde
incelemelerde elde edilmiş belgelere dayandığı,
- Panel Kimya ile Hakyemezler’de yapılan yerinde incelemelerde, yeni bilgi ve
belgeye ulaşılamadığı,
10-72/1503-572
49
tespitleri yapılmıştır.
Yukarıda yer verilen iddia kapsamında anlaşmaya taraf olduğu iddia edilmeyen bir 1860
teşebbüs (Berk Gaz) tarafından tutulan belgelerin doğruluğu konusunda herhangi bir
şüpheye düşülmeksizin kabul edilmesi ve bu belgelere dayanılarak anlaşmaya taraf
olduğu iddia edilen teşebbüslerin hastane medikal gaz alım ihalelerindeki fiyat
tekliflerine ve ihalelere katılım durumlarına bakılmasının, taraflar arasında 4054 sayılı
Kanunun yasakladığı bir anlaşmayı ispatlaması bakımından yetersiz olduğu
sonucuna ulaşılmıştır.
c) Bülbüloğlu, Panel Kimya ve Çağnur Boya arasında bölgedeki hastane ihalelerinin
Belge:GRS-7’de belirtilen surette paylaşılması konusunda bir anlaşmaya varılıp
varılmadığı iddiasıyla ilgili olarak;
- “Sözleşme” başlıklı belgenin taraflar bölümünde Çağnur Boya, Panel 1870
Kimya ve Bülbüloğlu’nun unvanları ile yalnızca Bülbüloğlu’nun kaşesi ile
kaşe üzerinde ıslak imzanın bulunduğu ve belgenin Bülbüloğlu
tarafından hazırlanarak diğer taraflara gönderildiğinin anlaşıldığı,
- Panel Kimya ve Çağnur Boya’nın bölgedeki ihalelere rekabetçi teklifler
verdikleri ve hastanelere ürün sağlamaya devam ettikleri dolayısıyla
pazardaki faaliyetlerinin inceleme konusu anlaşma ile uyumlu olmadığı,
anlaşıldığından, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi anlamında bir anlaşmanın
varlığından söz edilemeyeceği sonucuna ulaşılmıştır.
Gerekçe ve Hukuki Dayanak
Yukarıda aktarılan belgelerin anlaşmaya taraf olduğu iddia edilmeyen Berk Gaz’da 1880
gerçekleştirilen yerinde incelemelerde elde edilmiş olması, anlaşmaya taraf olduğu
iddia edilen Panel Kimya ve Hakyemezler’de yapılan yerinde incelemelerde ise,
herhangi bir yeni bilgi ve belgeye ulaşılamamış olması hususu dikkate alındığında,
dosya mevcudunun Tez Oksijen ve Tekman Metal’in bölgede bulunan hastanelerin
medikal gaz alım ihalelerini paylaşmak suretiyle 4054 sayılı Kanunun 4. maddesi
kapsamında anlaşma içinde bulunduklarının ispatlanması bakımından yeterli
olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
J.5.3.3. Ünye/Ordu Pazarı
Söz konusu pazar ile ilgili olarak haklarında soruşturma açılan teşebbüsler, Berk Gaz
ve Mehmet Altun Oksijen Dolum Tesisi’dir. 1890
Yapılan İnceleme ve Tespitler
Önaraştırma ve soruşturma dönemlerinde yapılan yerinde incelemelerde elde edilen
bilgi, bulgu ve belgelere tarih sırasına göre aşağıda yer verilmektedir:
Belge:ÜNY-1: Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve Ordu -
Ünye’de faaliyet gösteren Mehmet Altun Oksijen Dolum Tesisi ile ilgili olarak tutulan,
15.02.2006 tarihindeki ziyaretle ilgili olarak, Asım Sayın ve Mehmet Altun arasında
gerçekleşen görüşmeye ilişkin notlarda, aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
10-72/1503-572
50
“…Ünye (devlete) veriyorum. Rekabet oluşturup düşük fiyattan vermektense
anlaşmak daha iyi dedi…” 1900
Savunmalar
Yazılı savunmalarda özetle; soruşturma raporunda yer verilen iddiaların kabul
edilmediği ifade edilmiştir.
Yapılan İnceleme ve Tespitlere İlişkin Değerlendirme
Soruşturma safhasında, bölgede bulunan hastanelerin medikal gaz alım ihale
dosyaları incelenmiştir. Ancak bölgede bulunan hastanelerin 2002-2009 yılları
arasındaki döneme ait ihale ve doğrudan temin dosya bilgilerinin, Berk Gaz ile
Mehmet Altun Oksijen Dolum Tesisi’nin Ünye Devlet Hastanesi’nin ihaleleriyle ilgili
olarak anlaşma zemini aradığı şüphesini ortaya koyan ve Belge:ÜNY-1’e konu
görüşmedeki ifadeleri destekleyen bir yanı bulunamamıştır. Şöyle ki anılan belgede 1910
geçen görüşme sonrasında Berk Gaz’ın bu pazardaki ihalelere girmekten kaçınma ya
da yüksek teklifler vermek suretiyle ihale dışı kalma şeklinde bir davranış içerisinde
olduğunu söylemek güçtür. Keza Berk Gaz’ın söz konusu görüşme öncesinde de bu
bölgede aktif bir piyasa aktörü olmadığı, bölgedeki ihalelere yalnızca iki kez teklif
verdiği görülmüştür.
Gerekçe ve Hukuki Dayanak
Yukarıdaki yer verilen bilgi, belge, tespit ve değerlendirmeler çerçevesinde,
önaraştırma ve soruşturma dönemlerinde Berk Gaz ile Mehmet Altun Oksijen Dolum
Tesisi’nin rekabeti engelleyici, bozucu ya da kısıtlayıcı bir anlaşma ya da eylem
içinde bulunduklarını kanıtlayacak nitelikte bir bulgu elde edilemediğinden, söz 1920
konusu teşebbüsler hakkında 4054 sayılı Kanun kapsamında herhangi bir işlem
yapılmasına gerek olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
J.5.3.4. Samsun Pazarı
Söz konusu pazar ile ilgili olarak haklarında soruşturma açılan teşebbüsler, Berk
Gaz, Bülbüloğlu Oksijen Asetilen Tıbbi Gazlar Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
(Bülbüloğlu), Kar-Gaz Sanayi Karakullukçular Gaz Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Kargaz
Karakullukçular) ve Tez Oksijen Sanayi ve Tic. A.Ş. (Tez Oksijen)’dir.
Yapılan İnceleme ve Tespitler
1930
Önaraştırma ve soruşturma dönemlerinde yapılan yerinde incelemelerde elde edilen
bilgi, bulgu ve belgelere tarih sırasına göre aşağıda yer verilmiştir:
Belge:SAM-1:
Hastane Adı Samsun Doğum ve Çocuk Bakımevi
İhale Tarihi 16.12.2005
10-72/1503-572
51
İhale Miktarı 2375 kg
Katılanlar Berkgaz Bülbüloğlu Kargaz Tekman
Narkoz Fiyatları 5,4 7,9
Açıklama İhaleden önce Bülbüloğlu bizi gördüğü için çok şaşırdı ve
panik oldu. İhale zarfınızı tekrar gelip alın; hastanenin tüketimi
de az, ayda en fazla 2-3 tüp; ben sizden ayda 5 tüp alayım,
almayı da taahhüt ederim dedi. Artık zarfın verildiği, çok geç
olduğu söylendi. Kargaz dosyanın ağzını imzalamadığı için
dosyayı açılmadı. Bülbüloğlu ile anlaşmışlar zaten. Tekman 2
dk. geç kaldığı için onun dosyası da alınmadı. Tekman’ın
teklifine beraber baktık, 7,00 YTL yazmış. Sonuç itibariyle
ihaleyi 5,4 YTL ile biz aldık.
Belge:SAM-2:
Hastane Adı Samsun Doğum ve Çocuk Bakımevi
İhale Tarihi 12.04.2007
İhale Miktarı 1862,5 kg
Katılanlar Berkgaz Bülbüloğlu
Narkoz Fiyatları 9,9 9,75
Açıklama İhaleye anlaşmalı olarak girdik. Komisyon ihale evraklarını çok
büyük bir titizlikle inceledi. İhaleyi Bülbüloğlu aldı.
Savunmalar 1940
Bülbüloğlu’nun yazılı savunmasında özetle; Soruşturma Raporu muhtevasındaki
yegane mesnedin Berk Gaz yetkilisinin gerçek dışı beyanları olduğu, pişmanlık
hükmünden istifade edilerek ileri sürülen bu beyanların adeta mutlak gerçek olarak
kabul edildiği, halbuki Berk Gaz yetkilisinin ifadelerinin gerçek dışı olduğu, bu
ihalelerden düşük karlar elde edildiği, Göğüs Hastalıkları Hastanesinin hemen hemen
bütün ihalelerini Bülbüloğlu almasına karşın teklif edilen fiyattaki artışların enflasyon
oranında ve maliyetlere uygun olduğu, Raporda geçen Berk Gaz yetkilisinin
“Bülbüloğlu ile Kargaz’ın bu ihale için anlaştığı bilgisi bizim tahminimizden ibarettir”
şeklindeki ifadesinin, bu beyanların ciddi ve gerçek olmaktan öte tahmine dayalı
olduğunu gösterdiği, Raporda geçen “o dönemde Bülbüloğlu ile rekabet halindeydik” 1950
ifadesinin dikkate alınmadığı, Berk Gaz’ın 16.4.2007 tarihinde Bülbüloğlu ile rekabet
halinde olduklarını açıkça beyan ettiği, bu ifadenin bütün iddiaları çürüttüğü,
Bülbüloğlu’nun hiçbir zaman Berk Gaz’ın bayisi olmadığı, yazılı bir sözleşme
olmadan bayilik sözleşmesinden söz etmenin mümkün olmadığı, 2007 yılı
sonlarından bu yana Berk Gaz bayisi olunduğu yönündeki iddiaya ilişkin olarak
herhangi bir bayilik sözleşmesi ibraz edilmediği, Berk Gaz ile 2005 yılından sonra
Bülbüloğlu’nun anlaştığı ve bayilik anlaşması yaptığı ve bu suretle Berk Gaz’ın 2005
yılından sonra Samsun ilinde yapılan ihalelere katılmadığı gerekçesiyle Bülbüloğlu
hakkında idari para cezası talebinde bulunulduğu, bir başka ifadeyle Berk Gaz ile
bayilik sözleşmesi karşılığında ihalelere katılmama şeklinde anlaşıldığının öne 1960
sürüldüğü, böyle bir anlaşmanın olması durumunda Berk Gaz’ın Samsun ilindeki
Gazi Devlet Hastanesi ile Devlet Hastanesinin ihalelerine neden katıldığının
açıklanması gerektiği ifade edilmiştir.
10-72/1503-572
52
Yapılan İnceleme ve Tespitlere İlişkin Değerlendirme
Bölgede bulunan hastanelerin 2002-2009 yılları arasındaki döneme ait ihale ve
doğrudan temin dosyaları incelenmek suretiyle oluşturulan ihale tablolarına aşağıda
yer verilmiştir:
Tablo 6: Samsun İlindeki Hastanelerin Alımları (sıvı oksijen)
Hastane Adı İhale/DT Tarihleri
Alım
Miktarı
(Kg)
Habaş Bülbüloğlu Tez
16.01.2009 120.000 0,44 0,74 Göğüs
Hastalıkları
Hastanesi 20.11.2009 100.000 0,59 0,49
H
ab
aş
B
ü
lb
ü
lo
ğ
lu
T
ez
U
s
M
üh
en
di
sl
ik
K
ar
g
az
K
ar
ak
u
llu
kç
ul
ar
S
am
ta
ş
A
si
t
K
ar
b
on
ik
04.02.2005 (İ) 180.000 0,40 0,44
23.05.2005 (İ) ? 1,6011 1,3512
25.01.2006 (İ) 180.000 0,47 0,41
10.01.2007
(DT) 5.000 0,50 0,45 0,41
23.01.2007
(DT) 10.000 0,69 0,46 0,41
25.01.2007 (İ) 150.000 0,41 0,42
07.01.2008
(DT) 20.000 0,41
28.01.2008 (İ) 140.000 0,47
08.01.2009
(DT) 20.000 0,55
0,59 0,62
05.02.2009 (İ) 140.000 0,37
11.01.2010
(DT) 5.500 0,53
Gazi Devlet
Hastanesi
15.01.2010
(DT) 20.000 0,50 0,48 0,52
H
ab
aş
K
ar
b
o
g
az
B
O
S
B
ü
lb
ü
lo
ğ
lu
K
ar
g
az
K
ar
ak
u
llu
kç
ul
ar
B
er
k
G
az
13.01.2003 (İ) 500.000 0,197 0,25
13
20.01.2004 (İ) 650.000 0,265
14
10.01.2005 (İ) 700.000 0,39
19 Mayıs
Üniversitesi
Sağlık
Uygulama ve
Araştırma
Merkezi
20.12.2005 (İ) 700.000 0,45
11 Evrakları eksik olduğundan teklif değerlendirilmemiştir.
12 Evrakları eksik olduğundan teklif değerlendirilmemiştir.
13 Şartname almasına karşın teşekkür edip teklif vermemiştir.
14 Şartname almasına karşın teşekkür edip teklif vermemiştir.
10-72/1503-572
53
14.12.2006 (İ) 700.000 0,47
25.12.2007 (İ) 750.000 0,69
25.12.2008 (İ) 800.000 0,75
1970
Tablo 7: Samsun İlindeki Bazı Hastanelerin Alımları (oksijen tüpü 40 lt.)
Hastane Adı İhale/DT Tarihleri
Alım
Miktarı
(adet/tüp)
Bülbüloğlu Kargaz Karakullukçular Tokgöz Tez
27.12.2001 (İ) 4.000 9,12 9,25
16.12.2002 (İ) 4.500 10,25 10,40
21.11.2003 (İ) 4.500 11,90 ?
17.12.2004 (İ) 4.500 12,25 15 16
16.12.2005 (İ) 7.000 12,50 17
12.04.2007 (İ) 10.000 11,25
30.11.2007 (İ) 12.000 12,50
14.11.2008 (İ) 14.000 13,50
Kadın Doğum
ve Çocuk
Hastalıkları
Hastanesi
10.11.2009 (İ) 12.500 13,00 11,20
Bülbüloğlu
11.03.2003 1.500 10,93
09.02.2004 2.700 11,50
26.01.2005 2.000 12,00
29.12.2005 3.000 12,75
05.12.2006 6.000 12,00
Göğüs
Hastalıkları
Hastanesi
19.11.2007 10.000 12,50
Bülbüloğlu
Kargaz
Karakullukçular Gazi Devlet
Hastanesi
22.04.2005 (DT) 25 8,47
Bülbüloğlu
Kargaz
Karakullukçular Tokgöz Berk Profil
02.03.2004 (İ) 4.500 5,95 7,0018
10.02.2005 (İ) 4.500 10,90 10,00
09.11.2005 (İ) 4.500 14,00 -19 11,00
09.11.2006 (İ) 5.500 13,0020 12,00
Bafra Devlet
Hastanesi
11.11.2008 (İ) 6.000 14,30
Tablo 8: Samsun İlindeki Bazı Hastanelerin Alımları (narkoz gazı)
Hastane
Adı
İhale/DT
Tarihleri
Alım
Miktarı
(kg)
Bülbüloğlu Kargaz Karakullukçular Tokgöz Tez Berk Gaz
27.12.2001 (İ) 1.175 7,60 7,70
16.12.2002 (İ) 1.700 8,87 9,00
21.11.2003 (İ) 1.250 9,72 ?
17.12.2004 (İ) 1.000 12,00 21 22
Kadın
Doğum ve
Çocuk
Hastalıkları
Hastanesi
16.12.2005 (İ) 2.000 7,96 23 5,40
15 Teklif dosyalarında eksik olduğu için değerlendirme dışı kalmıştır.
16 Teklif dosyalarında eksik olduğu için değerlendirme dışı kalmıştır.
17 İhale zarfını imzalamadığı için değerlendirme dışı kalmıştır.
18 Geçici teminat eksik olduğundan değerlendirme dışı kalmıştır.
19 Teklif zarfında fiyat teklifi olmadığından değerlendirme dışı kalmıştır.
20 Belgeleri eksik olduğundan değerlendirme dışı kalmıştır.
21 Teklif dosyalarında eksik olduğu için değerlendirme dışı kalmıştır.
22 Teklif dosyalarında eksik olduğu için değerlendirme dışı kalmıştır.
10-72/1503-572
54
12.04.2007 (İ) 1.750 9,60 9,90
30.11.2007 (İ) 1.750 10,40
14.11.2008 (İ) 2.250 12,00
10.11.2009 (İ) 2.000 12,00 6,25
Bülbüloğlu Tez Habaş
11.03.2003 1.100 6,00
26.01.2005 1.000 11,50
29.12.2005 2.000 12,25
05.12.2006 2.500 10,00
19.11.2007 2.500 11,00
16.01.2009 2.500 10,00 5,25
Göğüs
Hastalıkları
Hastanesi
20.11.2009 2.500 9,00 7,75
Bülbüloğlu
Kargaz
Karakullukçular Habaş
Us
Mühendislik Berk Gaz
15.03.2005 (DT) 625 6,80 9,25
22.04.2005 (DT) 650 8,50
23.05.2005 (İ) 5.500 7,50 6,10 5,30
25.01.2006 (İ) 6.250 5,25 5,30
25.01.2007 (İ) 7.500 5,25 5,1024 5,10
28.01.2008 (İ) 7.500 5,10 4,70
Gazi Devlet
Hastanesi
05.02.2009 (İ) 7.500 5,20 5,90
Bülbüloğlu
Kargaz
Karakullukçular Tokgöz Berk Profil
02.03.2004 (İ) 3.000 5,90 6,0025
10.02.2005 (İ) 3.000 10,00 9,00
09.11.2005 (İ) 2.000 13,00 -26 10,00
09.11.2006 (İ) 2.000 13,0027 11,40
Bafra
Devlet
Hastanesi
11.11.2008 (İ) 2.000 14,10
Habaş BOS Karbogaz Bülbüloğlu Berk Gaz
13.01.2003 (İ) 8.500 3,16
28 4,03
20.01.2004 (İ) 10.000 3,35
29
10.01.2005 (İ) 10.000 4,90
19.12.2005 (İ) 10.000 3,70 4,09
14.12.2006 (İ) 10.000 3,60 4,70 5,90
25.12.2007 (İ) 10.000 4,90
19 Mayıs
Üniversitesi
Sağlık
Uygulama
ve
Araştırma
Merkezi
25.12.2008 (İ) 10.000 5,90 8,90
Yürütülen soruşturma kapsamında Samsun ili bakımından temel iddiaların iki başlıkta
incelenebileceği görülmektedir.
a) Bunlardan ilki, Berk Gaz’ın Samsun Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları
Hastanesinin 2005 yılından sonra düzenlenecek ihalelerine katılmaması veya
bu ihalelere katılmakla birlikte ihaleyi kazanamayacak şekilde yüksek fiyatlar 1980
vermesi ve bunun karşılığında Bülbüloğlu’nun da ihale konusu ürünleri Berk
23 İhale zarfını imzalamadığı için değerlendirme dışı kalmıştır.
24 Referans listesi eksik olduğundan ihaleyi kazanamamıştır.
25 Geçici teminat eksik olduğundan ihale dışı kalmıştır.
26 Teklif zarfında fiyat teklifi olmadığından ihale dışı kalmıştır.
27 Belgeleri eksik olduğundan ihale dışı kalmıştır.
28 Şartname almasına karşın teşekkür edip teklif vermemiştir.
29 Şartname almasına karşın teşekkür edip teklif vermemiştir.
10-72/1503-572
55
Gaz’dan temin etmesi suretiyle söz konusu teşebbüsler arasında bir
mutabakata varılmış olduğudur.
b) Diğer iddia ise yine aynı hastanenin 16.12.2005 tarihli ihalesine Kargaz
Karakullukçular ile Bülbüloğlu’nun anlaşmalı olarak katıldıkları yönündedir.
Yukarıda yer verilen iddialarla ilgili olarak aşağıdaki tespit ve değerlendirmeler
yapılmıştır.
Samsun Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları Hastanesi’nden talep edilen belgelerin 1990
incelenmesi neticesinde adı geçen hastane tarafından 2001 ile 2004 yılları arasında
narkoz gazı alımı için yapılan dört adet ihalenin tamamında kazanan firmanın
Bülbüloğlu olduğu, 2001 ve 2002 yıllarında yapılan ihalelerde Kargaz Karakullukçular
tarafından Bülbüloğlu ile son derece yakın fiyatlar teklif edildiği, Kargaz
Karakullukçular’ın 2003 yılında bilinmeyen bir nedenden, 2004 yılında ise belge
eksikliği nedeniyle değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır. Söz konusu dönemde
bu iki firma dışında yalnızca Tokgöz firması tarafından 2004 yılında düzenlenen
ihaleye katılım sağlanmış ancak bu firmanın teklifi de, teklif dosyasındaki eksiklik
nedeniyle değerlendirme dışı bırakılmıştır. 2005 yılına gelindiğinde ise Berk Gaz’ın,
bir önceki yıl narkoz alım ihalesinde gerçekleşen fiyatın %55 altında olmak üzere 2000
5,40 TL/kg’lık teklifi ile 16.12.2005 tarihli ihaleyi kazandığı görülmüştür. Belgelerde
yer verilen iddia tekrar vurgulanmak gerekirse; Bülbüloğlu’nun Berk Gaz’dan narkoz
gazı alması şartıyla, Berk Gaz’ın izleyen yıllardaki ihalelere girmemesi veya ihaleyi
kazanacak şekilde fiyat teklifinde bulunmaması yönünde tarafların anlaştığı
şeklindedir. Nitekim tablolardan da görüleceği üzere, bahse konu tarihten sonraki ilk
ihale olan 12.04.2007 tarihli narkoz alım ihalesinde Berk Gaz’ın, bir önceki yıl ihaleyi
kazandığı fiyatın %83 üzerinde olmak üzere 9,90 TL/kg’lık teklif sunduğu, ihaleyi ise
9,60 TL/kg’lık fiyat teklifi ile Bülbüloğlu’nun kazandığı görülmektedir. Daha sonraki
tarihlerde düzenlenen üç ayrı ihaleye ise Berk Gaz teklif dahi vermemiş, bu
ihalelerden 30.11.2007 ve 14.11.2008 tarihli olanları, ihaleye tek başına giren 2010
Bülbüloğlu kazanmıştır. Yine aynı dönemde Berk Gaz’ın, Samsun ilindeki bir başka
hastane olan Gazi Devlet Hastanesi’nin ihalelerine ise katılmaya devam ettiği ve bazı
ihaleleri de kazandığı dikkat çekmektedir. Samsun Kadın Doğum ve Çocuk
Hastalıkları Hastanesi ihaleleriyle ilgili olarak dikkati çeken son bir husus da; bu
tarihe kadar anılan hastanenin ihalelerine katılmayan Tez Oksijen’in, 10.11.2009
tarihinde yapılan ihaleyi bir önceki yıl gerçekleşen fiyatın yaklaşık %47 altında olmak
üzere 6,25 TL/kg’lık teklifi ile kazanmasıdır. Bu noktada, yukarıda yer verilen
Belge:SAM-1 ve Belge:SAM-2‘de ifade edilen şekliyle taraflar arasında varılan
anlaşmanın daha net olarak ortaya konulması bakımından Berk Gaz ile Bülbüloğlu
arasındaki ticaretin de irdelenmesinde gerekmektedir. Bu bağlamda, Berk Gaz’dan 2020
temin edilen 2002-2010 yılları arası satış bilgileri ışığında hazırlanan tabloya aşağıda
yer verilmiştir:
Tablo 9: Bülbüloğlu’nun Berk Gaz’dan Yaptığı Alımlar (narkoz)
Yıl Miktar (kg)
2003 -
2004 -
2005 -
2006 -
2007 9.655,00
2008 8.728,50
2009 9.467,50
TOPLAM 27.851,00
10-72/1503-572
56
Yukarıdaki tablo incelendiğinde; taraflar arasında 16.12.2005 tarihli ihale öncesinde
herhangi bir ticari ilişki bulunmadığı, Samsun Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları
Hastanesi’nin bir sonraki narkoz ihalesinin gerçekleştirildiği 2007 yılından itibaren ise
Berk Gaz’dan Bülbüloğlu’na yıllık olarak; 2007, 2008 ve 2009 yılları için sırasıyla
9.655 kg, 8.728 kg. ve 9.467 kg’lık narkoz gazı satışı yapıldığı görülmüştür. Netice 2030
olarak, Berk Gaz’ın Samsun Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları Hastanesinin 2005
yılından sonra düzenlenecek ihalelerine katılmaması veya bu ihalelere katılmakla
birlikte ihaleyi kazanamayacak şekilde yüksek fiyatlar vermesi ve bunun karşılığında
Bülbüloğlu’nun da ihale konusu ürünleri Berk Gaz’dan temin etmesi suretiyle söz
konusu teşebbüsler arasında bir mutabakata varıldığı sonucuna ulaşılmıştır.
Samsun Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları Hastanesinin 16.12.2005 tarihli
ihalesine Kargaz Karakullukçular ile Bülbüloğlu’nun anlaşmalı olarak katıldıklarına
dair iddianın ispatlanması bakımından, gerek ilgili teşebbüslerde yapılan yerinde
incelemelerde gerekse hastane ihale dosyalarının incelenmesinde, Kargaz 2040
Karakullukçular ile Bülbüloğlu arasında rekabeti kısıtlayıcı, bozucu ya da
sınırlandırıcı nitelikte bir anlaşmanın varlığını gösterir somut bir bulguya
ulaşılamamıştır.
Gerekçe ve Hukuki Dayanak
Yukarıda yer verilen bilgi, belge ve tespitler neticesinde; Berk Gaz ve Bülbüloğlu
teşebbüslerinin, Bülbüloğlu’nun Berk Gaz’dan düzenli olarak narkoz gazı satın alması
karşılığında Berk Gaz’ın Samsun Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları Hastanesinin
16.12.2005 tarihinden sonra düzenleyeceği narkoz gazı alım ihalelerine girmemek 2050
konusunda anlaştıkları, bahse konu hastaneden elde edilen ihale evrakları ve Berk
Gaz’dan temin edilen satış bilgileri çerçevesinde mezkur teşebbüsler arasında söz
konusu anlaşmanın 2007, 2008 ve 2009 yıllarında asgari 3 yıl süreyle uygulandığı
sonucuna ulaşılmıştır.
J.5.3.5. Tokat Pazarı
Söz konusu pazar ile ilgili olarak haklarında soruşturma açılan teşebbüsler, Berk Gaz
ve Ulusu Ticaret’dir.
Yapılan İnceleme ve Tespitler
2060
Önaraştırma ve soruşturma dönemlerinde yapılan yerinde incelemelerde elde edilen
bilgi, bulgu ve belgelere tarih sırasına göre aşağıda yer verilmiştir:
Belge:TKT-1:
Hastane Adı Zile Devlet Hastanesi
İhale Tarihi 26.12.2002 29.12.2003
İhale Miktarı 1200 kg
Katılanlar Berkgaz Ulusu Tic.
Narkoz Fiyatları 8.410.000 12.500.000
Diğer Fiyatlar - Oksijen Büyük: 19.000.000
Oksijen Küçük: 8.350.000
10-72/1503-572
57
Açıklama İhaleden hemen önce Ulusu Ticaret Ahmet Bey ile karşılaştık.
Anlaşmalı girelim dedi; ama zaman olmadığı ve daha önce
konuşulmadığı için ayrı ayrı girildi…
…İhale sonrası Ahmet Bey ile yemek yendi ve ayrıntılı
konuşuldu. Bundan sonra anlaşma yapılacak.
İkinci ihaleyi Ulusu Ticaret’e verdik.
Belge:TKT-2:
Hastane Adı Tokat Devlet Hastanesi
İhale Tarihi 22.12.2004
İhale Miktarı 2500 kg
Katılanlar Berkgaz Ulusu Tic.
Narkoz Fiyatları 6.350.000 6.300.000
CO2 Fiyatları 1.250.000
Açıklama İhaleden önce Ulusu ticaret ile her konuda anlaşılmıştı. Onlar
da ihaleye girecek; ama bizim belirleyeceğimiz (bizden
yüksek) rakam vereceklerdi. İhale sabahı dolum tesislerine
gidildiğinde farklı tutum takındıkları gözlendi. Sözde, Habaş
bunlara; ne pahasına olursa olsun bu ihaleyi alın. Biz de
gireceğiz, siz bizden yüksek fiyata verin, sizden 2-3 ton gaz
alalım dediler. Devlet hastanesinde hiçbir hakkınız yok, onda
biz çalıştık, kaleme çevirdik. Onun dışında Tokat’a zaten
gelmiyoruz. İstediğiniz hastaneye istediğiniz fiyatı
veriyorsunuz, niye kanaat etmiyorsunuz, dendi. Kararlarından
vazgeçmediler. Hemen yanlarından ayrılarak yeni bir teklif
hazırladım. İhaleye yalnızca ikimiz katıldık. 50.000 TL farkla
ihaleyi kaybettik. Bu olaydan sonra tüm Tokat pazarına girme
kararı alındı. NOT: 15 gün sonra vazgeçildi. Çünkü bizden 2-3
ton gaz alacaklarını arayarak söylediler.
Belge:TKT-3: Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ULUSU TİCARET
başlıklı belgede aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
2070
“Hiçbir şeklide pazarlarına girmiyoruz. Her türlü işbirliğini yapıyoruz.
İstediğimiz şey çok basit: 3 yıl önceki fiyatlara tekrar çekilecek. Şu an çoğu
hastane ihaleye çıkmadığı için telafi şansları var.
Şu an zaten 16-17 YTL’den az vermiyorlar.
...”
Belge:TKT-4: Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen başlıksız bir
belgede aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“2003 yılı Turhal ihalesini 16,00’a aldılar. 2080
Şu an en az 16-18 YTL’ye gaz veriyorlar.
Söylenecekler:
- Yeni yıl fiyatını 7,00 ya da 2004’teki gibi 7,5 yapalım.
- ...”
10-72/1503-572
58
Savunmalar
Ulusu Ticaret’in yazılı savunmasında özetle; suçlamaları kabul etmedikleri ve diğer
firmalarla görüşmedikleri gibi bir anlaşmaya da varmadıkları, Berk Gaz daha uygun
fiyat verdiği için narkoz gazının alındığı, Berk Gaz’da bulunan yazı içeriklerini kabul
etmedikleri, zira Berk Gaz’ın pişmanlıktan yararlanmak için bu belgeleri hazırladığı, 2090
Ulusu Ticaret’in bölgedeki tek firma olmasının, rekabetin engellendiği anlamına
gelmeyeceği ifade edilmiştir.
Yapılan İnceleme ve Tespitlere İlişkin Değerlendirme
Yürütülen soruşturma kapsamında Tokat ili bakımından öne çıkan temel iddia, Berk
Gaz’ın Tokat ilindeki hastanelerin ihalelerine katılmaması veya bu ihalelere
katılmasına rağmen ihaleyi kazanamayacak şekilde yüksek fiyatlar vermesi ve bunun
karşılığında Ulusu Ticaret’in de ihale konusu ürünleri Berk Gaz’dan temin etmesi
suretiyle söz konusu teşebbüsler arasında bir mutabakata varılıp varılmadığıdır.
Önaraştırma ve soruşturma sürecinde elde edilen bilgi ve belgeler ışığında bu
konuya ilişkin olarak şu tespitler yapılmıştır. 2100
Bölgede bulunan hastanelerin 2002-2009 yılları arasındaki döneme ait ihale ve
doğrudan temin dosyaları incelenmek suretiyle oluşturulan ihale tablolarına aşağıda
yer verilmektedir:
Tablo 10: Tokat İlindeki Hastanelerin Alımları (oksijen tüpü 40 lt.)
Hastane Adı İhale/DT Tarihleri
Alım
Miktarı
(adet/tüp)
Ulusu Selanik Ticaret
17.01.2003 (İ) 5.350 16,62
10.03.2004 (İ) 4.500 30 22,00
22.12.2004 (İ) 2.000 15,00
09.03.2006 (İ) 2.000 15,00
09.02.2007 (İ) 1.000 16,00
30.01.2008 (İ) 500 17,50
18.12.2008 (İ) 1.500 26,00
17.04.2009 (İ) 4.000 22,00
16.11.2009 (İ) 3.500 22,00
Cevdet Aykan
Devlet
Hastanesi
10.02.2010 (İ) 9.000 20,00
Ulusu
Selanik
Ticaret
13.12.2002 (İ) 2.000
22.10.2003 (İ) - -
28.12.2004 (İ) 2.000 15,00
17.11.2005 (İ) 4.000 15,00
01.11.2006 (İ) 3.000 16,00
31.10.2008 (İ) 5.000 22,00
Kadın Doğum ve
Çocuk
Hastalıkları
Hastanesi
17.11.2009 (İ) 5.000 23,00
Ulusu
Selanik
Ticaret Tokgöz
18.02.2002 (İ) 28 7,00 8,00 10,00
Gaziosmanpaşa
Üniversite
Hastanesi
02.01.2003 (İ) 2.500 15,50
30 Belgeleri uygun olmadığından değerlendirmeye alınmamıştır.
10-72/1503-572
59
31.03.2004 (İ) 2.500 15,80
25.01.2005 (İ) 3.000 15,80
03.02.2006 (İ) 5.000 13,50
20.12.2006 (İ) 5.000 15,20
05.11.2007 (İ) 6.000 15,95
19.12.2008 (İ) 7.500 19,00
Ulusu
29.12.2003 (İ) 2.000 17,50
10.01.2005 (İ) 2.500 16,00
13.12.2005 (İ) 2.000 16,43
16.11.2006 (İ) 1.500 17,00
26.12.2007 (İ) 1.200 18,50
31.12.2008 (İ) 1.300 28,50
Zile Devlet
Hastanesi
04.01.2010 (İ) 1.300 25,00
Ulusu
Çalışkan
Makine
Selçuk
Makina Şahinoğlu
18.09.2002 (DT) 3 11,50 13,00 13,50 -
17.01.2003 (DT) 2 14,50 15,00 14,75 -
24.02.2003 (DT) 3 14,50 15,75 15,00 -
18.04.2003 (DT) 5 14,50 15,25 15,00 -
04.08.2003 (DT) 4 14,50 15,50 15,25 -
04.02.2005 (DT) 15 15,00 16,00 16,50 -
25.04.2005 (DT) 20 15,00 17,00 16,00 18,00
Almus Devlet
Hastanesi
20.10.2006 (DT) ? ? ? ? -
Ulusu
Behzat
Ticaret
15.12.2005 1.400 - 16,00
05.06.2006 2.000 - 17,00
03.11.2006 4.000 - 17,50
31.10.2007 4.500 - 18,36
21.11.2008 4.000 - 24,41
Turhal Devlet
Hastanesi
02.12.2009 4.455 23,00 -
Öray
DemirÇelik Engezler Selvi Tic.
15.02.2002 (DT) 103 6,80
03.04.2002 (DT) 102 8,47
02.06.2002 (DT) 45 10,00
26.08.2002 (DT) 63 10,00
21.10.2002 (DT) 85 11,00
26.11.2002 (DT) 129 11,00
18.12.2002 (İ) 1.374 21,60
10.10.2003 (DT) 200 18,00 18,75 19,00
03.12.2003 (İ) 1.700 12,00
10.05.2005 (İ) 400 13,00
Niksar Devlet
Hastanesi 31
29.06.2005 (İ) 800 14,75
Osman
Nişancı
Tez
Oksijen
Öray
DemirÇelik
Uğrak
Ticaret
28.02.2002 (DT) 30 5,75
Erbaa Devlet
Hastanesi
01.04.2002 (DT) 40 5,75
31 Oksijen üretim sistemine geçiş nedeniyle 1.1.2006 tarihinden itibaren medikal gaz alımı
yapılmamıştır.
10-72/1503-572
60
08.08.2002 (DT) 51 14,90
30.09.2002 (DT) 98 16,60
29.10.2002 (DT) 59 16,00
19.02.2003 (DT) 230 28,02 23,60
27.05.2003 (DT) 281 25,00 20,50
31.07.2003 (DT) 224 22,75 20,50
24.10.2003 (DT) 500 23,00 20,00
07.05.2004 (İ) 1.500 17,00
23.03.2005 (İ) 2.000 14,25
09.02.2006 (İ) 1.500 15,00
13.10.2006 (İ) 1.250 13,50
25.01.2007 (İ) 1.900 14,00
28.09.2007 (İ) 1.750 16,00
25.01.2008 (İ) 2.000 15,25
13.06.2008 (İ) 1.900 17,00
03.09.2008 (İ) 2.500 16,90
15.01.2009 (İ) 1.000 19,00
25.02.2009 (İ) 2.600 19,00
08.07.2009 (İ) 2.500 21,00
12.10.2009 (İ) 2.350 23,00
29.12.2009 (İ) 1.200 19,00 13,75 32
Tablo 11: Tokat İlindeki Hastanelerin Alımları (narkoz)
Hastane Adı İhale/DT Tarihleri
Alım
Miktarı
(kg)
Ulusu Berk Gaz Selanik Ticaret
Habaş
2002-(pazarlık) 400 6,50
2002-(pazarlık) 175 7,00
14.04.2003 (İ) 7,75 33
10.03.2004 (İ) ? 34 ?
22.12.2004 (İ) 2.500 6,30 6,35
09.03.2006 (İ) 2.000 12,00
09.02.2007 (İ) 2.000 13,50
30.01.2008 (İ) 2.000 15,00
18.12.2008 (İ) 2.500 20,00
Cevdet Akyan
Devlet
Hastanesi
10.02.2010 (İ) 3.000 17,50
Ulusu Berk Gaz
Selanik
Ticaret
22.10.2003 (İ) 500 18,77
28.12.2004 (İ) 500 11,00
17.11.2005 (İ) 700 12,00
01.11.2006 (İ) 750 13,00
31.10.2008 (İ) 1.000 17,50
Kadın Doğum ve
Çocuk
Hastalıkları
Hastanesi
17.11.2009 (İ) 1.200 12,50 15,00
Ulusu
Selanik
Ticaret Tokgöz
Gaziosmanpaşa
Üniversite
Hastanesi 18.02.2002 350 5,00 9,00 5,10
32 Geçici teminat eksik olduğundan ihale dışı kalmıştır.
33 Evrakları usue uygun olmadığından değerlendirmeye alınmamıştır.
34 Belgeleri uygun olmadığından değerlendirmeye alınmamıştır.
10-72/1503-572
61
02.01.2003 650 12,50
31.03.2004 1.300 12,50
25.01.2005 1.600 12,50
03.02.2006 1.300 11,00
20.12.2006 1.300 12,25
05.11.2007 1.500 12,37
19.12.2008 1.500 15,00
Ulusu
29.12.2003 (İ) 1.000 15,00
10.01.2005 (İ) 500 12,00
13.12.2005 (İ) 600 13,00
16.11.2006 (İ) 1.200 14,00
26.12.2007 (İ) 800 15,50
31.12.2008 (İ) 600 23,00
Zile Devlet
Hastanesi
04.01.2010 (İ) 800 20,00
Ulusu
Behzat
Ticaret
15.12.2005 500 - 16,50
03.11.2006 750 - 17,00
31.10.2007 800 - 18,36
21.11.2008 400 - 22,00
Turhal Devlet
Hastanesi
02.12.2009 1.500 18,00 -
Öray Engezler Selvi Tic.
15.02.2002 (DT) 60 6,50
03.04.2002 (DT) 94 6,50
02.06.2002 (DT) 46 6,95
26.08.2002 (DT) 92 6,95
21.10.2002 (DT) 54 6,95
26.11.2002 (DT) 84 6,95
18.12.2002 (İ) 548 16,65
10.10.2003 (DT) 50 14,00 14,25 14,00
03.12.2003 (İ) 1.200 7,80
10.05.2005 (İ) 200 9,00
Niksar Devlet
Hastanesi
29.06.2005 (İ) 400 11,00
Osman Nişancı
Tez
Oksijen
Öray
DemirÇeli
k
Uğrak
Ticaret
Hürgaz
Bayii
28.02.2002 (DT) 25 4,25
01.04.2002 (DT) 50 4,25
30.10.2002 (DT) 300 6,50
18.12.2002 (DT) 375 8,50
27.05.2003 (DT) 436 11,50 9,75 12,00
31.07.2003 (DT) 550 13,20 9,75 12,00
07.05.2004 (İ) 2.500 9,00
23.03.2005 (İ) 2.000 8,50
09.02.2006 (İ) 2.000 11,00
13.10.2006 (İ) 3.500 9,75
25.01.2007 (İ) 2.000 9,80
28.09.2007 (İ) 2.000 12,00
25.01.2008 (İ) 2.000 12,00
13.06.2008 (İ) 1.900 13,00
Erbaa Devlet
Hastanesi
03.09.2008 (İ) 900 13,00
10-72/1503-572
62
15.01.2009 (İ) 1.750 14,60
29.12.2009 (İ) 2.000 13,00 12,00 35
2110
Belge:TKT-1’de yer alan ifadelerden; Zile Devlet Hastanesi’nin 26.12.2002 tarihindeki
ihalesi öncesi ve sonrasında Berk Gaz ile Ulusu Ticaret arasında anlaşma zemini
arandığı ve bundan sonraki ihalelere anlaşmalı olarak girilmesi konusunda
mutabakata varılacağının ifade edildiği anlaşılmıştır. Bu belgeye ilişkin olarak Berk
Gaz yetkilisi tarafından yapılan açıklamada; “Bundan sonra anlaşma yapılacak”
ifadesinin, Ulusu Ticaret’in Berk Gaz’dan alım yapması karşılığında ihaleye
girilmeyeceği anlamına geldiği ve 2003 yılındaki ihaleye de girilmediği ifade edilmiştir.
Nitekim ihale tabloları incelendiğinde; aynı hastanenin 29.12.2003 tarihinde yapılan
ihalesine Berk Gaz’ın katılmadığı, ayrıca anılan hastanenin bu tarihten sonra yapılan
hiçbir ihalesine de teklif vermediği görülmüştür. 2120
Belge:TKT-2’de yer alan ifadelerden; Tokat Devlet Hastanesi’nin 2004 yılındaki
ihalesi öncesinde Ulusu Ticaret’in, Berk Gaz’dan daha yüksek teklif vermesi
konusunda tarafların anlaştığı, ancak ihale günü yaşanan uyuşmazlık nedeniyle
taraflar arasında varılan anlaşmanın uygulamaya geçirilemediği anlaşılmaktadır.
Ancak ihale sonrasında Ulusu Ticaret’in, bu defa Berk Gaz’dan alım yapmak üzere
kendileriyle temasa geçtiği görülmüştür. Dolayısıyla 2004 yılındaki ihale öncesinde
ihaleyi kimin kazanacağı konusunda bir anlaşmaya varıldığı, bu ihaleden sonra ise
taraflar arasında aranan anlaşma zemininin, Berk Gaz’ın Tokat ilindeki hastanelerin
ihalelerine girmemesi karşılığında Ulusu Ticaret’in ihale konusu ürünleri Berk 2130
Gaz’dan temin etmesi konusunda bir mutabakatla sonuçlanmıştır. Keza Berk Gaz
yetkilisi tarafından bu belgeye ilişkin olarak yapılan açıklamalardan; Tokat bölgesine
ilişkin olarak Berk Gaz’ın koyduğu satış hedefinin, Ulusu Ticaret’e yapılan satışlarla
gerçekleştirildiği anlaşılmıştır.
Yine Berk Gaz yetkilisi tarafından Belge:TKT-3’e ilişkin olarak yapılan açıklamada;
anılan belgedeki “Hiçbir şekilde pazarlarına girmiyoruz” şeklindeki ifadenin, Tokat ve
ilçelerindeki hastane ihalelerine Berk Gaz tarafından teklif verilmediği anlamına
geldiği belirtilmiştir. İhale tabloları incelendiğinde de bu durum teyit edilmektedir. Zira
taraflar arasında varılan anlaşmalar sonrasında Berk Gaz’ın, Tokat il ve ilçelerindeki 2140
hastanelerin ihalelerine, Kadın Doğum Hastanesi’nin 2009 yılında yapılan ihalesine
kadar hiçbir surette teklif vermediği görülmüştür.
Berk Gaz ile Ulusu Ticaret arasında yukarıda bahsedilen anlaşmalara varıldıktan
sonraki yıllarda gerçekleştirilen hastane ihaleleri incelendiğinde; Belge:TKT-2’ye
konu olan ve Tokat Devlet Hastanesi’nin 2004 yılı sonundaki ihalesine ilişkin olarak
tarafların vardıkları anlaşmadan sonra Berk Gaz’ın, bu hastanenin hiçbir ihalesine
teklif vermediği görülmüştür. Bu tarihten önce ise Berk Gaz’ın anılan hastanenin
ihalelerine katıldığı ve son iki ihaleyi de kazandığı görülmektedir. Yine bu tarihten
sonra yapılan ilk ihalede oluşan fiyatın, taraflar anlaşmaya varmadan önce yapılan 2150
son ihaledeki fiyattan yaklaşık olarak % 100 daha fazla oluştuğu anlaşılmaktadır.
Yine sonraki yıllarda yapılan ve Berk Gaz’ın teklif vermediği ihalelerde bu artışın
devam ettiği görülmektedir.
35 Geçici teminat eksik olduğundan ihale dışı kalmıştır.
10-72/1503-572
63
Berk Gaz’ın ihaleye katılmaması karşılığında Ulusu Ticaret’in, Berk Gaz’dan almayı
taahhüt ettiği narkoz gazını alıp almadığı hususuna daha da açıklık getirmek adına
Ulusu Ticaret’in Berk Gaz’dan yaptığı alımlara aşağıdaki tabloda yer verilmiştir:
Tablo 12: Ulusu Ticaret’in Berk Gaz’dan Yaptığı Alımlar (narkoz)
Yıl Miktar (kg)
2003 725,00
2004 357,00
2005 2.185,00
2006 3.947,50
2007 3.927,50
2008 3.209,50
2009 1.892,50
TOPLAM 16.244,00
2160
Yukarıdaki tablo incelendiğinde; Belge:TKT-2’de yer alan, “bizden 2-3 ton gaz
alacaklarını söylediler” ifadesinin gerçekleştiği ve Ulusu Ticaret’in 2005 yılında Berk
Gaz’dan 2.185 ton gaz aldığı anlaşılmıştır. Bu tarihten önce ise Ulusu Ticaret’in, Berk
Gaz’dan yaptığı narkoz alımlarının 2005 yılına göre oldukça düşük seviyelerde
olduğu görülmektedir. Sonraki yıllarda ise Ulusu Ticaret’in, Berk Gaz’dan yaptığı
narkoz alımlarının giderek arttığı ve Berk Gaz’ın da bölgede yapılan ihalelere teklif
vermediği, böylelikle yukarıdaki belgelerde yer alan anlaşmanın uygulanmaya devam
ettiği ortaya çıkmaktadır.
Gerekçe ve Hukuki Dayanak 2170
Yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler çerçevesinde Berk Gaz ile Ulusu
Ticaret’in 29.12.2003 tarihinden 2009 yılına kadar bölgede bulunan hastaneler
tarafından düzenlenen medikal gaz alım ihalelerinde, ihaleler öncesinde veya
sonrasında görüşmeler yaparak belirli ihalelerin belirli teşebbüslerde kalmasının
sağlanması ya da Berk Gaz’ın Tokat ilindeki hastanelerin ihalelerine katılmaması ve
bunun karşılığında Ulusu Ticaret’in de ihale konusu ürünleri Berk Gaz’dan temin
etmesi suretiyle bir anlaşma içerisinde oldukları sonucuna ulaşılmıştır.
J.5.3.6. Trabzon ve Rize Pazarı 2180
Söz konusu pazar ile ilgili olarak haklarında soruşturma açılan teşebbüsler, Berk
Gaz, Erkuloğlu Sınai ve Tıbbı Gazlar Ticaret ve Sanayi (Erkuloğlu), Usta Oksijen ve
Sınai Gazlar Üretim Dağ. Paz. Tic. Ltd. Şti.36 (Usta Oksijen) ve Karadeniz Oksijen
Gaz Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. (KOGS)’dir.
Yapılan İnceleme ve Tespitler
Önaraştırma ve soruşturma sürecinde Berk Gaz, Erkuloğlu, Usta Oksijen, KOGS,
Rize merkezli Yardımcı Ticaret ile Erzurum merkezli Kar-Ok Tıbbi Gazlar San. Tic.
Ltd. Şti. (Kar-Ok), Turanlılar Endüstri ve Medikal Gazlar San. Tic. Ltd. Şti. (Turanlılar)
şirketlerinde yerinde incelemeler yapılmıştır. Ayrıca, Trabzon’da bulunan KTÜ Farabi
Hastanesi, Trabzon Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Trabzon Doğum ve 2190
36 Önaraştırma raporunda Usta oksijen Ticaret ve Sanayi olarak geçmektedir.
10-72/1503-572
64
Çocuk Bakımevi Hastanesi, Trabzon Fatih Devlet Hastanesi ile Rize’de bulunan 82.
Yıl Devlet Hastanesi, Rize Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nin37 medikal gaz alım ihale
dosyaları incelenmiştir. Önaraştırma ve soruşturma dönemlerinde yapılan yerinde
incelemelerde elde edilen bilgi, bulgu ve belgelere tarih sırasına göre aşağıda yer
verilmiştir:
Belge:TRZ-1: Berk gazda yapılan yerinde incelemede elde edilen KOGS başlıklı
belgede aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“
YIL 2004 2005 2006 2007
Taahhüt Ettiği Miktar 1000
Aldığı Miktar
Gaz kg Fiyatı
TOPLAM CİRO
…
Trabzon’da anlaşma sağlamamızdan son derece memnun. 2200
Çok fazla hastanesi yok. Kemik hastanesi ve doğum hastanesine veriyor.
Yaklaşık 2000 kg. bir pazarı var. Bizden 1000 kg alsın.”
Belge:TRZ-2: Berk gazda yapılan yerinde incelemede elde edilen ERKULOĞLU
başlıklı belgede aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“
YIL 2004 2005 2006 2007
Taahhüt Ettiği Miktar 3500-4500
Aldığı Miktar
Gaz kg Fiyatı 6,50
TOPLAM CİRO
Levent Bey: ... İnşaat, tekstil işi ile uğraşıyor. … yaklaşık 1962’den beri Habaş
bayisi, ...
İlk tanışmada yaşanan gerginlik zamanla yerini sağlıklı ve güvene dayalı bir
ilişkiye bıraktı. Trabzon ve çevre pazarı ile ilgili üzerimize düşeni harfiyen yaptık.
Trabzon’da sağladığımız anlaşma sonucu artık herkesin kafası rahat. 2210
KATÜ : 5500
Rize Devlet : 2250 Kağıt üzerinde ~11500 kg;
Fatih Devlet : 3000 gerçekte ~7000-8000 kg pazarı var.
Vakfıkebir+Of+Sürmene:~1000
37 Eski ismi Rize Devlet Hastanesidir.
10-72/1503-572
65
Anlaştırdık ve yüksek fiyat pazarını korudu. Bunun karşılığında en az 4000 kg gaz
alsın benden.”
Yukarıdaki belgelerde geçen ifadeler ile ilgili olarak Berk Gaz San. ve Tic. Ltd. Şti.
müdürü Yusuf ÜNLÜ, pişmanlık başvurusu kapsamında aşağıdaki açıklamaları 2220
yapmıştır:
“…
11. ERKULOĞLU ve 12. KOGS
Trabzon’da 4 firma faaliyet göstermektedir: Linde bayisi olan KOGS, Habaş
bayisi olan Erkuloğlu, bağımsız olan Usta Oksijen ve Orhan isimli bir şahsa38
ait olan fakat adını hatırlayamadığım bir firma. KOGS, Erkuloğlu ve Usta
Oksijen bir iki senedir, tüm medikal gazlar için, Trabzon’daki hastaneleri
büyüklüklerine göre paylaştıkları duyumunu aldık. Ama paylaşımın tam olarak
ne şekilde yapıldığını bilmiyoruz. Biz Trabzon’a hedeflediğimiz miktardaki gazı
sattığımızdan, buradaki ihalelere girmiyoruz. … 2230
Erkuloğlu belgesinde yer alan “Trabzon ve çevre pazarı ile ilgili üzerimize
düşeni harfiyen yaptık” ifadesi, bu pazarlardaki ihalelere girmediğimiz
manasına gelmektedir…”
Kimliğinin gizli tutulmasını isteyen bir teşebbüs yetkilisi, hastane medikal gaz alım
ihalelerinin, teşebbüsler arasında yapılan bir anlaşma ile paylaşıldığını ifade etmiştir.
Konu ile ilgili olarak söz konusu şahsın ifadelerine aşağıda yer verilmiştir:
“…
Trabzon’daki üç medikal gaz bayisi (Erkuloğlu, KOGS, Usta Oksijen) ve
Erzurum’daki üç medikal gaz bayisi (Habaş bayisi olan KAR-OK, Erzurum’da
kendi oksijen üretim tesisi bulunan Turanlılar ve bağımsız bir bayi olan Engin 2240
Altıkat’ın firması) arasında 2007 yılında bölgedeki hastane ihalelerinin
paylaşımı ile ilgili bir anlaşma yapılmıştır. Söz konusu anlaşmaya şu
gelişmeler zemin hazırlamıştır: 2007 yılında KOGS firması Erzurum’daki
ihalelere teklif vermeye başlamıştır. Bu olay Erzurum bayisi olan KAR-OK’u
rahatsız etmiştir. KAR-OK’un sahibi Bülent Bey, KOGS’un bu teklifine
misilleme yapmak amacıyla bana gelerek beraber Trabzon’daki 2008
ihalelerine girelim demiştir. Beraber gidip Trabzon Tıp Fakültesi’nin
şartnamesini aldık. Bu gelişme üzerine Erkuloğlu ve KOGS hemen devreye
girerek anlaşma yapma yoluna gitmişlerdir. Bu amaçla, 2007 Kasım’ında ...
Bey bana gelerek “Biz Erzurum’daki ve Trabzon’daki bayiler aramızda 2250
anlaşarak hastane ihalelerini paylaşmak amacıyla bir araya geleceğiz,
toplantıya sen de katıl.” dedi. Ben “Nasıl bir anlaşma olacak?” dedim. “Herkes
mevcut durumda aldığı hastanelere vermeye devam edecek, kimse kimsenin
ihalesine girmeyecek; böylece rekabeti kaldıracağız.” dedi. Ben, “Bende, şu
anda hiçbir hastane kalmadı. Ben niçin böyle bir anlaşmaya gireyim? Ayrıca
beni niçin söz konusu bayiler arayıp davet etmiyor da sizi araya koyarak
38 Söz konusu kişi: Yardımcı Oksijen sahibi Orhan YARDIMCI’dır.
10-72/1503-572
66
çağırıyorlar, ben böyle bir toplantıya gelmem.” dedim. Bunun üzerine yukarıda
bahsettiğim anlaşmayı yaptılar ve hastaneleri paylaştılar. Anlaşmanın yapıldığı
toplantının nerede yapıldığını bilmiyorum.
… 2260
Yapılan bu anlaşmalarla özellikle; Trabzon, Rize, Bayburt, Erzurum,
Gümüşhane, Ağrı, Kars, Artvin’in merkez ve ilçelerindeki tüm hastaneler,
yukarıda bahsettiğim Erzurum ve Trabzon’daki altı dolum tesisi tarafından
paylaşılmıştır. Hastane hangi tesisinse ihaleye sadece o şirket girer ve ihaleyi
alır veya bu şirket dışındakiler göstermelik olarak ihalelere girerler. Buna göre,
bildiğim kadarıyla Rize (Devlet ve 82. Yıl Hastanesi) Erkuloğlu’nun,
Gümüşhane Devlet ve Torul Devlet Hastanesi Usta Oksijen’in, Artvin; Usta’nın
alt bayisi olan bir firmanın, Ağrı; KAR-OK’un olmak suretiyle paylaşılmıştır…”
Yukarıda yer verilen tutanak ve belgelerde; Trabzon, Rize ve Erzurum’da bulunan
hastanelerin medikal gaz alım ihalelerinin rakip teşebbüsler arasında anlaşılarak 2270
paylaşıldığını gösteren ifadeler bulunmaktadır.
Savunmalar
KOGS ve Usta Oksijen’nin yazılı savunmalarında özetle; Soruşturma raporunda yer
verilen iddiaları kabul etmediklerini ifade edilmiştir.
Erkuloğlu’nun yazılı savunmasında özetle; ilgili pazarların doğru tespit edilmediğini,
soruşturma heyeti tarafından talep edilen ceza miktarının, yönetmelik hükümlerine
göre belirlenmesinin Kanun’a aykırı olduğunu, medikal gaz satış cirolarının toplam
ciroları içinde küçük bir oran oluşturduğu ifade edilmiştir.
Yapılan İnceleme ve Tespitlere İlişkin Değerlendirme
Yukarıda yer verilen ifade tutanağı ve belgelerde; 2280
- Berk Gaz’ın öncülüğü ve katılımı ile Trabzon’da bulunan Erkuloğlu, KOGS ve
Usta Oksijen firmasının anlaşarak Trabzon ve Rize’de bulunan hastanelerin
medikal gaz alım ihalelerini paylaştıklarına39,
ilişkin ifadeler yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen iddiayla ilgili olarak aşağıdaki tespit ve değerlendirmeler
yapılmıştır.
Konu ile ilgili olarak, KTÜ Farabi Hastanesi, Trabzon Numune Eğitim ve Araştırma
Hastanesi, Trabzon Doğum ve Çocuk Bakımevi Hastanesi, Fatih Devlet Hastanesi,
Rize 82. Yıl Devlet Hastanesi ve Rize Eğitim ve Araştırma Hastanesinde 2003-2009
yılları arasında yapılan medikal gaz alım ihaleleri incelenmiştir. Yapılan incelemeler 2290
sonucunda hazırlanan tablolara aşağıda yer verilmiştir:
39 Erzurum’da bulunan hastanelerin medikal gaz alım ihalelerinin paylaşıldığına ilişkin iddialar ve
bunların değerlendirilmesine raporun Erzurum bölümünde yer verilmiştir.
10-72/1503-572
67
İHALE TABLOLARI
Tablo 13: Trabzon ve Rize İlerindeki Bazı Hastanelerin Alımları (sıvı oksijen)
Hastane Adı İhale/DT Tarihleri
Alım
Miktarı
(Kg)
Erkuloğlu Yardımcı Ticaret Usta
07.01.2005 (İ) 300.000 0,66
25.12.2006 (İ) 400.000 0,74
24.12.2007 (İ) 450.000 0,73
KTÜ Farabi
Hastanesi
22.12.2008 (İ) 450.000 0,80 40
Alım
Miktarı
(m3)
Erkuloğlu Usta KOGS
28.02.2006 (İ) 20.000 1,4 0,70 -
15.12.2006 (İ) 20.000 - 1,19 -
31.12.2007 (İ) 26.000 - 1,90 -
Trabzon
Numune
Hastanesi
24.11.2008 (İ) 35.000 - 2,20 2,90
Alım
Miktarı
(Kg)
KOGS Usta
14.12.2005 (İ) 70.000 0,67 0,5541
08.12.2006 (İ) 80.000 0,715 -
21.11.2007 (İ) 65.000 0,75 -
Trabzon Doğum
ve Çocuk
Bakımevi
13.11.2008 (İ) 70.000 0,80 -
Erkuloğlu
27.01.2006 (İ) 60.000 0,70
28.11.2006 (İ) 70.000 0,80
28.12.2007 (İ) 60.000 0,80
Trabzon Fatih
Devlet
Hastanesi
09.10.2008 (İ) 60.000 0,90
Tablo 14: Trabzon ve Rize İlerindeki Bazı Hastanelerin Alımları (oksijen tüpü 40 lt.)
Hastane Adı İhale/DT Tarihleri
Alım
Miktarı
(adet/tüp)
Erkuloğlu Yardımcı Ticaret
07.01.2005 (İ) 500 5,80
25.12.2006 (İ) 500 8,00
24.12.2007 (İ) 500 8,00
KTÜ Farabi
Hastanesi
22.12.2008 (İ) 500 10,00 42
Erkuloğlu Yardımcı KOGS Usta Ak
11.11.2005 (İ) 2.500 7,45 6,35 5,85 -
17.10.2006 (İ) 3.000 8,00 6,74 - -
17.12.2007 (İ)43 3.000 17,00 - - 16,00
Rize 82. yıl
Devlet
Hastanesi
03.03.2008 (İ) 4.000 16,00 - - 44
40 Eksik belgeler nedeniyle ihale dışı bırakılmıştır.
41 Bazı belgelerin fotokopi olması nedeniyle ihale dışı bırakılmıştır.
42 Eksik belgeler nedeniyle ihale dışı bırakılmıştır.
43 Söz konusu ihale, “rekabet ortamı oluşmadığı” gerekçesiyle iptal edilmiştir.
44 Eksik belge ve geçici teminat mektubu süresi nedeniyle ihale dışı bırakılmıştır.
10-72/1503-572
68
22.12.2008 (İ) 5.000 20,00 12,5045
Erkuloğlu KOGS
Yardımcı
Ticaret
01.02.2005 (İ) ? 7,00 6,9546
19.12.2006 (İ) 3.500 9,00 13,90 5,5047
11.07.2007 (İ) 4.000 10,00
22.08.2008 (İ) 3.000 15,70
Rize Devlet
Hastanesi
02.02.2009 (İ) 6.500 19,00
Tablo 15: Trabzon ve Rize İlerindeki Bazı Alımları (narkoz gazı)
Hastane Adı İhale/DT Tarihleri
Alım
Miktarı
(kg)
Erkuloğlu Berk Gaz
Yardımcı
Ticaret
07.01.2005 (İ) 4.000 6,60 5,4548
25.12.2006 (İ) 5.500 9,00 -
24.12.2007 (İ) 6.000 9,00 -
KTÜ Farabi
Hastanesi
22.12.2008 (İ) 6.000 10,00 - 49
Erkuloğlu Usta KOGS
28.02.2006 (İ) 4.000 7,00 5,15
15.12.2006 (İ) 4.000 - 6,20
31.12.2007 (İ) 3.000 - 10,00
Trabzon
Numune
Hastanesi
24.11.2008 (İ) 4.500 - 11,50 14,00
Alım
Miktarı
(Kg)
KOGS Usta
14.12.2005 (İ) 3.000 6,50 5,5050
08.12.2006 (İ) 6.000 8,00 -
21.11.2007 (İ) 4.000 9,00 -
Trabzon Doğum
ve Çocuk
Bakımevi
13.11.2008 (İ) 4.000 10,00
Erkuloğlu
27.01.2006 (İ) 3.500 7,00
28.11.2006 (İ) 3.000 8,50
28.12.2007 (İ) 2.000 12,00
Trabzon Fatih
Devlet
Hastanesi
09.10.2008 (İ) 2.000 14,00
Alım
Miktarı Erkuloğlu
Yardımcı
Ticaret KOGS Ak Berk Gaz Usta
11.11.2005 (İ) 1.875 6,20 6,74 5,8651 -
17.10.2006 (İ) 2.500 6,60 - - - 6,2552 -
17.12.2007 (İ)53 2.500 10,00 - - - 13,00
03.03.2008 (İ) 2.500 12,00 - - - - 54
Rize 82. yıl
Devlet
Hastanesi
22.12.2008 (İ) 1.875 15,00 - -
10,40
55
45 Eksik belge nedeniyle ihale dışı bırakılmıştır.
46 İhaleyi kazanamama gerekçesi ihale komisyon kararında bulunmamaktadır.
47 Eksik belge nedeniyle ihale dışı bırakılmıştır.
48 Eksik belge nedeniyle ihale dışı bırakılmıştır.
49 Eksik belgeler nedeniyle ihale dışı bırakılmıştır.
50 Bazı belgelerin fotokopi olması nedeniyle ihale dışı bırakılmıştır.
51 İhalenin Erkuloğlu’nda kaldığı anlaşılmıştır. Ancak KOGS’un kazanamama nedeni ihale komisyonu
kararında yer almamaktadır.
52 Şartnameye uygun olmayan teminat nedeniyle ihale dışı bırakılmıştır.
53 Söz konusu ihale “rekabet ortamı oluşmadığı” gerekçesiyle iptal edilmiştir.
54 Eksik belge ve geçici teminat mektubu süresi nedeniyle ihale dışı bırakılmıştır.
10-72/1503-572
69
Erkuloğlu KOGS
01.02.2005 (İ) ? 6,40 8,50
19.12.2006 (İ) 2.250 7,00 7,40
11.07.2007 (İ) 1.000 7,20
22.08.2008 (İ) 250 13,00
Rize Devlet
Hastanesi
02.02.2009 (İ) 1.750 15,00
Tablolar incelendiğinde, yukarıda yer verilen belgelerde geçen ifadelere uygun olarak
KTÜ Farabi Hastanesi, Fatih Devlet Hastanesi ve Rize Eğitim ve Araştırma
Hastanesinin medikal gaz alım ihalelerine hemen hemen Erkuloğlu firmasının tek 2300
başına girerek tüm ihaleleri kazandığı, diğer firmaların çoğunlukla ihaleye hiç iştirak
etmediği ya da nadiren ihaleye girmekle birlikte, ihaleyi Erkuloğlu’nun kazanmasını
sağlayacak şekilde yüksek fiyat verdikleri açıkça görülmektedir. Ayrıca tablolardan,
Erkuloğlu firmasının 2006 yılından sonra Rize 82. Yıl Devlet Hastanesi ile Rize Eğitim
ve Araştırma Hastanesinin ihalelerine tek başına katılarak önceki dönemlere göre
çok yüksek fiyattan ihaleleri kazandığı görülmektedir. Bu durumun ortaya
çıkmasında, hakkında bölgede hastane paylaşımına gittiğine dair herhangi bir veri
bulunmayan Yardımcı Ticaret’in 2006 yılı sonunda ihalelere germek için gerekli olan
izin belgelerinin süresinin 2006 yılının sonunda dolmuş olması nedeniyle ihalelere
girememesinin etkili olduğu görülmektedir. 2310
Yine belgelerde geçen ifadelere uygun olarak Trabzon Doğum ve Çocuk Bakımevi
Hastanesi medikal gaz alım ihalesine sadece KOGS firmasının, Trabzon Numune
Eğitim ve Araştırma Hastanesi medikal gaz alım ihalesine sadece Usta Oksijen
firmasının katıldığı ve kazandığı ihale tablolarında açıkça anlaşılmaktadır.
Berk Gaz’ın, Erkuloğlu, KOGS ve Usta Oksijen firmasının anlaşarak Trabzon ve
Rize’de bulunan hastanelerin medikal gaz alım ihalelerini paylaşmalarına bölgedeki
hastane ihalelerine hiç girmeyerek iştirak ettiği anlaşılmaktadır. Nitekim bu durum
Berk Gaz müdürü tarafından, “…Erkuloğlu belgesinde yer alan “Trabzon ve çevre
pazarı ile ilgili üzerimize düşeni harfiyen yaptık” ifadesi, bu pazarlardaki ihalelere
girmediğimiz manasına gelmektedir…” şeklinde ifade edilerek itiraf edilmiştir. Diğer 2320
yandan Berk Gaz’ın 2007 yılından itibaren bölgede faaliyet gösteren firmalara narkoz
gazı satışının artması dikkat çekicidir. Satışın artmasında, Berk Gaz’ın ihalelere
girmemesine karşılık bölge firmalarının Berk Gaz’dan alımlarını artırmasının etkili
olduğu anlaşılmaktadır. Aşağıdaki tabloda bölge firmalarının 2005-2009 yılları
arasında Berk Gaz’dan aldıkları narkoz miktarları gösterilmiştir:
Tablo 16: Bölge Firmalarının Berk Gaz’dan Narkoz Gazı Alım Miktarları (kg)
Firma Adı 2005 2006 2007 2008 2009
Erkuloğlu 0 0 1.785 1.325 422
KOGS 0 0 295 650 1502,5
Usta
Oksijen
0 3330 3.125 3.150 680
Netice olarak, Erkuloğlu, KOGS ve Usta Oksijen’in 2006 yılı sonundan 2009 yılına
kadar olan dönemde, Trabzon ve Rize’de bulunan hastanelerin medikal gaz alım
ihalelerini paylaştıkları, Berk Gaz’ın kendisinden gaz alınması şartı ile ihalelere
55 Eksik belge nedeniyle ihale dışı bırakılmıştır.
10-72/1503-572
70
girmeyerek söz konusu anlaşmaya katıldığı anlaşıldığından, ilgili teşebbüslerin yatay 2330
anlaşma yapmak suretiyle 4054 sayılı Kanunun 4 üncü maddesini ihlal ettikleri
sonucuna ulaşılmıştır.
Gerekçe ve Hukuki Dayanak
Yukarıdaki yer verilen bilgi, belge, tespit ve değerlendirmeler çerçevesinde,
Erkuloğlu, KOGS ve Usta Oksijen’in 2006 yılı sonundan 2009 yılına kadar olan
dönemde, Trabzon ve Rize’de bulunan hastanelerin medikal gaz alım ihalelerini
paylaştıkları, Berk Gaz’ın söz konusu anlaşmaya kendisinden gaz alınması şartı ile
ihalelere girmeyerek katıldığı anlaşıldığından, ilgili teşebbüslerin yatay anlaşma
yapmak suretiyle 4054 sayılı Kanunun 4 üncü maddesini ihlal ettikleri sonucuna
ulaşılmıştır. 2340
J.6.4. Doğu Anadolu Bölgesi
J.6.4.1. Erzurum Pazarı
Söz konusu pazar ile ilgili olarak haklarında soruşturma açılan teşebbüsler, Berk
Gaz, İbrahim Ergün Habaş Oksijen Dolum Tesisi (İbrahim Ergün Habaş Oksijen),
Kar-Ok Tıbbi Gazlar San. Tic. Ltd. Şti. (Kar-Ok) ve Turanlılar Endüstri ve Medikal
Gazlar San. Tic. Ltd. Şti. (Turanlılar)’dir.
Yapılan İnceleme ve Tespitler
Soruşturma kapsamında bölgede faaliyet gösteren aşağıdaki teşebbüslerde yerinde
inceleme yapılmıştır:
- İbrahim Ergün Habaş Oksijen Dolum Tesisi, 2350
- Kar-Ok Tıbbi Gazlar San. Tic. Ltd. Şti.,
- Turanlılar Endüstri ve Medikal Gazlar San. Tic. Ltd. Şti.,
- Berk Gaz Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.,
- Karadeniz Oksijen Gaz Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.,
- Usta Oksijen Ticaret ve Sanayi.
Bunun yanında Erzurum’da bulunan,
- Atatürk Üniversitesi Hastanesi’nin,
- Erzurum Bölge Hastanesi’nin,
- Erzurum Palandöken Hastanesi’nin,
- Erzurum Numune Hastanesi’nin, 2360
- Erzurum Göğüs Hastanesi’nin,
- Erzurum Nenehatun Hastanesi’nin,
2002-2009 yılları arasındaki döneme ait ihale ve doğrudan temin dosyaları
incelenmiş ve gerekli görülen evraktan suret alınmıştır.
Önaraştırma ve soruşturma dönemlerinde yapılan yerinde incelemelerde elde edilen
bilgi, bulgu ve belgelere tarih sırasına göre aşağıda yer verilmiştir:
10-72/1503-572
71
Belge:ERZ-1 Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemelerde, aşağıda yer alan bilgilerin
yazılı olduğu belge elde edilmiştir:
Hastane Adı Erzurum Numune Hastanesi
İhale Tarihi 29.11.2002
İhale Miktarı 2500 kg
Katılanlar Berk Gaz Erzurum Habaş56
Narkoz Fiyatları 5.978.000 5.700.000
Açıklama İhaleye az bir zaman kala zarfımı teslim edecekken Habaş ve
Karbogaz’ın bayisiyle57 karşılaşıldı. Dosyayı vermemem için
çok uğraştılar. İkisi anlaşmışlar ve sadece Habaş ihaleye
girecek. Karbogaz bayisi, gözlem amacıyla gelmiş…
Belge:ERZ-2 Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve Erzurum’da
faaliyet gösteren İbrahim Ergün Habaş Oksijen ile ilgili olarak tutulan, 19.09.2003 2370
tarihine ait, Asım SAYIN ile İbrahim Ergün Habaş Oksijen yetkilisi Aykut ZENGİN
arasında gerçekleşen telefon görüşmesine ilişkin notlarda aşağıdaki ifadeler yer
almaktadır:
“Ağrı ihalesi için arandı. Biz veriyoruz dedi. İhaleye katılmayacağım ama
benden gaz alın dedim. Cuma günü karar vereceğiz. Yeni dönem Erzurum
pazarında da anlaşma koşulları görüşülecek.”
Belge:ERZ-3 Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve Erzurum’da
faaliyet gösteren İbrahim Ergün Habaş Oksijen ile ilgili olarak tutulan, 11.11.2003
tarihine ait, Muharrem KAHRAMAN ile İbrahim Ergün Habaş Oksijen yetkilisi Hakan
KARCI arasında gerçekleşen telefon görüşmesine ilişkin notlarda aşağıdaki ifadeler 2380
yer almaktadır:
“Aziziye58 ihalesinden dolayı görüşmek istediğimi söyledim. Tamam dedi.
Mühendis Arkadaş Aykut Bey ile veya firma sahibi İbrahim ERGÜN, Halil
ERGÜN ile de görüşebilirsiniz, dedi.”
Belge:ERZ-4 Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve Erzurum’da
faaliyet gösteren İbrahim Ergün Habaş Oksijen ile ilgili olarak tutulan, 13.11.2003
tarihindeki ziyaretle ilgili olarak, Muharrem KAHRAMAN ile İbrahim Ergün Habaş
Oksijen yetkilisi Aykut ZENGİN arasında gerçekleşen görüşmeye ilişkin notlarda,
aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“…Gaz işine Aykut Beyi getirmişler Trakyadan. O yüzden geçen yıl karışıklık 2390
olmuş. Miktar olarak değil ama Erzurum içindeki tüketimin %40 ını bizden
Ankara teslim 5.500.000 TL/kg alacaklar biz ihale de onların fiyatını
vereceğiz.”
Belge:ERZ-5: Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve 13.11.2003
tarihinde Erzurum’da faaliyet gösteren İbrahim Ergün Habaş Oksijen ile Berk Gaz
56 İbrahim Ergün Habaş Oksijen
57 Söz konusu Karbogaz bayisinin Kar-Ok olduğu anlaşılmaktadır.
58 Aziziye, Atatürk Üniversite Hastanesinin ihalesidir.
10-72/1503-572
72
arasında yapıldığı anlaşılan ve taraflarca imzalanan59 anlaşmada aşağıdaki ifadeler
yer almaktadır:60
“ 13.11.2003
Berkgaz ltd. Şti. ile İbrahim Ergün Habaş Oksijen dolum tes. Arasında
aşağıdaki anlaşma yapılmıştır. 2400
2004 yılı Erzurum içindeki N2O tüketiminin %40’nı Berkgaz’dan 5.500.000
TL/kg Ankara teslim alacak. Ödeme 45 gün içinde olacaktır. Hastanelerin
ihalelerine Berkgaz Habaş İbrahim Ergün ile görüşmeden katılmayacaktır.
Katılırsa da yüksek fiyat (İbrahim Ergün Habaş’ın alabileceği şekilde)
verecektir. Fiyatta ihale sonucuna göre tekrar düzenlenebilecektir.
Aykut Zengin Muharrem Kahraman
İmza İmza
Söz konusu belge ile ilgili olarak İbrahim Ergün Habaş Oksijen’in Mesul Müdürü 2410
Aykut ZENGİN ile görüşülerek konu hakkında bilgi istenmiş, ancak Berk Gaz yetkilisi
Muharrem KAHRAMAN, Berk Gaz’dan uzun zaman önce ayrılmış bulunduğundan
kendisiyle görüşülememiştir. Buna karşılık Aykut ZENGİN, belgede yer alan ifadeler
ve imza hakkında aşağıdaki açıklamayı yapmıştır:
“Belgede yer alan imza bana aittir. Ancak niçin böyle bir belge düzenlediğimizi hiç
hatırlamıyorum. Ben şirkette 21.10.2003 tarihinde çalışmaya başladım ve
hatırladığım kadarıyla 2006 yılı gibi İbrahim Bey’den vekalet aldım. Yani belge, daha
işe başlayışımın birinci ayında ve vekalet (dolayısıyla imza yetkisi) almadığım bir
döneme aittir. Belgeyle ilgili hiçbir şey hatırlamıyorum.”
Belge:ERZ-6: Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve Erzurum’da 2420
faaliyet gösteren İbrahim Ergün Habaş Oksijen ile ilgili olarak tutulan, 17.02.2004
tarihine ait, Muharrem KAHRAMAN ile İbrahim Ergün Habaş Oksijen yetkilisi Aykut
ZENGİN arasında gerçekleşen telefon görüşmesine ilişkin notlarda aşağıdaki ifadeler
yer almaktadır:
“Tüpleri henüz görüşmemiş, … para için de bu hafta göndereceğini söyledi.”
Belge:ERZ-7: Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve Erzurum’da
faaliyet gösteren İbrahim Ergün Habaş Oksijen ile ilgili olarak tutulan, 18.02.2004
tarihine ait, Muharrem KAHRAMAN ile İbrahim Ergün Habaş Oksijen yetkilisi Aykut
59 Belgede, Aykut ZENGİN ile Muharrem KAHRAMAN’ın imzası bulunmaktadır.
60 Aykut ZENGİN, İbrahim Ergün Habaş Oksijen’nin Mesul Müdürü, Muharrem KAHRAMAN ise Berk
Gaz yetkilisidir.
10-72/1503-572
73
ZENGİN arasında gerçekleşen telefon görüşmesine ilişkin notlarda aşağıdaki ifadeler
yer almaktadır: 2430
“27-28 tüpüm var, aldır dedi. Ardından Aykut Beyi aradım. 6.500.000 nakliye
bize ait dedim, OK dedi. Para için de hastanedeyim, size hemen
göndereceğim dedi. Hakan Bey Elazığın Erzurum teslim fiyatının 6.187.000
TL/kg. olduğunu söyledi.”
Belge:ERZ-8: Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve Erzurum’da
faaliyet gösteren İbrahim Ergün Habaş Oksijen ile ilgili olarak tutulan, 21.09.2007
tarihine ait, Asım SAYIN ile İbrahim Ergün Habaş Oksijen yetkilisi Aykut ZENGİN
arasında gerçekleşen telefon görüşmesine ilişkin notlarda aşağıdaki ifadeler yer
almaktadır:
“Geçen hafta aramıştım. Ekimdeki Ağrı devlet ihalesinde anlaşalım diye teklifte 2440
bulunmuştum. Sonucunu sormak için aramıştım. Ama sanırım anlaşma zor.
Kim iyi ise o kazansın gibi bir tavır var. Siz beni P.tesi tekrar arayın. Son
durumu söylerim dedi. Tamam dedim.
Belge:ERZ-9: Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemelerde, aşağıda yer alan bilgilerin
yazılı olduğu belge elde edilmiştir:
Hastane Adı Erzurum Numune Hastanesi
İhale Tarihi 27.11.2007
İhale Miktarı 2000 kg
Katılanlar Berk Gaz KAR-OK
Narkoz Fiyatları 7 7,8
Açıklama İhaleye dosya yolladık. Anlaşmalı girdik. İhale bizde kaldı.
Belge:ERZ-10: Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve Erzurum’da
faaliyet gösteren İbrahim Ergün Habaş Oksijen ile ilgili olarak tutulan, 18.02.2008
tarihine ait, Asım SAYIN ile İbrahim Ergün Habaş Oksijen yetkilisi İbrahim ERGÜN
arasında gerçekleşen telefon görüşmesine ilişkin notlarda aşağıdaki ifadeler yer 2450
almaktadır:
“Bugün Erzurum Palandöken ihalesi var idi. Normalde ihale Türkistan Bey61’in
olacaktı. İhale sonucu: N2O Erzurum Habaşta, likit ve Gaz O2 Türkistan
Bey’de. (Erz. Habaş N2O= 9.60 YTL + Kdv, Türkistan Bey 10.00 + KDV)
Türkistan Bey suçu Habaş’a atıyor. Habaş demiş ki N2O bizde kalsın O2 sizde
kalsın demiş. Erzurum Habaş ise, böyle bir şey söylemediğini ifade ediyor.
Ben bu olayda Türkistan Beyi suçluyorum. Çünkü ihaleden hemen önce fiyat
faxladım. 9.00 YTL yazın diye. Onlar 10 YTL yazmışlar. Ayrıca, Hacı
İbrahim’e62 niye sormadı. Kaç YTL fiyat yazdın diye.
61 Türkistan Bey, Erzurum’da bulunan Turanlılar firmasının sahibi Türkistan TURANLIDIR.
62 Belgede geçen “hacı İbrahim”, İbrahim ERGÜN’dür.
10-72/1503-572
74
Hacı İbrahim ile görüştüm. Olan oldu. Benden bu yıl gaz alırsanız memnun 2460
olurum dedim. Fiyatımı sordu. Nakliye bana ait 6.00 – 6.50 YTL arası olacak
dedim. Şu anda söz vermiyorum ama bakarız. Almaya çalışırım dedi. Beni
arayacakmış.”
Belge:ERZ-11: Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve Erzurum’da
faaliyet gösteren İbrahim Ergün Habaş Oksijen ile ilgili olarak tutulan, 22.12.2008
tarihindeki ziyaretle ilgili olarak, Berk Gaz’ın sahibi Yusuf ÜNLÜ ile İbrahim Ergün
Habaş Oksijen’in sahibi İbrahim ERGÜN arasında gerçekleşen görüşmeye ilişkin
notlarda, aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Kendisine … tavır gösterdim. Bizden gaz almasını ve sözünde durmadığını
söyledim. Ben de bu durumdan memnun değilim, sizden gaz alacağım dedi. 2470
Piyasanın büyük olduğunu gaz almadıkları takdirde ihalelere girip rezil
edeceğimizi dile getirdim. 20-25 ton tüketim var ama sizden bize dönüş yok
dedim.…”
Belge:ERZ-12: Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve Erzurum’da
faaliyet gösteren İbrahim Ergün Habaş Oksijen ile ilgili olarak tutulan, 22.01.2009
tarihindeki ziyaretle ilgili olarak, Berk Gaz yetkilisi Zafer KELEŞ ile İbrahim Ergün
Habaş Oksijen’in sahibi İbrahim ERGÜN ve Mesul Müdürü Aykut ZENGİN arasında
gerçekleşen görüşmeye ilişkin notlarda, aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“…Yarın ki yapılacak olan Atatürk Üniv. Hast. İhalesi için uzunca görüştük.
Öncelikle fiyat olarak 7.50 TL bizim için çok fazla, bu fiyata gaz almamız çok 2480
zor, dedi. Bir de nakliyesini koyunca nasıl olacak, dedi. Hastaneye geçen sene
6.00 TL den gaz verdik, fiyatı birden 14-15 TL lere çıkarmamız imkansız.
İhaleyi iptal ederler, verebileceğimiz maximum fiyat 7.75 olur, daha yükseğini
kabul etmezler diyor. Son olarak bu şartlarda çalışmamız zor herkes kendi
fiyatını yazsın ihaleye girelim herkes için hayırlısı olsun dendi. (Erzurum
Habaş dan çok korkuyorlar fiyatlarını, girdiği ihaleleri çok sık kontrol ediyorlar)”
Diğer yandan, kimliğinin gizli tutulmasını isteyen bir teşebbüs yetkilisi aşağıda yer
alan hususları ifade etmiştir:
“…
Trabzon’daki üç medikal gaz bayisi (Erkuloğlu, KOGS, Usta Oksijen) ve 2490
Erzurum’daki üç medikal gaz bayisi (Habaş bayisi olan KAR-OK, Erzurum’da
kendi oksijen üretim tesisi bulunan Turanlılar ve bağımsız bir bayi olan Engin
Altıkat’ın firması) arasında 2007 yılında bölgedeki hastane ihalelerinin
paylaşımı ile ilgili bir anlaşma yapılmıştır. Söz konusu anlaşmaya şu
gelişmeler zemin hazırlamıştır: 2007 yılında KOGS firması Erzurum’daki
ihalelere teklif vermeye başlamıştır. Bu olay Erzurum bayisi olan KAR-OK’u
rahatsız etmiştir. KAR-OK’un sahibi Bülent Bey, KOGS’un bu teklifine
misilleme yapmak amacıyla bana gelerek beraber Trabzon’daki 2008
ihalelerine girelim demiştir. Beraber gidip Trabzon Tıp Fakültesi’nin
şartnamesini aldık. Bu gelişme üzerine Erkuloğlu ve KOGS hemen devreye 2500
girerek anlaşma yapma yoluna gitmişlerdir. Bu amaçla, 2007 Kasım’ında ...
Bey bana gelerek “Biz Erzurum’daki ve Trabzon’daki bayiler aramızda
10-72/1503-572
75
anlaşarak hastane ihalelerini paylaşmak amacıyla bir araya geleceğiz,
toplantıya sen de katıl.” dedi. Ben “Nasıl bir anlaşma olacak?” dedim. “Herkes
mevcut durumda aldığı hastanelere vermeye devam edecek, kimse kimsenin
ihalesine girmeyecek; böylece rekabeti kaldıracağız.” dedi. Ben, “Bende, şu
anda hiçbir hastane kalmadı. Ben niçin böyle bir anlaşmaya gireyim? Ayrıca
beni niçin söz konusu bayiler arayıp davet etmiyor da sizi araya koyarak
çağırıyorlar, ben böyle bir toplantıya gelmem.” dedim. Bunun üzerine yukarıda
bahsettiğim anlaşmayı yaptılar ve hastaneleri paylaştılar. Anlaşmanın yapıldığı 2510
toplantının nerede yapıldığını bilmiyorum.
…
Yapılan bu anlaşmalarla özellikle; Trabzon, Rize, Bayburt, Erzurum,
Gümüşhane, Ağrı, Kars, Artvin’in merkez ve ilçelerindeki tüm hastaneler,
yukarıda bahsettiğim Erzurum ve Trabzon’daki altı dolum tesisi tarafından
paylaşılmıştır. Hastane hangi tesisinse ihaleye sadece o şirket girer ve ihaleyi
alır veya bu şirket dışındakiler göstermelik olarak ihalelere girerler. Buna göre,
bildiğim kadarıyla …, Ağrı; KAR-OK’un olmak suretiyle paylaşılmıştır…”
Savunmalar
İbrahim Ergün Habaş Oksijen’in yazılı savunmasında özetle; Soruşturma raporunda 2520
yer alan delilere dayanarak ceza verilemeyeceği, soruşturma raporunda yer alan
hususların gerekçesiz ve yanlış olduğu, tespitlerin gerçeği yansıtmadığı, Berk Gaz’ın
sırf kendisine verilecek cezayı önlemek bakımından pişmanlıktan yararlanmak
isteyerek bu kapsamda talepte bulunduğu, bu talebi kabul edilince de pişman
olduğunu kanıtlamak için gerçek dışı beyanlarla da ihbarlarda bulunduğu, İbrahim
Ergün Habaş Oksijen ile Berk Gaz arasında yasal bir sözleşmenin olmadığı,
İEHO’nin sahibi olan İbrahim ERGÜN’ün böyle bir sözleşme yapmadığı, sözleşmeyi
yaptığı iddia edilen kişinin de bu sözleşmede adı olmasına rağmen imzanın ona ait
olmadığı ve aynı zaman da müdürlük görevi yapan Aykut ZENGİN'in iddia edilen
tarihte sözleşme yapmaya yetkisinin bulunmadığı, bu durumun ortada yasal bir 2530
sözleşmenin olmadığını göstermesine rağmen kendilerinin sorumlu tutulduğu ifade
edilmiştir.
Turanlılar’ın yazılı savunmasında özetle; Berk Gaz’ın İbrahim Ergün Habaş Oksijen
ve Kar-Ok ile yaptığı görüşmelerin kendileri dışında cereyan ettiği, bu olaylara
kendilerinin karıştırılmasının usul ve yasaya uygun olmadığı, bu nedenle Berk Gaz’ın
tek taraflı olarak tuttuğu, kendi görüş ve gözlemlerini yansıttığı yetersiz bu belgenin
doğruluğunun şüpheli olduğu, Berk Gaz’ın sırf kendisine verilecek cezayı önlemek
bakımından pişmanlıktan yararlanmak isteyerek bu kapsamda talepte bulunduğu, bu
talebi kabul edilince de pişman olduğunu kanıtlamak için gerçek dışı beyanlarla
ihbarlarda bulunduğu ifade edilmiştir. 2540
Yapılan İnceleme ve Tespitlere İlişkin Değerlendirme
Yukarıda ifade edildiği üzere bölgede bulunan hastanelerin 2002-2009 yılları
arasındaki döneme ait ihale ve doğrudan temin dosyaları incelenmiştir. Buna göre,
söz konusu hastanelerin ihale ve ürün bazında dökümüne aşağıdaki tablolarda yer
verilmiştir.
10-72/1503-572
76
İHALE TABLOLARI
Tablo 17: Sıvı Oksijen
İhale/DT Tarihleri
İhale
türü
Alım
Miktarı
(kg)
Turanlılar Habaş Erzurum Kar-Ok
Usta
Oksijen KOGS
Lider
Gaz Petkim Kardemir
14.11.2007 İ 150.000
1,00
İhale dışı
(iş
deneyim
belgesi)
1,10 1,50
30.01.2009 İ 150.000 1,10
08.01.2010 DT 15.000 1,05 1,26
Erzurum
Bölge
Araştırma
Hastanesi
18.01.2010 İ 120.000 Şartname almış 0,37 0,51
16.12.2002 İ 100.000 0,90 0,68
17.11.2003 İ 100.000
0,88
iptal
(yüksek
fiyat)
0,94
iptal (yüksek
fiyat)
31.08.2004 DT 9.560 0,15
01.10.2004 DT 9.580 0,15
25.11.2004 DT 9.740 0,11
20.12.2004 DT 9.780 0,11
09.03.2005 DT 9.960 0,10
24.03.2005 DT 9.580 0,11
23.08.2005 DT 8.900 0,16
07.12.2005 İ 300.000 0,49 0,48 0,43
07.12.2006 İ 300.000 0,37 0,44 0,48
28.11.2007 İ 300.000 0,51
16.01.2009 DT 35.000 0,51
Atatürk
Üniversitesi
Hastanesi
23.01.2009 İ 400.000 0,62
0,75
(değerlendir
meye
alınmamış)
16.09.2006 İ 80.000 0,90
0,70
(izin
belgesi)
28.03.2007 İ 120.000 1,00
03.04.2007 DT 4.560 1,00
22.01.2008 DT 6.000 1,00
06.02.2008 DT 6.000 1,00
18.02.2008 İ 80.000
1,20
ihale dışı
(işletme
belgesi)
1,25
29.02.2008 DT 6.000 1,00
18.03.2008 DT 6.000 1,25
03.04.2008 DT 6.000 1,25
Erzurum
Palandöken
Devlet
Hastanesi
03.04.2009 İ 80.000 1,20 1,35
10-72/1503-572
77
11.04.2009 DT 4.500 1,25
2550
Tablo 18: Gaz Oksijen (40 LT/5,51 m3'lük tüp)
İhale/DT Tarihleri
İhale
türü
Alım
Miktarı
(adet/tüp)
Turanlılar Habaş Erzurum Kar-Ok
Usta
Oksijen
Us-
Ok
Lider
Gaz
16.12.2002 İ 10.000 9,53 9,37 Atatürk
Üniversitesi
Hastanesi 17.11.2003 İ 10.000 12,18 13,00
14.11.2007 İ -
30.01.2009 İ 500 18,50
08.01.2010 DT 30 18,00 20,00
Erzurum
Bölge
Eğitim
Hastanesi 18.01.2010 İ 220 Şartname almış 7,00 14,00
18.02.2008 İ 200
18,00
ihale dışı
(işletme
belgesi)
18,50
03.04.2009 İ 200 15,00 19,00
11.04.2009 DT 30 18,50
Erzurum
Palandöken
Devlet
Hastanesi
15.05.2009 DT 20 18,50
04.12.2003 İ 3.600 15,98 14,88
23.11.2004 İ 4.000 8,35 6,90
20.12.2005 İ 4.500 7,60 7,50 7,00
22.11.2006 İ 4.500 5,70 6,80
27.11.2007 İ 6.000 13,40 9,50
06.02.2009 DT 130 14,25 12,50 18,00
Erzurum
Numune
Hastanesi
04.12.2009 İ 12.000
İhaleye
girmiş,
fiyat
vermemiş
7,00 14,00
12.03.2003 İ ? 11,00
14.12.2004 İ ? ? ?
?
ihale
dışı
(kazıntı,
silinti)
Erzurum
Göğüs
Hastalıkları
Hastanesi
24.11.2005 İ 12.000 10,00
12,00
ihale dışı
(geçici
teminat)
9,50
ihale
dışı
(geçici
teminat)
10-72/1503-572
78
30.11.2006 İ 6.000 11,00
?
ihale dışı
(iş
deneyim
eksik)
13.06.2007 İ 5.000
8,00
ihale dışı
teklifi tazı
ile
yazmamış
? (10,50)
15.07.2008 İ 6.000 ? 11,00
17.12.2008 İ 12.000 8,50 10,90
?
(en
yüksek)
03.12.2009 İ 13.000 10,00 7,50 16,00
20.11.2003 İ 680 15,00 14,50
06.12.2004 İ 950 11,00
01.12.2005 İ 1.050 11,00
23.11.2006 İ 1.300 12,00
14,50
ihale dışı
(teminat)
03.05.2007 İ 6.000 11,50 14,70
27.11.2007 İ 6.000 13,50 9,50
04.12.2007 İ 6.000 12,70 14,00 ihale dışı
29.05.2008 İ 6.000 13,00 12,80
Erzurum
Nenehatun
Hastanesi
21.11.2008 İ 12.000 15,00 14,00
Tablo 19: Narkoz Gazı (40 LT / 25 kg'lık tüp)
İhale/DT Tarihleri
İhale
türü
(İ/DT)
Alım
Miktarı
(adet/tüp
)
Turanlılar
Habaş
Erzuru
m
Kar-Ok Usta Oksijen
Lider
Gaz
Berk
Gaz
16.12.2002 İ 240 250,00 195,00
17.11.2003 İ 240 253,50 271,00 287,5
09.11.2004 İ 140 153,75
250,00
(değerlendir
meye
alınmamış)
172,5
07.12.2005 İ 140 147,50 175,00 152,5
07.12.2006 İ 140 118,75 175,00 140
Atatürk
Üniversitesi
Hastanesi
28.11.2007 İ 200 150,00
10-72/1503-572
79
23.01.2009 İ 160 175,00
225
(değerlendir
meye
alınmamış)
183,75
14.11.2007 İ 400 187,50 225,00
30.01.2009 İ 400 168,75
08.01.2010 DT 6 182,50 290,00
Erzurum
Bölge
Eğitim
Hastanesi
18.01.2010 İ 80 Şartname almış 145,00 122,50
28.03.2007 İ 120 181,25
16.01.2008 DT 6 181,25
28.01.2008 DT 6 181,25
06.02.2008 DT 12 181,25
18.02.2008 İ 120
250,00
ihale dışı
(işletme
belgesi)
240,00
05.02.2009 DT 12 240,00
03.04.2009 İ 150 300,00 162,5
11.04.2009 DT 12 240,00
Erzurum
Palandöken
Devlet
Hastanesi
21.05.2009 DT 12 240,00
29.11.2002 DT 100 135,63 136,25
04.12.2003 İ 100 312,5 305
23.11.2004 İ 100 158,5 175 147,5
20.12.2005 İ 100 142,5 150
142,5
ihale
dışı
(uygun
olmaya
n evrak)
22.11.2006 İ 68 200 135
Erzurum
Numune
Hastanesi
27.11.2007 İ 80 187,5 197,5 175
20.11.2003 İ 18 305,00 300,00
06.12.2004 İ 26 250,00
01.12.2005 İ 40 325,00
23.11.2006 İ 40 350,00
375,00
ihale dışı
(teminat)
04.12.2007 İ 80 381,25
21.11.2008 İ 40 412,50 450,00
Erzurum
Nenehatun
Hastanesi
04.12.2009 İ 16
İhaleye
girmiş,
fiyat
vermemi
ş
150,00 450,00
10-72/1503-572
80
Yukarıda yer alan bilgi ve belgeler ile ihale tabloları birlikte değerlendirildiğinde,
Erzurum medikal gaz pazarında faaliyette bulunan Berk Gaz, İbrahim Ergün Habaş
Oksijen ve Kar-Ok teşebbüslerinin, 2002 yılından bu yana, çoğu zaman ihaleler
öncesinde, kimi zaman da ihalelerden sonra görüşmeler yapılarak, ihalelerde
rekabetin ortadan kaldırılarak anlaşma zemini arandığı, çoğu zaman bunun 2560
başarıldığı ve hastane ihalelerine anlaşmalı olarak ya tek teşebbüsün girdiği yahut da
diğer teşebbüs veya teşebbüslerin rekabet görüntüsü meydana getirmek maksadıyla
yan teklif sunmak amacıyla ihalelere girdiği tespit edilmiştir. Zaman zaman da
görüşmelere rağmen anlaşmaya varılamadığı ve rekabet edildiği görülmektedir. Buna
ilişkin olarak yapılan tespit ve değerlendirmelere aşağıda yer verilmiştir:
- Belge:ERZ-1’de “Karbogaz bayi”si ile İbrahim Ergün Habaş Oksijen’nin
Erzurum Numune Hastanesinin 29.11.2002 tarihindeki ihalesine anlaşmalı
olarak girdiği ifadesi yer almaktadır. Buna göre ihaleye sadece İbrahim Ergün
Habaş Oksijen’nin gireceği, “Karbogaz bayi”sinin teklif vermeyeceği ve ihaleye
gözlemci olarak gireceği anlaşılmaktadır. Linde, Karbogazı ve Boss’u 2570
devralmıştır. Bu itibarla bugün Linde’nin bayisi olan Kar-Ok’un belgede geçen
“Karbogaz bayisi” olduğu düşünülmektedir. Söz konusu ihalede narkoz
gazının 40 litrelik tüpüne İbrahim Ergün Habaş Oksijen 142,50 TL, Berk Gaz
149,45 TL teklif vermiştir. Kar-Ok ise belgede yer aldığı üzere teklif
vermemiştir. Ancak İbrahim Ergün Habaş Oksijen’in evraklarında eksiklik tespit
edilmesi üzerine ihale komisyonu, İbrahim Ergün Habaş Oksijen’in teklifini
geçersiz saymış ve Berk Gaz tek teklif sahibi olarak kaldığından, ihalede
yeterli rekabetin oluşmadığı gerekçesiyle ihale iptal edilmiş ve alımın bir hafta
sonra doğrudan temin yöntemiyle yapılmasına karar verilmiştir. Doğrudan
temine, narkoz gazı ihale tablosunda yer aldığı üzere Kar-Ok yine teklif 2580
vermemiş, İbrahim Ergün Habaş Oksijen 135,63 TL, Berk Gaz ise 136,25 TL
teklif vermiştir. Bu şekilde alımın İbrahim Ergün Habaş Oksijen’de kalmasının
sağlandığı anlaşılmaktadır.
- Belge:ERZ-2’de yer alan ifadelerden, iki farklı konuda anlaşma zemini
arandığı anlaşılmaktadır. Bunlardan ilki, Ağrı Devlet Hastanesinin 2003 yılında
yapılan ihalesiyle ilgili,63 diğeri ise Erzurum medikal gaz pazarında anlaşma
yapılmasıyla ilgilidir. Belgede yer alan ifadeden İbrahim Ergün Habaş Oksijen
Mesul Müdürü Aykut ZENGİN’in söz konusu hastaneye kendilerinin gaz
verdiğini ifade ettiği anlaşılmaktadır. Görüşmenin ihale öncesinde yapılmış
olması dikkate alındığında söz konusu ihalenin, İbrahim Ergün Habaş 2590
Oksijen’e bırakıldığı anlaşılmaktadır. Berk Gaz ise, yine ihale öncesinde
ihaleye katılmayacağını ifade etmiş ancak kendisinden narkoz gazı almasını
talep etmiştir.
Söz konusu belgede yer alan bir diğer husus ise Erzurum medikal gaz pazarında
yeni dönem anlaşma koşullarının görüşüleceğinin belirtilmesidir.
-
63 Söz konusu ihale ile ilgili olarak belgede yer alan hususların gerçekleşip gerçekleşmediğinin tespiti
için, Ağrı Devlet Hastanesi’ne yazılan 04.04.2010 tarih ve 1702 sayılı yazı ile 2002-2009 yılları
arasında yapılan ihale ve doğudan temin bilgileri istenmiştir. Ancak istenilen bilgiler tarafımıza intikal
ettirilmemiş, sadece 2008 ve 2009 yılı ihalelerine ilişkin bilgiler gönderilmiştir.
10-72/1503-572
81
- Belge:ERZ-2, Belge:ERZ-3, Belge:ERZ-4 ve Belge:ERZ-5’te birbirini
tamamlayan ve birlikte değerlendirilmesi gereken ifadeler yer almaktadır.
Belge:ERZ-3, “Yeni dönem Erzurum pazarında da anlaşma koşulları
görüşülecek” ifadesinin yer aldığı Belge:ERZ-2’den, yaklaşık yedi hafta sonra 2600
düzenlenmiştir. Aziziye ihalesi, Atatürk Üniversitesi Hastanesinin ihalesidir.
Söz konusu ihale 17.11.2003 tarihinde, yani Belge:ERZ-3’ün düzenlendiği
tarihten altı gün sonra yapılmıştır. Belge:ERZ-3’te söz konusu ihaleyle ilgili
olarak Berk Gaz yetkilisi, İbrahim Ergün Habaş Oksijen yetkilisi ile görüşmek
istediğini ifade etmektedir. Belgedeki ifadelerden, görüşmenin ve görüşülecek
şahısların ayarlandığı anlaşılmaktadır. Yine Belge:ERZ-3 ve Belge:ERZ-5’ten,
söz konusu görüşmenin iki gün sonra (Aziziye ihalesinden dört gün önce),
İbrahim Ergün Habaş Oksijen’de, Berk Gaz’dan Muharrem KAHRAMAN ile
İbrahim Ergün Habaş Oksijen’den Aykut ZENGİN arasında gerçekleşmiş
olduğu anlaşılmaktadır. Varılan anlaşmaya göre, İbrahim Ergün Habaş 2610
Oksijen, Erzurum içindeki narkoz gazı tüketiminin %40’ını Berk Gaz’dan
Ankara teslimi 5,50 TL/kg.’dan alacak, buna mukabil, Berk Gaz ya İbrahim
Ergün Habaş Oksijen’in girdiği ihalelere girmeyecek, yahut da İbrahim Ergün
Habaş Oksijen’in istediği fiyatı verecektir. Söz konusu anlaşma bir metin
haline getirilerek Berk Gaz yetkilisi Muharrem KAHRAMAN ile İbrahim Ergün
Habaş Oksijen Mesul Müdürü Aykut ZENGİN tarafından imzalanmıştır. Aykut
ZENGİN, belgede bulunan imzanın kendisine ait olduğunu kabul etmiş, ancak
belgeyle ve anlaşmayla ilgili bir şey hatırlamadığını ifade etmiştir.
Her ne kadar yukarıda yer verilen anlaşma yalnızca narkoz gazı ile ilgili gözükse de,
tüm medikal gazları ve pazardaki diğer ilgili teşebbüsleri de kapsayan geniş kapsamlı 2620
bir anlaşma olduğu anlaşılmaktdır. Berk Gaz sadece narkoz gazı satışı yaptığından,
belgelerde narkoz gazı ile ilgili ifadeler yer almaktadır. Nitekim ihale tabloları
incelendiğinde, bu durum çok açık bir şekilde gözükmektedir. Anlaşma 2003 yılı
sonunda yapılmıştır. Gaz oksijen tablosunda yer alan, Atatürk Hastanesinin 2002 ve
2003 yılları karşılaştırıldığında, 2002’de 9,37 TL olan tüp fiyatının, anlaşma
sonrasında %30’luk artışla 12,18 TL’ye yükseldiği ve söz konusu ihalede, bölgedeki
bir diğer önemli teşebbüs olan Kar-Ok’un 13,00 TL fiyat verdiği anlaşılmaktadır.
Narkoz gazına ilişkin tabloda yer alan Atatürk Hastanesinin 2002 ve 2003 yılı ihaleleri
incelendiğinde, 2002’de 195 TL olan tüp fiyatının, anlaşma sonrasında yine tam
%30’luk artışla 253,50 TL’ye yükseldiği ve söz konusu ihalede, anlaşmada yer aldığı 2630
üzere, Berk Gazın ve Kar-Ok’un İbrahim Ergün Habaş Oksijen’in fiyatından daha
yüksek bir fiyat vererek, rekabet görüntüsü altında ihaleyi İbrahim Ergün Habaş
Oksijen’in almasını sağladıkları anlaşılmaktadır. Aynı fiyat artışı, aynı dönemdeki
diğer hastane alımlarında da gözükmektedir. Örneğin, Erzurum Numune Hastanesi
2002 yılında 135,63 TL’den narkoz gazı almışken, 2003 yılında 305,00 TL’den aldığı
görülmektedir. Söz konusu hastanenin ihalesi de Kar-Ok’a bırakılmıştır. Erzurum
Nenehatun Hastanesi ise 2003 yılında 300,00 TL’den narkoz gazı almıştır. 2010
yılında narkoz gazı fiyatlarının 150 TL civarında olduğu düşünüldüğünde yedi yıl
önceki fiyat seviyelerinin ne kadar çarpıcı olduğu anlaşılmaktadır.
Atatürk Hastanesi 2002 yılında sıvı oksijenin kilogramını 0,68 TL’den almışken, 2003 2640
yalında yapılan ihalede en ekonomik teklif 0,88 TL ile İbrahim Ergün Habaş Oksijen
tarafından yapılmıştır (Artış oranı yine tam %30’dur). Söz konusu fiyatı yüksek bulan
Hastane, ihaleyi iptal etmiş ve söz konusu karteli kırabilmek için ilgili dönemde (2004
10-72/1503-572
82
ve 2005 yıllarında), sıvı oksijeni Kardemir ve Petkim’den tedarik etmiştir.64 Hem
Petkim’in bulunduğu il olan İzmir’in, hem de Kardemir’in bulunduğu il olan
Karabük’ün, Erzurum’a coğrafi uzaklığına rağmen söz konusu dönemde Kardemir ve
Petkim’den 0,10 ila 0,16 TL arasında değişen fiyatlarda sıvı oksijen alınmıştır. En
ekonomik teklifin 0,88 TL olduğu düşünüldüğünde, aradaki fiyat farkının ne kadar
çarpıcı olduğu ortaya çıkmaktadır. Kardemir ve Petkim’den yapılan alımlar
neticesinde, 2005 yılından itibaren fiyatların, tekrar görece rekabetçi seviyelere 2650
düştüğü görülmektedir.
- Belge:ERZ-4-6 ve 7’de yer alan ifadelerden, İbrahim Ergün Habaş Oksijen’nin
yukarıda yer verilen anlaşmaya uygun olarak Berk Gaz’dan narkoz gazı aldığı
anlaşılmaktadır.
- Belge:ERZ -8’de yer alan ifadelerden Ağrı Devlet Hastanesi ihalesi için
anlaşma zemini arandığı anlaşılmaktadır.65
- Belge:ERZ -9’da yer alan ifadelerde, Erzurum Numune hastanesi tarafından
yapılan 27.11.2007 tarihli ihaleye anlaşmalı olarak girildiği anlaşılmaktadır.
Narkoz gazına ilişkin ihale tablosundan söz konusu ihale incelendiğinde,
belgede yer aldığı üzere ihaleyi 175,00 TL ile Berk Gaz’ın aldığı, İbrahim 2660
Ergün Habaş Oksijen ile Kar-Ok’un rekabet görüntüsü yaratmak maksadıyla
sırasıyla 187,50 ve 197,50 TL fiyatlar teklif ettikleri görülmektedir.
- Belge:ERZ -11’de yer alan ifadelerden, İbrahim Ergün Habaş Oksijen’in artık
Berk Gaz’dan narkoz gazı almadığı, kendisinden narkoz gazı almasını
teminen Berk Gaz yetkilisinin, İbrahim Ergün Habaş Oksijen yetkilisini ikna
etmeye çalıştığı, aksi takdirde “Piyasanın büyük olduğunu gaz almadıkları
takdirde ihalelere girip rezil edeceğimizi dile getirdim” ifadeleriyle Berk Gaz’ın,
İbrahim Ergün Habaş Oksijen’in girdiği ihalelere gireceğini ifade ettiği
anlaşılmaktadır. Nitekim ihale tablolarından anlaşılacağı üzere, Erzurum Palan
Döken Hastanesinin 03.04.2009 tarihli ihalesine Berk Gazın girdiği 2670
görülmektedir. Söz konusu ihalenin narkoz gazı ile ilgili alımı incelendiğinde,
İbrahim Ergün Habaş Oksijen’nin 300 TL fiyat teklif ettiği, Berk Gazın ise
162,50 TL’lik teklif ile ihaleyi kazandığı, dolayısıyla söz konusu ihalede rekabet
yaşandığı anlaşılmaktadır.
- Belge:ERZ-12’de, Atatürk Üniversitesi Hastanesinin 23.01.2009 tarihinde
yapılan ihalesinden bir gün önce Berk Gaz ve İbrahim Ergün Habaş Oksijen
yetkililerinin yüz yüze bir görüşme yaptıkları ve söz konusu ihalede teklif
edilecek fiyatları konuştukları, ancak bu kez bir mutabakata varılamadığı
anlaşılmaktadır. İhale tablolarında yer alan fiyatlar da bu durumu
desteklemektedir. 2680
Berk Gaz’ın ihaleye katılmaması veya rekabetçi teklif vermemesi karşılığında ilgili
teşebbüslerin, Berk Gaz’dan ne kadar narkoz gazı alımı yaptıklarına ilişkin tabloya
aşağıda yer verilmiştir:
Tablo 20: İlgili teşebbüslerin Berkgaz’dan narkoz gazı alım miktarları (kg)
Yıl İbrahim Ergün Habaş Kar-Ok
64 Her ne kadar ilgili dönemde birer medikal gaz üreticisi olmamaları nedeniyle medikal gaz üreticisi
olan teşebbüslerle maliyet, fiyatlama ve kar maksimizasyonu bakımından farklı parametrelere sahip
olsalar da Petkim ve Kardemir’in söz konusu fiyatlarının, birer gösterge olarak alınabileceği
düşünülmektedir.
65 Bakınız yukarıda yer alan dipnot.
10-72/1503-572
83
Oksijen
2003 1550,00 -
2004 740,00 250,00
2005 - 472,50
2006 - 257,50
2007 - -
2008 - 1652,50
2009 - 1800,00
Netice olarak, yukarıda yer alan bilgi ve belgeler ile ihale tabloları birlikte
değerlendirildiğinde, Erzurum medikal gaz pazarında faaliyette bulunan Berk Gaz,
İbrahim Ergün Habaş Oksijen ve Kar-Ok teşebbüslerinin, 2002 yılından bu yana,
çoğu zaman ihaleler öncesinde, kimi zaman da ihalelerden sonra görüşmeler
yapılarak, ihalelerde rekabetin ortadan kaldırılarak anlaşma zemini arandığı, çoğu
zaman bunun başarıldığı ve hastane ihalelerine anlaşmalı olarak ya tek teşebbüsün 2690
girdiği yahut da diğer teşebbüs veya teşebbüslerin rekabet görüntüsü meydana
getirmek maksadıyla yan teklif sunmak amacıyla ihalelere girdiği sonucuna
ulaşılmıştır.
Diğer yandan Belge:ERZ -8 ve 10 bağlamında gündeme gelen, Erzurum pazarında
Berk Gaz Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti., İbrahim Ergün Habaş Oksijen Dolum Tesisi ve
Kar-Ok Tıbbi Gazlar San. Tic. Ltd. Şti. teşebbüsleri arasındaki anlaşmaya bazı
zamanlarda Turanlılar Endüstri ve Medikal Gazlar San. Tic. Ltd. Şti.’nin katıldığına
dair iddianın ispatlanması bakımından, söz konusu belgelerin anlaşmaya taraf olduğu
iddia edilmeyen Berk Gaz’da gerçekleştirilen yerinde incelemelerde elde edilmiş 2700
olması, anlaşmaya taraf olduğu iddia edilen teşebbüslerde yapılan yerinde
incelemelerde ise, söz konusu iddiayı destekleyebilecek herhangi bir yeni bilgi ve
belgeye ulaşılamamış olması hususu dikkate alındığında, dosya mevcudunun
yukarıda yer verilen iddianın ispatlanması bakımından yeterli olmadığı sonucuna
ulaşılmıştır.
Gerekçe ve Hukuki Dayanak
Yukarıdaki yer verilen bilgi, belge, tespit ve değerlendirmeler çerçevesinde, Berk
Gaz, İbrahim Ergün Habaş Oksijen ve Kar-Ok’un medikal gaz pazarında 4054 sayılı
Kanunun 4 üncü maddesi kapsamında yatay anlaşma yapmak suretiyle 4054 sayılı
Kanun’u ihlal ettikleri sonucuna ulaşılmıştır. 2710
J.6.4.2. Malatya Pazarı
Söz konusu pazar ile ilgili olarak haklarında soruşturma açılan teşebbüsler, Berk
Gaz, Kulcu Sınai ve Tıbbi Gazlar Endüstri Dış Tic. Ltd. Şti. (Kulcu) ve Nakir Ltd. Şti.
(Nakir)’dir.
Yapılan İnceleme ve Tespitler
Mevcut soruşturma çerçevesinde yukarıda isimlerine yer verilen Kulcu ile Nakir
yetkilileri ile görüşülerek yerinde incelemelerde bulunulmuştur. Ayrıca Malatya Devlet
Hastanesi ve İnönü Üniversitesi Turgut Özal Tıp Merkezi ile birlikte şu an Malatya
10-72/1503-572
84
Devlet Hastanesi bünyesinde bulunan Malatya Beydağı Devlet Hastanesi yetkilileri ile
görüşülerek bu hastanelerin ihale dosyaları incelenmiştir. 2720
Önaraştırma ve soruşturma döneminde yapılan incelemelerde Malatya iline ilişkin
elde edilen bilgi ve belgeler ise aşağıdaki gibi sıralanmaktadır:
Belge:MLT-1:
Hastane Adı Malatya Devlet Hastanesi
İhale Tarihi 31.01.2005
İhale Miktarı 3125 kg
Katılanlar Berkgaz Nakir Tic.
Narkoz Fiyatları 5.500.000 6.160.000
Diğer Fiyatlar Oksijen büyük: 31,50YTL
Küçük:1.1 YTL
CO2: 560 YTL
Açıklama …Nakir Bey ile ihale öncesi bayağı konuştuk. Fiyatların düşük
olmasından ve ihale alamamaktan yakındı. Anlaşamadığımız
sürece fiyatlar hep düşük olacak; onun için anlaşalım; siz de
biz de istifade edelim, dedim. Anlaşmayı çok istiyor; ama
Elazığ Habaş’a hissettirmeden bunu nasıl yapacağım, diyor.
Önünde koca bir yıl olduğu; çareyi kendisinin bulması gerektiği
söylendi.
Belge:MLT-2:
Hastane Adı Malatya Devlet Hastanesi
İhale Tarihi 22.11.2005
İhale Miktarı 7500 kg
Katılanlar Berkgaz Nakir Tic. Habaş
[KULCU] 66
Bos
Narkoz Fiyatları 8,5 8,4 8,56 10
Açıklama İhaleye biz Nakir Tic. ve Habaş [KULCU] anlaşmalı olarak
katıldık. İhale öncesi, taraflar oldukça tedirgindi; özellikle
Boss’un gelmesiyle. İhale fiyattan ötürü Nakir Ticaret’te kaldı.
Boss beklendiği kadar düşük fiyat vermedi…
Önaraştırma döneminde Berk Gaz yetkilisi ile yapılan görüşmelerde kendisine
sorulan sorulara karşılık olarak alınan cevaplar aşağıdaki gibidir:
31.1.2005 ve 22.11.2005 tarihlerinde yapılan Malatya Devlet Hastanesi İhalesi ile
ilgili belgede yer alan hususlarla ilgili olarak;
66 Belgede Habaş yazılmış olmakla birlikte, Berk Gaz’ın sahibi Yusuf ÜNLÜ “Habaş”ın yanlışlıkla
yazıldığını ve ihaleye girenin Kulcu olduğunu ifade etmiştir. Bu nedenle [KULCU] ifadesi raportörlerce
sonradan eklenmiştir. İhale tablolarından da bu durum anlaşılmaktadır.
10-72/1503-572
85
“Nakir Ticaret Habaş bayisidir. 22.11.2005 ihalesi belgesinde Habaş ihaleye
girmiş gibi yazılsa da, yanlışlıkla Habaş yazılmış olup, bizim ve Nakir Ticaretin 2730
yanında ihaleye giren bir diğer Habaş bayisi Kulcu Ticarettir. İhaleden önce
konuşulmuş ve ihalenin kimde kalacağı belirlenmiştir. Malatya’da Habaş’ın iki
tane bayisi bulunmaktadır: Nakir ve Kulcu Ticaret. Muhtemelen Üniversite ve
Devlet Hastanesi birisine Nakir Ticaret, diğerine Kulcu Ticaret veriyordur.
Belgede yer alan Nakir Ticaret’in anlaşmak istemesi, ancak Habaş’a
hissettirmek istememesinden kasıt; Habaş’ın baskı yapması ve bayiliğini iptal
etme ihtimalinin olması olabilir. “
Belge:MLT-3: Berk gazda yapılan yerinde incelemede elde edilen KULCU TİCARET
başlıklı belgede aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“… 2006 alım yılında Malatya SSK’yı ona bıraktık. Karşılığında bizden gaz 2740
alacaktı. Çok az aldı. Tüketimleri hiç yok diyor. 2007 alım yılı içinde Malatya
SSK’ya girmedik.
Bu yıl değişik bir şey oldu.67 Normalde Malatya Devlet ve Ün. Nakir’indi. Nakir,
Devlet Hastanesinde eksik evrak verince anlaşmalı olarak giren Kulcu ihaleyi
aldı. Bu istemediğimiz bir durum; ama Devlet Hastanesi’ne bu yıl Kulcu
verecek.
Durum Kulcu ile görüşüldü. Bu konu ile ilgili fikrimi söyledim. (O hastanenin
gazı sonuçta yine bana gelecek; ama ben olsam hastaneyi Nakir’e iade
ederdim, dedim. Pek hoşlanmadı. Biz aramızda hallettik dedi. Ben de konuyu
kapattım.) 2750
Gaz fiyatına zam yapmayın. Elazığ Ferit Bey 700’e veriyor deyince net ve sert
konuşuldu. Kar marjı anlatıldı. Seneye geliriz dedim.
Şu an Kulcu’nun yaklaşık 2000 kg’lik bir pazarı var. Bu miktarı almalıyız.
Kontrol edilsin, her ay.”
Belge:MLT-4: Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen NAKİR başlıklı
belgede aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“… 2006 yılı benden 5000 kg alacağını söylemişti. 4225 kg aldı.
2007 yılında alımı düşecek; çünkü Devlet hastanesini Kulcu aldı; ama onu
geçen sene almadığına saysın ve bu yılda 4500 kg alsın. Yeni yıl fiyatı
kendisine söylendi. 7,5 YTL nakliye bize ait.” 2760
Öte yandan, yine önaraştırma döneminde Berk Gaz yetkilisi ile yapılan görüşmelerde
kendisine sorulan sorulara karşılık olarak alınan cevaplardan ilgili kısımlar aşağıdaki
gibidir:
“KULCU TİCARET ve NAKİR
67 Söz konusu ihalenin 25.12.2006 tarihli Malatya Devlet Hastanesi ihalesi olduğu anlaşılmaktadır.
10-72/1503-572
86
Malatya’da iki tane Habaş bayisi bulunmaktadır: Nakir ve Kulcu. O bölgede
bildiğimiz kadarıyla Linde bayisi yoktur.
Nakir ve Kulcu, Malatya’daki hastane ihalelerine anlaşmalı olarak giriyorlar.
Ancak anlaşmanın ne şekilde yapıldığını tam olarak bilmiyoruz. Muhtemelen
belgede yazıldığı gibi hastaneleri paylaşıyorlardır. Bu paylaşımın, Elazığ
Habaş bölge müdürlüğünün yönlendirmesiyle yapıldığını düşünüyoruz. 2770
Malatya’nın toplam 10 ton civarında narkoz gazı tüketimi bulunmaktadır. Berk
Gaz olarak biz o bölgeye yılda ortalama 4000 kg narkoz gazı satıyoruz. (2007
yılında Nakir’e 3200 kg., Kulcu’ya 1000 kg.; 2008 yılında Nakir’e 2700 kg.,
Kulcu’ya 903 kg. gaz satışımız olmuştur.).”
Savunmalar
Kulcu’nun yazılı savunmasında özetle; Soruşturma raporunda ifade edilen ihalelerde
danışıklı hareketin olabilmesi için; a) tekliflerin sınırlandırılmış olması, b) tamamlayıcı
tekliflerin olması, c) dönüşümlü teklif olması, d) taşeronluk anlaşmalarının bulunması,
gibi koşulların oluşması gerektiği, Kendileri Habaş bayisi iken rakipleri Nakir Ticaretin
de raporda yanlışlıkla Habaş bayisi gibi gösterildiği ve bu nedenle aralarında 2780
anlaşma olduğunun iddia edildiği, Berk Gaz’da elde edilen belgelerin herhangi bir
hukuki bağlayıcılığının olmadığı ve böyle bir anlaşmayı ispatlamada yetersiz olduğu,
Firmalarının 2009 yılı toplam cirolarının … TL olduğu, ancak bunun sadece … TL’lik
kısmının soruşturma konusu medikal gaz satışlarıyla ilgili bulunduğu, dolayısıyla
ceza hesaplanırken ciro rakamının tamamının alınmasının uygun olmadığı ifade
edilmiştir.
Nakir’in yazılı savunmasında özetle; Soruşturma raporunda geçen suçlamaları kabul
etmedikleri ifade edilmiştir.
Yapılan İnceleme ve Tespitlere İlişkin Değerlendirme
Yukarıdaki belgeler incelendiğinde, Malatya’daki hastanelerin medikal gaz alım 2790
ihalelerine giren teşebbüslerin aralarında anlaşarak hastane paylaşımına gittiklerine
işaret eden ifadeler yer almaktadır.
Berk Gaz’da elde edilen belgelerin Berk Gaz, Kulcu ve Nakir’in iletişim halinde
olduklarını ve tarafların zaman zaman bazı hastaneleri paylaştıklarını gösterdiği
anlaşılmaktadır.
Aşağıda Malatya’da bulunan; Malatya Devlet Hastanesi, Malatya Beydağı Devlet
Hastanesi ve İnönü Üniversitesi Turgut Özal Tıp Merkezinin 2005-2009 yılları
arasındaki döneme ait ihale dosyaları incelenmiştir. Buna göre, söz konusu
hastanelerin ihale ve ürün bazında dökümüne aşağıdaki tablolarda yer verilmiştir.
Malatya Hastaneleri 2005-2009 Dönemi İhale Tabloları 2800
Tablo 21: Sıvı Oksijen
İhale/DT
Tarihleri
Alım
Miktarı KULCU NAKİR Asilgaz MSG Medikal Habaş Karbogaz
10-72/1503-572
87
(kg)
24.01.2005 (İ) 230.000 0,49 0,46
19.12.2005 (DT) 45.000 0,49
28.12.2005 (İ) 300.000 0,41 0,365
14.11.2006 (İ) 330.000 0,36 0,34
29.02.2008 (DT) 82.500 0,60 0,59
03.04.2008 (İ) 247.500 0,47 0,70
İnönü
Üniversitesi
Turgut
Özal Tıp
Merkezi
06.02.2009 (İ) 330.000 0,70 0,59 0,80
Tablo 22: 40 LT Tüp Oksijen
İhale/DT
Tarihleri
Alım
Miktarı
(adet/tüp) KULCU NAKİR Berk Gaz
Dolunay
LPG Habaş Karbogaz
31.01.2005 (İ) 2250 - 14,00 - -
22.11.2005 (İ) 4000 12,50 11,50 - İhale dışı, belge eksik
25.12.2006 (İ) 4000 16,80 İhale dışı, belge eksik
11.06.2008 (İ) 3500 19,50 19,00
Malatya
Devlet
Hastanesi
21.05.2009 (İ) 5000 19,75 19,50
22.04.2005 (İ) 2500 12,50 - - İhale dışı, belge eksik
15.12.2005 (İ) 2000 13,00 İhale dışı, belge eksik - -
11.02.2008 (i) 3000 18,00 İhale dışı, belge eksik - -
Malatya
Beydağı
Devlet
Hastanesi
19.06.2009 (İ) 4000 19,00 - - -
Tablo 23: Narkoz Gazı (40 LT)
İhale/DT
Tarihleri
Alım
Miktarı
(adet/tüp) KULCU NAKİR Berk Gaz
Dolunay
LPG Habaş Karbogaz
24.01.2005 (İ) 200 149,00 145,00
28.12.2005 (İ) 200 245,00 250,00
14.11.2006 (İ) 240 300,00
04.02.2008 (İ) 240 355,00 360,00
İnönü
Üniversitesi
Turgut
Özal Tıp
Merkezi
31.01.2005 (İ) 125 - 154,00 137,50 -
22.11.2005 (İ) 300 214,00 210,00 212,50 İhale dışı, belge eksik
25.12.2006 (İ) 150 315,00 İhale dışı, belge eksik
11.06.2008 (İ) 75 375,00 370,00
Malatya
Devlet
Hastanesi
21.05.2009 (İ) 150 365,00 360,00
Malatya
Beydağı 22.04.2005 (İ) 50 210,00 - -
İhale dışı,
belge eksik
10-72/1503-572
88
15.12.2005 (İ) 100 220,00 İhale dışı, belge eksik - -
11.02.2008 (i) 50 320,00 İhale dışı, belge eksik - -
Devlet
Hastanesi
19.06.2009 (İ) 60 347,00 - - -
2005 yılında yapılan Malatya Devlet Hastanesi medikal gaz alım ihalesi öncesinde
Berk Gaz, Kulcu ve Nakir adlı teşebbüslerin anlaştıklarına ilişkin iddia, Belge:MLT-
2‘de yer alan Asım Sayın’a (Berk Gaz) ait notlara dayanmaktadır. Söz konusu
notların “Açıklama” kısmında;
“İhaleye biz Nakir Tic. ve Habaş68 anlaşmalı olarak katıldık. İhale öncesi,
taraflar oldukça tedirgindi; özellikle Boss’un gelmesiyle. İhale fiyattan ötürü 2810
Nakir Ticaret’te kaldı. Boss beklendiği kadar düşük fiyat vermedi…”
ifadesi yer almaktadır.
Notlardan, Berk Gaz ile birlikte Kulcu ve Nakir’in 22.11.2005 tarihinde yapılan
Malatya Devlet Hastanesi medikal gaz alım ihalesi öncesinde anlaştıkları
anlaşılmaktadır. Konu ile ilgili olarak söz konusu hastanenin 2005-2009 yıllarına ait
ihale dosyalarında incelemeler yapılmış ve aşağıdaki tespitler yapılmıştır:
- 2006 yılı için yapılan 22.11.2005 tarihli medikal gaz alım ihalesine Kulcu ve
Nakir’le birlikte Berk Gaz’ın katıldığı, Nakir’in 40 litrelik 300 adet narkoz tüpü
dolumuna 210,00 TL birim fiyat verdiği, Kulcu’nun 214,00 TL birim fiyat verdiği,
Berk Gaz’ın ise 212,50 TL birim fiyat verdiği; ihale sonucunda narkoz dolum 2820
işinin Nakir’de kaldığı,
- Söz konusu tarihte yapılan medikal gaz alım ihalesinde verilen birim fiyat
tekliflerinin, Belge:MLT-2‘de yer alan birim fiyat rakamlarının narkoz tüpü
kilogram miktarı olan 25 rakamıyla çarpımıyla ortaya çıkan rakamlarla birebir
örtüştüğü; dolayısıyla söz konusu belgedeki ihale bilgilerinin gerçeği yansıttığı,
- Anlaşmalı girildiği anlaşılan 22.11.2005 tarihli ihalede narkoz fiyatı 210 TL
olarak gerçekleşmişken, bir anlaşmanın sağlanamadığı anlaşılan ve Berk
Gaz’ın girdiği (Belge:MLT-1) 31.01.2005 tarihli ihalede ise fiyatın 137,50 TL
olarak gerçekleştiği dolayısıyla 22.11.2005 tarihli ihalede bir önceki ihaleye
göre anlaşma neticesinde teklif edilen fiyatta %53 oranında artış sağlandığı, 2830
tespit edilmiştir.
Bu tespitler yanında yukarıda yer verilen, Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede
elde edilen KULCU TİCARET başlıklı belgede (Belge:MLT-3) yer alan;
“… 2006 alım yılında Malatya SSK’yı ona bıraktık. Karşılığında bizden gaz
alacaktı. Çok az aldı. … … Bu yıl değişik bir şey oldu. Normalde Malatya
Devlet ve Ün. Nakir’indi. Nakir, Devlet Hastanesinde eksik evrak verince
anlaşmalı olarak giren Kulcu ihaleyi aldı. Bu istemediğimiz bir durum; ama
Devlet Hastanesi’ne bu yıl Kulcu verecek.”
68 Habaş ifadesiyle burada Kulcu’nun kastedildiği anlaşılmaktadır.
10-72/1503-572
89
ifadeleri de söz konusu üç firma arasında bir anlaşmanın varlığını desteklemektedir.
Nitekim Berk Gaz’da bulunan ve Kulcu’ya ilişkin olduğu anlaşılan bu belgedeki “… 2840
2006 alım yılında Malatya SSK’yı ona bıraktık…”.ifadesi dikkat çekicidir. Burada
geçen Malatya SSK’nın daha sonraki ismi Malatya Beydağı Devlet Hastanesi olup,
şuan itibariyle Malatya Devlet Hastanesine bağlı çalışmaktadır. İlgili tablolarda
Malatya Beydağı Devlet Hastanesi’nin 2006 yılı için açtığı narkoz ihalesi bilgileri
incelendiğinde 15.12.2005 tarihli 100 adetlik ihale karşımıza çıkmaktadır. Bu ihaleye
sadece Kulcu ve Nakir’in girdiği, Nakir’in belge eksikliğinden dolayı ihale dışı kaldığı,
Kulcu Ticaretin ise 220,00 TL ile ihaleyi aldığı görülmektedir. İhale tablosundaki bu
bilgi yukarıda yer verilen “… 2006 alım yılında Malatya SSK’yı ona bıraktık… …
Nakir, Devlet Hastanesinde eksik evrak verince anlaşmalı olarak giren Kulcu ihaleyi
aldı.” ifadesiyle tutarlılık göstermektedir. Dolayısıyla bu belgenin de söz konusu 2850
firmalar arasında bir anlaşmanın varlığını göstermektedir.
İhale tablolarında yer alan fiyatlar incelendiğinde söz konusu anlaşma sonucunda
fiyatlarda önemli ölçüde artışlar meydana geldiği görülmektedir. Örneğin, Malatya
Beydağı Devlet Hastanesi’nin narkoz gazı alımına ilişkin 15.12.2005 tarihli ihalesinde
220 TL/tüp fiyatla ihale kazanılmış iken 11.2.2008 tarihli ihalede fiyatın 320
TL/tüp’ten, 19.6.2009 tarihindeki ihalede 347 TL/tüp’e arttığı görülmüştür. Benzer
şekilde İnönü Üniversitesi Turgut Özal Tıp Merkezi Hastanesinin narkoz gazı alımına
ilişkin ihalelerinde 24.1.2005 tarihinde Berk Gaz’ın da ihaleye girmesiyle 145 TL/tüp
fiyattan ihale sonuçlanmışken 28.12.2005 tarihli ihalede 245 TL/tüp, 14.12.2006
tarihli ihalede 300 TL/tüp, 4.2.2008 tarihli ihalede 355 TL/tüp’ten ihaleler 2860
sonuçlanmıştır. Diğer hastanelerin narkoz gazı ihalelerinde ve diğer gazlarda da
benzer sonuçlar ortaya çıktığı görülmektedir.
Diğer yandan, Berkgaz’dan elde edilen ve Kulcu ve Nakir’in 2005-2009 yılları
arasında Berkgaz’dan aldığı narkoz gazı miktarlarına ilişkin tablo aşağıdaki gibidir:
Tablo 24: Kulcu ve Nakir’in Berk Gaz’dan yaptıkları narkoz alımları
Bayi Adı 2005 2006 2007 2008 2009
Nakir 0 4120 3.282,50 2.727,50 5155,00
Kulcu 0 272,5 800,00 950,00 100,00
Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve yukarıda yer verilen NAKİR
başlıklı belgedeki “… 2006 yılı benden 5000 kg alacağını söylemişti. 4225 kg aldı….”
ifadeleri dikkate alındığında, 2006 yılı için Nakir’in gerçekte aldığı miktara ilişkin
kayıtla notlardaki rakam arasında 105 kg’lık bir fark olmakla birlikte birbiriyle tutarlılık 2870
arz ettiği anlaşılmaktadır.
Netice olarak, Berk Gaz, Kulcu ve Nakir’in 4054 sayılı Rekabetin Korunması
Hakkında Kanunun 4. maddesi kapsamında anlaşma içerisinde oldukları sonucuna
ulaşılmıştır.
Gerekçe ve Hukuki Dayanak
10-72/1503-572
90
Yukarıdaki yer verilen bilgi, belge, tespit ve değerlendirmeler çerçevesinde, Berk
Gaz, Kulcu ve Nakir’in 2005 yılı Kasım ayından 2009 yılının başına kadar olan
dönemde, bölgede bulanan hastanelerin medikal gaz alım ihalelerinde, ihaleler
öncesinde veya sonrasında görüşmeler yaparak ihaleleri paylaşmak, ihalelerde
verilecek fiyatları tespit etmek suretiyle, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında 2880
Kanunun 4. maddesi kapsamında anlaşma içerisinde oldukları sonucuna ulaşılmıştır.
J.6.4.3. Van Pazarı
Söz konusu pazar ile ilgili olarak haklarında soruşturma açılan teşebbüsler Berk Gaz,
Yılmazlar Sınai ve Tıbbi Gazlar Ltd. Şti. (Yılmazlar) ve Gazsan Tıbbi Sınai Gazlar
San. Tic. A.Ş. (Gazsan Van)’dir.
Yapılan İnceleme ve Tespitler
Belge:VAN-1 Önaraştırma döneminde Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde
edilen GAZSAN başlıklı belgede aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“2006 yılı için Van pazarından toplamda en az 4000 kg geleceğinin
garantisini / sözünü vermişti. Bu söz tutuldu. Toplamda 4775 kg aldılar. 2890
(2375 kendisi+ 2400 Yılmazlar).
Belge:VAN-2 Önaraştırma döneminde Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde
edilen YILMAZLAR başlıklı belgede aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Repertuarımıza 2006 yılında kattığımız bir dostumuz. …
Söz verdiği miktar 2000 kg idi, 2400 kg aldı. Yeni yılda bunu 3000 kg’ye
çıkarması sağlanacak.
Karşılıklı memnuniyetimiz var. …”
Savunmalar
Yazılı savunmalarda özetle; soruşturma raporunda yer verilen iddiaların kabul
edilmediği ifade edilmiştir. 2900
Yapılan İnceleme ve Tespitlere İlişkin Değerlendirme
Gerek taraflarda yapılan yerinde incelemeler gerekse bölgede bulunan hastanelerin
medikal gaz alım ihale dosyalarının incelenmesi sonucunda, yukarıda yer verilen
belgeleri destekleyici nitelikte herhangi bir bulgu elde edilemediğinden Berk Gaz,
Yılmazlar ve Gazsan Van hakkında 4054 sayılı Kanun kapsamında herhangi bir
işlem yapılmasına gerek olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Gerekçe ve Hukuki Dayanak
Yukarıdaki yer verilen belge, tespit ve değerlendirmeler çerçevesinde, önaraştırma
ve soruşturma dönemlerinde Berk Gaz, Yılmazlar ve Gazsan Van’ın rekabeti
engelleyici, bozucu ya da kısıtlayıcı bir anlaşma ya da eylem içinde bulunduklarını 2910
kanıtlayacak nitelikte bir bulgu elde edilemediğinden, söz konusu teşebbüsler
10-72/1503-572
91
hakkında 4054 sayılı Kanun kapsamında herhangi bir işlem yapılmasına gerek
olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
J.6.5. Güney Doğu Anadolu Bölgesi
J.6.5.1. Adıyaman Pazarı
Söz konusu pazar özelinde hakkında soruşturma açılan teşebbüsler, Berk Gaz ve
Sarıkaya Oto. İnş. Har. Mad. ve Tüpgaz Tic. Ltd. Şti. (Sarıkaya)’dır.
Yapılan İnceleme ve Tespitler
Belge:ADY-1 Önaraştırma döneminde Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde
edilen ve Sarıkaya ile ilgili olarak tutulan, Berk Gaz yetkilisi Asım Sayın ile Sarıkaya 2920
yetkilisi olduğu belirtilen69 Abdullah YETİŞ arasında 15.10.2007 tarihinde
gerçekleşen telefon görüşmesine ilişkin notlarda aşağıdaki ifadeler yer almaktadır
“6 Kasım’daki Adıyaman Devlet ihalesi için aradım. İlk kez tanıştığımız için ve
bizi tanımadığı için tanıtım yapıldı. Arama sebebimiz anlatıldı. (İhale var,
rekabet olmasın, bizden gaz alın v.s.) Prensipte tamam dedi. İhale öncesi yine
aranacaklar. Bizden fiyat istedi. Sizin şu an Elazığ’dan aldığınız fiyattan daha
hesaplı. 7,50 + KDV dedim. Nakliye konuşmadık. Eğer nakliye bize ait olursa
8,00 YTL + KDV diyeceğim…”
Savunmalar
Yazılı savunmalarda özetle; soruşturma raporunda yer verilen iddiaların kabul 2930
edilmediği ifade edilmiştir.
Yapılan İnceleme ve Tespitlere İlişkin Değerlendirme
Eldeki bilgi ve belgelerden hareketle Adıyaman pazarı bakımından değerlendirilen
husus,
- Sarıkaya’nın Berk Gaz’dan narkoz gazı temin etmesi karşılığında Berk Gaz’ın
rekabeti ortadan kaldırmak amacıyla Adıyaman’daki medikal gaz ihalelerine
girmediğidir.
Soruşturma döneminde Berk Gaz ile Sarıkaya’nın rekabeti engelleyici, bozucu ya da
kısıtlayıcı bir anlaşma ya da eylem içinde bulunduklarına kanıt olabilecek nitelikte bir
belge elde edilememiştir. Hastane ihalelerinin ve Berk Gaz’ın satışlarının incelenmesi 2940
neticesinde de Sarıkaya’nın Berk Gaz’dan narkoz gazı temin etmesi karşılığında
Berk Gaz’ın rekabeti ortadan kaldırmak amacıyla Adıyaman’daki medikal gaz
ihalelerine girmediği iddiasını destekler nitelikte bir bulguya rastlanmamıştır. Ayrıca
Belge:ADY-1’de yer alan, Berk Gaz yetkilisinin Sarıkaya’yı yeni tanıdığı yönündeki
ifadesi; Berk Gaz’ın ihlal niteliğinde olabilecek davranışın yöneldiği 6.11.2007
tarihinin öncesinde ya da sonrasında incelenen hastane ihalelerinden hiç birine teklif
69 Raportörlerce Abdullah Yetiş ile yapılan görüşme ve Sarıkaya’dan gelen cevabi yazı dikkate
alındığında Abdullah Yetiş ve Sarıkaya’nın ayrı teşebbüsler olduğu anlaşılmıştır.
10-72/1503-572
92
vermemiş olması; Berk Gaz’ın Sarıkaya’ya incelenen dönem boyunca hiç narkoz
gazı satışının bulunmaması ve Sarıkaya’nın sahip olduğu oksijen dolum tesisini
2.12.2008 tarihinde devrederek medikal gaz pazarındaki faaliyetlerine son vermiş
olması bir arada değerlendirildiğinde ihlal olarak değerlendirilebilecek herhangi bir 2950
hususun bulunmadığı anlaşılmıştır.
Gerekçe ve Hukuki Dayanak
Yukarıdaki yer verilen bilgi, belge, tespit ve değerlendirmeler çerçevesinde,
önaraştırma ve soruşturma dönemlerinde Sarıkaya ve Berk Gaz’ın rekabeti
engelleyici, bozucu ya da kısıtlayıcı bir anlaşma ya da eylem içinde bulunduklarını
kanıtlayacak nitelikte bir bulgu elde edilemediğinden, söz konusu teşebbüsler
hakkında 4054 sayılı Kanun kapsamında herhangi bir işlem yapılmasına gerek
olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
J.6.5.2. Batman Pazarı
Söz konusu pazar özelinde hakkında soruşturma açılan teşebbüsler, Berk Gaz, 2960
Okassan Asetilen San. ve Tic. Ltd. Şti. (Okassan) ve Okassan’ın tali bayisi olan
Atalaypen Ticaret Alüminyum PVC LPG İnş. Nak. Taahhüt İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.
(Atalaypen)’dir.
Belge:BAT-1 Önaraştırma döneminde Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde
edilen ve Berk Gaz yetkilisinin 17.03.2003 tarihindeki Okassan ziyaretiyle ilgili olarak
tutulan notlarda aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Atalay Ticaret ile anlaşma halindeler. Atalay Ticaret buradan gaz alıyor.
Okassan, Habaş Asilgaz’dan alıyor.
Mardin ve Şırnak’taki bayilere veriyor. Ayrıca Şifa Hastanesi, Cizre Devlet ve
SSK’ya veriyor. 2970
1-2 milyon için firma değiştirmeye değmez diyor. Buradaki hastaneler,
şartnamelerine illa Habaş’ın gazı olacak diye madde koyuyorlarmış; yalan tabii.
Bizden almaya pek yanaşmıyorlar.
Asilgaz’dan 8.750.000TL’ye alıyor; biz 7000.000 TL fiyat verdik. Şifa
Hastanesi’ne 12.000.000TL, Devlet’e 15.000.000TL veriyor.”
Belge:BAT-2 Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve Okassan ile
ilgili olarak tutulan, Berk Gaz yetkilisi Asım Sayın ve Nezir Yıldırım arasında
30.05.2003 tarihinde gerçekleşen görüşmeye ilişkin notlarda aşağıdaki ifadeler yer
almaktadır:
“Atalay Ticaret’e uğrandıktan sonra Sait Bey70 ile birlikte Nezir Bey’in yanına 2980
gittik. Nezir Bey de sıcak davrandı. Oldukça kapsamlı konuştuk. Eğer ihaleye
katılırsak; Habaş’a fiyat düşürteceğini söyledi. Habaş fiyat düşürse bile ihaleye
katıldığımız zamanki kar marjları ile, anlaşmaya vardığımız zamanki kar
70 Sait Atalay, Atalaypen’in yetkilisidir.
10-72/1503-572
93
marjları arasında çok fark olacağı anlatıldı. Yıllarca burada bir düzen
tutturduklarını, prestij ve itibar sahibi oldukları, dışarıdan bir firmanın ihaleyi
almasının kendileri için hoş olmayacağı anlatıldı, ikna oldu…
Atalay Ticaret; Batman’daki diğer bayii, Orkassan ile çalışıyor. Gazı
Okassan’dan alıyor…”
Belge:BAT-2 Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve Okassan ile
ilgili olarak tutulan, Asım Sayın ve Nezir Yıldırım arasında 17.06.2003 tarihinde 2990
gerçekleşen telefon görüşmesine ilişkin notlarda, aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Nezir Bey ile görüşüldü. Aradığıma sevindi. Tüpleri toparlamaya başlamışlar.
10-15 gün periyotlarla aramamı ve hatırlatmamı istedi. (Yoğunluktan dolayı
unutup başka yerden gaz almayayım, dedi.)”
Savunmalar
Yazılı savunmalarda özetle; soruşturma raporunda yer verilen iddiaların kabul
edilmediği ifade edilmiştir.
Yapılan İnceleme ve Tespitlere İlişkin Değerlendirme
Eldeki bilgi ve belgelerden hareketle Batman pazarı bakımından değerlendirilen
husus, 3000
- Okassan’ın Berk Gaz’dan narkoz gazı temin etmesi karşılığında Berk Gaz’ın
rekabeti ortadan kaldırmak amacıyla Batman’daki medikal gaz ihalelerine
girmediğidir.
Soruşturma döneminde yapılan incelemelerde, Berk Gaz’ın, kendisinden medikal gaz
alımı karşılığında Batman pazarına girmemeye yönelik olarak Okassan ile bir
anlaşma zemini aradığı görülmüştür. Nitekim 17.3.2003, 30.5.2003 tarihli belgelerde
Okassan’ın söz konusu anlaşma talebine olumsuz yanıt verdiği ancak 17.6.2003
tarihli belgede ise bahse konu anlaşmanın gerçekleşmiş olabileceğine yönelik
ifadelerin olduğu görülmüştür. Bu bağlamda, söz konusu anlaşma sonucu meydana
gelebilecek olası ihlalin varlığının değerlendirilmesi için Berk Gaz’ın Okassan’a 3010
yaptığı satışlar incelenmiştir. Berk Gaz’dan elde edilen bilgiler çerçevesinde Berk
Gaz’ın 2002-2009 yılları arasında Okassan’a bir medikal gaz satışı yapmadığı
görülmüştür.
Bölgede bulunan hastane ihalelerinin ve Berk Gaz’ın Okassan’a yaptığı satışların
incelenmesi neticesinde de Okassan’ın Berk Gaz’dan narkoz gazı temin etmesi
karşılığında Berk Gaz’ın rekabeti ortadan kaldırmak amacıyla Batman’daki medikal
gaz ihalelerine girmediği iddiasını destekler nitelikte bir bulguya rastlanmamıştır.
Ayrıca önaraştırma döneminde Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen
ve yukarıda yer verilen belgelerde yer alan, Berk Gaz yetkilisinin Okassan ile
anlaşma zemini arayışına yönelik ifadelere rağmen Berk Gaz’ın Okassan’a incelenen 3020
dönem boyunca hiç narkoz gazı satışının bulunmaması bir arada değerlendirildiğinde
Berk Gaz, Okassan ve Atalaypen’in rekabeti engelleyici, bozucu ya da kısıtlayıcı bir
10-72/1503-572
94
anlaşma ya da eylem içinde bulunduklarını kanıtlayacak nitelikte bir bulgu elde
edilememiştir.
Gerekçe ve Hukuki Dayanak
Yukarıdaki yer verilen bilgi, belge, tespit ve değerlendirmeler çerçevesinde,
önaraştırma ve soruşturma dönemlerinde Okassan ve Berk Gaz’ın rekabeti
engelleyici, bozucu ya da kısıtlayıcı bir anlaşma ya da eylem içinde bulunduklarını
kanıtlayacak nitelikte bir bulgu elde edilemediğinden, söz konusu teşebbüsler
hakkında 4054 sayılı Kanun kapsamında herhangi bir işlem yapılmasına gerek 3030
olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
J.6.5.3. Diyarbakır Pazarı
Söz konusu pazar özelinde hakkında soruşturma açılan teşebbüsler, Berk Gaz ve
Necati DİLAN-Diyarbakır Sınai ve Tıbbi Gazlar Fabrikası (Necati DİLAN)’dır.
Yapılan İnceleme ve Tespitler
Belge:DYB-1 Necati DİLAN’la ilgili olarak önaraştırma ve soruşturma döneminde
Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede bulunan belge aşağıdaki gibidir:
Hastane Adı Diyarbakır Devlet Hastanesi
İhale Tarihi 09.12.2002
İhale Miktarı 3500 kg
Katılanlar Berk Gaz D.Bakır Sın. Gaz [Habaş
Bayisi(Takyeddin)]
Birlik Ticaret
Bos Bayisi (Kilis)
Narkoz Fiyatları %39 Kırım
9.840.000TL
%60 Kırım
6.400.000 TL
Bilinmiyor
Açıklama …Habaş Bayisi Takyeddin ihaleyi aldı. İhale sonrası Takyeddin Bey ile görüşüldü. Bizimle bu
ihale için anlaşmak istemiş ve buna dair bize fax yollamış; daha doğrusu muhasebecisine
yollatmış. Böyle bir yazı almadığımızı söyledim. Israrla gönderdiğini söyledi; ama sonradan
anladık ki; muhasebecisi bize böyle bir yazı yollamamış. Bu ihmalleri sonucu anlaşıp yüksek
fiyattan kapatabilinecek ihale, çok düşük fiyata inmiş oldu.
Gazı bizden alacaklardı.
Savunmalar
Yazılı savunmalarda özetle; soruşturma raporunda yer verilen iddiaların kabul 3040
edilmediği ifade edilmiştir.
Yapılan İnceleme ve Tespitlere İlişkin Değerlendirme
10-72/1503-572
95
Eldeki bilgi ve belgelerden hareketle Diyarbakır pazarı bakımından değerlendirilen
temel husus,
- Necati DİLAN’ın Berk Gaz’dan narkoz gazı temin etmesi karşılığında Berk
Gaz’ın rekabeti ortadan kaldırmak amacıyla Diyarbakır’daki medikal gaz
ihalelerine girmediğidir.
Diyarbakır’da bulunan hastanelerin medikal gaz alım ihaleleri incelendiğinde,
Diyarbakır’da yer alan kamu hastanelerinin yapmış olduğu medikal gaz alım
ihalelerinin, Diyarbakır Göğüs Hastalıkları Hastanesi’nin 13.2.2007 tarihli tüplü 3050
oksijen ihalesi hariç olmak üzere, tümünü Necati DİLAN kazanmış; Berk Gaz ise
narkoz gazı alımına yönelik yalnızca iki ihaleye teklif vermiş ve teklif verdiği ihalelerin
hiç birini kazanamamıştır.
Berk Gaz’ın satışları incelendiğinde, Necati DİLAN’ın incelenen dönemde Berk
Gaz’dan herhangi bir alımda bulunmadığı tespit edilmiştir.
Gerek taraflarda yapılan yerinde incelemeler gerekse bölgede bulunan hastanelerin
medikal gaz alım ihale dosyalarının incelenmesi sonucunda, yukarıda yer verilen
belgeleri destekleyici nitelikte herhangi bir bulgu elde edilemediğinden Necati Dilan
ve Berk Gaz hakkında 4054 sayılı Kanun kapsamında herhangi bir işlem yapılmasına
gerek olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. 3060
Gerekçe ve Hukuki Dayanak
Yukarıdaki yer verilen bilgi, belge, tespit ve değerlendirmeler çerçevesinde,
önaraştırma ve soruşturma dönemlerinde Necati Dilan ve Berk Gaz’ın rekabeti
engelleyici, bozucu ya da kısıtlayıcı bir anlaşma ya da eylem içinde bulunduklarını
kanıtlayacak nitelikte bir bulgu elde edilemediğinden, söz konusu teşebbüsler
hakkında 4054 sayılı Kanun kapsamında herhangi bir işlem yapılmasına gerek
olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
J.6.5.4. Gaziantep Pazarı
Söz konusu pazar özelinde hakkında soruşturma açılan teşebbüsler, Berk Gaz,
Tosaş Toros Tevzi ve Onarım Sanayi A.Ş. (Tosaş) ve Koçerler Tıbbi ve Sanayi 3070
Gazlar Üretim Pazarlama Tic. Ltd. Şti. (Koçerler)’dir.
Yapılan İnceleme ve Tespitler
Belge:GTP-1 Önaraştırma döneminde Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde
edilen ve Berk Gaz yetkilisi tarafından Tosaş hakkında tutulan notlar aşağıdaki
gibidir:
“YIL 2004 2005 2006 2007
Taahhüt Ettiği Miktar
Aldığı Miktar 465 777,5 4770
Gaz kg Fiyatı 4,75 4,75 4,75 5,75
TOPLAM CİRO
07.03.2002’den beri gaz veriyoruz. (2002 480 kg; 2003 502 kg)
10-72/1503-572
96
…Özellikle 2006 yılında Koçerler’e açtığı savaş dolayısıyla hastane sayısını
artırdı. Bu da alıma yansıdı. Euro’dan TL’ye döndüğümüz 2004 başından beri
hiç zam yapmadık. Özellikle 2006 yılında desteğimiz hep yanlarında idi….
2007 yılı için onlara çok büyük bir katkıda bulunduk ve Koçerler’le anlaştırdık 3080
(Herkes şu an verdiği yere vermeye devam edecek şeklinde anlaştırıldı).
Bundan dolayı fiyatımızı 5,75 YTL’ye çıkardık.”
Belge:GTP-2 Önaraştırma döneminde Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde
edilen ve Koçerler hakkında tutulan notlar aşağıdaki gibidir:
“
YIL 2004 2005 2006 2007
Taahhüt Ettiği Miktar 2000 2000
Aldığı Miktar 1960 2265 155
Gaz kg Fiyatı 4,50 4,50 4,50
TOPLAM CİRO 8820 10192,50 753,30
…2003 yılından beri çalışıyoruz. (2003’te 2380 kg aldı)
2006 yılında Habaş’la yaptığı anlaşma yüzünden (500.000, TL teminat vermiş)
çekindiği için artık gaz almasının zor olduğunu söyledi…
2007 yılı için Tosaş’la anlaştırdık. Herkes verdiği hastaneye vermeye devam
edecek. 3090
Mehmet Bey71, “bu anlaşmadan Tosaş karlı çıktı, aslan payı onların oldu” dese
de verdiği yerlere yüksek fiyattan verecek.
Her ne kadar bizden alması zor görünse de, yapılan ziyaretlerle bir miktar
alması istenecek. Yüksek fiyattan verdiği için de fiyatını yükseltelim, Tosaş
fiyatına getirelim.”
Berk Gaz yetkilisi tarafından yapılan pişmanlık başvurusu kapsamında ise Gaziantep
medikal gaz pazarında faaliyet gösteren ve adları yukarıda yer verilen belgelere konu
olan teşebbüslerle ilgili olarak aşağıda yer verilen hususlar ifade edilmiştir.
“KOÇERLER ve TOSAŞ
Koçerler Habaş’ın Gaziantep bayisidir. Tosaş ise bağımsızdır. Gaziantep’te bir 3100
de ismini hatırlamadığımız bir Linde bayisi vardır. Başka bir firma var mı
bilmiyorum.
Tosaş, özellikle 2006 yılında Koçerlerle girdiği sıkı fiyat savaşı ile hastane
sayısını artırmıştır. Linde bayisi bu fiyat savaşına girmemiştir.
Belgede yer alan ifadelerde o sırada firmamızda çalışan ve ihalelere giren,
ancak 2008 yılında ayrılan Asım Bey’in 2007 yılında araya girerek “fiyatları bu
kadar öldürmeyin; böylelikle herkes gaz verdiği hastaneye vermeye devam
71 Mehmet Bey, Koçerler yetkilisi Mehmet Balık’tır.
10-72/1503-572
97
etsin” diyerek bu firmaları anlaştırdığı, bunun neticesinde de 2007 yılında
bizim Tosaş’a satış fiyatımızın 4,75’ten 5,75 kg./YTL’ye çıktığı anlaşılıyor.
2007’de Koçerlere gaz satışımız yoktur. Tosaş’a ise 2007 yılında 4900 kg 3110
narkoz gazı satışımız olmuştur. Tosaş narkoz gazını sadece bizden satın
almaktadır. Önceki yıllara ait alım miktarları bayilerle ilgili olan belgelerde yer
almaktadır.”
Savunmalar
Koçerler’in yazılı savunmasında özetle; ispat vasıtalarının yetersiz ve yanıltıcı
olduğu, rekabete aykırı amacın ortaya konulamadığı ve rekabeti sınırlayıcı etkinin
incelenmediği, Para Cezaları Yönetmeliği’nin Kanun’a aykırı olduğu, ilgili pazarın
yanlış tanımlandığı, ilk şikâyetin muhatabı olan sağlayıcı teşebbüslerin rekabete
aykırı davranışları tespit edilememişken, alt pazardaki bayilere sadece pişmanlık
başvurusunda sunulan tek taraflı notlarla kartel soruşturması açılmasının haksız 3120
olduğu, kartel iddiasının ispat edilemediği, Koçerler’in tek başına kazandığı ihalelerin
bir kartel anlaşmasının göstergesi değil, hastane ile uzun süreli ticari ilişkinin bir
sonucu olarak değerlendirilmesi gerektiği, ihalelerde oluşan fiyatların kartel karını
ortaya koymaktan uzak olduğu, Koçerler’in ve Tosaş’ın yıllar içerisinde ihalelere
verdikleri fiyatlarda çok büyük değişiklikler gerçekleşmediği, tek bir yıldaki artışa
bakarak kartel anlaşması tespiti yapmanın mümkün olmadığı, Soruşturma raporunda
istenen cezanın haksız ve aşırı yüksek olduğu ifade edilmiştir.
Tosaş’ın yazılı savunmasında özetle; yapılan suçlamaların kabul edilmediği, yapılan
narkoz gazı satışlarının Berk Gaz’ın belirlediği fiyatların üzerine maliyetlerin
eklenmesiyle yapıldığı, bu bağlamda çok yüksek fiyatlarla haksız kazanç elde 3130
edilmediği, bölgede yerleşik bir diğer teşebbüs olan Koçerler ile yapılmış bir
anlaşmanın olmadığı, zira her iki firmanın birbirlerinin girdiği ihalelere teklif verdiği ve
Koçerler’in Tosaş’ın kazandığı ihaleleri Kamu İhale Kurumu’na şikayet ettiği,
Tosaş’ın, narkoz gazının brüt toplam satış içindeki payının %4 olduğu ifade edilmiştir.
Yapılan İnceleme ve Tespitlere İlişkin Değerlendirme
Bu çerçevede Gaziantep pazarı bakımından değerlendirilen temel hususlar;
- Tosaş ve Koçerler’in Berk Gaz’dan narkoz gazı temin etmesi karşılığında Berk
Gaz’ın rekabeti ortadan kaldırmak amacıyla Gaziantep’teki medikal gaz
ihalelerine girmediği,
- 2007 yılında yapılan anlaşma neticesinde Tosaş ve Koçerler’in Gaziantep’teki 3140
kamu hastane ihalelerini paylaştığıdır.
Yukarıda yer verilen iddiaların ispatlanması bakımından öncelikle bölgede bulunan
hastanelerin medikal gaz ihale dosyaları incelenmiştir. Nizip Devlet Hastanesi,
İslahiye Devlet Hastanesi, Av. Cengiz Gökçek Gaziantep Devlet Hastanesi,
Gaziantep 25 Aralık Devlet Hastanesi, Gaziantep Çocuk Hastanesi ve Gaziantep
Üniversitesi Hastanesi’nin 2005 yılından itibaren yapmış olduğu medikal gaz alım
ihaleleri aşağıdaki tablolarda yer verildiği şekilde gerçekleşmiştir.
10-72/1503-572
98
Tablo 25: Gaziantep İli Kamu Hastaneleri Sıvı Oksijen İhaleleri
Hastane Adı İhale / DT Tarihleri
Alım Miktarı
(kg/adet/tüp) Koçerler
Fatih
Ticaret
Tosaş Birlik
27.4.2006 (İ) 100000 kg 0,54 0,50**
3.1.2008 (İ) 50000 kg 0,82 X* 0,85**
27.5.2008 (İ) 100000 kg 0,80
Gaziantep 25 Aralık
Devlet
Hastanesi 17.2.2009 (İ) 50000 kg 0,80 0,60**
22.4.2004 (İ) 180000 kg 0,625 X***
23.2.2005 (İ) 180000 kg 0,66
27.11.2006 (İ) 300000 kg 0,66 0,58
11.7.2007 (İ) 300000 kg 0,70 0,65
Gaziantep Üniversitesi
Hastanesi
5.12.2008 (İ)**** 400000 kg 0,73 0,60
* Zarfın üstünde gerekli bilgiler olmadığından dosya değerlendirme dışı bırakılmıştır. 3150
** Belge eksikliğinden değerlendirme dışı bırakılmıştır
*** Teklif mektubu şekle uygun olmadığından iptal edilmiştir.
**** İhale Toplam Bedel üzerinden gerçekleştirildiğinden bazı kalemler daha yüksek teklif veren
teşebbüste kalmıştır.
Tablo 26: Gaziantep İli tüp Oksijen İhaleleri
Hastane Adı
İhale / DT
Tarihleri
Alım Miktarı
(kg/adet/tüp) Koçerler Oknal Tosaş Gürel Birlik Diğer
5.9.2005 (DT) 370 tüp 16,00 X
30.3.2006 (DT) 163 tüp 16,00 X
13.10.2006(DT) 157 tüp 16,00 X
4.12.2006 (DT) 173 tüp 16,00 X
30.1.2007 (DT) 75 tüp 18,00 X
9.3.2007 (DT) 450 tüp 17,20 32,00 18,00
7.1.2008 (DT) 500 tüp 16,10 18,00 17,00
Nizip Devlet Hastanesi
20.9.2008 (DT) 200 tüp 20,50 25,00 24,50
30.12.2004 (İ) 1200 tüp 14,00** 10,90
28.12.2005 (İ) 1250 tüp 11,50
2.2.2007 (İ)*** 1500 tüp 12,20
17.1.2008 (İ) 1500 tüp 13,50
22.1.2009 (İ) 800 tüp 15,50
İslahiye Devlet
Hastanesi
19.1.2010 (İ) 1500 tüp 18,00
22.9.2005 (İ) 5000 tüp TB
10.3.2006 (İ) 15000 tüp 6,50 7,75
4.7.2007 (İ) 20000 tüp 14,00
Av. Cengiz Gökçek
Gaziantep Devlet
Hastanesi
29.2.2008 (İ) 20000 tüp 16,10
23.1.2006 (İ) 4400 tüp 14,00
7.4.2006 (İ)*** 22000 tüp 7,50
9.2.2007 (İ) 5000 tüp 13,00
21.3.2007 (İ) 17.000 tüp 15,00
27.12.2007 (İ) 6000 tüp 17,50
Gaziantep Çocuk
Hastanesi
24.4.2008 (İ) 17000 tüp 17,50
Gaziantep Üniversitesi 22.4.2004 (İ) 350 tüp 22,50 X****
10-72/1503-572
99
23.2.2005 (İ) 1250 tüp 13,50
27.11.2006 (İ) 10000 tüp 13,50 10,00
11.7.2007 (İ) 2700 tüp 16,00 15,00
Hastanesi
5.12.2008 (İ)° 2000 tüp 15,00 16,50
*Zarfın üstünde gerekli bilgiler olmadığından dosya değerlendirme dışı bırakılmıştır.
** Belge eksikliğinden değerlendirme dışı bırakılmıştır.
***Biri geçersiz iki teklif var, eldeki belgelerden 2. teklif sahibi görünmüyor.
**** Teklif mektubu şekle uygun olmadığından iptal edilmiştir.
3160
Tablo 27: Gaziantep İli Kamu Hastaneleri Narkoz Gazı İhaleleri
* Zarfın üstünde gerekli bilgiler olmadığından dosya değerlendirme dışı bırakılmıştır.
** Belge eksikliğinden değerlendirme dışı bırakılmıştır.
*** İhalenin diğer kalemlerine teklif vermiş, azot protoksite vermemiştir.
****Biri geçersiz iki teklif var, eldeki belgelerden 2. teklif sahibi görünmüyor.
† Teklif mektubu şekle uygun olmadığından iptal edilmiştir.
†† İhale Toplam Bedel üzerinden gerçekleştirildiğinden bazı kalemler daha yüksek teklif veren
teşebbüste kalmıştır.
Yukarıda yer verilen tablolar incelendiğinde, Koçerlerin incelenen dönem boyunca 25
Aralık Devlet Hastanesi’nin ve Av. Cengiz Gökçek Gaziantep Devlet Hastanesi’nin 3170
sıvı oksijen, tüplü oksijen ve narkoz gazı ihalelerini kazandığı, Tosaş’ın ise anılan
hastanelerin ihalelerine teklif vermediği ya da geçersiz teklif verdiği görülmüştür.
Gaziantep Üniversitesi Hastanesi’nin medikal gaz ihaleleri ise 2004 ve 2005
yıllarında Koçerler tarafından kazanılmışken, 2006 yılından itibaren Tosaş tarafından
kazanılmıştır. Hastanelerin narkoz gazı alımlarına ilişkin tablodan ise Berk Gaz’ın Av.
Cengiz Gökçek Gaziantep Devlet Hastanesi’nin 14.4.2009 tarihli ihalesi haricinde
herhangi bir ihaleye teklif vermediği anlaşılmıştır.
Hastane Adı
İhale / DT
Tarihleri
Alım Miktarı
(kg/adet/tüp) Koçerler
Fatih
Ticaret Tosaş
Berk
Gaz Gürel Birlik
27.4.2006 (İ) 110 tüp 140,00 148,00**
3.1.2008 (İ) 50 tüp 205,00 X* 210,00**
27.05.2008 (İ) 50tüp 204,00
Gaziantep 25 Aralık
Devlet Hastanesi
17.2.2009 (İ) 50 tüp 164,00 180,00**
22.9.2005 (İ) 50 tüp TB
10.3.2006 (İ) 150 tüp 100,00 150,00
4.7.2007 (İ) 100 tüp 195,00
29.2.2008 (İ) 130 tüp 215,00
Av. Cengiz Gökçek
Gaziantep Devlet
Hastanesi
14.4.2009 (İ) 200 tüp 148,40 A*** 152,50
23.1.2006 (İ) 20 tüp 200,00
7.4.2006(İ)**** 80 tüp 120,00
9.2.2007 (İ) 7 tüp 200,00
21.3.2007 (İ) 73 tüp 200,00
Gaziantep Çocuk
Hastanesi
27.12.2007 (İ) 40 tüp 225,00
22.4.2004 (İ) 10 tüp 150,00 X†
23.2.2005 (İ) 100 tüp 175,00
27.11.2006 (İ) 350 tüp 175,00 160,00
11.7.2007 (İ) 250 tüp 200,00 190,00
Gaziantep Üniversitesi
Hastanesi
5.12.2008 (İ)
†† 160 tüp 169,00 230,00
10-72/1503-572
100
Berk Gaz’dan alınan bilgiler çerçevesinde, anılan teşebbüslerin Berk Gaz’dan alım
miktarlarının aşağıdaki tablodaki gibi gerçekleştiği görülmüştür:
Tablo 28: Tosaş ve Koçerler’in Berk gaz’dan 2002-2009 alımları (kg) 3180
2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009
Tosaş 480 502 465 1027,50 4770 4932,50 5477,50 357,50
Koçerler 0 2380 1960 2265 155 0 775 0
Yukarıdaki tablo incelendiğinde Tosaş’ın Berk Gaz’dan yüksek miktarda narkoz gazı
alımı olduğu bu alımların 2008 yılında en yüksek hacme ulaştığı görülmüştür.
Koçerler’in ise 2003-2005 yılları arasında yoğun narkoz gazı alımı olmakla birlikte
2002, 2007 ve 2009 yıllarında alım yapmadığı anlaşılmıştır.
Yukarıda yer verilen belgelerde yer alan “Herkes verdiği hastaneye vermeye devam
edecek.”, “Mehmet Bey72, “bu anlaşmadan Tosaş karlı çıktı, aslan payı onların oldu”
dese de verdiği yerlere yüksek fiyattan verecek.” ifadeleri, Gaziantep medikal gaz
pazarında faaliyet gösteren Tosaş’ın ve Koçerler’in 2007 yılında Berk Gaz tarafından
daha önce mal verdikleri hastanelere mal vermeye devam etmek ve birbirlerinin mal
verdiği hastane ihalelerine girmemek üzere anlaştırıldığını işaret etmektedir. Ayrıca 3190
belgelerde yer alan “Bundan dolayı fiyatımızı 5,75 YTL’ye çıkardık.” ve “Her ne kadar
bizden alması zor görünse de, yapılan ziyaretlerle bir miktar alması istenecek.
Yüksek fiyattan verdiği için de fiyatını yükseltelim, Tosaş fiyatına getirelim.” ve
pişmanlık tutanağında yer alan “Asım Bey’in 2007 yılında araya girerek “fiyatları bu
kadar öldürmeyin; böylelikle herkes gaz verdiği hastaneye vermeye devam etsin”
diyerek bu firmaları anlaştırdığı, bunun neticesinde de 2007 yılında bizim Tosaş’a
satış fiyatımızın 4,75’ten 5,75 kg./YTL’ye çıktığı anlaşılıyor.” ifadeleri de Berk Gaz’ın
bu anlaşma çerçevesinde Gaziantep pazarında faaliyet gösteren ve haklarında
soruşturma yürütülen teşebbüslerin kendisinden narkoz gazı almaları karşılığında
anılan pazardaki ihalelere girmediği ve bu anlaşma neticesinde ilgili pazardaki 3200
rekabeti ortadan kaldırarak bu teşebbüslere yüksek fiyatla gaz satarak kartel karı
elde ettiğine işaret etmektedir.
Yukarıda yer verilen bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde, Berk Gaz’ın Av.
Cengiz Gökçek Gaziantep Devlet Hastanesi’nin 14.4.2009 tarihli ihalesi haricinde
herhangi bir ihaleye teklif vermediği, Tosaş ile Koçerler’in 2006 yılında ve anlaşmanın
yapıldığı 2007 yıllarında kazandığı ihalelere bakıldığında belgelerde yer alan “herkes
verdiği hastaneye vermeye devam edecek” ifadesini doğrular biçimde hareket edildiği
görülmüştür. Yine yukarıda yer verilen belgelerdeki “Bundan dolayı fiyatımızı 5,75
YTL’ye çıkardık.” ve “Yüksek fiyattan verdiği için de fiyatını yükseltelim, Tosaş
fiyatına getirelim.” ifadelerine paralel şekilde, anlaşma sonucu ihalelerdeki rekabetin 3210
ortadan kalkması sonucunda anlaşmanın yapıldığı 2007 yılında gerçekleşen
fiyatların, 2006 yılına kıyasla belirgin bir biçimde yüksek olduğu görülmüştür.
Örneğin, Koçerler 25 Aralık Devlet Hastanesi’nin 2006 yılı ihalesinde 140 TL/tüp olan
fiyatını aynı hastanesinin 2008 yılı başındaki ihalesinde 205 TL/tüp’e, Av. Cengiz
Gökçek Gaziantep Devlet Hastanesi’nin 2006 yılı ihalesinde 100 TL/tüp olan fiyatını
aynı hastanenin 2007 yılı ihalesinde 195 TL/tüp’e yükseltmiştir. Tosaş ise Gaziantep
Üniversitesi Hastanesi’ne 2006 yılında 160 TL/tüp olarak teklif ettiği fiyatı 190
TL/tüp’e çıkarmıştır. Aynı dönemde Berk Gaz da teşebbüslere satış fiyatını 4,75
TL/kg’den 5,75 TL/kg’ye yükselterek %21 oranında zam yapmıştır.
72 Mehmet Bey, Koçerler yetkilisi Mehmet Balık’tır.
10-72/1503-572
101
Tosaş ve Koçerler arasında 2007 yılında hastane paylaşımına yönelik olarak bir 3220
anlaşma olduğu, hastanelerin oksijen alım ihalelerinde ortaya çıkan tabloya da
yansımıştır. Av. Cengiz Gökçek Devlet Hastanesinin 2006 yılı oksijen alım ihalesinde
6,50 TL/tüp olan fiyatını Koçerler 2007 yılında 14,00 TL/tüp’e; Tosaş ise Gaziantep
Üniversitesi Hastanesinin 2006 yılı oksijen alım ihalesinde 10 TL/tüp olarak
uyguladığı fiyatını 2007 yılı ihalesinde 15 TL/tüp’e yükseltmiştir. Buna ek olarak
teşebbüsler tarafından paylaşılan hastanelerin ihalelerine diğer teşebbüsün ya hiç
teklif vermediği ya da geçersiz teklif verdiği anlaşılmıştır.
Netice olarak, Berk Gaz, Tosaş ve Koçerler’in yatay anlaşma yapmak suretiyle 4054
sayılı Kanun’u 4. maddesini ihlal ettikleri sonucuna varılmıştır.
Gerekçe ve Hukuki Dayanak 3230
Yukarıdaki yer verilen bilgi, belge, tespit ve değerlendirmeler çerçevesinde, Berk
Gaz, Tosaş ve Koçerler’in, 2007 yılından 2009 yılına kadar olan dönemde, medikal
gaz pazarında 4054 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesi kapsamında yatay anlaşma
yapmak suretiyle 4054 sayılı Kanun’u ihlal ettikleri sonucuna varılmıştır.
J.6.5.5. Mardin Pazarı
Söz konusu pazar özelinde hakkında soruşturma açılan teşebbüsler, Berk Gaz ve
Erbay Medikal ve Sınai Gazlar Dolum Tesisi - Rıdvan BAYVERDİ-Semiha ERDOLU
(Erbay Medikal)’dir73.
Yapılan İnceleme ve Tespitlere
Belge:MRD-1 Önaraştırma döneminde Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde 3240
edilen ve Mardin’de faaliyet gösteren Erdolu Ticaret ile ilgili olarak tutulan, 30.5.2003
tarihine ait ziyarete ilişkin görüşme notlarında, aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“… Fikret Bey uzun uzun Mardin’deki güç dengesinden bahsetti. Üstü kapalı
tehdit etti. Mardin’de kendilerinden izinsiz kimsenin ihaleye katılamayacağını,
çünkü sabah (ihale sabahları) erkenden dışarıdan ve içeriden hastaneyi
ablukaya aldıklarını söyledi. 24 Haziran’da devlet hastanesinin ihalesi var. Ama
kendisi de katılmayacak. Sebebi ihaleyi doğrudan temin şekline çevirtmek.
Böylece sözleşme ve teminat masrafından kurtulacaklarını söylüyor. Gazı
bizden alma taraftarı”
Belge:MRD-2 Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve Erdolu Ticaret 3250
ile ilgili olarak tutulan, Berk Gaz’ın sahibi Yusuf Ünlü ile Erdolu Ticaret’i kontrol eden
Fikret Bey arasında 18.6.2003 tarihinde gerçekleşen telefon görüşmesine ilişkin
notlarda, aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“24 Haziranda Mardin Devlet Hastanesinin ihalesi dolayısıyla aradı. İhaleye
Okassan’ın gireceğini duymuş. Bizden ısrarla bayilik yazısı istedi. Okassan ile
Fikret Bey arasında tercihimiz Okassan olacağı için, işi yokuşa sürdük. […]
73 Erbay Medikal, elde edilen belgelerde adı geçen Erdolu Medikal’in halefi olan bir teşebbüstür.
10-72/1503-572
102
Fikret Bey’in kapsamında sadece Mardin var ama Okassan daha kapsamlı.
Fikret Bey ile yapılan görüşme, Okassan’a (Nesir Bey) aktarıldı.”
Belge:MRD-3 Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve Okassan ile
ilgili olarak tutulan, 4.6.2003 tarihinde, Asım Sayın ve Nezir Bey arasında 3260
gerçekleşen telefon görüşmesine ilişkin notlarda, aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Dün Fikret Bey74’in aradığını ve bizden ısrarla bayilik yazısı istediğini, ihale
Orkassan’ın da geleceğini söylediğini Nezir Bey’e aktardım. Fikret Bey ile sizin
aranızdaki tercihte seçimimizin kendileri olduğu söylendi. Fikret Bey’e ağır
şartlar koştuğumuzu (bayilik vermemek için) söyledim. Teşekkür etti; ama
ihaleye girmeyeceğini söyledi. Mardin’deki Bülent Bey75’in kendisi adına
bağımsız ihaleye gireceğini ve şu an gazı Habaş Elazığ’dan aldığını söyledi.
Bülent Bey’in telefonunu verdi; arayın; ama telefonu benden aldığınızı
söylemeyin dedi. ….”
Savunmalar 3270
Yazılı savunmalarda özetle; soruşturma raporunda yer verilen iddiaların kabul
edilmediği ifade edilmiştir.
Yapılan İnceleme ve Tespitlere İlişkin Değerlendirme
Gerek taraflarda yapılan yerinde incelemeler gerekse bölgede bulunan hastanelerin
medikal gaz alım ihale dosyalarının incelenmesi sonucunda, yukarıda yer verilen
belgeleri destekleyici nitelikte herhangi bir bulgu elde edilemediğinden Berk Gaz ve
Erbay Medikal hakkında 4054 sayılı Kanun kapsamında herhangi bir işlem
yapılmasına gerek olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Gerekçe ve Hukuki Dayanak
Yukarıdaki yer verilen belge, tespit ve değerlendirmeler çerçevesinde, önaraştırma 3280
ve soruşturma dönemlerinde Berk Gaz ve Erbay Medikal’in rekabeti engelleyici,
bozucu ya da kısıtlayıcı bir anlaşma ya da eylem içinde bulunduklarını kanıtlayacak
nitelikte bir bulgu elde edilemediğinden, söz konusu teşebbüsler hakkında 4054 sayılı
Kanun kapsamında herhangi bir işlem yapılmasına gerek olmadığı sonucuna
ulaşılmıştır.
J.6.5.6. Şanlıurfa Pazarı
Söz konusu pazar özelinde hakkında soruşturma açılan teşebbüsler, Berk Gaz ve
Osman KAZOĞLU - Kazoğlu Ticaret (Kazoğlu)’tir.
Yapılan İnceleme ve Tespitlere 3290
74 Fikret Bey’in Mardin’de yerleşik, 2007 yılından itibaren faaliyeti bulunmayan ve soruşturma açılan
teşebbüslerden birisi olan Êrdolu Ticaret’in yetkilisi olduğu anlaşılmıştır.
75 Bülent Bey’in, Mardin’de yerleşik olan ve 2000 yılından beri Habaş’ın Mardin bayiliğini yürüten
Sümbül Turizm’in yetkilisi Bülend Böçgün olduğu anlaşılmıştır.
10-72/1503-572
103
Belge:URF-1 Önaraştırma döneminde Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde
edilen ve Berk Gaz yetkilisinin Kazoğlu hakkında tuttuğu 2007 yılına ait olduğu
anlaşılan belgede aşağıdaki hususlar yer almaktadır:
“
YIL 2004 2005 2006 2007
Taahhüt Ettiği Miktar 2000 2000,00
Aldığı Miktar 2550 1987,5 1295,00
Gaz kg Fiyatı 5,00 5,00 5,00
TOPLAM CİRO
[…] Yukarıdaki tablodan da görüldüğü gibi fiyatlar azaldı.
Alım miktarları sürekli düştü. 2006 yılında hastanelerinden bir tanesini Habaş
almıştı. Yeni yılda alımım tekrar artacak diyor.
2007 yılı için benden 2000 kg gaz alsın, yeni fiyat olarak nakliye bana ait 6,50
diyelim…”
Savunmalar 3300
Yazılı savunmalarda özetle; soruşturma raporunda yer verilen iddiaların kabul
edilmediği ifade edilmiştir.
Yapılan İnceleme ve Tespitlere İlişkin Değerlendirme
Gerek taraflarda yapılan yerinde incelemeler gerekse bölgede bulunan hastanelerin
medikal gaz alım ihale dosyalarının incelenmesi sonucunda, yukarıda yer verilen
belgeleri destekleyici nitelikte herhangi bir bulgu elde edilemediğinden Berk Gaz ve
Kazoğlu hakkında 4054 sayılı Kanun kapsamında herhangi bir işlem yapılmasına
gerek olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Gerekçe ve Hukuki Dayanak
3310
Yukarıdaki yer verilen belge, tespit ve değerlendirmeler çerçevesinde, önaraştırma
ve soruşturma dönemlerinde Berk Gaz ve Kazoğlu’nun rekabeti engelleyici, bozucu
ya da kısıtlayıcı bir anlaşma ya da eylem içinde bulunduklarını kanıtlayacak nitelikte
bir bulgu elde edilemediğinden, söz konusu teşebbüsler hakkında 4054 sayılı Kanun
kapsamında herhangi bir işlem yapılmasına gerek olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
J.6.6. Akdeniz Bölgesi
J.6.6.1. Adana – Hatay Pazarı
Adana pazarı özelinde, Berk Gaz ve Altay Duymaz Av Tıbbi gaz, Medikal ve
Ambulans Hiz. Tic. Paz. Ltd. Şti. (Altay Duymaz); Antakya pazarı özelinde, Berk Gaz,
Yasemin Oral - Oral Medikal (Oral Medikal) ve Şerifoğulları Ltd. Şti. (Şerifoğulları)76 3320
76 Şerifoğulları bazı belgelerde “Şaşmaz Petrol” olarak anılmaktadır.
10-72/1503-572
104
ve İskenderun pazarı özelinde, Berk Gaz ve As Gaz Sınai ve Tıbbi Gazlar A.Ş. (As
Gaz) teşebbüsleri hakkında soruşturma açılmıştır.
Yapılan İnceleme ve Tespitler
Önaraştırma ve soruşturma dönemlerinde yapılan yerinde incelemelerde elde edilen
bilgi, bulgu ve belgelere tarih sırasına göre aşağıda yer verilmiştir:
Belge:AHT-1 Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve Dörtyol Devlet
Hastanesi’nin 26.4.2005 tarihli ihalesiyle ilgili notlar içeren belge aşağıdaki gibidir:
Hastane Adı Dörtyol Devlet Hastanesi
İhale Tarihi 26.04.2005
İhale Miktarı 2000 kg
Katılanlar Berk Gaz Altay Duymaz
Narkoz Fiyatları 5,4 5
Açıklama …İhaleden önce Altay Duymaz ile görüşüldü. Ben size ihaleler
bitsin, ondan sonra görüşelim dedim; siz ihaleye geldiniz
şeklinde tavır takındı. İhalenin bitmesini niye bekleyeceğiz; biz
iyi niyetimizi gösterdik. 3-4 hastanenin ihalesini size bıraktık;
ama henüz sizden bize tüp gelmedi denildi.
Berk Gaz yetkilisi tarafından yapılan pişmanlık başvurusu kapsamında bu belge ile
ilgili olarak; 3330
“Altay Duymaz Habaş bayisidir. Söz konusu ihale Altay Duymaz’da kalmıştır.
Altay Duymaz ile ihale öncesinde görüşülmüş ve bizden gaz alması
durumunda ihaleye girmeyeceğimiz kendisine söylenmiştir. Kabul etmediği için
ve daha önceki hastane ihalelerinde söz verdiği halde bizden gaz almadığı için
de biz ihaleye girmişizdir. Altay Duymaz bizden bugüne kadar hiç gaz
almamıştır. Bizden gaz almış olsaydı ihaleye girmeyecekmişizdir.”
açıklaması yapılmıştır.
Belge:AHT-2 Önaraştırma döneminde Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde
edilen ve Silifke Devlet Hastanesi’nin 28.2.2007 tarihli ihalesiyle ilgili notlar içeren
belge aşağıdaki gibidir: 3340
Hastane Adı Silifke Devlet Hastanesi
İhale Tarihi 28.02.2007
İhale Miktarı 2000 kg
Katılanlar Berk Gaz Altay Duymaz
Narkoz Fiyatları 6,1 5,6
Açıklama İhaleye Adana’dan direk Altay Duymaz’ın oğlu geldi. İhaleden
önce piyasa ile ilgili konuşuldu. Bos’tan dert yandı… bizi
sürekli rahatsız ediyor. Genel evraklarında eksik çıkıyor büyük
ihtimal ama yine de piyasayı düşürüyor dedi. Ben de rekabetin
anlamsız olduğunu söyledim. Yine pek anlaşma taraftarı gibi
10-72/1503-572
105
yaklaşımı yok… Fiyatı bizden düşük olduğu için ihale fiyat
olarak onlarda kaldı.
Berk Gaz yetkilisi tarafından yapılan pişmanlık başvurusu kapsamında bu belge ile
ilgili olarak şu açıklamaları yapmıştır;
“Altay Duymaz, Habaş’ın bu sektördeki en büyük bayisidir. Bizden ürün almadığı
için onun girdiği ihalelere giriyoruz.”
Belge:AHT-3 Önaraştırma döneminde Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde
edilen ve Tarsus Devlet Hastanesi’nin 11.2.2009 tarihli ihalesiyle ilgili notlar içeren
belge aşağıdaki gibidir: 3350
Hastane Adı Tarsus Devlet Hastanesi
İhale Tarihi 11.02.2009
İhale Miktarı 1500 kg
Katılanlar Berk Gaz Altay Duymaz Özak Habaş
Narkoz Fiyatları 7,35 4,9 - -
Diğer Fiyatlar - - Likit: 0,58
Oksijen: 5
Etilen: 30
Karbon: 2
Likit: 0,52
Açıklama İhaleden önce, ihale evrakları ile ilgili görüşülürken odaya
Altay Duymaz girdi. Bizi beklemiyormuş, şaşırdı. Biz sürekli
anlaşmaya çalışıyoruz; ama siz hiç yanaşmadınız dedim…
Altay Duymaz ihaleye Habaş’ın teklifini de ayrı bir şekilde
getirdi… ihaleden sonra Altay Duymaz’dan Mustafa Bey ile
görüştük. Özak’tan dolayı fiyatı kırdım, ilk defa buraya narkoza
fiyat vermedi, dedi…
Belge:AHT-4 Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve Altay Duymaz
ile ilgili olarak tutulan, Asım Sayın ve Altay DUYMAZ’ın oğlu Mustafa DUYMAZ
arasında 28.02.2008 tarihinde gerçekleşen görüşmeye ilişkin notlarda, aşağıdaki
ifadeler yer almaktadır:
“…Sadece sizin ve bizim olduğumuz yerler var. Onlardan konuşalım, dedim.
Örneğin P.tesi Antakya var. Bu benim iyiniyet gösterisi yaptığım son hastane ya
da sonlardan birisi dedim. İyiniyetinizin farkındayım. Bunun altında
kalmayacağım. Şu ihaleler bitsin. O zaman görüşürüz, dedi. Tamam, dedim.”
Belge:AHT-5 Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve Berk Gaz 3360
yetkilisi tarafından İskenderun Devlet Hastanesi’nin 31.12.2003 tarihli ihalesine ilişkin
tutulan notlarda aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
Hastane Adı İskenderun Devlet Hastanesi
İhale Tarihi 31.12.2003
İhale Miktarı 2500
Katılanlar Berk Gaz Altay Duymaz
Narkoz Fiyatları Teşekkür Mektubu
10-72/1503-572
106
Açıklama …İhaleden bir süre önce As Gaz ile görüştük. Anlaşacak
gibiydik. Ama Altay Duymaz; “ Ben vereceğim” demiş…
Belge:AHT-6 Önaraştırma döneminde Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde
edilen ve Antakya Doğum ve Çocuk Bakımevi Hastanesi’nin 20.12.2005 tarihli
ihalesiyle ilgili notlar içeren belge aşağıdaki gibidir:
Hastane Adı Antakya Doğum ve Çocuk Bakımevi Hastanesi
İhale Tarihi 20.12.2005
İhale Miktarı 1500 kg
Katılanlar Oral Medikal Şaşmaz77
Narkoz Fiyatları 6,2
Açıklama Dosyayı teslim etmeden önce Şaşmaz’dan İbrahim Bey beni
çağırdı. Konuşalım dedi. Burada narkoz gazını Oral
Medikal’den başkası teklif vermiyor, zaten sahibi beyefendi
vefat etmiş. Onun için girmememizi rica ettiler. Ben İbrahim
Bey ile Yusuf beyi görüştürdüm ve gazı 5,50’ye bizden
almaları mümkün olursa ihaleye girmeyebiliriz dedik. İbrahim
Bey, ben kefilim, gazı sizden alacaklar; siz girmeyin dedi ve
Yusuf Bey’in talimatıyla, ben zarfı teslim etmedim.
Anlaşacağımızı umuyoruz.
Berk Gaz yetkilisi tarafından yapılan pişmanlık başvurusu kapsamında bu belge ile
ilgili olarak şu açıklamaları yapmıştır;
“Belgede bahsettiğimiz sebeple ihaleye girmedik. Belgede adı geçen Oral
Medikal ve Şaşmaz bizden hiç gaz almamıştır. Hastanenin 2008 yılı ihalesini
biz aldık. İhaleye narkoz gazı için 1 ton çıkıldı, ama alım 400 kg. oldu.” 3370
Belge:AHT-7 Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen “AS GAZ” başlıklı
belgede aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Gerek firmalar nezdinde; gerekse Züher Bey ile şahsi olarak hukukumuz,
ilişkilerimiz gayet iyi.
Kendilerine birtakım jestlerimiz her zaman oluyor.
- 06.12.2005’te İskenderun devletin ihalesine rica ettiği için katılmadık. Bu
miktarın %40’ını alacaktı.
- İskenderun Doğum Hastanesi’nin alımlarına da katılmıyoruz. (Ricası üzerine).
Hatta geçen yıl ki 700 kg’lık alıma teklif verecektik; ama Züher Bey; “Altay
Duymaz veriyor oraya. İsterseniz hiç bulandırmayın.” demişti, tamam demiştik. 3380
- 04.01.07’de 700kg’lık İskenderun devlet ihalesi kalem olduğu halde, Züher
Bey giriyor diye katılmadık.
- […]
- Yeni yılda, bizden en az 3000 kg gaz alsın. Nakliye bize ait 6,50’den.”
Savunmalar
77 Şerifoğulları Ltd. Şti. Şaşmaz Petrol.
10-72/1503-572
107
Oral Medikal’in yazılı savunmasında özetle; Oral Medikal’in bölgede yerleşik bir diğer
firma olan Şerifoğulları Ltd. Şti. (Şerifoğulları) yetkilisi aracılığıyla Berk Gaz ile, Berk
Gaz’ın Antakya Doğum ve Çocuk Bakımevi’nin 20.12.2005 tarihli ihalesine teklif
vermemesine yönelik olarak bir anlaşma zemini aradığına ilişkin iddianın gerçekleri
yansıtmadığı, bir başka firma olan Şerifoğulları’nın Oral Medikal adına konuşup 3390
taahhüt vermesinden Oral Medikal’in haberi olmadığı ve bu durumun Oral Medikal’i
bağlamadığı, Oral Medikal’in tüm alımlarını HABAŞ’ın bayisi olan Altay Duymaz’dan
yaptığını; Berk Gaz ile herhangi bir alışveriş ya da ticari ilişkisinin olmadığı, bu
durumun teşebbüslerin fatura kayıtlarından incelenebileceği, Şerifoğulları ile hiçbir
ticari ya da kişisel ilişkileri olmadığı, bunun aksini gösterecek bir bilgi ya da belgenin
bulunmadığı, Berk Gaz ve Şerifoğulları arasında iddia konusu bir konuşma geçmiş
olsa bile bunun öne sürülerek Oral Medikal’in suçlu konumda gösterilmesinin kabul
edilebilir olmadığı, anlaşma olduğu iddia edilen Antakya Doğum ve Çocuk
Bakımevi’nin 20.12.2005 tarihli ihalesinde Narkoz gazı için gerçekleşen 6,50 TL/kg’lik
fiyatın, aynı yıl Mustafa Kemal Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma 3400
Hastanesi’nin ihalesinde gerçekleşen 6,60 TL/kg’lik fiyattan daha düşük olduğu, bu
durumun iddia edildiği gibi bir anlaşmanın var olmadığının göstergesi olduğu ve Altay
Duymaz’dan yapılan gaz alımlarına taşıma ücreti ve ihale dosyası-yasal kesintiler
eklendiğinde çok düşük kâr oranıyla satış yaptıkları ifade edilmiştir.
As Gaz’ın yazılı savunmasında özetle; kullanılan ispat vasıtalarının yetersiz ve
yanıltıcı olduğu, kartel anlaşmasının tek delili olarak gösterilen Berk Gaz’ın kendi
notlarının ispat gücünün bulunmadığı, şahit ifadelerinin ya da tek taraflı ifadelerin delil
olarak kullanıldığı durumlarda bunların diğer ispat vasıtalarıyla desteklenmesi
gerektiği, Berk Gaz’ın tek taraflı notlarının ve ihale sonuçlarından oluşan iktisadi
göstergelerin delil niteliğinin tartışmalı olduğu, ortada As Gaz’a ilişkin hiçbir belge 3410
bulunmadığı, bu nedenle teşebbüs üzerinde haksız bir ispat yükü yaratıldığı,
rekabete aykırı amacın ortaya konulamadığı ve rekabeti sınırlayıcı etkinin
incelenmediği, Cezaları Yönetmeliği’nin Kanun’a aykırı olduğu, ilgili pazarın yanlış
tespit edildiği, ilk şikâyetin muhatabı olan ve ilgili pazarın sağlayıcı tarafındaki
teşebbüslerin rekabete aykırı davranışları tespit edilememişken, alt pazardaki
bayilere sadece pişmanlık başvurusunda sunulan tek taraflı notlarla kartel
soruşturması açılmasının haksız olduğu, AHT-5 sayılı belgenin 2003 yılına ait
olduğundan, kartel anlaşmasının var olduğu iddia edilen 2006-2007 yıllarından
öncesinde oluşturulduğu için bu belgenin kartel anlaşmasının delili olarak kabul
edilmesinin mümkün olmadığı ifade edilmiştir. 3420
Yapılan İnceleme ve Tespitlere İlişkin Değerlendirme
Anılan pazardaki hastanelerin son beş yılda gerçekleştirmiş oldukları sıvı oksijen,
tüplü oksijen ve narkoz gazı ihalelerine ilişkin bilgilere aşağıdaki tabloda yer
verilmektedir:
Tablo 29: Adana İli Kamu Hastaneleri Büyük (40 lt) Oksijen Tüpü İhaleleri:
Hastane Adı İhale / DT Tarihleri
Alım Miktarı
(kg/adet/tüp) Özak
Can
Ticaret Ovagaz Linde Oknal Habaş
Altay
Duymaz
Adana Devlet 3.1.2006 (İ)*** 45000m3 1,00 0,90
10-72/1503-572
108
8.2.2006 (İ) 45000m3 0,85 0,877
11.7.2007 (İ) 25000m3 1,25 1,2 1,15
16.7.2008 (İ) 40000m3 0,95 1,05
18.11.2008 (İ) 80000m3 1,14 1,398
Hastanesi
4.1.2010 (İ) 60000m3 0,71 0,749** 1,30* 0,78
20.1.2006 (İ) 55000m3 0,785 0,75
30.5.2007 (İ) 53000m3 1,25* 0,748 0,69
2.1.2008 (İ) 80000m3 1,20 0,88
18.3.2008 (DT) 8000m3 1,00 0,99
12.11.2008 (İ) 95000m3 1,25**** 1,298
25.12.2008 (DT 8000m3 1,00
27.1.2009 (DT) 11000m3 0,97 0,96 1,4
Adana Çukurova
Devlet Hastanesi
29.9.2009 (İ) 140000kg 0,98 0,69 0,85* 0,435
30.12.2004 (İ) 100000m3 0,785
8.11.2005 (İ) 100000m3 X
13.12.2006 (İ) 100000m3 X
4.2.2008 (İ) 175000m3 X
Adana Numune
Eğitim ve Araştırma
Hastanesi
10.6.2009 (İ) 200000kg X X
30.11.2004 (İ) 8400 m3 1,90
30.11.2005 (İ) 8400 m3 2,00
18.12.2006 (İ) 8400 m3 1,80 1,48 0,715*
10.12.2007 (İ) 14000 m3 1,38
16.12.2008 (İ) 17000 m3 1,23 1,296
Adana Çukurova
Üniversitesi Tıp
Fakültesi Balcalı
Hastanesi
5.1.2010 (İ) 20000 m3 0,90 0,75
*Belge eksikliğinden dolayı ihale dışı bırakılmıştır
**Virgülden sonra üç hane bıraktığı için ihale dışı bırakılmıştır.
*** Eksik belge nedeniyle her iki firma da ihale dışı bırakılmış ve ihale iptal edilmiştir.
**** Önce belge eksikliği nedeniyle likit oksijende ihale dışı bırakılan Özak KİK kararıyla oksijen 3430
ihalesini almıştır.
*****Geçici teminatı uygun olmadığı için ihale dışı bırakılmıştır.
Tablo 30: Adana İli Kamu Hastaneleri Sıvı Oksijen İhaleleri:
Hastane Adı İhale / DT Tarihleri
Alım Miktarı
(kg/adet/tüp) Özak
Can
Ticaret Ovagaz Linde Oknal Habaş
Altay
Duymaz Denizgaz
Adana
Çukurova
Devlet
Hastanesi 29.9.2009 (İ) 140000kg 0,98 0,69
0,85* 0,435
Adana Numune
Eğitim ve
Araştırma
Hastanesi 10.6.2009 (İ) 200000kg X
X
30.11.2004 (İ) 480000 kg 0,41
30.11.2005 (İ) 480000 kg 0,50
18.12.2006 (İ) 480000 kg 0,58
10.12.2007 (İ) 520000 kg 0,735
16.12.20008 (İ) 550000 kg 0,95
Adana
Çukurova
Üniversitesi Tıp
Fakültesi
Balcalı
Hastanesi
5.1.2010 (İ) ** 550000 kg 0,320 0,270 0,218 0,320
*Belge eksikliğinden dolayı ihale dışı bırakıldı
**Verilen teklifler mevzuata aykırı olduğundan alım yapılmamıştır.
10-72/1503-572
109
Tablo 31: Adana İli Kamu Hastaneleri Narkoz Gazı İhaleleri
Hastane Adı İhale / DT Tarihleri
Alım
Miktarı
Altay
Duymaz Berk Gaz Özak Linde Oknal
Deniz
Gaz
Ova
Gaz
Ay-
Dök BOS
3.1.2006 (İ) 3000 kg 4,80 5,50
18.11.2008 (İ) 5000 kg 5,20 5,60
Adana Devlet
Hastanesi
4.1.2010 (İ) 3000 kg 3,30 6,00 4,10* 3,00
20.1.2006 (İ) 9400 kg 3,90
30.5.2007 (İ) 6000kg 4,00 4,50
2.1.2008 (İ) 7000 kg 5,00 4,50
18.3.2008(DT) 400 kg 4,80 5,00
7.11.2008 (İ) 7000 kg 4,80 5,90
29.9.2009 (İ)** 8000kg 5,20 6,10* 6,90 6,19 6,30*
Adana
Çukurova
Devlet
Hastanesi
17.11.2009 (İ) 8000kg 5,10 5,40* 5,90 4,80
27.10.2004 (İ)*** 7000kg X 4,30*
8.11.2005 (İ) 7000kg X X
13.12.2006 (İ) 6500kg X
4.2.2008 (İ) 6730kg X
Adana
Numune
Eğitim ve
Araştırma
Hastanesi****
10.6.2009 (İ) 7640kg X X X
30.11.2004 (İ) 10000 kg 4,39 4,25
30.11.2005 (İ) 10000 kg 5,00
18.12.2006 (İ) 10000 kg 5,90
10.12.2007 (İ) 12000 kg 3,90 4,22
16.12.2008 (İ) 18000 kg 4,80 5,40
Adana
Çukurova
Üniversitesi
Tıp Fakültesi
Balcalı
Hastanesi
5.1.2010 (İ) 20000 kg 2,88
*Belge eksikliğinden dolayı ihale dışı bırakılmıştır 3440
** Şikayet başvurusu üzerine ihalenin azot protoksit alımına ilişkin kısmı iptal edilmiştir.
***İhale toplam bedel üzerinden gerçekleştirilmiştir.
****Hastane tarafından gönderilen veriler birim fiyatları içerir nitelikte değildir. O nedenle sadece teklif
veren teşebbüsler ve kazanan teşebbüslere tabloda yer verilebilmiştir.
Tablo 32: Hatay Kamu Hastaneleri Büyük (40 lt) Oksijen Tüpü İhaleleri:
Hastane Adı İhale / DT Tarihleri
Alım
Miktarı
Şerifoğulları
(Şaşmaz) As Gaz Akan
Ahmet
Bozdoğan Koala Doğru Yolcu
Tosyalı
Demir
çelik
10.01.2007 (İ) 50000 m3 2,20
3.3.2008 (İ) 85000 m3 2,40
2.12.2008 (İ) 40000 m3 2,50
Hatay Antakya
Devlet Hastanesi
30.4.2009 (İ) 80000 m3 2,50
29.12.2004 (İ) 25000 m3 1,45
20.12.2005 (İ) 50000 m3 1,80
14.12.2006 (İ) 50000 m3 2,12
10.1.2008 (İ) 35000 m3 2,40
Antakya Doğum
ve Çocuk Evi
15.12.2008 (İ) 40000 m3 2,50
16.8.2005 (İ) 12000 m3 1,40
23.5.2006 (İ) 30000 m3 1,50
21.8.2007 (İ) 25000 m3 1,95
Mustafa Kemal
Üniversitesi
Sağlık Uygulama
ve Araştırma
Hastanesi 30.1.2008 (İ) 50000 m3 2,10
10-72/1503-572
110
4.3.2009 (İ)
150000
m3 2,50
22.12.2004 (İ) 11000 m3 1,55
1.12.2005 (İ) 19000 m3 1,65 1,75***
7.12.2006 (İ) 19000 m3 1,91 1,89**
18.12.2007 (İ) 25000 m3 1,95
İskenderun
Doğum ve Çocuk
Bakımevi
Hastanesi
24.12.2008 (İ) 25000 m3 2,15
21.12.2004 (İ) 6000 m3 1,50
25.1.2006 (İ) 6000 m3 1,65
4.1.2007 (İ) 25000 m3 1,95
7,00***
*
14.12.2007 (İ) 18000 m3 1,95
1.12.2008 (İ) 26000 m3 2,15
İskenderun Devlet
Hastanesi
14.9.2009 (İ) 50000 m3 1,48 2,20
15.8.2005 (İ) 1500 tüp 10,00
22.6.2005 (DT) ? 12,00 10,00 11,00
14.9.2006 (DT) ? 10,75 10,00 10,50
10.01.2007 (DT) ? 12,00 10,00 14,00
3.5.2007 (DT) ? 10,00 11,10 11,00
11.9.2007 (DT) ? 10,10 10,00 10,20
21.11.2007 (DT) ? 10,30 10,00 10,25
12.4.2008 (DT) 985 tüp 10,10 10,00 10,00
11.06.2008 (DT) 967 tüp 10,00 10,30 10,25
5.8.2008 (DT) 615 tüp 16,35 16,30 16,35
20.10.2008 (DT) 609 tüp 16,50 16,30 16,40
15.12.2008 (DT) 566 tüp 17,50 16,30 17,00
5.1.2009 (DT) 551 tüp 17,00 16,30 17,80
3.2.2009 (DT) 556 tüp 17,00 16,30 16,50
9.3.2009 (DT) 567 tüp 16,80 16,30 17,30
3.4.2009 (DT) 577 tüp 16,80 16,30 17,00
8.5.2009 (DT) 571 tüp 16,80 16,30 17,00
Dörtyol Devlet
Hastanesi****
25.5.2009 (DT) 322 tüp 17,00 16,30 16,80
* Belge eksikliğinden değerlendirme dışı bırakılmıştır.
**En avantajlı teklif sahibi olmasına rağmen sözleşmeye davet aşamasında vergi borcu olduğu ortaya
çıktığından sözleşme As Gaz ile imzalanmıştır. 3450
*** Teklif zarfı idari şartnameye uymadığı için değerlendirme dışı bırakılmıştır.
**** Doğrudan alıma ilişkin komisyon karar tutanakları sunulmadığından sadece alıma esas olmak üzere teklif
edilen bedeller aktarılmıştır.
Tablo 33: Hatay İli Kamu Hastaneleri Narkoz Gazı İhaleleri:
Hastane
Adı
İhale / DT
Tarihleri
Alım Miktarı
(kg/adet/tüp) Oknal Berk Gaz Altay Duymaz
Oral
Medikal As Gaz Diğer*
10.01.2007 (İ) 5000 kg 6,10 5,40
3.3.2008 (İ) 10000 kg 6,20
Hatay
Antakya
Devlet
Hastanesi 2.12.2008 (İ) 5000 kg 6,90
29.12.2004 (İ) 1000 kg 6,25
20.12.2005 (İ) 1500 kg 6,50
14.12.2006 (İ) 1500 kg 6,50
Antakya
Doğum ve
Çocuk Evi
10.1.2008 (İ) 1000 kg 6,20 7,20
10-72/1503-572
111
15.12.2008 (İ) 400 kg 7,50
16.8.2005 (İ) 3000 kg 6,60
2005 1200 kg 6,00
2006 1200kg 6,60
2007 1200kg 6,90
Mustafa
Kemal
Üniversitesi
Sağlık
Uygulama
ve Araştırma
Hastanesi 2008 1900kg 7,00
21.3.2005 (DT) 1000 kg 7,50 5,65 6,00
26.6.2006 (DT) 700 kg 7,70 6,00 6,50 7,50
29.3.2007 (DT) 1200 kg 8,00 6,50 6,45 7,75
26.12.2007 (DT) 1300 kg 7,00 X
İskenderun
Doğum ve
Çocuk
Bakımevi
Hastanesi
10.4.2009 (DT) 1000 kg 12,00 7,30 8,00 X
21.12.2004 (İ) 2500 kg 5,65
25.1.2006 (İ) 3000 kg 7,00
4.1.2007 (İ) 7000 kg 5,40 7,75 X
14.12.2007 (İ) 3000 kg 8,25*** 7,75
1.12.2008 (İ) 3600 kg 8,00
İskenderun
Devlet
Hastanesi
14.9.2009 (İ) 5000 kg 9,25 7,39 6,35 X
*Diğer başlığı altında yer alan teşebbüsler: Oruç Medikal, Yıldırım, Özbay Medikal, Koala ve
Doğru’dur. Diğer başlıklı sütunda yer alan “X” harfleri ilgili ihalede bu gruptaki teşebbüsler tarafından
da teklif verildiğini ancak kazanılamadığını göstermektedir.
10-72/1503-572
112
Tablo 34: Mersin İli Kamu Hastaneleri Büyük (40 lt) Oksijen Tüpü İhaleleri
Hastane
Adı
İhale / DT
Tarihleri
Alım Miktarı
(kg/adet/tüp)
Y
ılg
az
A
N
T
-P
A
(Y
ıl-
g
az
)
T
E
K
O
ks
ije
n
(M
er
si
n
)
Ö
za
k
(T
ar
su
s)
K
ır
at
lı
(M
er
si
n
)
N
E
S
S
A
N
P
ü
rb
u
d
ak
(B
o
zy
az
ı)
A
yd
ın
la
r
D
em
ir
T
ic
ar
et
(A
n
am
ur
)
B
al
şe
m
.
(A
n
am
ur
)
Ö
za
k
S
ın
ai
ve
T
ıb
bi
G
az
la
r/
A
yd
ı
n
la
r
D
em
ir
T
ic
ar
et
O
G
G
*
Yavuz Gaz
& Hurda
Tic. Aysel
Akçay
(Antalya)
Özak Sınai ve
Tıbbi
Gazlar/Erdal
Tic. Erdal
Uysal (Silifke)
OGG* M
S
G
E
rd
al
T
ic
.
E
rd
al
U
ys
al
(S
ili
fk
e)
15.12.2004 (İ) 1400 adet 14 14,75
24.11.2005 (İ) 1400 adet 14 7 13,5
22.3.2007 (İ) 1000 adet OGG 20
6.6.2007 (DT) 224 adet 11 18 19
4.1.2007 (DT) 440 adet 17 19 20
10.4.2008 (İ) 1000 adet 22 20
Anamur
Devlet
Hastanesi
(MERSİN)
21.4.2009 (İ) 1200 adet 18 22,5
16.12.2005 (İ) 1500 adet 16
26.1.2007 (İ) 2500 adet 17,5
30.5.2006 (İ) 1200 adet 16,6
18.1.2008 (İ) 3000 adet 20
3.3.2009 (İ) 4500 adet 22,5
24.12.2009 (İ) 5500 adet 9 9,9 15,5
Silifke
Devlet
Hastanesi
(MERSİN)
29.12.2005 DT) 600 adet 23,5 23 22,5
12.10.2006(DT) 3200 m3 1,55 1,65 1,70
2.3.2007 (DT) 960 m3 1,60 1,80 1,70
18.5.2007 (DT) 96 m3 1,60 1,80 1,90
5.3.2008 (İ) 4800 m3 1,70 1,25
Tarsus
Devlet
Hastanesi
(Mersin)
6.2.2009 (DT) 384 m3 1,50 1,65 1,70
* OGG: Ortak Girişim
Tablo 35: Mersin İli Kamu Hastaneleri Narkoz Gazı İhaleleri
Hastane
Adı
İhale / DT
Tarihleri
Alım Miktarı
(kg/adet/tüp) Y
ılg
az
B
E
R
K
G
A
Z
T
E
K
(
M
er
si
n)
Ö
za
k
(T
ar
su
s)
A
lt
ay
D
u
ym
az
.
(A
d
an
a)
Bayraktar
(Mersin)
Santek
Teknik
Hırdavat
Tic. San.
Ltd. Şti.
(Mersin)
N
E
S
S
A
N
K
ır
at
lı
(M
er
si
n
)
P
ü
rb
u
d
ak
(B
o
zy
az
ı)
A
yd
ın
la
r
D
em
ir
T
ic
ar
et
(A
n
am
ur
)
B
al
şe
n
(A
n
am
ur
)
Ö
za
k
S
ın
ai
ve
T
ıb
b
i
G
az
la
r/
A
yd
ın
la
r
D
em
ir
T
ic
ar
et
O
G
G
Özak Sınai ve
Tıbbi
Gazlar/Erdal
Tic. Erdal
Uysal
(Silifke)OGG
M
S
G
.
Anamur 15.12.2004 (İ) 1000 kg 10 11,2
10-72/1503-572
113
24.11.2005 (İ) 1000 kg 10 9 9,5
22.3.2007 (İ) 750 kg 6,4 12
10.4.2008 (İ) 750 kg 6 11
Devlet
Hastanesi
(Mersin)
21.4.2009 (İ) 250 kg 10 12,5
30.5.2006 (İ) 1000 kg 9
28.2.2007 (İ) 2000 kg 6,1 5,6
18.1.2008 (İ) 2250 kg 6 7
3.3.2009 ( İ) 2000 kg 7,4 6
Silifke
Devlet
Hastanesi
(MERSİN)
24.12.2009 (İ) 1200 kg 6,2 5,9 7,5 7,5
25.5.2005 (DT) 500 kg 6,40 5,50 7 7,6
27.4.2006 (DT) 450 kg 6,80 7,5 8
29.9.2006 (DT) 450 kg) 6,80 8 8
15.11.2006 DT) 23 tüp 32,90 37,6 35,72
2.3.2007 (DT) 500 kg 7,10 8 9
18.5.2007 (DT) 550 kg 7,00 8,50 8
27.9.2007 (DT) 525 kg 7,10 8,50 7,5
7.1.2008 (DT) 525 kg 7,10 8,50 8
5.3.2008 (İ) 1875 kg - 4,90 4,80
6.2.2009 (DT) 500 kg 5,00 7,50 7
Tarsus
Devlet
Hastanesi
(Mersin)
17.2.2009 (İ) 1500 kg 6,39 5,50
Tablo 36: Mersin İli Kamu Hastaneleri Sıvı Oksijen İhaleleri
Hastane Adı İhale / DT Tarihleri
Alım Miktarı
(kg/adet/tüp)
TEK Oksijen
(Mersin)
Özak
(Tarsus) HABAŞ NESSAN Kıratlı (Mersin)
Mersav
(Mersin)
16.3.2005 (DT) 6000 kg 0,70 0,80 0,80
1.4.2005 (DT) 6.000 kg 0,70 0,75 0,75
18.4.2005 (DT) 6.000 kg 0,70 0,72 0,80
22.04.2005 (İ) 110.000 kg 0,70
30.12.2005 (İ) 130.000 kg 0,80
Tarsus Devlet Hastanesi
(Mersin)
27.2.2006 (DT) 6,4 m3 1,40 1,55 1,50
10-72/1503-572
114
15.11.2006 (İ) 140.000 kg 0,93
7.1.2008 (DT) 6.200 kg 0,90 1,00 1,10
21.1.2008 (DT) 6.000 kg 0,90 1,00 1,10
31.1.20008 (DT) 6.000 kg 0,90 1,00 1,10
14.2.2008 (DT) 6.000 kg 0,90 1,20 1,10
28.2.2008 (DT) 6.000 kg 0,62 0,90 1,10
5.3.2008 (İ) 150.000 kg 0,45 0,465
13.3.2008 (DT) 6.000 kg 0,45 0,80 0,90
26.3.2008 (DT) 6.000 kg 0,45 0,80 0,90
14.1.2009 (DT) 6.000 kg 0,65 0,75 0,80
6.2.2009 (DT) 6.000 kg 0,65 0,80 0,75
17.2.2009 (İ) 75.000 kg 0,475 0,64
11.3.2009 (DT) 6.000 kg 0,46 0,475
10-72/1503-572
115
3470
Adana-Hatay pazarına ilişkin iddialar üç başlık altında incelenmiştir.
a) Altay Duymaz’ın, Berk Gaz’dan narkoz gazı temin etmesi karşılığında Berk
Gaz’ın rekabeti ortadan kaldırmak amacıyla Adana, Hatay ve Mersin’deki
medikal gaz ihalelerine girmediği iddiası
Berk Gaz yetkilisinin;
- 26.4.2005 tarihli Dörtyol Devlet hastanesi ihalesine ilişkin olarak tuttuğu notlarda
yer alan; (Belge:AHT-1)
“…İhaleden önce Altay Duymaz ile görüşüldü […] biz iyi niyetimizi gösterdik.
3-4 hastanenin ihalesini size bıraktık; ama henüz sizden bize tüp gelmedi
denildi.” 3480
- ve bu notlarla ilgili olarak pişmanlık tutanağında yer alan
” Altay Duymaz ile ihale öncesinde görüşülmüş ve bizden gaz alması
durumunda ihaleye girmeyeceğimiz kendisine söylenmiştir. Kabul etmediği için
ve daha önceki hastane ihalelerinde söz verdiği halde bizden gaz almadığı için
de biz ihaleye girmişizdir. Altay Duymaz bizden bugüne kadar hiç gaz
almamıştır. Bizden gaz almış olsaydı ihaleye girmeyecekmişizdir.”
- 28.2.2007 tarihli Silifke Devlet Hastanesi ihalesine ilişkin olarak tuttuğu notlarda yer
alan; (Belge:AHT-2)
“İhaleye Adana’dan direk Altay Duymaz’ın oğlu geldi. […] Ben de rekabetin
anlamsız olduğunu söyledim. Yine pek anlaşma taraftarı gibi yaklaşımı yok…” 3490
- ve bu notlarla ilgili olarak pişmanlık tutanağında yer alan
“Altay Duymaz, Habaş’ın bu sektördeki en büyük bayisidir. Bizden ürün
almadığı için onun girdiği ihalelere giriyoruz”
- Altay Duymaz’a yapılan 28.02.2008 tarihindeki ziyaretle ilgili olarak tutulan notlarda
yer alan; (Belge:AHT-4)
“... Bu benim iyiniyet gösterisi yaptığım son hastane ya da sonlardan birisi
dedim. İyiniyetinizin farkındayım. Bunun altında kalmayacağım. Şu ihaleler
bitsin. O zaman görüşürüz, dedi. Tamam, dedim.”
- 11.2.2009 tarihli Tarsus Devlet Hastanesi ihalesine ilişkin olarak tuttuğu notlarda yer
alan; (Belge:AHT-3) 3500
“İhaleden önce, ihale evrakları ile ilgili görüşülürken odaya Altay Duymaz girdi.
Bizi beklemiyormuş, şaşırdı. Biz sürekli anlaşmaya çalışıyoruz; ama siz hiç
yanaşmadınız dedim […]”
10-72/1503-572
116
ifadelerinden Adana, Hatay ve Mersin’de bulunan kamu hastanelerinin narkoz gazı
ihalelerine yönelik olarak Berk Gaz’ın 2005 yılından itibaren Altay Duymaz ile, Altay
Duymaz’ın kendisinden narkoz gazı temin etmesi karşılığında bu hastanelerin
ihalelerine girmemek ve bu suretle rekabeti ortadan kaldırmak amaçlı bir anlaşma
zemini aradığı anlaşılmıştır. Ancak, yine aynı ifadelerden Altay Duymaz’ın Berk
Gaz’ın anlaşma teklifine olumlu yanıt vermediği, bir başka deyişle taraflar arasında
anlaşmaya yönelik mutabakat sağlanamadığı görülmüştür. Nitekim incelenen dönem 3510
boyunca Altay Duymaz’ın Berk Gaz’dan narkoz gazı alımında bulunmadığı tespit
edilmiştir. Bu çerçevede Altay Duymaz’ın, Berk Gaz’dan narkoz gazı temin etmesi
karşılığında Berk Gaz’ın rekabeti ortadan kaldırmak amacıyla bir anlaşma içinde
bulunduğunu gösteren herhangi bir bulguya ulaşılamamıştır.
b) Oral Medikal’in, Berk Gaz’dan narkoz gazı temin etmesi karşılığında Berk
Gaz’ın rekabeti ortadan kaldırmak amacıyla Adana ve Hatay’daki medikal gaz
ihalelerine girmediği iddiası.
Berk Gaz yetkilisinin 20.12.2005 tarihli Antakya Doğum ve Çocuk Bakımevi
Hastanesi ihalesine ilişkin olarak tuttuğu notlarda yer alan; (Belge:AHT-6)
“Dosyayı teslim etmeden önce Şaşmaz’dan İbrahim Bey beni çağırdı. 3520
Konuşalım dedi. Burada narkoz gazını Oral Medikal’den başkası teklif
vermiyor, zaten sahibi beyefendi vefat etmiş. Onun için girmememizi rica
ettiler. Ben İbrahim Bey ile Yusuf beyi görüştürdüm ve gazı 5,50’ye bizden
almaları mümkün olursa ihaleye girmeyebiliriz dedik. İbrahim Bey, ben kefilim,
gazı sizden alacaklar; siz girmeyin dedi ve Yusuf Bey’in talimatıyla, ben zarfı
teslim etmedim. Anlaşacağımızı umuyoruz.”
ifadelerinden Oral Medikal’in Şerifoğulları yetkilisi aracılığıyla Berk Gaz ile, Berk
Gaz’ın Antakya Doğum ve Çocuk Bakımevi’nin 20.12.2005 tarihli ihalesine teklif
vermemesine yönelik olarak bir anlaşma zemini aradığı anlaşılmıştır. Berk Gaz ise
Şerifoğulları yetkilisi aracılığıyla kendisine iletilen bu anlaşma teklifine olumlu 3530
bakmış ve Oral Medikal’in, önerdiği fiyat üzerinden kendisinden narkoz gazı temin
etmesi karşılığında ihaleye girmeyebileceğini ifade etmiştir. Şerifoğulları yetkilisinin
Oral Medikal’in narkoz gazını Berk Gaz’dan temin edeceğine dair güvence vermesi
üzerine Berk Gaz ihaleden çekilmiştir. Nitekim hastaneden alınan bilgiler
çerçevesinde de bahse konu ihaleye yalnızca Oral Medikal’in teklif verdiği ve
ihalenin 6,50 TL/kg fiyat ile kendisinde kaldığı doğrulanmıştır. Bununla birlikte Berk
Gaz’ın satışları incelendiğinde söz konusu dönemde Oral Medikal’e satışının
olmadığı görülmüştür. Bu çerçevede her ne kadar Oral Medikal, anlaşmanın bir
tarafı olarak Berk Gaz’dan alım yapmamış olsa da söz konusu ihalede bu anlaşma
sonucu rekabetin kısıtlanmış olduğu anlaşılmıştır. 3540
c) As Gaz ile Berk Gaz’ın Hatay’daki medikal gaza ilişkin kamu hastane ihalelerini
paylaştığı iddiası
Berk Gaz yetkilisinin;
- İskenderun Devlet Hastanesi’nin 31.12.2003 tarihli ihalesine ilişkin notlarında yer
alan: (Belge:AHT-5)
10-72/1503-572
117
“…İhaleden bir süre önce As Gaz ile görüştük. Anlaşacak gibiydik. Ama Altay
Duymaz; “ Ben vereceğim” demiş…”,
- As Gaz’a ilişkin tuttuğu notlarda yer alan: (Belge:AHT-7)
- “06.12.2005’te İskenderun devletin ihalesine rica ettiği için katılmadık. Bu
miktarın %40’ını alacaktı. 3550
- […]
- 04.01.07’de 7000 kg’lık İskenderun devlet ihalesi kalem olduğu halde, Züher
Bey giriyor diye katılmadık.
- […]
- Yeni yılda, bizden en az 3000 kg gaz alsın. Nakliye bize ait 6,50’den.”
ifadelerinden Berk Gaz’ın As Gaz ile görüşmeler yaparak kendisinden narkoz gazı
temini karşılığında söz konusu pazarda bazı ihalelere girmeme yönünde anlaşma
zemini aradığı anlaşılmıştır.
Yukarıda yer verilen ifadelere ilişkin olarak bölge hastanelerinin ihale verileri
incelendiğinde 6.12.2005 tarihinde İskenderun Devlet Hastanesi tarafından bir ihale 3560
yapılmadığı görülmüştür. Bununla birlikte hastaneden alınan bilgiler çerçevesinde
25.1.2006 tarihinde bir ihale yapılmış olduğu anlaşılmıştır. Hastanenin yıllar itibarıyla
yaptığı alımların tarihlerine ve alım miktarlarına bakıldığında söz konusu tarihlerde art
arda iki ihalenin yapılmış olamayacağı; dolayısıyla belgede konu edilen 6.12.2005
tarihinde yapılacağı ifade edilen ihalenin 25.1.2006 tarihinde gerçekleştirildiği tespit
edilmiştir. Nitekim bu tarihli ihalenin sonucuna bakıldığında Berk Gaz’ın teklif
vermediği ihalenin, tek teklif sahibi As Gaz’da kaldığı görülmüştür. Benzer bir durum
Belge:AHT-7’ye konu olan İskenderun Devlet Hastanesi’nin 4.1.2007 tarihli
ihalesinde bakımından da geçerlidir. İlgili ihalede belgede bulunan yukarıdaki
“04.01.07’de 7000 kg’lık İskenderun devlet ihalesi kalem olduğu halde, Züher Bey 3570
giriyor diye katılmadık “ ifadesini doğrular biçimde As Gaz’ın ihaleye girdiği ve
karşılığında Berk Gaz’ın ihaleye teklif vermediği anlaşılmıştır. Bu çerçevede, Berk
Gaz ve As Gaz’ın İskenderun Devlet Hastanesi’nin 25.1.2006 ve 4.1.2007 tarihli
ihaleleri öncesi görüşmeler yaparak anlaştığı ve rekabeti kısıtladığı sonucuna
varılmıştır.
Gerekçe ve Hukuki Dayanak
Yukarıdaki yer verilen bilgi, belge, tespit ve değerlendirmeler çerçevesinde,
a) Berk Gaz ve Altay Duymaz’ın rekabeti engelleyici, bozucu ya da kısıtlayıcı bir
anlaşma ya da eylem içinde bulunduklarını kanıtlayacak nitelikte bir bulgu elde
edilemediğinden söz konusu teşebbüsler hakkında 4054 sayılı Kanun 3580
kapsamında herhangi bir işlem yapılmasına gerek olmadığı,
b)
- Berk Gaz, Oral Medikal ve Şerifoğulları’nın Antakya Doğum ve Çocuk
Bakımevi Hastanesi’nin 20.12.2005 tarihli narkoz gazı ihalesinde,
- Berk Gaz ve As Gaz’ın İskenderun Devlet Hastanesi’nin 25.1.2006 ve
4.1.2007 tarihli narkoz gazı ihalelerinde,
10-72/1503-572
118
4054 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi kapsamında yatay anlaşma yapmak
suretiyle 4054 sayılı Kanun’u ihlal ettikleri sonucuna ulaşılmıştır.
J.6.6.2. Antalya Pazarı
Söz konusu pazar özelinde hakkında soruşturma açılan teşebbüsler, Berk Gaz, 3590
Yılgaz Sınai ve Tıbbi Gazlar Ltd. Şti. (Yılgaz) ve Atila YUVA Sınai ve Tıbbi Gazlar
(Atila YUVA)’dır.
Yapılan İnceleme ve Tespitler
Belge:ANT-1 Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve Antalya pazarı
ilgili olarak tutulan notlarda aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
Hastane Adı Antalya Devlet Hastanesi
İhale Tarihi 09.12.2004
İhale Miktarı 12.000 kg
Katılanlar Berk Gaz Yılgaz
Narkoz Fiyatları 5.200.000 8.500.000
Açıklama … Siz ihaleyi paket yaptığınız sürece hep bir firma gelir ve
böyle zarar edersiniz dedim…İhaleden sonra Yılgaz Özcan
Bey ile oturuldu ve konuşuldu. Keşke gelmeseydiniz dedi.
Kendilerinden memnun olduğumuzu; bu hastaneye Atila
YUVA’nın girdiğini bildiğimiz için o da bize verdiği gaz
alacağım sözünü tutmadığı için ceza vermek için geldiğimi
söyledim. Eğer sizin geleceğinizi bilseydim gelmezdim. Çünkü
siz taahhüdünüzü tutuyorsunuz dedim. İhale öncesi ararsınız
diye bekledim dedi. Kendilerinin girmeyeceğini tahmin ettiğim
için aramadığımı söyledim. Bu ihalenin gazının bir kısmını
bizden alın dedim. Tamam ayarlarım dedi. Korkuteli,
Manavgat ve Alanya’ya kendisinin verdiğini söyledi. Buna bir
de Antalya Devlet katıldı. Antalya piyasası iyi, alımınızı artırın
dedim. Tamam, dedi. Unutmayın, bu hastanenin ihalesi
seneye kesin kalem olacak, ona göre dedim. Tamam denildi.
Pişmanlık başvurusu kapsamında ise Berk Gaz yetkilisi tarafından bu belgede yer
alan hususlarla ilgili olarak;
“Antalya pazarının (Alanya, Manavgat gibi ilçeleriyle birlikte) yıllık 40.000 ton
civarında azot prodoksit gazı tüketimi bulunmaktadır. Antalya bölgesinin en
önemli gaz tedarikçileri, Habaş bayisi olan Atila YUVA ve Linde bayısı olan 3600
Yılgaz’dır. Bunun dışında Denizli Gaz ve küçük bir firma olan Ant Gaz da
bulunmaktadır. Belgede ifade edildiği üzere, Yılgaz’a yeteri kadar satış
yaptığımızdan Yılgaz’ın girmiş olduğu ihalelere girmiyoruz. Ancak Atila YUVA
bizden ya hiç gaz almadığından ya da istenilen miktarda gaz almadığından
Atila YUVA’nın girdiği bir ihaleye girilmek istenmiş, ama bu ihalede Yılgaz ile
karşılaşılmıştır. Atila YUVA sonraki yıllarda bizden; 2007’de 1.100 kg.,
2008’de 1.650 kg. alımı yapmıştır.”
açıklamaları yapılmıştır.
10-72/1503-572
119
Belge:ANT-2 Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede Antalya Eğitim ve Araştırma
Hastanesinin 10.02.2009 tarihli ihalesi ile ilgili olarak tutulan aşağıdaki not elde 3610
edilmiştir:
Hastane Adı Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi
İhale Tarihi 10.02.2009
İhale Miktarı 10.000 kg
Açıklama Bu ihaleye Antalya’daki bayilere gözdağı vermek için girildi.
Anlaşma sağlandığı için dosya verilmedi.
Pişmanlık başvurusu kapsamında ise Berk Gaz yetkilisi tarafından bu belgede yer
alan hususlarla ilgili olarak;
“Bayilere gözdağı verilmesi şu manaya gelmektedir: Söz konusu bayiler
bizden gaz alırlarsa veya gaz almaya söz verirse ihaleye girmeyiz, aksi halde
gireriz. Bu bölgede Yılgaz, Denizgaz, Atila YUVA, Andgaz gibi bayiler faaliyet
göstermektedir. Söz konusu ihale Yılgaz’da kalmıştır. İhale çok yeni
olduğundan henüz Yılgaz’a gaz satışımız olmadı, ama bizden gaz almasını
bekliyoruz.”
açıklamaları yapılmıştır. 3620
Belge:ANT-3 Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen Antalya’da faaliyet
gösteren Atila YUVA ve Yılgaz ile ilgili olarak tutulan notlarda aşağıdaki ifadeler yer
almaktadır:
“A.YUVA
Yıl 2004 2005 2006 2007
Taahhüt
Ettiği Miktar
- 5000 5000
Aldığı Miktar - 4950 2150
Gaz kg Fiyatı - 4,50 5,50 5,50
TOPLAM
CİRO
22.275,00 11.825,00
“2005 yılında aldığı gaz, Mayıstan sonraki alımı. Eğer aynı verimle 2005 yılının
tamamında böyle bir alım yapsa idi, ~7500kg alırdı.
2005 yılı aylık ortalama:~600kg 1 ayda ~400kg azalma var.
2006 yılı aylık ortalama:~180kg 1 yılda ~500kg
15.11.2005 ve 21.09.2006’da iki ziyaret gerçekleştirdik.
(fiyat artışı hak.) (alımı az diye) 3630
10-72/1503-572
120
Direkt A. Yuva ile görüşelim. (Yusuf Bey konuşursa daha iyi)
Antalya At. Devlet 10.000kg Bu üç hastanenin toplamı ~
20.000 kg
Akdeniz Üni. 7350kg Yani; en az yarısını alsa, 10.000 kg
tüketim
Vakıf Hast. 2000kg var. Bizden 1/5’ini aldı. .
Biz, Atatürk Devlet’in ihalesi kısmi olduğu halde katılmadık.
…
SONUÇ: 2007 yılında bizden en az 7000kg alsın. Yoksa ihaleye gireceğiz. …”
Belge:ANT-478 3640
“YILGAZ
Yıl 2004 2005 2006 2007
Taahhüt
Ettiği
Miktar
Aldığı
Miktar
3050 6527 6155
Gaz kg
Fiyatı
4,50 5,50 5,50
TOPLAM
CİRO
13725,00 35898,50 33852,50
Süleyman YILMAZ ve Özcan YILMAZ kardeşlerin firması79.
Karbogaz bayisi.
2005 yılındaki ziyaretimizden sonra ciddi bir gaz alımı artışı oldu. Alımı son
derece iyi.
2007 yılında henüz alım yapmadı; ama bunun yanlış anlaşılmamasını istedi.
Aynı miktarı alacak.
Yılgaz; Antalya Devlet, özel hastane ve Antalya’nın ilçelerine gaz veriyor. A.
Yuva ile bölge paylaşımı yapmışlar. Son zamanlarda Bos bayisi, pazarlarına
girdi. Onun kalıcı olmaması için uğraşıyorlar. 3650
Biz genelde Süleyman Bey ile muhatap oluyoruz. Asıl yetki Özcan Bey’de ama
o biraz arka planda kalıyor.
78 Bu belgede geçen “01.01.2007 – 05.03.2007 arası 500 kg gaz aldı.” ifadesinden belgenin 2007 yılı
Mart ayında oluşturulduğu anlaşılmaktadır.
79 Bahse konu firma Yılgaz’dır.
10-72/1503-572
121
Ödeme dışında bir problem yok. Yakın bir zamanda BerkBS’i çalışmaya
başlayacak.
2007 yılı için alım rakamlarını korusun ve düzenli ödeme yapsın yeter.
01.01.2007- 05.03.2007 arası 500kg gaz aldı. Artırsın. …”
Savunmalar
Yılgaz’ın yazılı savunmasında özetle; Yılgaz’ın Berk Gaz ile yazılı ya da sözlü bir
anlaşma yapmamış olduğu, Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nin bir ihalesini
kazanan Deniz Gaz’ın sonraki senenin ihalesine Yılgaz’ın girmesini istediği ancak 3660
ihaleye tek firmanın geldiği, 2009 yılının 12. ayındaki ihaleyi ise Atila Yuva’nın
kazandığı, Kumluca ilçesinde Atila Yuva’nın bayisi olduğundan Yılgaz’ın bu ilçedeki
hastanelerdeki ihalelere girme konusunda dezavantajlı olduğu, Yılgaz’ın Kemer’deki
bayisine kadar bir servis ağı olduğundan daha uzaktaki Finike ve Kumluca’daki
hastanelerin ihalelerine girmedikleri, ancak mevcut durumda Kemer’e ek olarak
Finike ve Demre’de oluşturdukları bayilikler ile servis ağını uzattıkları ve 2010 yılında
Kemer, Kumluca, Finike ve Demre hastane ihalelerine girdikleri, Yılgaz’ın Alanya
Sanayi Sitesi’nde iki tane bayisi olduğundan ve bu nedenle Alanya’ya haftada iki
sefer yaptıklarından Alanya Devlet Hastanesi’nin ihalesini almaları için büyük etken
olduğu, Gazipaşa ve Elmalı ilçesinde bayi olmadığından Gazipaşa Devlet Hastanesi 3670
ile Elmalı Devlet Hastanesi’nin ihalelerine girmek istemedikleri çünkü hastanelerin
kullanımının çok düşük olduğu, Yılgaz’ın bayisi olduğu Deniz Gaz’dan narkoz
temininin sıkıntılı olması nedeniyle Berk Gaz’dan narkoz tedarik ettikleri, Berk Gaz’ın
gaz ithalatı için Türkiye’de bayi göstermek istemesi nedeniyle Berk Gaz ile sözleşme
yaptıkları, Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nin bir ihalesini kazanan Deniz
Gaz’ın sonraki senenin ihalesine Yılgaz’ın girmesini istediği ancak ihaleye tek
firmanın geldiği, 2009 yılının 12. ayındaki ihaleyi ise Atila Yuva’nın kazandığı,
ihalelerde BOS Batı karşısında düşük fiyatların oluşma nedeninin Yılgaz’a gaz
tedarik eden firmaların hastanelere özel olarak fiyatlarda yaptığı büyük indirimler
olduğu, medikal gazın yıllık cirolarının %20’si olduğu ifade edilmiştir. 3680
Yapılan İnceleme ve Tespitlere İlişkin Değerlendirme
Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Atatürk Devlet Hastanesi ve Akdeniz
Üniversitesi Hastanesi, Elmalı Devlet Hastanesi, Manavgat Devlet Hastanesi,
Kumluca Devlet Hastanesi, Finike Devlet Hastanesi, Kemer Devlet Hastanesi,
Korkuteli Devlet Hastanesi, Kaş Devlet Hastanesi, Alanya Devlet Hastanesi,
Gazipaşa Devlet Hastanesi, Serik Devlet Hastanesi’nden edinilen bilgi ve belgeler
çerçevesinde anılan hastanelerin ilgili dönemde gerçekleştirmiş oldukları narkoz gazı
ve tüplü oksijen ihalelerine ilişkin bilgilere aşağıdaki tablolarda yer verilmektedir:
Tablo 37: Antalya İli Kamu Hastaneleri Büyük (40 lt) Oksijen Tüpü İhaleleri:
Hastane Adı
İhale / DT
Tarihleri
Alım Miktarı
(kg/adet/tüp)
Y
ılg
az
B
O
S
B
at
ı
A
ti
la
Y
U
V
A
D
en
iz
G
az
A
N
T
P
A
(Y
ılg
az
)
28.1.2004 (İ) 1800 m3 3,00
25.11.2004 (İ) 1800 m3 3,25
Antalya Akdeniz
Üniversitesi
Hastanesi 20.1.2006 (DT) 18 m3 3,25
10-72/1503-572
122
10.2.2006 (DT) 18 m3 3,40
24.2.2006 (DT) 138 m3 3,40
14.3.2006 (DT) 162 m3 3,40
16.3.2006 (İ) 6000 m3 3,40
4.4.2006 (DT) 30 m3 3,40
19.4.2006 (DT) 138 m3 3,40
7.12.2006 (İ) 6000 m3 0,69 0,95
15.1.2007 (DT) 6 m3 3,40
6.12.2007 (İ) 6000 m3 2,60
18.1.2008 (DT) 114 m3 2,60
31.1.2008 (DT) 114 m3 2,60
4.2.2008 (DT) 40 m3 2,60
27.11.2008 (İ) 6000 m3 2,50
24.12.2009 (İ) 6000 m3 2,20
26.12.2003 (İ) 1200 kg 0,85
9.12.2004 (İ) 1500 kg 1,50
6.12.2005 (İ) 20.000 kg 1,10
29.11.2006 (İ) 2.000 kg 0,40 1,00
30.11.2007 (İ) 2.500 kg 2,00 2,20
22.1.2008 (İ) 2.500 kg 1,00
30.7.2008 (DT) 4.000 kg 1,00
18.12.2008 (İ)* 2.500 kg 2,10
10.2.2009 (İ)** 2.000 kg 2,00
27.2.2009 (İ) 1.250 kg 2,00
10.6.2009 (DT) 3.000 kg 2,00
10.7.2009 (İ)** 5.000 kg 2,30
10.9.2009 (DT) 2.000 kg 2,00 2,40 2,50
16.10.2009 (İ) 3.000 kg 2,00
Antalya Eğitim ve
Araştırma
Hastanesi
15.12.2009 (İ) 10.000 kg 2,00*** 2,20
23.12.2003 (İ) 2168 kg 1,70
26.5.2005 (İ) 4200 kg 1,80
27.2.2006 (DT) 800 kg 1,80
15.3.2007 (İ) 9000 kg 0,45 0,40
13.3.2008 (İ) 9000 kg 1,80
Antalya Atatürk
Devlet Hastanesi
21.4.2009 (İ) 10000 kg
* İhale tek istekli olması ve yeterli rekabet ortamının oluşmadığından dolayı iptal edilmiştir. 3690
** Teklif edilen bedel komisyonca uygun bulunmadığından bu kalemin ihalesi yapılmamıştır.
*** Yılgaz’ın verdiği teklifte aritmetik hata bulunmasından dolayı teklif değerlendirmeye alınmamıştır.
10-72/1503-572
123
Tablo 38: Antalya İlçeleri Kamu Hastaneleri Büyük (40 lt) Oksijen Tüpü İhaleleri (K: Kazandı):
Hastane Adı
İhale / DT
Tarihleri
Alım Miktarı
(kg/adet/tüp)
A
ti
la
Y
U
V
A
Ü
n
al
T
ic
ar
et
A
rl
ık
ay
a
T
ic
.
(E
lm
al
ı)
O
rt
un
a
Ti
c
(E
lm
al
ı)
C
an
g
az
(A
n
ta
ly
a)
Halis Enhoş
(Antalya)
E
rt
u
n
a
T
ic
.
(A
n
ta
ly
a)
Karragözler Tic.
Ltd. Şti.
09.04.2004 (İ) 200 adet K
1.4.2005 (İ) 375 adet K
6.2.2006 (İ) 400 adet K
18.1.2007 (DT) 300 adet 22,00 20,00 23,00
3.8.2007 (DT) K
3.9.2007 (DT) K
2.11.2007 (DT) K
11.1.2008 (DT) 400 adet 25,00 20,00 24,00
25.3.2008 (DT) 25,00 20,00 26,50
11.7.2008 (DT) 25,00 22,00 26,50
17.10.2008 (DT) 49 adet 28,00 22,00 30,00
Elmalı Devlet
Hastanesi
(ELMALI)
5.2.2009 (İ) 260 adet K
5.3.2004 (İ) 4500 kg 17,00
28.2.2005 (İ) 4320 kg 17,00
28.11.2005 (İ) 4500 adet 16,50
13.12.2006 (İ) 3500 adet 16,00
4.2.2008 (İ) 4500 adet 16,00
24.2.2009 (İ) 400000 kg 2,35
Manavgat
Devlet
Hastanesi
(Manavgat)
15.1.2010 (İ) 2000 kg 2,35
4.12.2003 (İ) 350 adet 20,00
2.3.2005 (İ) 1000 adet 22,00
5.1.2006 (İ) 800 adet 24,00
16.01.2007 (İ) 1000 adet 21,00
17.12.2007 (İ) 800 adet 24,90
Kumluca
Devlet
Hastanesi
(Kumluca)
9.2.2009 (İ) 800 adet K
25.12.2003 (İ) 1100 adet 19,00 Finike Devlet
Hastanesi 05.01.2005 (İ) 600 adet 21,00
10-72/1503-572
124
13.12.2005 (İ) 1500 adet 23,50
16.1.2007 (İ) 1500 adet 21,00
17.12.2007 (İ) 1800 adet 22,40
(Finike)
06.01.2009 (İ) 2500 adet 27,00
Tablo 39: Antalya İlçeleri Kamu Hastaneleri Büyük (40 lt) Oksijen Tüpü İhaleleri:
Hastane Adı
İhale / DT
Tarihleri
Alım
Miktarı
(kg/adet/tü
p)
Y
ılg
az
B
O
S
B
at
ı
A
ti
la
Y
U
V
A
D
en
iz
G
az
A
N
T
P
A
(Y
ılg
az
)
C
an
g
az
(A
n
ta
ly
a)
H
al
is
E
n
h
o
ş
E
le
kt
ro
t
K
ar
p
it
T
ic
.
(A
n
ta
ly
a)
E
rt
u
n
a
Ti
c.
(A
n
ta
ly
a)
G
Ü
L
D
A
L
T
ic
ar
et
Z
af
er
G
ü
ld
al
B
ay
ra
m
K
O
L
A
K
H
A
B
A
Ş
(D
en
iz
li)
T
in
sa
L
td
. Ş
ti
.
(B
ay
ır
/ M
u
ğ
la
)
S
ad
im
(F
et
hi
ye
)
G
ö
ra
l T
ic
ar
et
(S
er
ik
)
11.02.2004 (İ) 1500 kg 3,20
18.2.2005 (İ) 1500 kg 3,00
25.1.2006 (İ) 3000 kg 3,20
12.2.2007(İ) 3000 kg 0,90 0,39
31.1.2008 (İ) 2000 jg 2,90
25.3.2009 (İ) 4000 kg 2,90
Kemer Devlet
Hastanesi
(Kemer)
30.12.2009 (İ) 3000 kg 3,20
13.7.2004 (İ) 3500 kg 1,589
28.7.2005 (DT) 2500 kg 2,15 2,12 2,20
13.2.2006 (DT) 1084 kg 2,15 2,12 2,20
22.5.2006 (DT) 2000 kg 2,15 2,12 2,20
23.1.2007 (İ) 6000 kg 2,40
28.2.2008 (İ) 7500 kg 2,94
Korkuteli Devlet
Hastanesi
(Korkuteli)
11.2.2009 (İ) 7000 kg 3,45
24.1.2007 (DT) 77 adet 31,25 31,50 31,00
2.1.2008 (DT) 47 adet 34,00 35,00 31,35
26.3.2009 (DT) 72 adet 37,00 40,00 36,00
Kaş Devlet
Hastanesi (Kaş)
1.2.2010 (DT) 49 adet 40,00 45,00 36,00
22.02.2007 (İ) 5000 kg 0,50 0,62 Alanya Devlet
Hastanesi
5.12.2007 (İ) 5000 kg 0,60
10-72/1503-572
125
27.11.2008 (İ) 4000 kg 0,78 (Alanya)
02.12.2009 (İ) 2000 kg 1,00
3.6.2004 (DT) 100 adet 18,00 17,80 16,50
30.6.2004 (İ) 400 adet 20,50
27.10.2005 (DT) 50 adet 22,00 23,50 20,50
1.12.2005 (İ) 400 adet 20,50
14.12.2006 (İ) 500 adet 8,00* 7,40
5.3.2008 (DT) 300 adet 21,50 22,00 19,00
7.4.2008 (DT) 150 adet 21,50 22,00 19,00
15.7.2008 (İ) 950 adet 20,00
19.2.2009 (İ) 1800 adet 22,00
Serik Devlet
Hastanesi
(Serik)
21.1.2010 (DT) 200 adet 26,00 28,00 22,00
Atila
YUVA
Cangaz
(Antalya)
Yusuf Tuncer (Atila YUVA Tali
Bayi)
17.2.2004 (DT) adet 20,00 21,00 18,00
13.5.2004 (İ)** adet
11.6.2004 (DT) adet 20,00 22,00 18,00
15.7.20004 (DT) adet 20,00 22,00 18,00
11.8.2004 (DT) adet 20,00 22,00 18,00
15.9.2004 (DT) adet 20,00 22,00 18,00
12.5.2005 (İ) 150 adet 18,00
4.1.2005 (DT) adet 20,00 22,00 18,00
8.3.2006 (İ) 160 adet 21,24
19.3.2007 (İ) - T
4.1.2008 (DT) 66 adet 28,00 30,00 24,78
22.2.2008 (DT) 56 adet 28,00 30,00 21,00
4.4.2008 (DT) 57 adet 28,00 28,00 25,00
16.5.2008 (DT) 56 adet 28,00 30,00 24,07
4.9.2008 (DT) 76 adet 28,00 29,00 25,00
24.10.2008 (DT) 106 adet 28,00 29,00 27,00
7.11.2008 (DT) 126 adet 29,00 30,00 27,00
Gazipaşa
Devlet
Hastanesi
(Gazipaşa)
3.3.2009 (İ) T
* İş Deneyim Belgesindeki eksiklik nedeniyle ihale dışı kalmıştır.
** Katılım olmadığından ihale iptal edildi
10-72/1503-572
126
T: Teklif var
Tablo 40: Antalya İli Kamu Hastaneleri Sıvı Oksijen İhaleleri:
Hastane Adı İhale / DT Tarihleri Alım Miktarı (kg/adet/tüp) Yılgaz BOS Batı
Atila
YUVA
Deniz
Gaz ANTPA (Yılgaz)
28.1.2004 (İ) 400.000 kg 0,50
25.11.2004 (İ) 400.000 kg 0,57
29.12.2005 9.900 kg 0,57
20.1.2006 (DT) 26.400 kg 0,57
10.2.2006 (DT) 19.940 kg 0,60
24.2.2006 (DT) 19340 kg 0,60
14.3.2006 (DT) 23100 kg 0,60
16.3.2006 (İ) 420.000 kg 0,60
4.4.2006 (DT) 28.560 kg 0,60
19.4.2006 (DT) 14900kg 0,60
7.12.2006 (İ) 450.000 kg 0,57 0,355
15.1.2007 (DT) 19.080 kg 0,60
6.12.2007 (İ) 450.000 kg 0,54
18.1.2008 (DT) 25.920 kg 0,54
31.1.2008 (DT) 20.080 kg 0,54
27.11.2008 (İ) 450.000 kg 0,65
Antalya Akdeniz Üniversitesi
Hastanesi
24.12.2009 (İ) 450.000 kg 0,628
26.12.2003 (İ) 330.000 kg 0,43
9.12.2004 (İ) 400.000 kg 0,78
6.12.2005 (İ) 400.000 kg 0,975
29.11.2006 (İ) 350.000 kg 0,39 0,485
30.11.2007 (İ) 350.000 kg 0,60 0,635
22.1.2008 (İ) 350.000 kg 0,53
18.12.2008 (İ)* 350.000 kg 0,85
10.2.2009 (İ)** 350.000 kg 0,85
Antalya Eğitim ve Araştırma
Hastanesi
27.2.2009 (İ) 150.000 kg 0,60
10-72/1503-572
127
10.6.2009 (DT) 30.000 kg 0,60
10.7.2009 (İ)** 200.000 kg 0,69
23.7.2009 (DT) 42.000 kg 0,65 0,75
10.9.2009 (DT) 40.000 kg 0,65 0,72 0,75
16.10.2009 (İ) 90.000 kg 0,65
15.12.2009 (İ) 400.000 kg 0,63*** 0,64
23.12.2003 (İ) 37.280 kg 0,80
26.5.2005 (İ) 50.000 kg 0,80
9.12.2005 (İ) 40.000 kg 0,80
15.3.2007 (İ) 150.000 kg 0,37 0,35
13.3.2008 (İ) 150.000 kg 0,565
21.4.2009 (İ) 180.000 kg
Antalya Atatürk Devlet Hastanesi
3.4.2008 (İ) 30.000 kg 0,85 0,65
08.12.2003 (İ) 35.000 kg 2,48
15.12.2004 (İ) 50.500 kg 3,00
15.12.2005(İ) 61.000 kg 2,30
22.02.2007 (İ) 60.000 kg 0,48 0,62
5.12.2007 (İ) 70.000 kg 0,74
27.11.2008 (İ) 100.000 kg 0,95
Alanya Devlet Hastanesi (Alanya)
02.12.2009 (İ) 100.000 kg 1,00
* İhale tek istekli olması ve yeterli rekabet ortamının oluşmadığından dolayı iptal edilmiştir.
** Teklif edilen bedel komisyonca uygun bulunmadığından bu kalemin ihalesi yapılmamıştır.
10-72/1503-572
128
Tablo 41: Antalya İli Kamu Hastaneleri Narkoz Gazı İhaleleri
Hastane
Adı
İhale / DT
Tarihleri
Alım Miktarı
(kg/adet/tüp) Yılgaz BOS Batı
Atila
YUVA
Deniz
Gaz
ANTPA
(Yılgaz)
BERK
GAZ
28.1.2004 (İ) 7.200 kg 9,75
25.11.2004(İ) 6000 kg 9,75
20.1.2006(DT) 150 kg 9,75
10.2.2006 (DT) 400 kg 10,25
24.2.2006 (DT) 350 kg 10,25
14.3.2006 (DT) 250 kg 10,25
16.3.2006 (İ) 7000 kg 10,15
4.4.2006 (DT) 400 kg 10,25
19.4.2006 (DT) 650 kg 10,25
7.12.2006 (İ) 7500 kg 6,76 3,90
15.1.2007 (İ) 150 kg 10,15
18.1.2008 (DT) 475 kg 8,50
6.12.2007 (İ) 7500 kg 8,50
31.1.2008 (DT) 350 kg 8,50
4.2.2008 (DT) 125 kg 8,50
27.11.2008 (İ) 7500 kg 9,75
Antalya
Akdeniz
Üniversitesi
Hastanesi
24.12.2009 (İ) 7500 kg 8,30
26.12.2003 (İ) 10.000 kg 6,00
9.12.2004 (İ) 12.000 kg 7,00
6.12.2005 (İ) 15.000 kg 9,00
29.11.2006 (İ) 10.000 kg 4,80 4,90
30.11.2007 (İ) 10.000 kg 7,80 8,25
22.1.2008 (İ) 10.000 kg 7,25
18.12.2008 (İ)* 10.000 kg 11,00
10.2.2009 (İ)** 10.000 kg 9,50
27.2.2009 (İ) 3.500 kg 9,50
10.6.2009 (DT) 800 kg 9,50
10.7.2009 (İ) 6.000 kg 9,80 8,95
Antalya
Eğitim ve
Araştırma
Hastanesi
15.12.2009 (İ) 16.000 kg 8,20*** 8,50 11,00
19.2.2004 (İ) 2976 kg 7,00
26.5.2005 (İ) 5.000 kg 7,50
27.2.2006 (DT) 1500 kg 7,50
15.3.2007 (İ) 10.000 kg 4,69 4,20
13.3.2008 (İ) 10.000 kg 10,00
Antalya
Atatürk
Devlet
Hastanesi
21.4.2009 (İ) 10.000 kg 7,85
* İhale tek istekli olması ve yeterli rekabet ortamının oluşmamasından dolayı dolayı iptal edilmiştir.
** Teklif edilen bedel komisyonca uygun bulunmadığından bu kalemin ihalesi yapılmamıştır.
*** Yılgaz’ın verdiği teklifte aritmetik hata bulunmasından dolayı teklif değerlendirmeye alınmamıştır
10-72/1503-572
129
Tablo 42: Antalya İlçeleri Kamu Hastaneleri Azot Protoksit İhaleleri
Hastane Adı İhale / DT Tarihleri
Alım Miktarı
(kg/adet/tüp)
Y
ılg
az
B
O
S
B
at
ı
A
ti
la
Y
U
V
A
Ü
n
al
T
ic
ar
et
A
rl
ık
ay
a
T
ic
.
(E
lm
al
ı)
O
rt
u
n
a
T
ic
(E
lm
al
ı)
C
an
g
az
H
al
is
E
n
h
o
ş.
(A
n
ta
ly
a)
E
rt
u
n
a
T
ic
.
(A
n
ta
ly
a)
K
ar
ra
g
öz
l
er
T
ic
.
L
td
. Ş
ti.
09.04.2004 (İ) K
1.4.2005 (İ) 200 kg K
6.2.2006 (İ) 20 adet K
18.1.2007 (DT) 300 kg 18 17 20
3.8.2007 (DT) K
5.9.2007 (DT) K
2.11.2007 (DT) K
11.1.2008 (DT) 50 adet 500 425 520
25.3.2008 (DT) 23 20 25
11.7.2008 (DT) 23 20 25
17.10.2008 (DT) 1 adet 23 17 24
Elmalı Devlet
Hastanesi (Elmalı)
5.2.2009 (İ) 7 adet K
5.3.2004 (İ) 1500 kg 12
28.2.2005 (İ) 1500 kg 13
28.11.2005 (İ) 1200 kg 12
13.12.2006 (İ) 1500 kg 12
4.2.2008 (İ) 1500 kg 12
24.2.2009 (İ) 2000 kg 13,45
Manavgat Devlet
Hastanesi
(Manavgat)
15.01.2010 (İ) 2000 kg 13,45
4.12.2003 (İ) 400 kg 20
2.3.2005 (İ) 800 kg 23
5.1.2006 (İ) 1000 kg 24
16.01.2007 (İ) 1200 kg 21
17.12.2007 (İ) 1200 kg 23,9
Kumluca Devlet
Hastanesi (Kumluca)
9.2.2009 (İ) 1200 kg K
25.12.2003 (İ) 800 kg 18 Finike Devlet
Hastanesi (Finike)
05.01.2005 (İ) 400 kg 21
10-72/1503-572
130
Tablo 43: Antalya İlçeleri Kamu Hastaneleri Narkoz Gazı İhaleleri
Hastane Adı
İhale / DT
Tarihleri
Alım Miktarı
(kg/tüp)
Y
ılg
az
B
O
S
B
at
ı
A
ti
la
Y
U
V
A
A
N
T
P
A
(Y
ılg
az
)
B
er
k
G
az
C
an
g
az
H
al
is
E
n
h
o
ş
E
rt
u
n
a
Ti
c.
G
Ü
L
D
A
L
B
ay
ra
m
K
O
L
A
K
H
A
B
A
Ş
(D
en
iz
li)
T
in
sa
L
td
..
S
ad
im
.
K
er
im
G
ö
ra
l
11.02.2004 (İ) 500 kg 15,50
18.2.2005 (İ) 500 kg 15,00
25.1.2006 (İ) 500 kg 17,00
12.2.2007(İ) 500 kg 5,00 7,99***
31.1.2008 (İ) 300 kg 14,00
25.3.2009 (İ) 500 kg 15,00
Kemer Devlet
Hastanesi (Kemer)
30.12.2009 (İ) 700 kg 16,00
13.7.2004 (İ) 300 kg 11,98
28.7.2005 (DT) 75 kg 14,20 13,70 14,00
13.2.2006 (DT) 82,50 kg 14,20 13,70 14,00
22.,5.2006 (DT) 200 kg 14,20 13,70 14,00
23.1.2007 (İ) 600 kg 14,00
28.2.2008 (İ) 750 kg 16,65
Korkuteli Devlet
Hastanesi (Korkuteli)
11.2.2009 (İ) 300 kg 18,80
24.1.2007 (DT) 100 kg 14,75 15,00 14,00
2.1.2008 (DT) 65 kg 17,00 15,00 15,20*
26.3.2009 (DT) 45 kg 19,00 20,00 17,78
Kaş Devlet
Hastanesi (Kaş)
1.2.2010 (DT) 32,5 kg 26,00 30,00 20,00
08.12.2003 (İ) 1000 kg 9,828
15.12.2004 (İ) 1500 kg 12,00
Alanya Devlet
Hastanesi (Alanya)
15.12.2005(İ) 4000 kg 14,00
13.12.2005 (İ) 400 kg 23,6
16.1.2007 (İ) 400 kg 21,00
17.12.2007 (İ) 400 kg 23,9
06.01.2009 (İ) 600 kg 28
10-72/1503-572
131
22.02.2007 (İ) 5000 kg 4,50 6,99
5.12.2007 (İ) 5000 kg 5,80
27.11.2008 (İ) 4000 kg 7,50
02.12.2009 (İ) 2500 kg 8,50 11,50
3.6.2004 (DT) 200 kg 19,00 18,25 16,50
30.6.2004 (İ) 1000 kg 20,50
27.10.2005 (DT) 40 kg 21,00 22,00 19,00
1.12.2005 (İ) 1000 kg 19,00
14.12.2006 (İ) 1300 kg 6,50** 6,30
5.3.2008 (DT) 8 kg 21,75 22,00 19,00
7.4.2008 (DT) 350 kg 21,50 22,00 19,00
15.7.2008 (İ) 850 kg 18,00
19.2.2009 (İ) 1600 kg 42,00
14.4.2009 (DT) 600 kg 20,00 22,00 17,50
27.8.2009 (DT) 600 kg 20,00 22,00 17,50
Serik Devlet
Hastanesi (Serik)
21.1.2010 (DT) 250 kg 20,00 22,00 17,50
Atila
YUVA Cangaz
Yusuf Tuncer (Atila YUVA
Tali Bayi)
17.2.2004 (DT) adet 400,00 420,00 14,00***
13.5.2004 (İ)*** adet
11.6.2004 (DT) kg 15,00 17,00 14,00
15.7.20004 (DT) kg 15,00 17,00 14,00
11.8.2004 (DT) kg 15,00 17,00 14,00
15.9.2004 (DT) kg 15,00 17,00 -
12.5.2005 (İ) 15 adet 350,00
4.1.2005 (DT) kg 15,00 17,00 14,00
8.3.2006 (İ) 25 adet 413,00
19.3.2007 (İ) T
4.1.2008 (DT) 25,00 30,00 19,47
22.2.2008 (DT) 23,00 30,00 16,39
4.4.2008 (DT) 23,00 25,00 19,00
Gazipaşa Devlet
Hastanesi
(Gazipaşa)
16.5.2008 (DT) 28,00 30,00 18,52
10-72/1503-572
132
4.9.2008 (DT) 25,00 28,00 18,51
24.10.2008 (DT) 25,00 28,00 20,00
7.11.2008 (DT) 28,00 30,00 20,00
3.3.2009 (İ) T
*Verilen teklif toplamı daha düşüktür.
** İş Deneyim Belgesindeki eksiklik nedeniyle ihale dışı kalmıştır
***Katılım olmadığından ihale iptal edildi.
**** Söz konusu teklifin kg fiyatı olduğu görülmektedir. Tüp fiyatı ise 350 olmaktadır. T: Teklif var
10-72/1503-572
133
Yukarıdaki tablolar incelendiğinde, Antalya şehir merkezinde hem narkoz gazı hem 3700
de oksijen ihalelerine düzenli olarak teklif veren iki teşebbüs bulunduğu
görülmektedir. Berk Gaz’ın ise incelenen dönem içinde sadece azot protoksit ihaleleri
için 2009 yılında teklif verdiği anlaşılmıştır. Bahse konu dönem içinde Antalya
Akdeniz Üniversitesi Hastanesi ve Atatürk Devlet Hastanesi ihalelerini Atila
YUVA’nın; Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nin ihalelerini ise Yılgaz’ın
kazandığı gözlenmiştir.
Antalya ilçelerindeki hastaneler incelendiğinde ise incelenen dönem içinde her
hastanenin açtığı medikal gaz ihalelerini sürekli tek bir teşebbüsün kazandığı
görülmektedir. Bu bağlamda, Elmalı Devlet Hastanesi’nin ihalelerini Arlıkaya Ticaret
(Atila YUVA’nın tali bayisi); Manavgat Devlet Hastanesi’nin ihalelerini Ünal Ticaret 3710
(Yılgaz’ın tali bayisi); Kumluca ve Finike Devlet Hastanelerinin ihalelerini Karagözler
Ticaret (Atila YUVA’nın tali bayisi); Kemer Devlet Hastanesi’nin ihalelerini Yılgaz;
Korkuteli Devlet Hastanesi’nin ihalelerini Güldal Ticaret; Kaş Devlet Hastanesi’nin
ihalelerini Sadim; Alanya Devlet Hastanesi’nin ihalelerini Yılgaz ve Serik Devlet
Hastanesi’nin ihalelerini Göral Ticaret’in (Atila YUVA’nın tali bayisi) kazandığı
anlaşılmaktadır.
Berk Gaz’dan alınan bilgiler çerçevesinde Yılgaz’ın ve Atila YUVA’nın 2005-2009
yılları arasında Berk Gaz’dan yapmış olduğu narkoz gazı alımları aşağıdaki tabloda
yer almaktadır:
Tablo 44: Yılgaz ve Atila YUVA’nın Berk Gaz’dan Yaptığı Narkoz Gazı Alımları (kg) 3720
2005 2006 2007 2008 2009
Yılgaz 6527,50 6155 900 1250 1040
Atila YUVA 4950 2325 1100 1650 625
Antalya pazarına ilişkin hususlar iki başlık altında incelenmiştir.
a) Atila YUVA’nın ve Yılgaz’ın Berk Gaz’dan narkoz gazı temin etmesi karşılığında
Berk Gaz’ın rekabeti ortadan kaldırmak amacıyla Antalya’daki medikal gaz
ihalelerine girmediği
Berk Gaz yetkilisinin;
- Antalya Devlet Hastanesi’nin 9.12.2004 tarihli ihalesine ilişkin tuttuğu notlarda
(Belge:ANT-1) yer alan
“[…]bu hastaneye Atila YUVA’nın girdiğini bildiğimiz için o da bize verdiği gaz
alacağım sözünü tutmadığı için ceza vermek için geldiğimi söyledim...”
- Bu belge ile ilgili olarak pişmanlık tutanağında yer alan 3730
“Ancak Atila YUVA bizden ya hiç gaz almadığından ya da istenilen miktarda
gaz almadığından Atila YUVA’nın girdiği bir ihaleye girilmek istenmiş, ama bu
ihalede Yılgaz ile karşılaşılmıştır. Atila YUVA sonraki yıllarda bizden; 2007’de
1.100 kg., 2008’de 1.650 kg. alımı yapmıştır.”
10-72/1503-572
134
- Atila YUVA ile ilgili olarak tuttuğu notlarda yer alan (Belge:ANT-3)
“2005 yılında aldığı gaz, Mayıstan sonraki alımı. Eğer aynı verimle 2005
yılının tamamında böyle bir alım yapsa idi, ~7500 kg alırdı.
2005 yılı aylık ortalama:~600kg 1 ayda ~400kg azalma var.
2006 yılı aylık ortalama:~180kg 1 yılda ~500kg 3740
15.11.2005 ve 21.09.2006’da iki ziyaret gerçekleştirdik.
(fiyat artışı hak.) (alımı az diye)
Direkt A. Yuva ile görüşelim. (Yusuf Bey konuşursa daha iyi)
Antalya At. Devlet 10.000 kg
Akdeniz Üni. 7350 kg
Vakıf Hast. 2000 kg var. .
Biz, Atatürk Devlet’in ihalesi kısmi olduğu halde katılmadık. 3750
[…]
SONUÇ: 2007 yılında bizden en az 7000kg alsın. Yoksa ihaleye gireceğiz. …”
- Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nin 10.2.2009 tarihli ihalesine ilişkin
tuttuğu notlarda (Belge:ANT-2) yer alan
“[…] Bu ihaleye Antalya’daki bayilere gözdağı vermek için girildi. Anlaşma
sağlandığı için dosya verilmedi….”
- Bu belge ile ilgili olarak pişmanlık tutanağında yer alan 3760
“Bayilere gözdağı verilmesi şu manaya gelmektedir: Söz konusu bayiler
bizden gaz alırlarsa veya gaz almaya söz verirse ihaleye girmeyiz, aksi halde
gireriz.”
ifadelerinden 2004 yılında Berk Gaz ile Atila YUVA arasında kamu hastanelerinin
narkoz gazı ihalelerinde rekabeti ortadan kaldırmak amacıyla bir anlaşma
yapılmasına yönelik görüşmeler yapıldığı, bu görüşmeler neticesinde 2005, 2006 ve
2007 yılları için Atila YUVA’nın Berk Gaz’dan belli miktarlarda narkoz gazı alma
taahhüdünde bulunduğu, bu taahhüt karşılığında Berk Gaz’ın Atila YUVA’nın teklif
vereceği ihalelere girmediği, yapılan bu anlaşmaya paralel olarak Berk Gaz’ın 3770
15.11.2005 tarihinde yapılan görüşme sonucu Atila YUVA’ya uyguladığı narkoz gazı
satış fiyatını 4,50 TL/kg’den 5,50 TL/kg’ye yükselttiği, Atila YUVA’nın taahhüt ettiği
alım miktarını gerçekleştirmediğinden Berk Gaz’ın, anlaşmaya uyulmadığı
gerekçesiyle anlaşma içinde bulunduğu teşebbüslere gözdağı vermek amacıyla teklif
vermek üzere Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nin 10.2.2009 tarihli ihalesine
gittiği ancak ihale öncesi görüşmeler sonucunda anlaşma sağlandığından, ihaleye
teklif vermekten vazgeçtiği anlaşılmıştır. Nitekim hastane ihalelerine yönelik olarak
yukarıda yer verilen tablolar da bu durumu desteklemektedir. Şöyle ki; Berk Gaz,
incelenen dönem içerisinde yukarıda ayrıntıları aktarılan anlaşmaya uygun olarak
incelenen dönem boyunca 2009 yılı hariç Atila YUVA’nın teklif verdiği hastanelerin 3780
narkoz gazı alımlarına ilişkin ihalelerine teklif vermemiştir. Bununla birlikte Rekabet
Kurumunun yürüttüğü soruşturmanın muhtemel etkisiyle Antalya Eğitim ve Araştırma
Hastanesi’nin 10.7.2009 ve 15.12.2009 tarihli ihalelerine, Antalya Atatürk Devlet
Bu üç hastanenin toplamı ~ 20.000 kg
Yani; en az yarısını alsa, 10.000 kg tüketim
var. Bizden 1/5’ini aldı
10-72/1503-572
135
Hastanesi’nin 21.4.2009 tarihli ihalesine ve Alanya Devlet Hastanesi’nin 2.12.2009
tarihli ihalesine Berk Gaz’ın da teklif verdiği görülmüştür. Dolayısıyla Antalya pazarı
özelinde 2004 yılı sonu - 2009 yılı başı arasındaki dönemde Atila YUVA ile Berk
Gaz’ın, kamu hastane ihalelerinde rekabeti ortadan kaldırmaya yönelik bir anlaşma
içinde oldukları sonucuna ulaşılmıştır.
Berk Gaz yetkilisinin,
- Antalya Devlet Hastanesi’nin 9.12.2004 tarihli ihalesine ilişkin tuttuğu notlarda 3790
(Belge:ANT-1) yer alan
“[…] İhaleden sonra Yılgaz Özcan Bey ile oturuldu ve konuşuldu. Keşke
gelmeseydiniz dedi. Kendilerinden memnun olduğumuzu […] söyledim. Eğer
sizin geleceğinizi bilseydim gelmezdim. Çünkü siz taahhüdünüzü tutuyorsunuz
dedim. İhale öncesi ararsınız diye bekledim dedi. Kendilerinin girmeyeceğini
tahmin ettiğim için aramadığımı söyledim. Bu ihalenin gazının bir kısmını
bizden alın dedim. […]. Antalya piyasası iyi, alımınızı artırın dedim. Tamam,
dedi. Unutmayın, bu hastanenin ihalesi seneye kesin kalem olacak, ona göre
dedim. Tamam denildi.”
- Bu belge ile ilgili olarak pişmanlık tutanağında yer alan 3800
“[…] Belgede ifade edildiği üzere, Yılgaz’a yeteri kadar satış yaptığımızdan
Yılgaz’ın girmiş olduğu ihalelere girmiyoruz.”
- Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nin 10.2.2009 tarihli ihalesine ilişkin
tuttuğu notlarda (Belge:ANT-2) yer alan
“[…]Bu ihaleye Antalya’daki bayilere gözdağı vermek için girildi. Anlaşma
sağlandığı için dosya verilmedi….”
- Bu belge ile ilgili olarak pişmanlık tutanağında yer alan
“[…]Bayilere gözdağı verilmesi şu manaya gelmektedir: Söz konusu bayiler
bizden gaz alırlarsa veya gaz almaya söz verirse ihaleye girmeyiz, aksi halde
gireriz […] Söz konusu ihale Yılgaz’da kalmıştır. İhale çok yeni olduğundan 3810
henüz Yılgaz’a gaz satışımız olmadı, ama bizden gaz almasını bekliyoruz.”
- Yılgaz ile ilgili olarak tuttuğu notlarda yer alan (Belge:ANT-4)
“Süleyman YILMAZ ve Özcan YILMAZ kardeşlerin firması.
Karbogaz bayisi.
2005 yılındaki ziyaretimizden sonra ciddi bir gaz alımı artışı oldu. Alımı son
derece iyi.
2007 yılında henüz alım yapmadı; ama bunun yanlış anlaşılmamasını istedi.
Aynı miktarı alacak.
10-72/1503-572
136
[…]
Ödeme dışında bir problem yok. Yakın bir zamanda BerkBS’i çalışmaya 3820
başlayacak.
2007 yılı için alım rakamlarını korusun ve düzenli ödeme yapsın yeter.
01.01.2007 05.03.2007 arası 500kg gaz aldı. Artırsın. …”
ifadelerinden Berk Gaz ile Yılgaz arasında Antalya ili kamu hastanelerinin narkoz
gazı ihalelerinde rekabeti ortadan kaldırmak amacıyla anlaşmaya yönelik görüşmeler
yapıldığı, görüşmeler sonucunda Yılgaz’ın 2004, 2005 ve 2006 yılları için Berk
Gaz’dan narkoz gazı alma taahhüdünde bulunduğu, bunun karşılığında Berk Gaz’ın
Yılgaz’ın girdiği ihalelere teklif vermediği, bu anlaşma çerçevesinde Berk Gaz’ın 2004
yılında 4,50 TL/kg olarak uyguladığı narkoz gazı satış fiyatını 2005 yılından itibaren
5,50 TL/kg’ye yükselttiği anlaşılmıştır. Dolayısıyla Antalya pazarı özelinde 2004 yılı 3830
sonu - 2009 yılı başı arasındaki dönemde Yılgaz ile Berk Gaz’ın, kamu hastane
ihalelerinde rekabeti ortadan kaldırmaya yönelik bir anlaşma içinde oldukları
sonucuna varılmıştır.
b) Atila YUVA ile Yılgaz’ın Antalya il ve ilçelerindeki kamu hastane ihalelerini
paylaştığı iddiası.
Berk Gaz yetkilisinin;
- Antalya Devlet Hastanesi’nin 9.12.2004 tarihli ihalesine ilişkin Yılgaz ile ilgili
tuttuğu notlarda (Belge:ANT-1) yer alan
“Korkuteli, Manavgat ve Alanya’ya kendisinin verdiğini söyledi. Buna bir de
Antalya Devlet katıldı.” 3840
“Yılgaz; Antalya Devlet, özel hastane ve Antalya’nın ilçelerine gaz veriyor. A.
Yuva ile bölge paylaşımı yapmışlar. Son zamanlarda Bos bayisi, pazarlarına
girdi. Onun kalıcı olmaması için uğraşıyorlar.” (Belge:ANT-3)
Bu belge ile ilgili olarak pişmanlık tutanağında yer alan
“Yılgaz ve Atila YUVA ile yapılan görüşmelerde, Antalya Bölgesinin
paylaşıldığı duyumu alınmıştır. Bölge paylaşımının ne şekilde yapıldığı,
şehirlerin mi yoksa hastanelerin mi paylaşıldığı bilinmemektedir. Bölge
paylaşımının nakliye maliyetlerinden kaynaklanan bir zorunluluk sonucu
olabileceğini de düşünüyoruz. Çünkü kimi zaman coğrafi uzaklıklar ve alım
miktarının düşüklüğü bunu doğal ve kaçınılmaz kılmaktadır.” 3850
ifadelerinden Berk Gaz’ın, Antalya’da faaliyet gösteren iki teşebbüs olan Yılgaz ve
Atila YUVA’nın anlaşarak Antalya il merkezindeki hastaneleri ve Antalya’nın
ilçelerinde bulunan hastaneleri paylaştığı yönünde bilgisi ve izlenimi olduğu
görülmektedir. Bununla birlikte, Yılgaz ve Atilla YUVA teşebbüslerinde yapılan
yerinde incelemelerde yukarıda yer verilen iddiayı destekleyen herhangi bir yeni bilgi
ve belgeye ulaşılamamıştır. Diğer yandan, tarafların 4054 sayılı Kanunun 4. maddesi
kapsamında anlaşma içinde bulunduklarını işaret edebilecek belgeler sadece Berk
10-72/1503-572
137
Gaz’da bulunmuştur. Söz konusu belgeler Berk Gaz’ın taraflarla yapmış olduğu
görüşme notlarından oluşmaktadır. Söz konusu iddiayı ispatlaması bakımında,
sadece Berkgaz tarafından tutulan belgelere dayanılmasının, taraflar arasında 4054 3860
sayılı Kanunun yasakladığı bir anlaşmayı ispatlaması bakımından yetersiz olduğu
açıktır.
Gerekçe ve Hukuki Dayanak
Yukarıdaki yer verilen bilgi, belge, tespit ve değerlendirmeler çerçevesinde,
- Berk Gaz ile Yılgaz arasında Antalya ili kamu hastanelerinin narkoz gazı
ihalelerinde rekabeti ortadan kaldırmak amacıyla anlaşmaya yönelik
görüşmeler yapıldığı, görüşmeler sonucunda Yılgaz’ın 2004, 2005 ve 2006
yılları için Berk Gaz’dan narkoz gazı alma taahhüdünde bulunduğu, bunun
karşılığında Berk Gaz’ın Yılgaz’ın girdiği ihalelere teklif vermediği, bu anlaşma
çerçevesinde Berk Gaz’ın 2004 yılında 4,50 TL/kg olarak uyguladığı narkoz 3870
gazı satış fiyatını 2005 yılından itibaren 5,50 TL/kg’ye yükselttiği anlaşılmıştır.
Dolayısıyla Antalya pazarı özelinde 2004 yılı sonu - 2009 yılı başı arasındaki
dönemde Yılgaz ile Berk Gaz’ın, kamu hastane ihalelerinde rekabeti ortadan
kaldırmaya yönelik bir anlaşma içinde oldukları,
- Atilla YUVA ve Yılgaz’ın rekabeti engelleyici, bozucu ya da kısıtlayıcı bir
anlaşma ya da eylem içinde bulunduklarını kanıtlayacak nitelikte bir bulgu elde
edilemediğinden söz konusu teşebbüsler hakkında 4054 sayılı Kanun
kapsamında herhangi bir işlem yapılmasına gerek olmadığı,
sonucuna ulaşılmıştır.
3880
J.6.7. Ege Bölgesi
J.6.7.1. Afyonkarahisar Pazarı
Söz konusu pazar özelinde hakkında soruşturma açılan teşebbüsler, Berk Gaz,
Kocaşaban Sınai ve Tıbbi Gazlar, Teknik Hırdavat, İnşaat, Nakliye, Ambalaj San. ve
Tic. Ltd. Şti. (Kocaşaban), Habaş ve Denizli Sanayi Gazları Ticaret Ltd. Şti. (Deniz
Gaz)’dir.
Yapılan İnceleme ve Tespitler
Önaraştırma ve soruşturma dönemlerinde yapılan yerinde incelemelerde elde edilen
bilgi, bulgu ve belgelere tarih sırasına göre aşağıda yer verilmiştir:
Belge:AFY-1 Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen elde ve Afyon’da 3890
faaliyet gösteren Kocaşaban ile ilgili olarak tutulan notlarda aşağıdaki ifadeler yer
almaktadır:
Hastane Adı Afyon Kocatepe Devlet Hastanesi
İhale Tarihi 06.02.2007
İhale Miktarı 2000kg N2O
10-72/1503-572
138
26.000kg Likit O2
2400 m3 Gaz O2
Katılanlar Berk Gaz Kocaşaban
Narkoz Fiyatları 5,75 5,9
Diğer Fiyatlar Likit O2: 0,6 YTL (1kg)
Gaz O2: 8 YLT/tüp
Açıklama … İhale sonrası Kocaşaban firmasına uğradım. Bkz.
Kocaşaban dosyası.
Belge:AFY-2
Hastane Adı Afyonkarahisar Devlet Hastanesi
İhale Tarihi 13.05.2008
İhale Miktarı 2875 kg
Katılanlar Berk Gaz Kocaşaban Denizgaz
Narkoz Fiyatları 6,4 3,25 6
Açıklama İhaleden önce Kocaşaban firması satın almada gelen giden
var mı onu bekliyordu. Bizi görünce fiyat değiştirdi.
Denizgaz’dan Halil İbrahim Bey son dakikada geldi. Neden
geldiniz, buraya biz giriyorduk dedi. Biz de haberimiz
olmadığını söyledik. İhale evrak incelemesi oldukça kısa
sürdü. İhale Kocaşaban firmasında kaldı. Fiyatı hem bizi hem
Denizgaz’ı oldukça şaşırttı.
Pişmanlık başvurusu kapsamında ise Berk Gaz yetkilisi tarafından bu belgede yer
alan hususlarla ilgili olarak;
“Halil İbrahim Bey Denizgaz’da çok yetkili biridir. Buraya niye geldiniz dediler.
Afyonkarahisar’da biz normalde SSK’ya giriyorduk, devlet hastanelerine
girmiyorduk. Kocaşaban, Habaşın devre dışı bıraktığı bir bayisidir ve ihalelere
girdiği zaman fiyatlar çok düşük oluyor.”
açıklamaları yapılmıştır. 3900
Belge:AFY-3 Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve Afyon’da
faaliyet gösteren Kocaşaban ile ilgili olarak tutulan notlarda aşağıdaki ifadeler yer
almaktadır:
Hastane Adı Afyonkocatepe Devlet Hastanesi
İhale Tarihi 17.12.2008
İhale Miktarı 4000 kg
Katılanlar Berk Gaz Habaş
Narkoz Fiyatları 5,94 7,95
Diğer Fiyatlar Likit oksijen: 0,95 Oksijen küçük tüp:16 YTL
Büyük tüp: 24 YTL
10-72/1503-572
139
Azot: 210 YTL
Açıklama İhaleye biz ve Habaş katıldık.… İhaleden sonra Habaş (Metin
Bey) ile konuştuk. Denizgaz ile görüştüklerini, kendilerinin
ihaleye girmeyeceklerini söylemişler. Denizgaz’ın dediğine
göre N2O’yu Berk Gaz’a bırakın demişler, diğerlerini de siz
alın demişler. Bizi Denizgaz’ın bayisi olarak biliyorlarmış…
Pişmanlık başvurusu kapsamında ise Berk Gaz yetkilisi tarafından 17.12.2008
tarihinde yapılan Afyon Kocatepe Devlet Hastanesi İhalesi ile ilgili belgede yer alan
hususlarla ilgili olarak;
“Söz konusu belgede adı geçen Metin Bey Habaş’ın Bilecik bölge müdürüdür.
Bu ihaleye biz ve Habaş katıldık ve ihale bizde kaldı. İhaleden sonra Metin
Bey, Denizgaz’ın bayisi olup olmadığımızı sordu. Biz, bayi olmadığımızı, 3910
bağımsız bir firma olduğumuzu söyledik. Metin Bey’in Denizgaz’la
görüştüklerini ve azot protoksitin Berk Gaz’a bırakılması, Denizgaz’ın bu
ihaleye katılmayacağını söylediğini, likit oksijenin de Habaş’ta kalması
gerektiğini söylemiş. Bize göre, Denizgaz sıvı oksijeni Linde’den aldığı için
böyle bir paylaşımı Linde’nin istemiş olabileceğini düşünüyoruz.
Bu ihalenin sözleşmesi sırasında Metin Bey’le tekrar karşılaştık. Orda bize,
azot protoksit konusunda hastanenin alımını gerçekte 4 ton değil 1 ton
(hastane, 2008 ihalesinde de 4 ton için ihaleye çıkılmış ancak 1.1 ton almıştı)
olduğu ve birtakım zorluklar bulunduğunu bu nedenle azot protoksit satışı
konusunda çok istekli olmadıklarını ifade etmiştir.” 3920
açıklamaları yapılmıştır.
Belge:AFY-4 Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve Kocaşaban ile
ilgili olarak tutulan tarihsiz notlarda aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“…Afyon SSK hastanesi bizde. Afyon devlet hast. Kocaşaban da…”
Belge:AFY-5 Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve Berk Gaz
yetkilisi Asım SAYIN ile Kocaşaban yetkilisi Mustafa KOCAŞABAN arasında
gerçekleştirilen 18.2.2007 tarihindeki görüşmeye ilişkin notlarda, aşağıdaki ifadeler
yer almaktadır:
“…Hem Habaş hem de Karbogaz ile çalıştığı için başka bir bayii oraya
gelmiyor. Dolayısıyla yalnız. Dışarıdan (biz hariç) sadece Denizgaz geliyor, 3930
onunla da bölge paylaşımı yapıyor. (…). Rekabet etmeyelim. Birlikte çalışalım.
Hastaneleri siz alın, gazı bizden alın gibi konuştuk. Sıcak bakıyor. Bundan
sonraki ihaleler için anlaşılabilir…”
Belge:AFY-6 Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve Berk Gaz
yetkilisi Asım SAYIN ile Kocaşaban yetkilisi Mustafa KOCAŞABAN arasında
gerçekleştirilen 18.5.2007 tarihindeki telefon görüşmesine ilişkin notlarda, aşağıdaki
ifadeler yer almaktadır:
10-72/1503-572
140
“23.05.2007’de yapılacak olan Afyon devlet ihalesi için aradım. “Birlikte
çalışalım. Rekabet etmeyelim. Siz ihaleyi alın. Gazı da bizden alın. Anlaşma
çok basit” dedim. “Nakliyeyi nasıl yaparız. Buraya ambar yok. Sıkıntı olur. 3940
Bunu ne yaparız” dedi.
“Nakliye bize ait olur. Sizi o dertten kurtarırız. Önemli olan birlikte çalışma
prensibi. Siz son kararınızı P.tesi bildirin” dedim. Tamam dedi. Çok ılımlı ve
sakin birisi.”
Belge:AFY-7 Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve Berk Gaz
yetkilisi Asım SAYIN ile Kocaşaban yetkilisi Mustafa KOCAŞABAN arasında
gerçekleştirilen 21.5.2007 tarihindeki telefon görüşmesine ilişkin notlarda, aşağıdaki
ifadeler yer almaktadır:
“… Çekindiklerinden dolayı anlaşmadılar. Tabii her şey nezaket sınırları
içerisinde oldu. Her zaman bekleriz diye karşılıklı iyi niyetler sunuldu…Seneye 3950
inşallah”
Belge:AFY-8 Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve Berk Gaz
yetkilisi Asım SAYIN ile Kocaşaban yetkilisi Mustafa KOCAŞABAN arasında
gerçekleştirilen 4.7.2007 tarihindeki telefon görüşmesine ilişkin notlarda, aşağıdaki
ifadeler yer almaktadır:
“…Önümüzdeki hafta firma sahibi YÜ80 o tarafa gelecek. Size uğrayacak
inşallah. Bilgi vermek için aradım dedim…”
Belge:AFY-9 Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve Berk Gaz
yetkilisi Asım SAYIN ile Kocaşaban’ın çalışanlarından biri arasında gerçekleştirilen
6.9.2007 tarihindeki görüşmeye ilişkin notlarda, aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: 3960
“Sabah erkenden Afyonda idik. Asıl sahibi Mustafa Bey yoktu. İstanbul’a
gitmiş. Bizim görüştüğümüz Mustafa Bey, yıllardır orada çalışan yetkili birisi.
Gaz işine bakmıyordu ama bayağı oturduk. Katalog ve eşantiyon verdik.
Birlikte çalışma temennisinde bulunduk”
Belge:AFY-10 Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve Berk Gaz
yetkilisi Asım SAYIN ile Kocaşaban yetkilisi Mustafa KOCAŞABAN arasında
gerçekleştirilen 12.11.2007 tarihindeki telefon görüşmesine ilişkin notlarda, aşağıdaki
ifadeler yer almaktadır:
“Yeni yılda Afyon pazarını masaya yatırdık. “Sanırım biz yine kendi başımıza
gireceğiz. Lütfen kusura bakmayın” dedi. İhaleye ve ihalelere henüz zaman 3970
var.”
Belge:AFY-11 Soruşturma döneminde 22.1.2010 tarihinde Kocaşaban’da yapılan
yerinde incelemede bulunan ve Kocaşaban tarafından Habaş’a hitaben yazılmış olan
28.4.2007 tarihli yazıda şu ifadeler yer almaktadır:
80 Berk Gaz Sahibi Yusuf Ünlü
10-72/1503-572
141
“Afyon Zübeyde Hanım Doğum Evi Hastanesine bizlere herhangi bir bilgi
vermeden Deniz gaz firmasıyla anlaşarak bizim girmememizi istemiştiniz.”
Savunmalar
Habaş’ın yazılı savunmasında özetle; Afyon Kocatepe Hastanesi’nin 17.12.2008
tarihli ihalesinin şartnamesinde iştirak eden firmaların “medikal üretici belgesi”ni haiz
olmaları koşulunun arandığı, üretici olmayan Deniz Gaz’ın bu ihaleye iştirak 3980
etmesinin bu sebeple mümkün olmadığı, Kocaşaban’da yapılan yerinde incelemede
bulunan Habaş’a yazılmış yazıda yer alan ifadelerin Kocaşaban’ın şahsi yorumundan
ibaret olduğu ve fiili bulguların bu ifadeyi desteklemediği, Kocaşaban’ın bahse konu
ihaleye katılmamasının nedeninin Habaş’ın yönlendirmesi değil, Kocaşaban’ın ihale
şartnamesinde öngörülen koşulları sağlayamaması olduğu, bazı ihalelerine anlaşma
neticesinde değil, ekonomik ve rasyonel gerekçelerle iştirak edilmediği, Habaş, Berk
Gaz, Deniz Gaz ve Kocaşaban teşebbüslerinin birlikte teklif verdikleri ihalelerin
bulunduğu, anılan teşebbüslerin bazı ihalelere ihale şartnamesinde yer alan hususlar
nedeniyle iştirak edemediği, dolayısıyla fiili bulguların ihale paylaşım iddiasını
desteklemediği ifade edilmiştir. 3990
Deniz Gaz’ın yazılı savunmasında özetle; Berk Gaz yetkilisi tarafından tutulan
notların HUMK ile tasrih edilen bir delil olma niteliğinin bulunmadığı, Rapor’da
kullanılan belge ve beyanların anlaşmanın varlığını kanıtlayacak nitelikte olmadığı ve
tek taraflı belge niteliğinde olduğu, Deniz Gaz’ın 2004-2007 yılları arasında
Karbogaz’ın, 2007 yılından sonra ise Linde’nin üretim belgeleriyle ihalelere girdiği, bu
nedenle Habaş ile anlaşmalarının söz konusu olmadığı, Linde’nin kendilerine
ihalelere girmesi için belge vermezse ihalelere giremedikleri, Linde’den bazı ihaleler
için üretim belgesi alınamaması nedeniyle bu ihalelere iştirak edilemediği, bazı
ihalelere Petkim’in üretim belgesi ile katıldığı ancak itiraz edilen bu ihalelerin iptal
edildiği, bu itirazların bazılarının Habaş tarafından yapılmış olmasının da taraflar 4000
arasında bir anlaşma olmadığının bir göstergesi olduğu, Zübeyde Hanım’ın
17.1.2006 tarihli ihalesinde narkozun 4,50 TL/kg ile kendilerinde kaldığı,
Kocaşaban’ın ise söz konusu ihaleye teşekkür mektubu verdiği, söz konusu
hastanenin bir önceki yıl narkozu 7,00 TL/kg üzerinden aldığı, teşebbüsler arasında
iddia edilen anlaşmanın varlığı halinde fiyatın bu şekilde düşmesinin mümkün
olamayacağı, zira Deniz Gaz’ın Kocaşaban’ın teşekkür mektubu vereceğini bilerek
fiyatı yukarıya çekeceğinin bekleneceği, oysa Deniz Gaz’ın 4,50 TL/kg gibi düşük bir
fiyat teklifi vererek rekabet ortamı yarattığı, benzer fiyat seyrinin aynı ihalede oksijen
için de geçerli olduğu ve bir önceki ihalede 0,65TL olarak gerçekleşen oksijen alım
fiyatının Deniz Gaz tarafından 0,49 TL’ye düşürüldüğü, Afyon Kocatepe Devlet 4010
Hastanesi’nin 17.12.2008 tarihli ihalesine, ihale şartnamesinde ihaleye iştirak eden
firmanın tüplü oksijen ve narkoz gazları için 3. şahıslara karşı tüm sorumluluğun
yüklenici firmaya ait olduğunun belirtilmesi ve hastanenin şirketin İzmir tesislerine
uzaklığı nedeniyle girilmediği, 25.12.2008 tarihli Zübeyde Hanım ihalesine, Ege
Üniversitesi’nin 29.12.2008 tarihli ihalesine odaklandıkları için girmedikleri, bu
hastanenin alımlarının Zübeyde Hanım’ın alımlarından fazla olduğu, söz konusu
hastanenin teşebbüsün tesislerine yakınlığının hastanenin cazibesini artırdığı,
Zübeyde Hanım’ın alım miktarının çok düşük olması, şirketin tesislerine uzak olması,
şirkette mevcut tank olmaması, bu hastanenin şartnamesinde yer alan ücretsiz bakım
yapılması koşulu gibi nedenlerle Zübeyde Hanım’ın ihalesine girilmediği ifade 4020
edilmiştir.
10-72/1503-572
142
Kocaşaban’ın yazılı savunmasında özetle; Berk Gaz tarafından tutulmuş olan notların
gerçek olaylara dayanmadıkları, hatta gerçek olmadıkları, dolayısıyla bu notların
incelemelerde esas alınmasının yasal ve mantıki bir dayanağı ve izahı bulunmadığı,
notların Berk Gaz firmasından başkası için herhangi bir bağlayıcılığının olamayacağı,
Rapor’da rekabet hukukuna aykırı olduğu ileri sürülen hususların, şartnamelerdeki
kriterlere uygun olmama sebebi ile bazı firmaların ihalelere katılamamış olmalarından
kaynaklandığı, 22.1.2010 tarihinde Kocaşaban’da yapılan yerinde incelemede
bulunan ve Kocaşaban tarafından Habaş’a hitaben yazılmış olan 28.4.2007 tarihli
yazının Habaş’ın kendisini ödemeler için zorlaması nedeniyle anlık bir kızgınlıkla 4030
yazılmış bir yazı olduğu, bu yazıda yer alan Habaş ile Deniz Gaz’ın anlaştığına ilişkin
ifadelerin yanlış anlaşıldığı, Habaş’ın kendilerine “ihaleye katılmayın” şeklinde bir
talimat vermediği, Rapor’un inceleme kısmı ile bu inceleme kısmına atfen
düzenlenen sonuç kısmı arasında çelişki bulunduğu, Kocaşaban ile Berk Gaz
arasında rekabeti ortadan kaldırmaya dönük bir işbirliği bulunmadığı açıkça
belirtilmekteyken, Rapor’un sonuç kısmında Teşebbüse ceza uygulanması gerektiği
yönünde görüş beyan edilmesinin herhangi bir dayanağının bulunmadığı ifade
edilmiştir.
Yapılan İnceleme ve Tespitlere İlişkin Değerlendirme
Afyonkarahisar’ın merkez hastanelerinin 2004 yılından günümüze kadar 4040
gerçekleştirmiş oldukları narkoz gazı, sıvı oksijen ve tüplü oksijen ihalelerine ilişkin
bilgilere aşağıdaki tabloda yer verilmektedir:
Tablo 45: Afyonkarahisar İli Kamu Hastaneleri Narkoz Gazı İhaleleri
Hastane Adı İhale/DT Tarihleri Alım Miktarı
Berk
Gaz Kocaşaban Deniz Gaz
Habaş
D
iğ
er
81
22.3.2005 (İ) 2000 kg - 5,00 -
7.2.2006 (İ) 2000 kg - 6,00 -
6.2.2007 (İ) 2000 kg 5,75 5,90 -
6.12.2007 (İ) 4000 kg 4,95 - - 5,25
Afyonkarahisar
Kocatepe Devlet
Hastanesi
17.12.2008 (İ) 4000 kg 5,94 - - 7,95
1.5.2007 (DT) 225 kg - 5,50 -
23.5.2007 (İ) 2375 kg 5,40 5,20 -
22.2.2008 (DT) 250 kg - 5,20 -
18.6.2009 (İ) 1500 kg - 3,95 -
Afyonkarahisar Devlet
Hastanesi
7.1.2010 (İ) 7200 kg - 2,75 2,80
25.3.2004 (İ) 600 kg 6,00
10.1.2005 (İ) 750 kg 7,00
17.1.2006 (İ) 650 kg Teşekkür 4,50
Afyonkarahisar
Zübeyde Hanım Doğum
ve Çocuk Bakımevi
Hastanesi
28.12.2006 (İ) 1250 kg 6,50
81 Diğer başlığı altında yer alan teşebbüsler; Bay-San, Hüreller, Otonur, Ali Naci Öztürk, Nur Ticaret,
Güngör Ticaret, Demirdöğer, Altın Makine, Gönen Hırdavat, Anadolugaz, Sema Tıbbi Ürünler,
Kafkasgaz ve Elka’dır. Diğer grubu içinde yer alan ve Dinar Devlet Hastanesinin ihalelerini kazanan
teşebbüs Ali Naci Öztürk’tür. Bu kapsamdaki teşebbüsler ilçe hastanelerinin medikal gaz ihalelerine
tekli vermiş olmakla birlikte kazanmış oldukları herhangi bir ihale bulunmamaktadır.
10-72/1503-572
143
25.12.2008 (İ) 2000 kg 10,50
31.12.2009 (İ) 800 kg 2,95 3,20
* İhaleye toplam bedel üzerinden çıkılması nedeniyle ihale Deniz Gaz’da kalmıştır.
** Belge eksikliği nedeniyle teklif değerlendirme dışı bırakılmıştır. Gönderilen evraklar arasında birim
fiyata ilişkin bilgi yer almamaktadır.
*** Teklif mektubunun geçerlilik süresinin dolması nedeniyle teklif değerlendirme dışı bırakılmıştır.
Tablo 46: Afyonkarahisar İli Sıvı Oksijen İhaleleri
Hastane
Adı
İhale/DT
Tarihleri
Alım
Miktarı
(kg)
Oknal Kocaşaban Habaş Deniz Gaz Linde
D
iğ
er
82
22.3.2005 (İ) 26000 0,6
7.2.2006 (İ) 26000 0,6
24.1.2007 (DT) 5000 0,6
6.2.2007 (İ) 26000 0,6
6.12.2007 (İ) 72000 0,685
Afyonkarahisar
Kocatepe Devlet
Hastanesi*
17.12.2008 (İ) 72000 0,95
7.1.2010 (İ) 120000
0,248** 0,373** 0,26
Afyonkarahisar
Devlet Hast.
22.1.2010 (DT) 10000 0,25 1
29.12.2003 (İ) 110000 0,385 0,249*
24.11.2006 (İ) 120000 0,265*
10.12.2007 (İ) 150000 0,47
18.12.2008 (İ) 150000 0,67
Göğüs
Hastalıkları
Hastanesi
24.11.2009 (İ) 150000 0,33 0,345 0,315
25.3.2004 (İ) 95000 kg 0,4
10.1.2005 (İ) 48000 kg 0,65
17.1.2006 (İ) 35000 kg Tşk 0,49
28.12.2006 (İ) 70000 kg 0,65
25.1.2008 (İ) 80000 kg 0,65
25.12.2008 (İ) 100000 kg 0,95
Afyonkarahisar
Zübeyde Hanım
Doğum ve Çocuk
Bakımevi
Hastanesi
31.12.2009 (İ) 120000 kg 0,259 0,33
* Kocatepe Devlet Hastanesi 1.7.2009 tarihi itibarıyla Afyonkarahisar Devlet Hastanesine
devredilmiştir. 4050
Tablo 47: Afyonkarahisar İli Tüplü Oksijen (40 lt) İhaleleri
Hastane
Adı
İhale/DT
Tarihleri
Alım
Miktarı
(adet)
Berk
Gaz Kocaşaban Habaş
Deniz
Gaz
L
in
d
e
D
iğ
er
83
82 Diğer başlığı altında yer alan teşebbüsler; Bay-San, Hüreller, Otonur, Ali Naci Öztürk, Nur Ticaret,
Güngör Ticaret, Demirdöğer ve Yeni Öztaş yer almaktadır. Sandıklı ve Başmakçı Devlet
Hastanelerinin ihalelerini kazanan ve diğer grubu içinde yer alan teşebbüs Ali Naci Öztürk, Bolvadin
Devlet Hastanesinin ihalesini kazanan ve diğer grubu içinde yer alan teşebbüs ise Baysan’dır.
10-72/1503-572
144
22.3.2005 (İ) 250 8
7.2.2006 (İ) 400 7
6.2.2007 (İ) 400 8
6.12.2007(İ) 800 16
Afyonkarahisar
Kocatepe Devlet
Hastanesi*
17.12.2008 (İ) 800 24
1.5.2007 (DT) 424 7
23.5.2007 (İ) 3550 9,5
22.2.2008 (DT) 401 9,5
18.6.2009 (İ) 2600 7,2
23.11.2009 (DT) 1500 7,2
7.1.2010 (İ) 7300 4,22 3,136** 12
Afyonkarahisar
Devlet Hastanesi
22.1.2010 (DT) 280 7,2
* Nur Ticaret 12,70 TL/adet, Altın Makine 13,50 TL/adet fiyat teklifi etmiştir.
** Otonur 16,50 TL/adet, Hüreller 15,15 TL/adet fiyat teklifi vermiştir.
Afyon Kocatepe Üniversitesi Ahmet Necdet Sezer Araştırma ve Uygulama
Hastanesi’nin düzenlediği medikal gaz (büyük tüplü oksijen, sıvı oksijen, narkoz gazı)
alım ihaleleri ve kazanan firmalar aşağıdaki gibidir:
Tablo 48: Afyon Kocatepe Üniversitesi Ahmet Necdet Sezer Araştırma ve Uygulama Hastanesi
Medikal Gaz İhaleleri
Yıl İhale Sayısı DT Sayısı Kazanan (Kazanılan İhale ve DT Sayısı)
2004 0 18 Kocaşaban (18 DT)
2005 0 32 Kocaşaban (32 DT)
2006 1 16 Kocaşaban (1 İ, 16 DT)
2007 1 9 Kocaşaban (1 İ, 9 DT)
2008 0 28 Kocaşaban ( 1 DT) Habaş (27 DT)
Afyon Kocatepe
Üniversitesi Ahmet
Necdet Sezer
Araştırma ve
Uygulama Hastanesi
2009 1 25 Habaş (1 İ, 25 DT)
Yukarıdaki hastanelere ek olarak Sinanpaşa İlçe Hastanesi’nin ilgili dönem içinde 4060
düzenlediği ve oldukça düşük miktarlarda yapılan 5 medikal gaz (büyük tüplü oksijen,
sıvı oksijen, narkoz gazı) doğrudan temin ihalesini Kocaşaban kazanmıştır.
Yukarıda yer verilen bilgi, belge ve tespitler bakımından Afyonkarahisar ili medikal
gaz pazarına yönelik olarak değerlendirilen hususlar üç başlık altında incelenmiştir.
a) Kocaşaban’ın Berk Gaz’dan narkoz gazı temin etmesi karşılığında Berk Gaz’ın
rekabeti ortadan kaldırmak amacıyla Afyonkarahisar’daki medikal gaz ihalelerine
girmediği
Berk Gaz yetkilisinin;
- 18.2.2007 tarihinde gerçekleştirdiği ziyarete ilişkin olarak Kocaşaban ile ilgili
tuttuğu notlarda yer alan; 4070
83 Diğer başlığı altında yer alan teşebbüsler; Bay-San, Hüreller, Otonur, Ali Naci Öztürk, Nur Ticaret,
Güngör Ticaret, Demirdöğer ve Altın Makina yer almaktadır. Haydarlı Devlet Hastanesinin ihalesini
kazanan ve diğer grubu altında yer alan teşebbüs Ali Naci Öztürk’tür.
10-72/1503-572
145
“… Rekabet etmeyelim. Birlikte çalışalım. Hastaneleri siz alın, gazı bizden alın
gibi konuştuk. Sıcak bakıyor. Bundan sonraki ihaleler için anlaşılabilir…”
- 18.5.2007 tarihinde gerçekleştirdiği ziyarete ilişkin olarak Kocaşaban ile ilgili
tuttuğu notlarda yer alan;
“23.05.2007’de yapılacak olan Afyon devlet ihalesi için aradım. “Birlikte
çalışalım. Rekabet etmeyelim. Siz ihaleyi alın. Gazı da bizden alın. Anlaşma
çok basit” dedim. “Nakliyeyi nasıl yaparız. Buraya ambar yok. Sıkıntı olur.
Bunu ne yaparız” dedi.
“Nakliye bize ait olur. Sizi o dertten kurtarırız. Önemli olan birlikte çalışma
prensibi. Siz son kararınızı P.tesi bildirin” dedim. Tamam dedi.” 4080
- 21.5.2007 tarihinde gerçekleştirdiği telefon görüşmesine ilişkin olarak
Kocaşaban ile ilgili tuttuğu notlarda yer alan;
“Çekindiklerinden dolayı anlaşmadılar. …Seneye inşallah”
- 12.11.2007 tarihinde gerçekleştirdiği telefon görüşmesine ilişkin olarak
Kocaşaban ile ilgili tuttuğu notlarda yer alan;
“Sanırım biz yine kendi başımıza gireceğiz. Lütfen kusura bakmayın” dedi.
İhaleye ve ihalelere henüz zaman var.”
- Kocaşaban yetkilisi Mustafa KOCAŞABAN ile 22.01.2010 tarihinde yapılan
görüşmesine ilişkin olarak yer alan:
“[…] Zaman zaman narkoza ilişkin kendilerinden alım yapmamız yönünden 4090
teklifleri olan firmalar oldu (Berk Gaz, Denizgaz gibi). Ancak alımlarımızı
bölmek nakliye maliyetini arttıracağı için onlardan alım yapmayı tercih
etmedik. “
ifadelerinden Berk Gaz’ın 2007 yılından itibaren Kocaşaban ile Kocaşaban’ın
kendisinden narkoz gazı temin etmesi karşılığında Afyonkarahisar’daki bazı
hastanelerin ihalelerine girmemeye yönelik bir anlaşma zemini aradığı anlaşılmıştır.
Ancak yine aynı belgelerde yer alan ifadelerden Kocaşaban’ın, hastanelerin narkoz
gazı ihalelerinde rekabeti ortadan kaldırmak amaçlı bir anlaşmaya sıcak bakmadığı
görülmüştür. Nitekim Berk Gaz yetkilisinin pişmanlık başvurusu kapsamında yaptığı
“Kocaşaban, Habaşın devre dışı bıraktığı bir bayisidir ve ihalelere girdiği zaman 4100
fiyatlar çok düşük oluyor.” açıklamaları ve hastane ihalelerine ilişkin yukarıda verilen
tablolar da bu durumu doğrulamıştır.
Yukarıdaki belgelere konu olan Afyonkarahisar Kocatepe Devlet Hastanesi’nin 2007
ve 2008 yıllarında ve Afyonkarahisar Devlet Hastanesi’nin 2007 yılında düzenlemiş
olduğu ihalelere Berk Gaz’ın da teklif verdiği ve anılan yıllarda Afyonkarahisar
Kocatepe Devlet Hastanesi’nin teklif verdiği ihalelerini kazandığı görülmüştür. Ayrıca
incelenen dönemde Kocaşaban’ın Berk Gaz’dan narkoz gazı alımının bulunmadığı
tespit edilmiştir. Dolayısıyla anılan teşebbüsler arasında, Kocaşaban’ın Berk Gaz’dan
narkoz gazı temin etmesi karşılığında, Berk Gaz’ın rekabeti ortadan kaldırmak
10-72/1503-572
146
amacıyla Afyonkarahisar’daki medikal gaz ihalelerine girmemesine yönelik bir 4110
anlaşmanın varlığına dair yeterli bulgu elde edilememiştir.
b) Deniz Gaz, Habaş ve Kocaşaban arasında ihale paylaşımı yapıldığı iddiası
Berk Gaz yetkilisinin;
- Kocaşaban ile ilgili olarak tuttuğu, 18.2.2007 tarihindeki ziyaretle ilgili olarak,
Berk Gaz yetkilisi Asım SAYIN ve Kocaşaban yetkilisi Mustafa KOCAŞABAN
arasında gerçekleşen görüşmeye ilişkin notlarda yer alan;
“Hem Habaş hem de Karbogaz ile çalıştığı için başka bir bayii oraya gelmiyor.
Dolayısıyla yalnız. Dışarıdan (biz hariç) sadece Denizgaz geliyor, onunla da
bölge paylaşımı yapıyor.(…) Rekabet etmeyelim. Birlikte çalışalım. Hastaneleri
siz alın, gazı bizden alın gibi konuştuk. Sıcak bakıyor. Bundan sonraki ihaleler 4120
için anlaşılabilir”
- Afyonkarahisar Devlet Hastanesi’nin 17.12.2008 tarihli ihalesini ilişkin tuttuğu
notlarda yer alan;
“İhaleye biz ve Habaş katıldık.… İhaleden sonra Habaş (Metin Bey) ile
konuştuk. Denizgaz ile görüştüklerini, kendilerinin ihaleye girmeyeceklerini
söylemişler. Denizgaz’ın dediğine göre N2O’yu Berk Gaz’a bırakın demişler,
diğerlerini de siz alın demişler …”
- bu belgeyle ilgili olarak pişmanlık tutanağında yer alan;
“Söz konusu belgede adı geçen Metin Bey Habaş’ın Bilecik bölge müdürüdür.
Bu ihaleye biz ve Habaş katıldık ve ihale bizde kaldı. İhaleden sonra Metin 4130
Bey, Denizgaz’ın bayisi olup olmadığımızı sordu. Biz, bayi olmadığımızı,
bağımsız bir firma olduğumuzu söyledik. Metin Bey’in Denizgaz’la
görüştüklerini ve azot protoksitin Berk Gaz’a bırakılması, Denizgaz’ın bu
ihaleye katılmayacağını söylediğini, likit oksijenin de Habaş’ta kalması
gerektiğini söylemiş”.
ifadelerinden ve;
- Kocaşaban yetkilisi Mustafa KOCAŞABAN ile 22.01.2010 tarihinde yapılan
görüşmede teşebbüs yetkilisi tarafından ifade edilen:
“[…] Yalnızca tüplü oksijen dolumu ve satışı yapıyoruz. İhalelerde Habaş
adına likit oksijen için de teklif veriyoruz. İhale kazanılırsa teslimatı Habaş 4140
yapıyor. […] Ayrıca Habaş da geçen seneye kadar ihalelere tüm gazlar için
kendisi giriyordu. Onun girdiği ihalelere biz girmiyorduk”
ifadelerinden Habaş ile Deniz Gaz’ın Afyonkarahisar Kocatepe Devlet Hastanesi’nin
17.12.2008 tarihli ihalesine yönelik olarak anlaştığı; bu anlaşma çerçevesinde
tarafların narkoz gazını Berk Gaz’a bıraktıkları, Deniz Gaz’ın ise ihaleye girmeyerek
sıvı oksijen ve tüplü oksijen gazlarını Habaş’a bıraktığı anlaşılmıştır. Nitekim,
Afyonkarahisar Kocatepe Devlet Hastanesi’nden alınan bilgiler çerçevesinde tablolar
10-72/1503-572
147
incelendiğinde hastanenin 17.12.2008 yıllarında gerçekleştirdiği narkoz gazı
ihalesinde 5,94 TL/kg teklif eden Berk Gaz’ın ihaleyi kazandığı ve Habaş’ın söz
konusu ihaleye 7,95 TL/kg’lik yüksek bir teklif verdiği görülmüştür. Aynı tarihli ihalenin 4150
sıvı oksijen alımında ise yukarıdaki bulguları destekler nitelikte teklif veren tek
teşebbüsün 0,95 TL/kg ile Habaş olduğu ve ihaleyi kazandığı görülmektedir. Söz
konusu ihalede gerçekleşen sıvı oksijen birim fiyatı da dikkat çekicidir. Şöyle ki,
6.12.2007 ihalede Habaş’In verdiği 0,685 TL/kg düzeyindeki fiyat, 17.12.2008 tarihli
ihalede yaklaşık %40 artarak 0,95 TL/kg’ye ulaşmıştır. Anlaşmaya konu olduğu
düşünülen söz konusu ihalede tüplü oksijen fiyatında bir önceki ihalede gerçekleşen
fiyata göre meydana gelen %50’lük artış ise (fiyat 16 TL/tüp’ten 24 TL/tüp’e çıkmıştır)
dikkat çekicidir. Hastaneden alınan bu veriler ile de desteklendiği üzere Habaş ile
Deniz Gaz arasında ihale paylaşımına yönelik bir anlaşmanın olduğu anlaşılmaktadır.
Bunun yanında benzer şekilde; 4160
- Kocaşaban’da yapılan yerinde incelemede bulunan ve Kocaşaban tarafından
Habaş’a hitaben yazılmış olan 28.4.2007 tarihli yazıda belirtilen;
“Afyon Zübeyde Hanım Doğum Evi Hastanesine bizlere herhangi bir bilgi
vermeden Deniz gaz firmasıyla anlaşarak bizim girmememizi istemiştiniz.”
ifadesinden Habaş ve Deniz Gaz’ın Zübeyde Hanım Doğum ve Çocuk Bakımevi’nin
28.12.2006 tarihine ilişkin ihalesine yönelik olarak anlaştığı ve Kocaşaban’ı da bu
anlaşma doğrultusunda yukarıda ayrıntılarına yer verilen bayilik ilişkisi çerçevesinde
yönlendirdiği şüphesi doğmuştur. Nitekim Zübeyde Hanım Doğum ve Çocukevi’nden
alınan bilgiler çerçevesinde tablolar incelendiğinde hastanenin 2004-2009 yılları
arasındaki sıvı oksijen, tüplü oksijen ve narkoz gazı alımlarına yönelik ihalelerinde 4170
Deniz Gaz’ın teklif verdiği ihalelere Habaş’ın girmediği; Habaş’ın teklif verdiği
25.12.2008 tarihli ihaleye ise Deniz Gaz’ın teklif vermediği görülmüştür. 31.12.2009
tarihli ihaledeki rekabetçi tekliflerin ise işbu soruşturmanın etkisiyle ortaya çıktığı
kanaati oluşmuştur. Buna ek olarak aynı dönem içinde Kocaşaban’ın da merkezdeki
hastanelerin açtığı ihalelerden –sağlayıcısı olan dikey ilişki içerisinde olduğu
Habaş’ın teklif vermemiş olmasına rağmen- Deniz Gaz’ın teklif verdiği hiçbir ihaleye
teklif vermediği görülmüştür. Bu durumun tek istisnası işbu soruşturmanın devam
ettiği dönemde yapılmış olan ihalelerdir. Dolayısıyla Afyonkarahisar pazarı özelinde
Deniz Gaz ile Habaş’ın medikal gaz alımlarına yönelik ihale paylaşımı yaptığı
anlaşılmıştır. Kocaşaban’ın söz konusu anlaşmaya bayisi olduğu Habaş tarafından 4180
zorlandığı için iştirak ettiği anlaşıldığından, söz konusu teşebbüs hakkında 4054
sayılı Kanun kapsamında herhangi bir işlem yapılmaması sonucuna ulaşılmıştır.
c) Berk Gaz, Habaş ve Deniz Gaz ile anlaşarak Afyonkocatepe Devlet Hastanesi’nin
17.12.2008 tarihli ihalesinde paylaşım yaptıkları iddiası
Berk Gaz yetkilisinin
- Afyonkocatepe Devlet Hastanesi’nin 17.12.2008 tarihli ihalesine ilişkin tuttuğu
notlarda aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
10-72/1503-572
148
“İhaleye biz ve Habaş katıldık.… İhaleden sonra Habaş (Metin Bey) ile
konuştuk. Denizgaz ile görüştüklerini, kendilerinin ihaleye girmeyeceklerini 4190
söylemişler. Denizgaz’ın dediğine göre N2O’yu Berk Gaz’a bırakın demişler,
diğerlerini de siz alın demişler. Bizi Denizgaz’ın bayisi olarak biliyorlarmış…”
- ve bu belgeyle ilgili olarak pişmanlık tutanağında yer alan;
“Söz konusu belgede adı geçen Metin Bey Habaş’ın Bilecik bölge müdürüdür.
Bu ihaleye biz ve Habaş katıldık ve ihale bizde kaldı. İhaleden sonra Metin
Bey, Denizgaz’ın bayisi olup olmadığımızı sordu. Biz, bayi olmadığımızı,
bağımsız bir firma olduğumuzu söyledik. Metin Bey’in Denizgaz’la
görüştüklerini ve azot protoksitin Berk Gaz’a bırakılması, Denizgaz’ın bu
ihaleye katılmayacağını söylediğini, likit oksijenin de Habaş’ta kalması
gerektiğini söylemiş. Bize göre, Denizgaz sıvı oksijeni Linde’den aldığı için 4200
böyle bir paylaşımı Linde’nin istemiş olabileceğini düşünüyoruz….”
ifadelerinden yukarıda detayları açıklandığı üzere Habaş ve Deniz Gaz arasında
rekabeti sınırlamak amacıyla yapılan anlaşmaya Berk Gaz’ın da taraf olabileceği
şüphesi doğmuştur. Bununla birlikte önaraştırma ve soruşturma döneminde Berk
Gaz’ın bu anlaşmadaki iradesini gösterir ve söz konusu iddiayı destekler nitelikte
yeterli delil bulunamamıştır.
Öte yandan tarafların yazılı savunmalarında ifade ettikleri hususlarla ilgili olarak
aşağıdaki açıklamalar yapılmıştır.
Habaş’ın yazılı savunmasında özetle; Afyon Kocatepe Hastanesi’nin 17.12.2008
tarihli ihalesinin şartnamesinde iştirak eden firmaların “medikal üretici belgesi”ni haiz 4210
olmaları koşulunun arandığı, üretici olmayan Deniz Gaz’ın bu ihaleye iştirak
etmesinin bu sebeple mümkün olmadığı, Kocaşaban’da yapılan yerinde incelemede
bulunan Habaş’a yazılmış yazıda yer alan ifadelerin Kocaşaban’ın şahsi yorumundan
ibaret olduğu ve fiili bulguların bu ifadeyi desteklemediği, Kocaşaban’ın bahse konu
ihaleye katılmamasının nedeninin Habaş’ın yönlendirmesi değil, Kocaşaban’ın ihale
şartnamesinde öngörülen koşulları sağlayamaması olduğu, bazı ihalelerine anlaşma
neticesinde değil, ekonomik ve rasyonel gerekçelerle iştirak edilmediği, Habaş, Berk
Gaz, Deniz Gaz ve Kocaşaban teşebbüslerinin birlikte teklif verdikleri ihalelerin
bulunduğu, anılan teşebbüslerin bazı ihalelere ihale şartnamesinde yer alan hususlar
nedeniyle iştirak edemediği, dolayısıyla fiili bulguların ihale paylaşım iddiasını 4220
desteklemediği ifade edilmiştir.
Bilindiği üzere hem üretici konumundaki teşebbüsler hem de bayisi bulundukları
üreticiden/ithalatçıdan aldıkları üretici/ithalatçı belgesiyle bayiler, kamu hastanelerinin
medikal gaz alım ihalelerine iştirak edebilmektedirler. Nitekim Deniz Gaz da pek çok
ihaleye bayisi bulunduğu Linde’den aldığı üretici belgesi ile iştirak etmiştir.
Dolayısıyla, Deniz Gaz’ın zaten anılan ihaleye iştirak etmesinin mümkün olmadığı
yönündeki itirazın geçerli olmadığı düşünülmektedir. Ayrıca anılan hastane tarafından
6.2.2007 ve 6.12.2007 tarihlerinde gerçekleştirilen likit oksijen ihalelerine ilişkin
şartnameler incelendiğinde, bu şartnamelerin de 17.12.2008 tarihli ihalenin
şartnamesinde yer alan ve savunmaya konu edilen “Oksijen gazı ihtiyacını 4230
karşılayacak yüklenici firmanın Sağlık Bakanlığının medikal amaçlı oksijen üretme
ve/veya ithal izin belgesinin olması gerekmektedir.” hükmünü taşıdığı görülmektedir.
10-72/1503-572
149
Şartnamede bu hükmün bulunmasına rağmen 6.2.2007 ve 6.12.2007 tarihli ihalelerin
likit oksijen kalemlerinin üretici olmayan Kocaşaban tarafından alınmış olması
Habaş’ın bu savunmasını tereddüde yer bırakmayacak şekilde çürütmektedir.
Teşebbüslerin birbirlerinin kazanmış oldukları ihalelerde söz konusu olan eksiklikler
ya da yanlışlıklar nedeniyle diğer teşebbüsü şikayet etmiş oldukları yönündeki
savunma, anlaşma iddiasının belli hastanelerin ihaleleriyle ve belli zaman dilimleriyle
sınırlı olması karşısında bir anlam taşımamaktadır. Kaldı ki, söz konusu itirazlar
anlaşma olduğu iddia edilen ihalelere ilişkin olsa dahi yukarıda ayrıntılı olarak 4240
açıklandığı üzere bir anlaşmanın uygulanmış olması da bir ihlal tespiti için gerekli
koşullardan biri olarak aranmamaktadır. Dolayısıyla, yerinde incelemelerde ve
pişmanlık başvurusuyla elde edilen bilgi ve belgeler ile hastane ihalelerine ilişkin
evrakların tamamının bir bütün olarak değerlendirildiğinde söz konusu itiraz haklı
görülmemektedir.
Kocaşaban’da yapılan yerinde incelemede bulunan ve Habaş’a yazılmış olan
28.4.2007 tarihli yazıda yer alan ifade şu şekildedir: “Afyon Zübeyde Hanım Doğum
Evi Hastanesine bizlere herhangi bir bilgi vermeden Deniz gaz firmasıyla anlaşarak
bizim girmememizi istemiştiniz.”. Söz konusu ifade, şahsi bir yorum olamayacak 4250
kadar açık ve objektif olup, başta Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde
edilen diğer delillerle örtüşmekte ve ihale tabloları da bu açık ifadeyi doğrulamaktadır.
Yukarıda yer verilen tespitler, sadece Afyonkarahisar ilindeki hastane ihalelerinin
sonuçlarına göre değil, yapılan yerinde incelemelerde ve pişmanlık başvurusuyla
elde edilen bilgi ve belgeler ile hastane ihalelerine ilişkin evrakların tamamının bir
bütün olarak değerlendirilmesi sonucunda yapılmıştır. Dolayısıyla söz konusu
unsurların değerlendirilmeden ihlal tespitinin yapıldığı yönündeki savunma gerçeği
yansıtmadığı gibi, diğer delilleri tamamen göz ardı eder niteliktedir.
Bilindiği üzere hem üretici konumundaki teşebbüsler hem de bayisi bulundukları
üreticiden/ithalatçıdan aldıkları üretici/ithalatçı belgesiyle bayiler, kamu hastanelerinin 4260
medikal gaz alım ihalelerine iştirak edebilmektedirler. Bu nedenle, sağlayıcı
konumundaki bir teşebbüsle, bir başka sağlayıcının bayisi konumundaki bir
teşebbüsün bir ihalede karşı karşıya gelmelerinin önünde bir engel bulunmamaktadır.
Bir başka deyişle, bir ihalede rakip konumunda bulunabilecek olan bu teşebbüslerin
rekabeti kısıtlayıcı bir anlaşma içine girmelerinin önünde teorik bir engel
bulunmamaktadır. İşbu soruşturma özelinde de Deniz Gaz ile Habaş’ın, savunmada
da yer yer belirtildiği üzere aynı ihalelere iştirak ettikleri görülmektedir.
Habaş tarafından Deniz Gaz’ın Petkim’in üretim belgesiyle katıldığı ihalelerin iptali
yönünde itirazda bulunmuş olması, Rapor’da yer alan anlaşma iddiasının belli 4270
hastanelerin ihaleleriyle ve belli zaman dilimleriyle sınırlı olması karşısında bir anlam
taşımamaktadır. Kaldı ki, söz konusu itirazlar anlaşma olduğu iddia edilen ihalelere
ilişkin olsa dahi yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere bir anlaşmanın uygulanmış
olması da bir ihlal tespiti için gerekli koşullardan biri olarak aranmamaktadır.
Dolayısıyla, yerinde incelemelerde ve pişmanlık başvurusuyla elde edilen bilgi ve
belgeler ile hastane ihalelerine ilişkin evrakların tamamı bir bütün olarak
değerlendirildiğinde söz konusu itiraz haklı görülmemektedir.
10-72/1503-572
150
Habaş, Deniz Gaz ve Kocaşaban bakımından değerlendirilen anlaşma, Zübeyde
Hanım Doğum ve Çocuk Bakımevi Hastanesi’nin 2006 yılı sonunda gerçekleştirilen 4280
ihalesi ile başlatılmaktadır. Bu bakımdan teşebbüsün savunmasında ileri sürdüğü bu
itiraz bakımından ele aldığı aynı hastanenin 17.1.2006 tarihli ihalesinin varlığı iddia
edilen anlaşmaya bir açıklama getirmekten uzaktır.
İhale tabloları incelendiğinde, Zübeyde Hanım Doğum ve Çocuk Bakımevi
Hastanesi’nin 2004 yılından 2008 yılının başına kadar açmış olduğu medikal gaz
alım ihalelerinde narkoz gazı ve sıvı oksijen kalemlerinin Deniz Gaz’da kaldığı
görülmüştür. Bu nedenle Deniz Gaz’ın anılan hastanenin, hem sıvı oksijende hem
narkoz gazında alım miktarını önceki yıllara kıyasla artırdığı 25.12.2008 tarihli
ihalesine katılmamanın gerekçesi olarak ortaya koyduğu hususlar inandırıcılıktan 4290
uzaktır. Kaldı ki, ticari hayatın belirsizliği karşısında bir teşebbüsün faaliyetini
bütünüyle kendisinde kalacağının hiçbir garantisi olmayan tek bir ihaleye göre
düzenleyerek büyük bir risk alması da gerçekçi görünmemektedir.
Yukarıda yer verilen tespitler, sadece anılan hastane ihalelerinin sonuçlarına göre
değil, yapılan yerinde incelemelerde ve pişmanlık başvurusuyla elde edilen bilgi ve
belgeler ile hastane ihalelerine ilişkin evrakların tamamının bir bütün olarak
değerlendirilmesi sonucunda yapılmıştır. Dolayısıyla Afyonkarahisar ilindeki diğer
bazı hastanelere medikal gaz sağlayan bir teşebbüsün bu yöndeki itirazının
inandırıcılıktan uzak ve diğer delilleri tamamen göz ardı eder niteliktedir.
Gerekçe ve Hukuki Dayanak 4300
Yukarıdaki yer verilen tüm bilgi, belge, tespit ve değerlendirmeler çerçevesinde,
- Habaş ve Deniz Gaz’ın, 2006 yılının sonundan 2008 yılının başlarına kadar
olan dönemde, medikal gaz pazarında 4054 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi
kapsamında yatay anlaşma yapmak suretiyle 4054 sayılı Kanun’u ihlal
ettikleri,
- Rekabeti engelleyici, bozucu ya da kısıtlayıcı bir anlaşma ya da eylem içinde
bulunduklarını kanıtlayacak nitelikte bir bulgu elde edilemediğinden
Kocaşaban hakkında 4054 sayılı Kanun kapsamında herhangi bir işlem
yapılmasına gerek olmadığı,
- Berk Gaz’ın söz konusu anlaşmaya katıldığını kanıtlayacak nitelikte bir bulgu 4310
elde edilemediği, söz konusu teşebbüs hakkında 4054 sayılı Kanun
kapsamında herhangi bir işlem yapılmasına gerek olmadığı,
Sonucuna ulaşılmıştır.
J.6.7.2. Balıkesir ve Çanakkale Pazarı
Söz konusu pazar ile ilgili olarak haklarında soruşturma açılan teşebbüsler, Berk
Gaz, Beyhan Andaç Ticarethanesi (Beyhan ANDAÇ) (Beyhan Andaç), Ergaz Sınai
ve Tıbbi Gazlar San. Tic. Ltd. Şti. (Ergaz), Somgaz Soma Sınai Gazları, Hırdavat,
Nalburiye, İnşaat, Sarrafiye, Zirai İlaç, Alet, Tohum, Gübre, Kömür, Petrol Ürünleri
Nakliye San. ve Tic. Ltd. Şti. (Somgaz) ve Zeren Demir İnşaat Sanayi Gazları Kömür
ve Nakliyat Tic. Ltd. Şti. (Zeren Ticaret), Çanakkale Basınçlı Kaplar San. Tic. Ltd. Şti. 4320
(Çanakkale Basınçlı Kaplar) ve Altanlar Sanayii ve Tıbbi Gazlar Ltd. Şti. (Altanlar)’dir.
10-72/1503-572
151
Yapılan İnceleme ve Tespitler
Önaraştırma ve soruşturma döneminde, yukarıda isimlerine yer verilen Beyhan
Andaç, Ergaz, Somgaz, Zeren Ticaret, Çanakkale Basınçlı Kaplar ve Altanlar’da
teşebbüslerinde yerinde inceleme yapılmış ve yetkilileri ile görüşülmüştür.
Ayrıca Balıkesir Devlet Hastanesi ve Balıkesir Atatürk Devlet (eski SSK) Hastanesi
yetkilileri ile görüşülerek bu hastanelerin ihale dosyaları incelenmiş ve gerekli görülen
belgelerden suret alınmıştır.
Önaraştırma ve soruşturma döneminde yapılan incelemelerde elde edilen bilgi ve
belgelere ise tarih sırasına göre aşağıda yer verilmiştir: 4330
Belge:BÇP-1 Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve Balıkesir’de
faaliyet gösteren Beyhan Andaç ile ilgili olarak tutulan ve üzerinde tarih olmayan
notlarda aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“…2 yıldır Balıkesir Devlet Hastanesi ihalesine rakip olarak giriyoruz. Bunun
tek sebebi; yaptığımız sözlü anlaşmayı, ihale 1-2 gün kala bozmalarıdır.
Habaş’tan çekindikleri için bizden gaz alamayacaklarını ifade ettiler. Bunun
karşılığında onlara 2-3 alternatif teklif sunduk, kabul etmediler.
Onlar şu şekilde anlaşma yapmayı istediler: Bu yıl biz verelim seneye siz
verin. Yani önce onlar başlayacakmış, bir sonraki yıl kendileri girmez ama
başka bir firmayı ihaleye girdirebilirler. 4340
Güvenmiyorum.”
Belge:BÇP-2 Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve Çanakkale’de
faaliyet gösteren Çanakkale Basınçlı Kaplar ile ilgili olarak tutulan, 20.12.2002
tarihine ait ziyarete ilişkin görüşme notlarında, aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Çanakkale Devlet’in ihalesinden sonra ziyaret edildi. … İhale iptal oldu. İhale
15 gün sonrasına ertelendi. O ihalenin ayrıntılarını görüşmek için yerlerine
gittim. Görüşme sonunda bizimle çalışmak istediğini, Habaş’tan hiç memnun
olmadığını söyledi. 15 gün sonraki ihaleye gelmeyin, siz evraklarınızı yollayın,
emaneten katılmış olun, diğer firmayı da saf dışı bırakırım, ihaleye sadece ben
katılmış olurum, dedi. Buna karşın ilk yıl gazın %70’ini, 2. yılki ihalede ise 4350
gazın tamamını sizden …84 ”
Belge:BÇP-3 Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve Çanakkale’de
faaliyet gösteren Çanakkale Basınçlı Kaplar ile ilgili olarak tutulan, Şubat 2003
tarihindeki ziyaretle ilgili olarak, Asım SAYIN, M. KAHRAMAN, Y. ÜNLÜ ile Hikmet
ALTUNBİLEK arasında gerçekleşen görüşmeye ilişkin notlarda, aşağıdaki ifadeler
yer almaktadır:
84 Belgede ifade, bu şekilde yarım kalmıştır. İfadenin “sizden alacağım.” şeklinde bittiği
düşünülmektedir.
10-72/1503-572
152
“… Aynı konular konuşuldu. … NOT: İlerleyen zamanlarda 3-4 kez telefon
edildi, ama kendisine bir türlü ulaşılamadı. Şu ana kadar bizden hiç gaz
almadığı için gereken ihale esnasında yapılacak.”
Belge:BÇP-4 Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve Çanakkale’de 4360
faaliyet gösteren Çanakkale Basınçlı Kaplar ile ilgili olarak tutulan, 17.10.2003
tarihine ait, Muharrem KAHRAMAN ile Turan Bey arasında gerçekleşen telefon
görüşmesine ilişkin notlarda, aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Çanakkale Devlet Hastanesinin ihalesi için Turan Beyle görüşüldü. Bizden
gaz alacağını söyledi, biz de hastanenin ihalesine girmedik. …”
Belge:BÇP-5 Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve Çanakkale’de
faaliyet gösteren Çanakkale Basınçlı Kaplar ile ilgili olarak tutulan, 11.3.2005
tarihindeki ziyaretle ilgili olarak, Asım SAYIN ile Hikmet ALTUNBİLEK arasında
gerçekleşen görüşmeye ilişkin notlarda, aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Ergaz Tanju ile problemi var. Onu sileceğim diyor. Tanju Çanakkale’ye göz 4370
dikmiş. Siz onun bölgesine gitmiyorsunuz, o sizin bölgenize niye geliyor
dedim. Sözde onun bölgesindeki bir hastaneye teklif vermişim, bunun üzerine
o da buraya geliyor dedi. Ama teklif vermedim, o bahane arıyordu dedi. (…,)
onu bitireceğim ve o zaman tüketimim daha da artacak diyor. …”
Belge:BÇP-6 Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve Çanakkale’de
faaliyet gösteren Çanakkale Basınçlı Kaplar ile ilgili olarak tutulan, 27.6.2005 tarihine
ait, Asım SAYIN ile Hikmet ALTUNBİLEK arasında gerçekleşen telefon görüşmesine
ilişkin notlarda, aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“… 2006 yılındaki ihalelerdeki politikamı, kendilerinin performansının
belirleyeceğini söyledim. Rekabet etmeyelim lütfen dedim. Hiç kuşkunuz 4380
olmasın bu yıl gerekli gazı alacağım dedi.”
Belge:BÇP-7 Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve Balıkesir’de
faaliyet gösteren Beyhan Andaç ile ilgili olarak tutulan, 18.11.2005 tarihindeki
ziyaretle ilgili olarak, Asım SAYIN ile Beyhan Andaç ve Ramazan Bey arasında
gerçekleşen görüşmeye ilişkin notlarda, aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“…Ziyaret sebebim, Balıkesir Devlet Hastanesi 2006 yılı alımı ile ilgili idi. Yeni
yılda anlaşalım ve rekabet etmeyelim teklifime; ben de aynı şeyleri
düşünüyorum, sadece bu anlaşma şeklinin belirlenmesi konusunu görüşelim
dedi. Nasıl bir anlaşma yapalım dedi.
İki alternatif var: 1. si; ihaleye ben sizden daha yüksek bir teklif vereyim. İhale 4390
sizde kalsın gazı da benden alın deyince, ‘bunu yapamayız çünkü başka
yerden aldığımız anlaşılırsa biteriz’ dedi.
O zaman ikinci alternatif daha mantıklı dedim. Nedir bu dedi.
Ben de ihaleye katılalım. Siz benden yüksek fiyat verin ihale bende kalsın.
İhaleyi kaybettiğiniz zaman kimse size bişey diyemez. Hastaneye gazı ben
10-72/1503-572
153
vereyim. Sizinle aramızda bir fiyat belirleyelim, o fiyat ile hastane fiyatı
arasındaki tutarı size iade edeyim. Bunun karşılığında bana hizmet faturası
kesersiniz dedim. Burada sizin riske gireceğiniz hiçbir nokta yok. Sadece bizim
para iademiz size soru işareti bırakabilir. Bu konuda zaten içiniz rahat olsun
dedim. Taş atıp kolunuz yorulmayacak ve riskiniz minimum olacak dedim. Çok 4400
mantıklı dedi. Önümüzde zamanımız var. Bunu tekrar düşünelim ve
netleştirelim dedi. İyi niyetle ayrıldık.”
Belge:BÇP-8 Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve Edremit’te
faaliyet gösteren Ergaz ile ilgili olarak tutulan, 09.12.2005 tarihindeki ziyaretle ve
sonrasında yapılan görüşmelerle ilgili olarak, Asım SAYIN ve Tanju ERDENİZ
arasında gerçekleşen telefon görüşmesine ilişkin notlarda, aşağıdaki ifadeler yer
almaktadır:
“…Sizinle çalışabilirim; ama iyiniyetinizi görmem gerek, dedi. Ben de ona
dedim ki; 12 Aralık Pazartesi Edremit SSK ve 13 Aralık Burhaniye Devlet
ihalelerine gelmeyeceğim. Al sana iyi niyet dedim. Karşılığı inşallah gelir; 4410
sizlere çalışmak ister dedim. Yumuşuyor. Tahmin ediyorum bu iki hastaneye
gelmediğimi sana arayıp hayırlı olsun diyeceğim. Birbirimiz ile hep açık
konuşmaya karar verdik.
24.03.2006 aradım, yoktu. Selam bıraktım.
02.10.2006 (Asım-Tanju-Telefon) Edremit Kazdağı yaklaşık maliyet istiyor, ne
yazalım? Yeni dönemde yaklaşıyor. Ne yapalım? Diye genel bir arama yaptım.
…. Eğer Habaş problem çıkarmaz ise çalışırız tabi dedi; ama problem olursa
keserim çalışmayı, dedi. Problem olup olmadığını bilemem ben. Problem
yokken benden gaz almazsan gibi söyledim, ben yapmam onu dedi. Kendisi
Edremit Kazdağı’na 8,00YTL yaklaşık maliyet yolladı. Ben 10,00 yollayacağımı 4420
ifade ettim. İhalelerden önce miktar ve fiyat için ara.”
Belge:BÇP-9 Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve Balıkesir’de
faaliyet gösteren Beyhan Andaç ile ilgili olarak tutulan, 11.02.2006 tarihine ait, Asım
SAYIN ile Beyhan Andaç yetkilisi Ramazan SAYAR arasında gerçekleşen telefon
görüşmesine ilişkin notlarda aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Son 2 gün içinde yan çizdiler. Anlamak mümkün değil. Yapacak bir şey yok.
Rakip olarak giriyoruz. Fiyatları düşürdü”
Belge:BÇP-10 Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve Manisa’da
faaliyet gösteren Somgaz ile ilgili olarak tutulan, Asım SAYIN ile Somgaz şirket sahibi
Ahmet KÖRÜK arasında gerçekleşen görüşmeye ilişkin notlarda aşağıdaki ifadeler 4430
yer almaktadır:
“Suat Bey’in yönlendirmesi sonucu aradım, tanıştık. Yaklaşık yarım saat
süren, ilk başlarda gergin başlayan ama sonraları oldukça (karşılıklı) olumlu
devam eden bir görüşmeydi. Samimiyetimizden ve amacımızdan bahsettik.
Hastanelerin fiyatlarını düşürüp anlamsız rekabet taraftarı olmadığımızı
söyledim. Bunun içinde yarınki Balıkesir ihalesine gitmeyeceğimi ama benden
10-72/1503-572
154
gaz almalarını söyledim. Bana fiyat verin dedi. Bu fiyat tüm alımlarım için
olacak dedi…”
Belge:BÇP-11 Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve Manisa’da
faaliyet gösteren Somgaz ile ilgili olarak tutulan, 31.03.2006 tarihindeki ziyaretle ilgili 4440
olarak, Asım SAYIN ve Somgaz sahibi Ahmet KÖRÜK arasında gerçekleşen
görüşmeye ilişkin notlarda, aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“…Verdiği hastanelerin listesini verdi. Genel olarak fiyatlarım düşük o yüzden
sizden nasıl alayım dedi bende, geneli sonra hallederiz önce şu Balıkesir
SSK’yı halledelim dedim. Girme şansımız olduğu halde gelmedik ki bizden gaz
alın diye. Bu sene oranın gazını alın daha sonra geneli ayarlarız dedim.
Ayrıca, Balıkesir doğum ve Akhisar devletin ihalelerine de, size ve Zeren’e
telefon açıp gelmiyorum dedim. Bütün bunları niye yaptık? Çalışmak
istediğimiz ve iyi niyetimizi ortaya koymak için. Şimdi siz diyorsunuz ki, sizinle
seneye çalışalım. Ben bir bölgeyle ilgili karar alırken hesap vermiyorum. Ama 4450
alınan kararın sonucu ters giderse ya da amacına ulaşmazsa bana hesap
soruyorlar dedim. Balıkesir SSK’nın (en azından bunun) gazını rica ediyorum
dedim. Tamam ama 8 YTL fiyata nasıl alayım dedi. Ben size 8 YTL fiyat
vermedim ve bu fiyatı unutun dedim. Tamam seni zor durumda bıraktırmayız
dedi. Fiyatı tam netleştirmeden Ankara’ya döndüm. (Nakliye bize ait bu yıl için
5,50 – 5,70 arası bir fiyat düşünüyorum). Fiyatı sonra netleştiririz dedim.
Tanıtım dosyası bıraktım. Samimi ayrıldık…”
Belge:BÇP-12 Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve Manisa’da
faaliyet gösteren Somgaz ile ilgili olarak tutulan, 11.05.2006 tarihine ait, Asım SAYIN
ile Somgaz sahibi Ahmet KÖRÜK arasında gerçekleşen telefon görüşmesine ilişkin 4460
notlarda aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Hatırlatma araması yaptım. Bu sene alır mı bilmiyorum ama peşini
bırakmadan periyodik olarak ara. (Bu seneyi atlatalım, seneye çalışalım diyor)”
Belge:BÇP-13 Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve Manisa’da
faaliyet gösteren Somgaz ile ilgili olarak tutulan, 27.09.2006 tarihine ait, Asım SAYIN
ile Somgaz sahibi Ahmet KÖRÜK arasında gerçekleşen telefon görüşmesine ilişkin
notlarda aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Aradım. Yeni sezon yaklaşıyor. Geçen sene iyi niyet gösterdik ve bekledik ve
ihalelere katılmadık. Bu sene çalışalım inşallah dedim. Fiyatınıza bakalım.
Uygun ise neden çalışmayalım. Kimsenin kara kaşı karagözü için Karbogaz’a 4470
bağlı değiliz dedi. Balıkesir piyasasında Karbogaz yeni bir bayilik vermiş.
Ortalık karışır dedi. Önemli değil dedim. Bugün yarın Somgaza fiyat
yollayacağım. (6,50 nakliye bize ait düşünüyorum.)”
Belge:BÇP-14 Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve Balıkesir’de
faaliyet gösteren Beyhan Andaç ile ilgili olarak tutulan, 06.10.2006 tarihine ait, Asım
SAYIN ile Beyhan Andaç yetkilisi Ramazan Bey arasında gerçekleşen telefon
görüşmesine ilişkin notlarda aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Arama sebebimiz; 31 Ekimdeki ihale.
10-72/1503-572
155
Geçen seneki ihalede yaşadığımız sıkıntıyı yeniden yaşamayalım dedim.
Onun dediğine göre biz anlaşmayı bozmuşuz. (Tamam gaz ihalesini siz alın 4480
ama parasını bize peşin ödeyin demişler, biz kabul etmemişiz. Yok böyle
bişey…) Bizim bozmadığımızı tekrar hatırlattım. Bu sene çalışalım diyoruz.
Salı gün tekrar arayacağım. Benim düşündüğüm 2 alternatif var:
1) İhaleyi biz alacağız. Tahminen 8,50 YTL’ye. Orası teslim 6,50 YTL gibi
düşünüp aradaki 2,00 YTL x alım miktarı = çıkan tutarı onlara 2 dönemde
ödeyeceğiz. Ör; hastane 2000 kg harcarsa, 2 YTL x 2000 kg. = 4000 YTL
bunun 2000 YTL’sini 6. aya kadar, kalan 200 YTL’yide 2007 2. yarı
ödeyeceğiz.
2) İhaleyi onlar alacak, gazı bizden alacaklar. Bu düşük bir ihtimal. Salı
görüşeceğiz.” 4490
Belge:BÇP-15 Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve Manisa’da
faaliyet gösteren Somgaz ile ilgili olarak tutulan, 05.10.2006 tarihili notlarda aşağıdaki
ifadeler yer almaktadır:
“Bugün Gönen Devlet Hastanesi ihalesi vardı. Toptandı ama Somgaz’a daha
önceden gelmiyoruz ihale sizin denmişti. 13 Ekim 2006’da fiyat yollandı kargo
ile.”
Belge:BÇP-16 Berk Gazda yapılan yerinde incelemede elde edilen ve 2006 yılının
sonuna ait olduğu anlaşılan “ERGAZ”85 başlıklı belgede aşağıdakiler ifadeler yer
almaktadır:
“.... 4500
Yıllardır ihalelerde karşılaşıyoruz. 2006 yılının belli bir anından beri iyi niyet
göstergesi olarak pazarından uzak duruyoruz. Tanıştık. Pazarı ona
bıraktığımızı söylüyoruz. Başlangıçtaki yüksek gerilim zamanla yerini
anlaşmacı bir tutuma bıraktı.
Birçok hastanesine girmedik. Ör;
12.12.05 Edremit SSK
13.12.05 Burhaniye Devlet
07.12.06 Ç.kale Devlet 5000kg
07.12.06 Edremit Devlet ihaleleri
Yukarıdaki hastaneler girebileceğim hastanelerdi; ama girmedim ve onun 4510
söylediği yaklaşık maliyetleri verdim.
85 Ergaz, Habaş’ın Balıkesir bayisidir.
10-72/1503-572
156
4 Aralık 2006 Pazartesi aradığımda şunu belirledik:
Çanakkale SSK’nın aldığı miktarın tamamını benden alacak. ~ Yıllık 1800kg
Burhaniye Devlet+Edremit SSK+Edremit Devlet ≈ 2000 kg
yani 2000 yılında benden 3500-4000 kg gaz alacak.”
Belge:BÇP-17 Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve Manisa’da
faaliyet gösteren SOMGAZ ile ilgili olarak tutulan, 27.11.2006 tarihine ait, Asım
SAYIN ile SOMGAZ yetkilisi Ahmet KÖRÜK arasında gerçekleşen telefon
görüşmesine ilişkin notlarda aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“(Balıkesir SSK, yaklaşık maliyet alıyor. Yakında ihaleye çıkacak. Suat Zeren’i 4520
aradım. Ve 10,00 YTL civarında yaklaşık maliyet yazmamı istedi. Tamam
dedim. Hem bunu söylemek, hem de artık çalışmaya başlayalım demek için
Ahmet Beyi aradım.) ‘Habaş Bergama’ya 4,00 YTL fiyat verdi. Yarın bir gün
B.kesir ihalesine gelip düşük fiyat yazarsa ne olur gibi’ bahane üretiyor. Ben
de ona, Habaş’ın gelmeyeceğini, sadece Berkgaz ve Zeren olacak. Geçen yıl
iyi niyetimizi gösterdik., Alaşehir, Balıkesir-SSK, B. Doğum ihalelerine
gelmedik. Bu yıl artık çalışalım. Fiyatımız nakliye bize ait 6,50 + KDV dedim.
Hastaneye’de yaklaşık 10,00 YTL yaklaşık maliyet yollayacağım dedim. Bu
fiyatı kargo ile yollamıştım ama, dosyada sadece katalog ve CD çıktı diyor
!!!??” 4530
Belge:BÇP-18 Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve Edremit’te
faaliyet gösteren Ergaz ile ilgili olarak tutulan, 30.11.2006 tarihinde, Asım SAYIN ve
Tanju ERDENİZ arasında gerçekleşen telefon görüşmesine ilişkin notlarda, aşağıdaki
ifadeler yer almaktadır:
“Burhaniye’nin ihalesi var; ne yapacağız diye aradım. Çanakkale’nin de ihalesi
var dedi.
Onun teklifi şöyle: Çanakkale SSk ve Devlet birleşiyor. Tek ihale yapacaklar.
Çanakkale’de anlaşamazsak direkt ben gireceğim, anlaşırsak (Berkgaz ile
benim bayim girek). Sizden Çanakkale SSK’nın aldığı miktarı alayım, diyor.
Daha doğrusu Çanakkale’deki Altanlar firması alacak. Ayrıca, Burhaniye, 4540
Edremit pazarından da gaz alırım sizden diyor.
(Önce dedi ki; Burhaniye veya Edremit’ten gaz alamam; çünkü Habaş
defterlerimi inceliyor, dedi. Ben de; o miktarı da Altanlar üzerinden alırsın
dedim, ha olur dedi.)
Benim gaz satış fiyatım:6,4YTL+KDV(Ankara Teslim). İki taraf böyle konuştuk.
Ben seni arayıp son kararımızı bildireceğim dedim.
Anlaşamazsan düşük fiyat vereceğim. Bunu sen de biliyorsun dedi. O da
anlaşmak istiyor.”
10-72/1503-572
157
Belge:BÇP-19 Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve Edremit’te
faaliyet gösteren Ergaz ile ilgili olarak tutulan, 04.12.2006 tarihinde, Asım SAYIN ve 4550
Tanju Bey arasında gerçekleşen telefon görüşmesine ilişkin notlarda, aşağıdaki
ifadeler yer almaktadır:
“Son anlaşma şeklini belirledik.
Çanakkale SSK’nın aldığı miktarı benden alacak. Onun dışında
Burhaniye+Ç.kale Devlet+Edremit SSK yaklaşık 6000kg bir pazar kalıyor.
Bunun da en az 1/3’ünü al benden dedim. Ayarlarız dedi…
…Burhaniye ve Ç.kale ihalelerine hayırlı olsun dedik.”
Belge:BÇP-20 Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve 2007 yılı
başına ait olduğu düşünülen Somgaz86 başlıklı belgede aşağıdakiler ifadeler yer
almaktadır: 4560
“Soma Karbogaz bayisi. Oğul Ahmet, baba Hüseyin. Asıl ilgilenen Ahmet Bey.
….
Mart 2006’dan beri ziyaret ve telefonlarla görüşüyoruz.
İyi niyet göstergesi olarak 02.03.06’daki 3250 kg’lik Balıkesir SSK’nın, B.kesir
doğumunda 06 yılı alımına, Akhisar Devlet’in 06 alımına, Gönen’in Ekim 06 yılı
alımına girmedik.
2007 yılı için nakliye bana ait 6,5 fiyat verdim.
9 Şubat’ta B.kesir SSK ihalesi var.
B.kesir’in tamamını benden alsın.
…. 4570
SONUÇ: kardeşim 2006’yı boş geçtik. 2007’de benden Balıkesi’in tamamını
alın. (2000-2500 kg) ….”
Belge:BÇP-21 Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve Manisa’da
faaliyet gösteren Somgaz ile ilgili olarak tutulan, 22.01.2007 tarihine ait, Asım SAYIN
ile Somgaz sahibi Ahmet KÖRÜK arasında gerçekleşen telefon görüşmesine ilişkin
notlarda aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“ 9 Şubattaki B.Kesir SSK ihalesi ve genel alım için aradım. ‘Siz bana 6,50
fiyat veriyorsunuz. Habaş fiyat indiriyor. Bu fiyatlara sizden nasıl alayım.’ Dedi.
Ben de; ‘Ahmet Bey eğer Habaş fiyat düşürürse size o fiyattan vermem
mantıksız olur tabii. Eğer böyle bir durum olursa, yeniden fiyat konuşuruz. 4580
Ama Balıkesir için şu an bi sıkıntı yok. Sadece Zeren ve Berkgaz var’ deyince
86 Somgaz, Linde Gaz’ın devralmış olduğu o dönemdeki Karbogaz’ın Manisa bayisidir.
10-72/1503-572
158
‘iyi o zaman siz Suat Zerengil ile görüşün. Sanırım narkozu direkt sizden
alacak dedi.’ Tamam dedim. Olası gelişmeleri bildiririm sözü verdim.
Bir süre sonra tekrar aradım. Suat Bey ile görüştüğümü, 3. bir firma oraya
girmez ise anlaştığımızı ifade ettim. ‘Tamam iyi o zaman’ dedi.”
Belge:BÇP-22 Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve Edremit’te
faaliyet gösteren Ergaz ile ilgili olarak tutulan, 08.02.2007 tarihinde, Asım SAYIN ve
Tanju Bey arasında gerçekleşen telefon görüşmesine ilişkin notlarda, aşağıdaki
ifadeler yer almaktadır:
“…Burhaniye’nin 2006 Aralık’ta yapılan ihalesine Somgaz geldi ve teklif verdi, 4590
diyor. (Hemen Somgaz Ahmet Bey’i aradım ve doğruluğunu sordum. Doğru,
dedi. Ama çok ısrarla Md. Çağırmıştı; o yüzden katılmak zorunda kaldım.
Hadi Tanju Bey; artık gaz alımına başlayalım diye dağılan konuyu toparladım.
“Tamam, ben Altanlar ile görüşeyim ve yarın sizi arayayım.” dedi. Yarın telefon
bekliyorum.”
Belge:BÇP-23 Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve Edremit’te
faaliyet gösteren Ergaz ile ilgili olarak tutulan, 21.03.2007 tarihinde, Asım SAYIN ve
Tanju Bey arasında gerçekleşen telefon görüşmesine ilişkin notlarda, aşağıdaki
ifadeler yer almaktadır:
“Hal hatır soruldu. Bilginiz var mı bilmiyorum; ama Altanlar firması benden 4600
henüz gaz almadı, dedim. “Olur mu, neden almıyorlar. Ben şimdi arıyorum
onları.” dedi. Beni bilgilendirmek için arayacak.”
Belge:BÇP-24 Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve Çanakkale’de
faaliyet gösteren Çanakkale Basınçlı Kaplar ile ilgili olarak tutulan, 28.3.2007 tarihine
ait, Asım SAYIN ile Hikmet ALTUNBİLEK arasında gerçekleşen telefon görüşmesine
ilişkin notlarda, aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“(Tanju Bey87 ile yaptığımız anlaşma ile Çanakkale ve çevre pazarına
girmedik. Bunun karşılığında benden gaz alacaktı. Henüz bu ana kadar alım
yapmadıkları için Tanju Beyi geçen hafta aramıştım. Yine haber çıkmayınca
bugün de aradım. “Ben onları aradım. Sana döneceklerdir. Henüz 4610
dönmemişlerse hem ben arayayım hem sen” dedi. Onun üzerine aradım.)
Turan Hoca yoktu. Hikmet Bey ile görüştüm. Durumu anlattım. … Ben bunu
Turan Hocama aktarayım. Sizi arasın dedi.”
Belge:BÇP-25 Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve Çanakkale’de
faaliyet gösteren Çanakkale Basınçlı Kaplar ile ilgili olarak tutulan, 6.4.2007 tarihine
ait, Asım SAYIN ile Turan Bey arasında gerçekleşen telefon görüşmesine ilişkin
notlarda, aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
87 Tanju Beyin, Ergaz yetkilisi Tanju ERDENİZ’dir.
10-72/1503-572
159
“Bu Çanakkale pazarı ne olacak? Benden kim alacak diye aradım. “Bu sabah
da aradığınızı söylediler. Ben de akabinde Altanlar firmasına gittim ve onlarla
(Mehmet ve Ali Bey) konuştum. Gaz alımı ile ilgili size dönecekler” dedi ve 4620
telefonlarını vererek …”
Belge:BÇP-26 Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve Edremit’te
faaliyet gösteren Ergaz ile ilgili olarak tutulan, 04.05.2007 tarihinde, Asım SAYIN ve
Tanju Bey arasında gerçekleşen telefon görüşmesine ilişkin notlarda, aşağıdaki
ifadeler yer almaktadır:
“Geçen hafta yaptığım Çanakkale ziyaretinden dolayı aradım. Sitem ettim. Net
bir uyarı yaptım. “ Ben sizinle anlaştım. Onlarla masaya oturmamıştım. Ama
şu ana kadar benden gaz almadıkları için Çanakkale’ye gittim. Benim gitmeme
gerek kalmadan sizin onları gaz almaya yönlendirmeniz lazımdı. Üstelik onlar
bana, benimle sizin böyle bir anlaşma yaptığımızdan haberleri olmadığını; 4630
ama yine de gaz alacaklarını söylediler. Bu sene benden gaz almazlarsa
seneye Çanakkale’ye girerim, bunun sorumlusu da ben olmam. Onları arayın
ve organizasyonu lütfen yapın.”dedim. “Tamam, şimdi arıyorum.”dedi.”
Belge:BÇP-27 Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve Manisa’da
faaliyet gösteren Somgaz ile ilgili olarak tutulan, 09.05.2007 tarihine ait, Asım SAYIN
ile Somgaz sahibi Ahmet KÖRÜK arasında gerçekleşen telefon görüşmesine ilişkin
notlarda aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Zeren Ticaret’e 27.04.2007’de yaptığım ziyaretin içeriğini anlattım. ‘Zeren
Ticaret bizimle çalışmaya başlayacak. Zaten sizinle 22 Ocak’ta bu konuyu
konuştuk. Ama onlar nezaketen sizden okey bekliyorlar’ dedim. 4640
‘Biz zaten onlarla sürekli görüşüyoruz. Kendilerine de anlattım. Darılmam
gücenmem. Siz eğer Berkgaz ile anlaşmışsanız olur tabii. Dostluğumuz devam
eder. Sıkıntı yok diye onlara söyledim’ dedi.
Ben de merak etmeyin İnşallah bunda güzel ekmek yiyeceğiz beraber dedim.
İyi günler diledim, kapattım.”
Belge:BÇP-28 Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve Manisa’da
faaliyet gösteren Somgaz ile ilgili olarak tutulan, 04.07.2007 tarihine ait, Asım SAYIN
ile Somgaz sahibi Ahmet KÖRÜK arasında gerçekleşen telefon görüşmesine ilişkin
notlarda aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Hal hatır soruldu. Haftaya firma sahibi ziyaretinizde gelecek dedim. Bekleriz 4650
dedi.
Belge:BÇP-29 Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve Manisa’da
faaliyet gösteren Somgaz ile ilgili olarak tutulan, 08.09.2007 tarihindeki ziyaretle ilgili
olarak, Asım SAYIN ve Yusuf ÜNLÜ ile Somgaz sahibi Ahmet KÖRÜK arasında
gerçekleşen görüşmeye ilişkin notlarda, aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Ahmet Bey ile çalışma isteğimiz yinelendi. İsteriz ama bu fiyatlara zor dedi.
“Niçin zor olsun. Sanki rekabet ettiğiniz birisi mi var” dendi.
10-72/1503-572
160
‘Bazı yerlerde Habaş bayisi, bazı yerlerde Denizgaz ile karşılaşıyoruz. Bu
yüzden fiyatlarımız düşük’ dedi.
Denizgaz’ın geldiği yerleri bize tam olarak bildirmesini istedik. Denizgaz’ın bu 4660
bölgelere gelmesini engellersek, bizimle çalışmalarının gerektiği söylendi. Çok
belli etmedi ama Denizgaz’ı durdururuz dediğimizde, sevindi, iştahlandı.”
Belge:BÇP-30 Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve Edremit’te
faaliyet gösteren Ergaz ile ilgili olarak tutulan, 11.09.2007 tarihinde, Asım SAYIN ve
Tanju Bey arasında gerçekleşen telefon görüşmesine ilişkin notlarda, aşağıdaki
ifadeler yer almaktadır:
“Sıkıntılardan bahsedildi. Haftaya Edremit SSK’nın ihalesi konuşuldu. Sıkıntılar
ve konuşulanlar:
Altanlar firmasının aldığı gaz miktarının azlığı (2000kg alacakken
ortalama, şu ana kadar 550kg aldı. Bu duruma el koy; çünkü sen bize 4670
taahhütte bulundun.”dedim.
… “Benden bu ana kadar hiç gaz almadınız.”dedim. “Burhaniye’de fiyat
düşük; çünkü Somgaz gelmişti. Edremit Devlet çok az kullanıyor. Edremit
SSK’ya ise 7 YTL’ye veriyorum.”dedi. Burhaniye’ye Somgaz’ın seneye
gitmeyeceği ifade edildi. Bir miktar benden al dedim. İnşallah, dedi.”
Belge:BÇP-31 Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve Edremit’te
faaliyet gösteren Ergaz ile ilgili olarak tutulan, 27.09.2007 tarihinde, Asım SAYIN ve
Tanju ERDENİZ arasında gerçekleşen telefon görüşmesine ilişkin notlarda, aşağıdaki
ifadeler yer almaktadır:
“8 Ekim’deki Ayvalık Devlet (1500kg kısmi) ihalesini sordum. “Burası size mi 4680
ait?”dedim. Bu hastaneye girmedik; çünkü 2008 yılında bizden gaz alacağını
söyledi.”
Belge:BÇP-32 Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve Balıkesir’de
faaliyet gösteren Beyhan Andaç ile ilgili olarak tutulan, 05.10.2007 tarihine ait, Asım
SAYIN ile Beyhan Andaç yetkilisi Ramazan SAYAR arasında gerçekleşen telefon
görüşmesine ilişkin notlarda aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Yeni yıl ile ilgili görüştük. Beraber çalışmak için nasıl bir anlaşma yapalım
dedim. Bu yıl biz girelim. Seneye siz girin dedi. Bizden gaz almalarının çok zor
olduğunu çünkü Habaş’tan dolayı sıkıntı olacağını söyledi.
Bu yıl biz girmezsek, siz ihaleyi alacaksınız. Siz de seneye gelmeyeceğinizi 4690
söylüyorsunuz. Bunu Habaş’a nasıl izah edeceksiniz. Ayrıca 3. bir firma ortaya
çıkarsa ne olur. (* 3. firmadan kasıt; onlar adi bir firma kurarlar mı diye
şüpheleniyorum.) diye sordum.
‘Kim gelecek siz ve biz varız’ dedi.
10-72/1503-572
161
‘O zaman aramızda bir protokol yapalım. Bu yıl siz gireceksiniz, seneye
girmeyeceksiniz. Biz gireceğiz vs. diye dedim. (Söz uçar yazı kalır)
‘Protokol olmaz. Bu yazı Habaş’ın eline geçerse mahvoluruz.’ Dedi
Yani bizim böyle bir yazıyı koz olarak kullanacağımızı ima etti galiba.
‘Böyle bir ihtimal yok. Siz ve biz arasında yapılan bir anlaşma bu. Ben
söylemezsem kim söyleyecek. Ayrıca ben ve firmam bu piyasada isim 4700
sahibidir. Biz sözümüzden dönmeyiz. Dönersek ... . Hem ticaret yaptığım ve
para kazandığım bir müşteriye bunu niye yapalım. Müsteri ol.’ tarzında
rahatlattım. Tamam dedi. Beyhan Bey ile görüşecekmiş.
Balıkesir devlet yaklaşık maliyet faxı yolladı. Ne yazalım dedim. Kendileri
14,00 yazmışlar. Bizim de bu civarda yazmamızı istedi.”
Belge:BÇP-33 Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve Edremit’te
faaliyet gösteren Ergaz ile ilgili olarak tutulan, 30.10.2007 tarihinde, Asım SAYIN ve
Tanju Bey arasında gerçekleşen telefon görüşmesine ilişkin notlarda, aşağıdaki
ifadeler yer almaktadır:
“Çanakkale ihalesi için aradım. Problem olup olmadığını sordum. Problem var. 4710
Adı da Çanakkale Basınçlı Kaplar. Habaş ile direkt anlaşma yapmışlar. Habaş
onlara tank kuracak. Dolayısıyla hastanenin ihalesine bağımsız gireceğim, dedim.
Bunun üzerine de ben de gireceğim. Eğer Ç. B. Kaplar olmasa biz Altanlar ile
anlaşırdık, dedi. Acele etmeyin, ben Altanlar ile görüşüp yapılabilecek bir şey var
mı bakacağım. En azından Denizgaz’ı engellerim, dedim.”
Belge:BÇP-34 Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve Balıkesir’de
faaliyet gösteren Beyhan Andaç ile ilgili olarak tutulan, 06.11.2007 tarihine ait, Asım
SAYIN ile Beyhan ANDAÇ arasında gerçekleşen telefon görüşmesine ilişkin notlarda
aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Yeni yıldaki ihale hakkında aradım. 5-10 dk. Önce Suat Bey88 ile 4720
görüşmüştüm. Tevafuk odur ki; Suat Bey ile Beyhan Bey de bizim hakkımızda
toplantı yapmışlar. Beyhan Bey bizimle anlaşmak istediğini, bu yıl kendilerinin,
seneye de bizim olacak şekilde ihaleye girmek istediğini, bu konuda Suat
Bey’in aracı olmasını istediğini söyledi. Beyhan Bey ile son derece uyumlu bir
konuşma oldu. Anlaştık.
Anlaşmanın detayları şöyle:
Bu yıl Balıkesir devlet hastanesinin ihalesi Beyhan ANDAÇ firmasında
kalacak. Biz, teklif sayısını çoğaltmak amacıyla öylesine gireceğiz. Seneye
yani 2009 yılına ait alım ihalesinde ise; Beyhan Andaç firması öylesine
girecek, ihale bizde kalacak. 4730
88 Suat Bey olarak bahsi geçen kişi, Zeren Ticaret ortaklarından Suat ZERENGİL’dir.
10-72/1503-572
162
Ayrıca iyi niyet göstergesi olarak, önümüzdeki hafta yapılacak olan ihalenin
azot protoksitinin bir kısmını bizden alacağını söyledi.
“Bu alım direkt olmayacak. Çünkü Habaş sıkıntı çıkarabilir. Ama, Zeren Ticaret
üzerinden alacağım. Sorarlarsa, acil ihtiyacım vardı, komşum olduğu için
hemen aldım” dedi. İki tarafta birbirine hayırlı olsun. Biz, şartnameyi alıp,
ihaleye hazırlanacağız. Beyhan Bey’in istediği fiyatı yazacağız. Dosya
yollayacağız.”
Belge:BÇP-35 Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve Balıkesir’de
faaliyet gösteren Beyhan Andaç ile ilgili olarak tutulan, 14.11.2007 tarihine ait, Asım
SAYIN ile Beyhan Andaç yetkilisi Ramazan SAYAR arasında gerçekleşen telefon 4740
görüşmesine ilişkin notlarda aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“İhale konuşulduğu gibi oldu. Beyhan Andaç 7,95, Zeren 8,50, Berkgaz 9,50
attı. İş Beyhan Andaç’ta kaldı. Çok teşekkür ettiler. Seneye bizde kalacak.
Ama 7,50 gibi vermeyi düşünüyorum. Biz sözümüzü tuttuk. Sıra onlarda.
Hayırlısı.”
Belge:BÇP-36 Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve Balıkesir’de
faaliyet gösteren Beyhan Andaç ile ilgili olarak tutulan, 28.02.2008 tarihine ait, Asım
SAYIN ile Beyhan Andaç yetkilisi Ramazan SAYAR arasında gerçekleşen telefon
görüşmesine ilişkin notlarda aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“…Bizim iyi niyetimizle iyi bir fiyata hastanenin ihalesini aldıklarını dolayısıyla 4750
bizden gaz almalarını rica ettim. Tamam inşallah alacağız dedi.”
Berk Gaz yetkilisi ile 12.3.2009 tarihinde, Pişmanlık Başvurusu kapsamında yapılan
görüşmede aşağıdaki hususlar ifade edilmiştir:
“Soru: 9.3.2009 tarihinde Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde
edilen, müşterilerinizle ilgili bilgi ve değerlendirmelerin yer aldığı belgeler ve bu
belgelerde yer alan ifadelerle ilgili olarak bildiklerinizi anlatır mısınız?
Cevap: Söz konusu belgeler ve bu belgelerde yer alan ifadeler konusunda
hatırladıklarımız şu şekildedir:
. (…)
ERGAZ 4760
Ergaz, Habaş’ın Balıkesir bayisidir. Ergaz’a bugüne kadar hiç gaz satışımız
olmadı. Belgede yazıldığı gibi anlaşmışız ve 2006 yılındaki belgede yer alan
hastane ihalelerine girmemişiz. 2005 yılı Edremit ve Burhaniye ihalelerine
girdik, ancak alamadık. 2009 yılında Balıkesir Devlet Hastanesi’ni aldık (Zeren
Ticaret ve Beyhan aracılığıyla). Balıkesir bölgesinde üreticilerin hepsi bayileri
aracılığıyla faaliyet göstermektedir.
(…)
10-72/1503-572
163
SOMGAZ
Somgaz, Linde’nin Manisa bayisidir. 2007’de bizden 150 kg alım yapmışlar
bunun haricinde bir alımları olmamıştır. 4770
(…)
Savunmalar
Beyhan Andaç’ın yazılı savunmasında özetle; Soruşturma raporunda geçen
suçlamaları kabul etmedikleri, iştirak ettikleri ihalelerde vermiş oldukları teklifleri kendi
maliyet hesapları ışığında ve herhangi bir kartel oluşumu içerisinde yer almadan
oluşturdukları ve Berk Gaz’ın, aleyhlerinde ifade ettiği hususların hukuki dayanağı
olmayan tek taraflı cürüm atfeden beyanlar olduğu ifade edilmiştir.
Ergaz’ın yazılı savunmasında özetle; Soruşturma raporunda yer alan delillere
dayanarak ceza verilemeyeceği, soruşturma raporunda yer alan ve Berk Gaz’ın
aleyhlerinde ifade ettiği hususların, muhatabının mutabakatını almayan, tek taraflı ve 4780
soyut ithamlar olduğu, Sağlık Bakanlığı Teftiş Kurulu Raporlarındaki değerlendirmeler
ışığında, 4054 sayılı Kanun kapsamında yasaklanan bir anlaşma ve/veya eylemin
varlığını gösteren bir bilgi ve belgeye ulaşılamadığı ifade edilmiştir.
Zeren Ticaret’in yazılı savunmasında özetle; Soruşturma raporunda geçen
suçlamaları kabul etmedikleri, yapılan yerinde incelemede 4054 sayılı Kanunu ihlal
eden herhangi bir beyanlarının olmadığı ve Berk Gaz’ın, aleyhlerinde ifade ettiği
hususların hukuki dayanağı olmayan tek taraflı ithamlar olduğu ifade edilmiştir.
Çanakkale Basınçlı Kaplar’ın yazılı savunmasında özetle; şirketlerinin bugüne kadar
hastane medikal gaz alım ihalelerinde, 4054 sayılı Kanunun aleyhine bir tavır içinde
olmadığı, ihale sürecinde rakip teşebbüslerle anlaşarak ihalelere girmediği, yaklaşık 4790
maliyete esas teşkil edecek teklifleri, ihale öncesinden rakip teşebbüslerle anlaşarak
vermediği, dolayısıyla Soruşturma raporu’nda geçen suçlamaları kabul etmediği,
Berk Gaz’ın, aleyhlerinde ifade ettiği hususların hukuki dayanağı olmayan, tek taraflı
görüş ve yorumlar olduğu ve bu belgelere dayanılarak aleyhe ceza tahakkuk
ettirilmesinin hukuka aykırı olduğu ifade edilmiştir.
Yapılan İnceleme ve Tespitlere İlişkin Değerlendirme
Yukarıda ayrıntılı olarak yer verildiği üzere; Balıkesir-Çanakkale pazarına ilişkin
iddialar beş başlık altında incelenmiştir.
a) Beyhan Andaç, Zeren Ticaret ve Berk Gaz’ın rekabeti ortadan kaldırmak
amacıyla Balıkesir’deki medikal gaz ihalelerine anlaşarak girdiği iddiası 4800
Berk Gaz yetkilisinin;
- Beyhan Andaç ile ilgili olarak tuttuğu 18.11.2005 tarihli notlarda yer alan,
“…Ziyaret sebebim, Balıkesir Devlet Hastanesi 2006 yılı alımı ile ilgili idi.
Yeni yılda anlaşalım ve rekabet etmeyelim teklifime; ben de aynı şeyleri
10-72/1503-572
164
düşünüyorum, sadece bu anlaşma şeklinin belirlenmesi konusunu görüşelim
dedi. Nasıl bir anlaşma yapalım dedi.
İki alternatif var: 1. si; ihaleye ben sizden daha yüksek bir teklif vereyim. İhale
sizde kalsın gazı da benden alın deyince, ‘bunu yapamayız çünkü başka
yerden aldığımız anlaşılırsa biteriz’ dedi.
O zaman ikinci alternatif daha mantıklı dedim. Nedir bu dedi. 4810
Ben de ihaleye katılalım. Siz benden yüksek fiyat verin ihale bende kalsın.
İhaleyi kaybettiğiniz zaman kimse size bişey diyemez. Hastaneye gazı ben
vereyim. Sizinle aramızda bir fiyat belirleyelim, o fiyat ile hastane fiyatı
arasındaki tutarı size iade edeyim. Bunun karşılığında bana hizmet faturası
kesersiniz dedim. Burada sizin riske gireceğiniz hiçbir nokta yok. Sadece bizim
para iademiz size soru işareti bırakabilir. Bu konuda zaten içiniz rahat olsun
dedim. Taş atıp kolunuz yorulmayacak ve riskiniz minimum olacak dedim. Çok
mantıklı dedi. Önümüzde zamanımız var. Bunu tekrar düşünelim ve
netleştirelim dedi. İyi niyetle ayrıldık”,
- Beyhan Andaç ile ilgili olarak tuttuğu 6.10.2006 tarihli notlarda yer alan, 4820
“(…)
Geçen seneki ihalede yaşadığımız sıkıntıyı yeniden yaşamayalım dedim.
Onun dediğine göre biz anlaşmayı bozmuşuz. (Tamam gaz ihalesini siz alın
ama parasını bize peşin ödeyin demişler, biz kabul etmemişiz. Yok böyle
bişey…) Bizim bozmadığımızı tekrar hatırlattım. Bu sene çalışalım diyoruz.
Salı gün tekrar arayacağım”,
- Beyhan Andaç ile ilgili olarak tuttuğu 5.10.2007 tarihli notlarda yer alan,
“Yeni yıl ile ilgili görüştük. Beraber çalışmak için nasıl bir anlaşma yapalım
dedim. Bu yıl biz girelim. Seneye siz girin dedi.
(…) 4830
‘O zaman aramızda bir protokol yapalım. Bu yıl siz gireceksiniz, seneye
girmeyeceksiniz. Biz gireceğiz vs. diye dedim. (Söz uçar yazı kalır)
‘Protokol olmaz. Bu yazı Habaş’ın eline geçerse mahvoluruz.’ Dedi
Yani bizim böyle bir yazıyı koz olarak kullanacağımızı ima etti galiba.
‘Böyle bir ihtimal yok. Siz ve biz arasında yapılan bir anlaşma bu. Ben
söylemezsem kim söyleyecek. Ayrıca ben ve firmam bu piyasada isim
sahibidir. Biz sözümüzden dönmeyiz. Dönersek ( ..). . Hem ticaret yaptığım ve
para kazandığım bir müşteriye bunu niye yapalım. Müsteri ol.’ tarzında
rahatlattım. Tamam dedi. Beyhan Bey ile görüşecekmiş
10-72/1503-572
165
Balıkesir devlet yaklaşık maliyet faxı yolladı. Ne yazalım dedim. Kendileri 4840
14,00 yazmışlar. Bizim de bu civarda yazmamızı istedi.”
- Beyhan Andaç ile ilgili olarak tuttuğu 6.11.2007 tarihli notlarda yer alan,
“Yeni yıldaki ihale hakkında aradım. 5-10 dk. Önce Suat Bey89 ile
görüşmüştüm. Tevafuk odur ki; Suat Bey ile Beyhan Bey de bizim hakkımızda
toplantı yapmışlar. Beyhan Bey bizimle anlaşmak istediğini, bu yıl kendilerinin,
seneye de bizim olacak şekilde ihaleye girmek istediğini, bu konuda Suat
Bey’in aracı olmasını istediğini söyledi. Beyhan Bey ile son derece uyumlu bir
konuşma oldu. Anlaştık.
Anlaşmanın detayları şöyle:
Bu yıl Balıkesir devlet hastanesinin ihalesi Beyhan ANDAÇ firmasında 4850
kalacak. Biz, teklif sayısını çoğaltmak amacıyla öylesine gireceğiz. Seneye
yani 2009 yılına ait alım ihalesinde ise; Beyhan Andaç firması öylesine
girecek, ihale bizde kalacak.
Ayrıca iyi niyet göstergesi olarak, önümüzdeki hafta yapılacak olan ihalenin
azot protoksitinin bir kısmını bizden alacağını söyledi.
“Bu alım direkt olmayacak. Çünkü Habaş sıkıntı çıkarabilir. Ama, Zeren Ticaret
üzerinden alacağım. Sorarlarsa, acil ihtiyacım vardı, komşum olduğu için
hemen aldım” dedi. İki tarafta birbirine hayırlı olsun. Biz, şartnameyi alıp,
ihaleye hazırlanacağız. Beyhan Bey’in istediği fiyatı yazacağız. Dosya
yollayacağız.” 4860
- Beyhan Andaç ile ilgili olarak tuttuğu 14.11.2007 tarihli notlarda yer alan,
“İhale konuşulduğu gibi oldu. Beyhan Andaç 7,95, Zeren 8,50, Berkgaz
9,50 attı. İş Beyhan Andaç’ta kaldı. Çok teşekkür ettiler. Seneye bizde
kalacak.(…)”
- Beyhan Andaç ile ilgili olarak tuttuğu 28.2.2008 tarihli notlarda yer alan,
“…Bizim iyi niyetimizle iyi bir fiyata hastanenin ihalesini aldıklarını
dolayısıyla bizden gaz almalarını rica ettim. Tamam inşallah alacağız
dedi.”
ifadelerinden Berk Gaz’ın kendisinden narkoz gazı temin etmesi karşılığında Beyhan
Andaç’ın lehine olmak üzere Balıkesir’deki medikal gaz ihalelerine girmemesine 4870
yönelik anlaşma zemini arandığı; 6.11.2007 tarihinde ise bu anlaşmayı
gerçekleştirmek üzere mutabakat sağlandığı anlaşılmıştır. Nitekim 6.11.2007
tarihinde, bir önceki görüşmenin devamı olarak yapılan görüşmeye ilişkin notlardan,
Berk Gaz, Zeren Ticaret ve Beyhan Andaç arasında varılan bir anlaşma ile; 2008 yılı
ihtiyaçları için yapılacak Balıkesir Devlet Hastanesi ihalesinin Beyhan Andaç
89 Suat Bey olarak bahsi geçen kişi, Zeren Ticaret ortaklarından Suat ZERENGİL’dir.
10-72/1503-572
166
tarafından kazanılmasının ve 2009 yılı için yapılacak ihalenin ise Berk Gaz tarafından
kazanılmasının öngörüldüğü anlaşılmıştır. Ayrıca, Beyhan Andaç’ın birlikte çalıştığı
Habaş’ın tepkisini çekmemek amacıyla, kendisine Berk Gaz’ın tedarik edeceği
medikal gazın dolaylı yoldan, Zeren Ticaret üzerinden temin edilmiş gibi gösterileceği
de bu anlaşma ile öngörülmüştür. Bu anlaşmanın uygulamasının iki aşamada 4880
gerçekleşeceği anlaşılmaktadır. Birinci aşamada, 2008 yılı için yapılacak ihalede
Berk Gaz ve Zeren Ticaret’in yüksek, Beyhan Andaç’ın ise düşük fiyat teklifi vererek
Balıkesir Devlet Hastanesi ihalesinin Beyhan Andaç’ta kalmasıdır. İkinci aşamada, bir
sonraki yıl yapılacak ihalede, bu defa Berk Gaz’ın kazanmasının sağlanmasıdır.
Ayrıca kazanılan ihalede Beyhan Andaç’ın ihtiyacı olan narkoz gazını Berk Gaz’dan
tedarik etmesinin kararlaştırıldığı görülmektedir.
Bu anlaşmayı takiben, 14.11.2007 yapılan ihalede, Beyhan Andaç’ın 7,95 TL/kg teklif
vererek ihaleyi kazandığı görülmüştür. Aynı ihalede Berk Gaz ve Zeren Ticaret’in
sırasıyla 9 TL/kg ve 8,85 TL/kg teklif vermişlerdir. İhale sonuçlarının belli olmasından
sonra, 14.11.2007 tarihine ait görüşmeye ilişkin tutulan notlarda bu durum teyit 4890
edilmektedir. Dolayısı ile bir anlaşmaya varıldığı ve anlaşmanın ilk aşamasının
gerçekleştirildiği anlaşılmıştır.
28.2.2008 tarihinde, Berk Gaz ile Beyhan Andaç arasında yapılan görüşmeye ilişkin
notlardaki ifadelerde, anılan anlaşma sonucunda gaz tedariğinin gerçekleştirilmesi
Berk Gaz tarafından talep edilmektedir. Anlaşmanın son aşaması ise bir sonraki
ihalenin Berk Gaz tarafından alınmasının temin edilmesidir. Nitekim 15.12.2008
tarihinde yapılan ve Balıkesir Devlet Hastanesi’nin 2009 yılı ihtiyaçlarını temin etmek
üzere çıkılan ihalede bu defa; Berk Gaz 10,90 TL/Kg teklif vermiş, Beyhan Andaç ve
Zeren Ticaret ise sırasıyla 12 TL/Kg ve 11,60 TL/Kg teklif vermişler, ihalenin narkoz
gazı kısmını, anılan anlaşmaya uygun bir şekilde Berk Gaz’ın kazanmıştır. Ayrıca 4900
6.11.2007 tarihli notlarda yer alan ve “(…)Bu alım direkt olmayacak. Çünkü Habaş
sıkıntı çıkarabilir. Ama, Zeren Ticaret üzerinden alacağım” şeklindeki ifadeye uygun
olarak aşağıdaki tablodan da görüldüğü üzere bahse konu anlaşmanın
uygulanmasını teminen Zeren Ticaret’in Berk Gaz’dan 2007-2009 yılları arasında
narkoz gazı alımı yaptığı görülmüştür.
Tablo 49: Zeren Ticaret’in Berk Gaz’dan yaptığı narkoz gazı alımları
2006 2007 2008 2009
Zeren Ticaret 0 825 kg 2232 kg 350 kg
Bu doğrultuda, Balıkesir Devlet Hastanesi’nin medikal gaz ihalelerine yönelik olarak
2007 yılı sonundan 2009 yılı sonuna kadar olan dönemde Berk Gaz, Beyhan Andaç
ve Zeren Ticaret’in rekabeti kısıtlayıcı anlaşma yaptıkları ve uyguladıkları sonucuna
ulaşılmıştır. 4910
b) Ergaz ve Berk Gaz’ın rekabeti ortadan kaldırmak amacıyla bölgedeki medikal
gaz ihalelerine anlaşarak girdiği iddiası
Berk Gaz yetkilisinin;
- Ergaz ile ilgili olarak tuttuğu 9.12.2005 tarihli notlarda yer alan,
10-72/1503-572
167
“…Sizinle çalışabilirim; ama iyiniyetinizi görmem gerek, dedi. Ben de ona
dedim ki; 12 Aralık Pazartesi Edremit SSK ve 13 Aralık Burhaniye Devlet
ihalelerine gelmeyeceğim. Al sana iyi niyet dedim. Karşılığı inşallah gelir;
sizlere çalışmak ister dedim. Yumuşuyor. Tahmin ediyorum bu iki hastaneye
gelmediğimi sana arayıp hayırlı olsun diyeceğim. Birbirimiz ile hep açık
konuşmaya karar verdik. 4920
(…)
02.10.2006 (Asım-Tanju-Telefon) Edremit Kazdağı yaklaşık maliyet istiyor, ne
yazalım? Yeni dönemde yaklaşıyor. Ne yapalım? Diye genel bir arama yaptım.
…. Eğer Habaş problem çıkarmaz ise çalışırız tabi dedi; ama problem olursa
keserim çalışmayı, dedi. Problem olup olmadığını bilemem ben. Problem
yokken benden gaz almazsan gibi söyledim, ben yapmam onu dedi. Kendisi
Edremit Kazdağı’na 8,00YTL yaklaşık maliyet yolladı. Ben 10,00
yollayacağımı ifade ettim. İhalelerden önce miktar ve fiyat için ara.”
- Ergaz ile ilgili olarak tuttuğu 2006 yılının sonuna ait olduğu anlaşılan notlarda
yer alan, 4930
“....
Yıllardır ihalelerde karşılaşıyoruz. 2006 yılının belli bir anından beri iyi niyet
göstergesi olarak pazarından uzak duruyoruz. Tanıştık. Pazarı ona
bıraktığımızı söylüyoruz. Başlangıçtaki yüksek gerilim zamanla yerini
anlaşmacı bir tutuma bıraktı.
Birçok hastanesine girmedik. Ör;
12.12.05 Edremit SSK
13.12.05 Burhaniye Devlet
07.12.06 Ç.kale Devlet 5000kg
07.12.06 Edremit Devlet ihaleleri 4940
Yukarıdaki hastaneler girebileceğim hastanelerdi; ama girmedim ve onun
söylediği yaklaşık maliyetleri verdim.
4 Aralık 2006 Pazartesi aradığımda şunu belirledik:
Çanakkale SSK’nın aldığı miktarın tamamını benden alacak. ~ Yıllık 1800kg
Burhaniye Devlet+Edremit SSK+Edremit Devlet ≈ 2000 kg
yani 2000 yılında benden 3500-4000 kg gaz alacak.”
- Ergaz ile ilgili olarak tuttuğu 30.11.2006 tarihli notlarda yer alan,
10-72/1503-572
168
“Burhaniye’nin ihalesi var; ne yapacağız diye aradım. Çanakkale’nin de ihalesi
var dedi.
Onun teklifi şöyle: Çanakkale SSk ve Devlet birleşiyor. Tek ihale yapacaklar. 4950
Çanakkale’de anlaşamazsak direkt ben gireceğim, anlaşırsak (Berkgaz ile
benim bayim girek). Sizden Çanakkale SSK’nın aldığı miktarı alayım, diyor.
Daha doğrusu Çanakkale’deki Altanlar firması alacak. Ayrıca, Burhaniye,
Edremit pazarından da gaz alırım sizden diyor.
(…)
Benim gaz satış fiyatım:6,4YTL+KDV(Ankara Teslim). İki taraf böyle konuştuk.
Ben seni arayıp son kararımızı bildireceğim dedim.
Anlaşamazsan düşük fiyat vereceğim. Bunu sen de biliyorsun dedi. O da
anlaşmak istiyor.”
- Ergaz ile ilgili olarak tuttuğu 4.12.2006 tarihli notlarda yer alan, 4960
“Son anlaşma şeklini belirledik.
Çanakkale SSK’nın aldığı miktarı benden alacak. Onun dışında
Burhaniye+Ç.kale Devlet+Edremit SSK yaklaşık 6000kg bir pazar kalıyor.
Bunun da en az 1/3’ünü al benden dedim. Ayarlarız dedi…
…Burhaniye ve Ç.kale ihalelerine hayırlı olsun dedik.”
- Ergaz ile ilgili olarak tuttuğu 8.2.2007 tarihli notlarda yer alan,
“…Burhaniye’nin 2006 Aralık’ta yapılan ihalesine Somgaz geldi ve teklif verdi,
diyor. (Hemen Somgaz Ahmet Bey’i aradım ve doğruluğunu sordum. Doğru,
dedi. Ama çok ısrarla Md. Çağırmıştı; o yüzden katılmak zorunda kaldım.
Hadi Tanju Bey; artık gaz alımına başlayalım diye dağılan konuyu toparladım. 4970
(…)”
- Ergaz ile ilgili olarak tuttuğu 21.3.2007 tarihli notlarda yer alan,
“(…) ama Altanlar firması benden henüz gaz almadı, dedim. “Olur mu, neden
almıyorlar. Ben şimdi arıyorum onları.” dedi. Beni bilgilendirmek için arayacak.”
- Ergaz ile ilgili olarak tuttuğu 4.5.2007 tarihli notlarda yer alan,
“Geçen hafta yaptığım Çanakkale ziyaretinden dolayı aradım. Sitem ettim. Net
bir uyarı yaptım. “ Ben sizinle anlaştım. Onlarla masaya oturmamıştım. Ama
şu ana kadar benden gaz almadıkları için Çanakkale’ye gittim. Benim gitmeme
gerek kalmadan sizin onları gaz almaya yönlendirmeniz lazımdı”
- Ergaz ile ilgili olarak tuttuğu 27.9.2007 tarihli notlarda yer alan, 4980
10-72/1503-572
169
“8 Ekim’deki Ayvalık Devlet (1500kg kısmi) ihalesini sordum. “Burası size mi
ait?”dedim. Bu hastaneye girmedik; çünkü 2008 yılında bizden gaz alacağını
söyledi.”
ifadelerinden Berk Gaz’ın kendisinden narkoz gazı temin etmesi karşılığında Ergaz’ın
lehine olmak üzere Balıkesir ve Çanakkale’deki medikal gaz ihalelerine girmemesine
yönelik anlaşma zemini arandığı; 4.12.2006 tarihinde ise bu anlaşmaya ilişkin
mutabakatın sağlandığı görülmüştür. Sonraki döneme ait belgelerden anlaşmanın
uygunlanmasına ilşkin sorunlar çıktığı ancak, yapılan görüşmelerle bu sorunların
giderilerek anlaşmanın devam ettirildiği anlaşılmıştır. Ayrıca 30.11.2006 tarihli
notlarda yer alan “(…) Sizden Çanakkale SSK’nın aldığı miktarı alayım, diyor. Daha 4990
doğrusu Çanakkale’deki Altanlar firması alacak”. şeklindeki ifadeye uygun olarak
Ergaz’ın, Altanlar aracılığıyla Berk Gaz’dan narkoz alımı gerçekleştirdiği
anlaşılmaktadır. Nitekim bu husus aşağıdaki tablodan da açıkça görülmektedir.
Tablo 50: Altanlar’ın Berk Gaz’dan yaptığı narkoz gazı alımları
2006 2007 2008 2009
Altanlar 0 1082,50 kg 40 kg 0
Bununla birlikte yukarıda yer alan ifadelerin ilgili olduğu dönemler ve Ergaz’ın Altanlar
aracılığıyla Berk Gaz’dan yaptığı narkoz gazı alımlarını gösteren yukarıdaki tablo
incelendiğinde bahse konu anlaşmanın 2009 yılında sürdürülmediği; dolayısıyla
2007-2008 yıllarını kapsadığı sonucuna ulaşılmıştır.
c) Somgaz ve Berk Gaz’ın rekabeti ortadan kaldırmak amacıyla Balıkesir’deki
medikal gaz ihalelerine anlaşarak girdiği iddiası 5000
Berk Gaz yetkilisinin;
- Somgaz ile ilgili olarak tuttuğu 2006 yılının Mart ayının öncesine ait olduğu
anlaşılan notlarda yer alan,
“Suat Bey’in yönlendirmesi sonucu aradım, tanıştık. (…) Samimiyetimizden ve
amacımızdan bahsettik. Hastanelerin fiyatlarını düşürüp anlamsız rekabet
taraftarı olmadığımızı söyledim. Bunun içinde yarınki Balıkesir ihalesine
gitmeyeceğimi ama benden gaz almalarını söyledim. Bana fiyat verin dedi. Bu
fiyat tüm alımlarım için olacak dedi…”
- Somgaz ile ilgili olarak tuttuğu 31.03.2006 tarihli notlarda yer alan,
“(…) önce şu Balıkesir SSK’yı halledelim dedim. Girme şansımız olduğu halde 5010
gelmedik ki bizden gaz alın diye. Bu sene oranın gazını alın daha sonra geneli
ayarlarız dedim. Ayrıca, Balıkesir doğum ve Akhisar devletin ihalelerine de,
size ve Zeren’e telefon açıp gelmiyorum dedim. Bütün bunları niye yaptık?
Çalışmak istediğimiz ve iyi niyetimizi ortaya koymak için. Şimdi siz diyorsunuz
ki, sizinle seneye çalışalım. Ben bir bölgeyle ilgili karar alırken hesap
vermiyorum. Ama alınan kararın sonucu ters giderse ya da amacına
ulaşmazsa bana hesap soruyorlar dedim. Balıkesir SSK’nın (en azından
bunun) gazını rica ediyorum dedim. Tamam ama 8 YTL fiyata nasıl alayım
dedi. Ben size 8 YTL fiyat vermedim ve bu fiyatı unutun dedim. Tamam seni
10-72/1503-572
170
zor durumda bıraktırmayız dedi. Fiyatı tam netleştirmeden Ankara’ya döndüm. 5020
(Nakliye bize ait bu yıl için 5,50 – 5,70 arası bir fiyat düşünüyorum). Fiyatı
sonra netleştiririz dedim. Tanıtım dosyası bıraktım. Samimi ayrıldık…”
- Somgaz ile ilgili olarak tuttuğu 11.05.2006 tarihli notlarda yer alan,
“Hatırlatma araması yaptım. Bu sene alır mı bilmiyorum ama peşini
bırakmadan periyodik olarak ara. (Bu seneyi atlatalım, seneye çalışalım diyor)”
- Somgaz ile ilgili olarak tuttuğu 27.09.2006 tarihli notlarda yer alan,
“Aradım. Yeni sezon yaklaşıyor. Geçen sene iyi niyet gösterdik ve bekledik ve
ihalelere katılmadık. Bu sene çalışalım inşallah dedim. Fiyatınıza bakalım.
Uygun ise neden çalışmayalım. Kimsenin kara kaşı karagözü için Karbogaz’a
bağlı değiliz dedi. (…)” 5030
- Somgaz ile ilgili olarak tuttuğu 05.10.2006 tarihli notlarda yer alan,
“Bugün Gönen Devlet Hastanesi ihalesi vardı. Toptandı ama Somgaz’a daha
önceden gelmiyoruz ihale sizin denmişti. 13 Ekim 2006’da fiyat yollandı kargo
ile.”
- Somgaz ve Zeren Ticaret ile ilgili olarak tuttuğu 27.11.2006 tarihli notlarda yer
alan,
“(Balıkesir SSK, yaklaşık maliyet alıyor. Yakında ihaleye çıkacak. Suat
Zeren’i90 aradım. Ve 10,00 YTL civarında yaklaşık maliyet yazmamı istedi.
Tamam dedim. Hem bunu söylemek, hem de artık çalışmaya başlayalım
demek için Ahmet Beyi91 aradım.) ‘Habaş Bergama’ya 4,00 YTL fiyat verdi. 5040
Yarın bir gün B.kesir ihalesine gelip düşük fiyat yazarsa ne olur gibi’ bahane
üretiyor. Ben de ona, Habaş’ın gelmeyeceğini, sadece Berkgaz ve Zeren
olacak. Geçen yıl iyi niyetimizi gösterdik., Alaşehir, Balıkesir-SSK, B. Doğum
ihalelerine gelmedik. (…)”
- Somgaz ile ilgili olarak tuttuğu 2007 yılının başına ait olduğu anlaşılan notlarda
yer alan,
“Mart 2006’dan beri ziyaret ve telefonlarla görüşüyoruz.
İyi niyet göstergesi olarak 02.03.06’daki 3250 kg’lik Balıkesir SSK’nın, B.kesir
doğumunda 06 yılı alımına, Akhisar Devlet’in 06 alımına, Gönen’in Ekim 06 yılı
alımına girmedik. 5050
2007 yılı için nakliye bana ait 6,5 fiyat verdim.
9 Şubat’ta B.kesir SSK ihalesi var.
90 Somgaz’ın bayisi olan Zeren Ticaret’in sahibi
91 Somgaz’ın yetkilisi
10-72/1503-572
171
B.kesir’in tamamını benden alsın.
(…).
SONUÇ: kardeşim 2006’yı boş geçtik. 2007’de benden Balıkesi’in tamamını
alın. (2000-2500 kg) ….”
- Somgaz ve Zeren Ticaret ile ilgili olarak tuttuğu 22.1.2007 tarihli notlarda yer
alan,
“ 9 Şubattaki B.Kesir SSK ihalesi ve genel alım için aradım. ‘Siz bana 6,50
fiyat veriyorsunuz. Habaş fiyat indiriyor. Bu fiyatlara sizden nasıl alayım.’ Dedi. 5060
Ben de; ‘Ahmet Bey eğer Habaş fiyat düşürürse size o fiyattan vermem
mantıksız olur tabii. Eğer böyle bir durum olursa, yeniden fiyat konuşuruz.
Ama Balıkesir için şu an bi sıkıntı yok. Sadece Zeren ve Berkgaz var’ deyince
‘iyi o zaman siz Suat Zerengil ile görüşün. Sanırım narkozu direkt sizden
alacak dedi.’ Tamam dedim. Olası gelişmeleri bildiririm sözü verdim.
Bir süre sonra tekrar aradım. Suat Bey ile görüştüğümü, 3. bir firma oraya
girmez ise anlaştığımızı ifade ettim. ‘Tamam iyi o zaman’ dedi.”
- Somgaz ve Zeren Ticaret ile ilgili olarak tuttuğu 09.05.2007 tarihli notlarda yer
alan,
“Zeren Ticaret’e 27.04.2007’de yaptığım ziyaretin içeriğini anlattım. ‘Zeren 5070
Ticaret bizimle çalışmaya başlayacak. Zaten sizinle 22 Ocak’ta bu konuyu
konuştuk. Ama onlar nezaketen sizden okey bekliyorlar’ dedim.
‘Biz zaten onlarla sürekli görüşüyoruz. Kendilerine de anlattım. Darılmam
gücenmem. Siz eğer Berkgaz ile anlaşmışsanız olur tabii. Dostluğumuz
devam eder. Sıkıntı yok diye onlara söyledim’ dedi.
Ben de merak etmeyin İnşallah bunda güzel ekmek yiyeceğiz beraber dedim.
İyi günler diledim, kapattım.”
- Somgaz ile ilgili olarak tuttuğu 09.05.2007 tarihli notlarda yer alan,
“Ahmet Bey ile çalışma isteğimiz yinelendi. İsteriz ama bu fiyatlara zor dedi.
“Niçin zor olsun. Sanki rekabet ettiğiniz birisi mi var” dendi. 5080
‘Bazı yerlerde Habaş bayisi, bazı yerlerde Denizgaz ile karşılaşıyoruz. Bu
yüzden fiyatlarımız düşük’ dedi.
Denizgaz’ın geldiği yerleri bize tam olarak bildirmesini istedik. Denizgaz’ın bu
bölgelere gelmesini engellersek, bizimle çalışmalarının gerektiği söylendi. Çok
belli etmedi ama Denizgaz’ı durdururuz dediğimizde, sevindi, iştahlandı.”
ifadelerinden Berk Gaz’ın kendisinden narkoz gazı temin etmesi karşılığında
Somgaz’ın lehine olmak üzere Balıkesir’deki medikal gaz ihalelerine girmemesine
yönelik anlaşma zemini arandığı, Somgaz’ın Balıkesir bayisi olan ve ilgili piyasada bir
10-72/1503-572
172
rakip olarak faaliyette bulunan Zeren Ticaret’in de bu zemin arama sürecinde etkin bir
rol oynamaya çalıştığı, bu kapsamda Berk Gaz’ın tek taraflı olarak bazı hastane 5090
ihalelerine Somgaz lehine katılmadığı, katılmayacağı hastane ihaleleri konusunda
Somgaz’ı bilgilendirdiği ancak, Berk Gaz’ın tek taraflı eylemlerinin Somgaz tarafından
karşılık bulduğuna dair yeterli bulgunun olmadığı görülmüştür.
d) Çanakkale Basınçlı Kaplar ve Berk Gaz’ın rekabeti ortadan kaldırmak
amacıyla bölgedeki medikal gaz ihalelerine anlaşarak girdiği iddiası
Berk Gaz yetkilisinin;
- Çanakkale Basınçlı Kaplar ile ilgili olarak tuttuğu 20.12.2002 tarihli notlarda yer
alan,
“Çanakkale Devlet’in ihalesinden sonra ziyaret edildi. … İhale iptal oldu. İhale
15 gün sonrasına ertelendi. O ihalenin ayrıntılarını görüşmek için yerlerine 5100
gittim. Görüşme sonunda bizimle çalışmak istediğini, Habaş’tan hiç memnun
olmadığını söyledi. 15 gün sonraki ihaleye gelmeyin, siz evraklarınızı yollayın,
emaneten katılmış olun, diğer firmayı da saf dışı bırakırım, ihaleye sadece ben
katılmış olurum, dedi Buna karşın ilk yıl gazın %70’ini, 2. yılki ihalede ise gazın
tamamını sizden ….
- Çanakkale Basınçlı Kaplar ile ilgili olarak tuttuğu 17.10.2003 tarihli notlarda yer
alan,
“Çanakkale Devlet Hastanesinin ihalesi için Turan Beyle görüşüldü. Bizden
gaz alacağını söyledi, biz de hastanenin ihalesine girmedik. …”
- Çanakkale Basınçlı Kaplar ile ilgili olarak tuttuğu 27.6.2005 tarihli notlarda yer 5110
alan,
“… 2006 yılındaki ihalelerdeki politikamı, kendilerinin performansının
belirleyeceğini söyledim. Rekabet etmeyelim lütfen dedim. Hiç kuşkunuz
olmasın bu yıl gerekli gazı alacağım dedi.”
ifadelerinden Berk Gaz’ın kendisinden narkoz gazı temin etmesi karşılığında
Çanakkale Basınçlı Kaplar’ın lehine olmak üzere Çanakkale’deki medikal gaz
ihalelerine girmemesine yönelik anlaşma zemini arandığı; 2003 yılı sonundan itibaren
ise bu anlaşmaya ilişkin mutabakatın sağlandığı anlaşılmıştır. Nitekim Çanakkale
Basınçlı Kaplar’ın Berk Gaz’dan yaptığı narkoz gazı alımlarına ilişkin aşağıdaki tablo
bu tespiti desteklemekle birlikte gerek yerinde incelemelerde bulunan belgelerin 2005 5120
yılı ortasına kadar olan dönemi kapsaması gerekse de aşağıdaki tabloda da
görülebileceği üzere 2005 yılından sonrasındaki dönemde anlaşmanın sürdüğüne
ilişkin bir delil bulunmadığından anlaşmanın 2003-2005 yılları arasında uygulandığı
anlaşılmıştır.
Tablo 51: Çanakkale Basınçlı Kaplar’ın Berk Gaz’dan yaptığı narkoz gazı alımları
2003 2004 2005 2006
Çanakkale
Basınçlı Kaplar
257,5 kg 743 kg - -
10-72/1503-572
173
e) Beyhan Andaç, Ergaz, Somgaz, Zeren Ticaret, Altanlar ve Çanakkale Basınçlı
Kaplar’ın Balıkesir ve Çanakkale’deki medikal gaz ihalelerinin paylaşımına
yönelik anlaştığı iddiası
Berk Gaz yetkilisinin; 5130
- Beyhan Andaç ilgili olarak tuttuğu 6.10.2006 tarihli notlarda yer alan,
“(…) Bu yıl biz girmezsek, siz ihaleyi alacaksınız. Siz de seneye
gelmeyeceğinizi söylüyorsunuz. Bunu Habaş’a nasıl izah edeceksiniz. Ayrıca
3. bir firma ortaya çıkarsa ne olur. (* 3. firmadan kasıt; onlar adi bir firma
kurarlar mı diye şüpheleniyorum.) diye sordum.
‘Kim gelecek siz ve biz varız’ dedi.”
- Beyhan Andaç ve Zeren ilgili olarak tuttuğu 6.11.2007 tarihli notlarda yer alan,
“(…) Beyhan Bey bizimle anlaşmak istediğini, bu yıl kendilerinin, seneye de
bizim olacak şekilde ihaleye girmek istediğini, bu konuda Suat Bey’in92 aracı
olmasını istediğini söyledi. Beyhan Bey ile son derece uyumlu bir konuşma 5140
oldu. Anlaştık.”
- Ergaz ilgili olarak tuttuğu ve 2006 yılının sonuna ait olduğu anlaşılan notlarda
yer alan,
“(…) Birçok hastanesine girmedik. Ör;
12.12.05 Edremit SSK
13.12.05 Burhaniye Devlet
07.12.06 Ç.kale Devlet 5000kg
07.12.06 Edremit Devlet ihaleleri (…)”
- Ergaz ilgili olarak tuttuğu 30.11.2006 tarihli notlarda yer alan,
“Burhaniye’nin ihalesi var; ne yapacağız diye aradım. Çanakkale’nin de ihalesi 5150
var dedi.
Onun teklifi şöyle: Çanakkale SSk ve Devlet birleşiyor. Tek ihale yapacaklar.
Çanakkale’de anlaşamazsak direkt ben gireceğim, anlaşırsak (Berkgaz ile
benim bayim girek). Sizden Çanakkale SSK’nın aldığı miktarı alayım, diyor.
Daha doğrusu Çanakkale’deki Altanlar firması alacak. Ayrıca, Burhaniye,
Edremit pazarından da gaz alırım sizden diyor.”
92 Suat Bey olarak bahsi geçen kişi, Zeren Ticaret ortaklarından Suat ZERENGİL’dir.
10-72/1503-572
174
- Ergaz ile ilgili olarak tuttuğu 4.12.2006 tarihli notlarda yer alan,
“Çanakkale SSK’nın aldığı miktarı benden alacak. Onun dışında
Burhaniye+Ç.kale Devlet+Edremit SSK yaklaşık 6000kg bir pazar kalıyor.
Bunun da en az 1/3’ünü al benden dedim. Ayarlarız dedi… 5160
…Burhaniye ve Ç.kale ihalelerine hayırlı olsun dedik.”
- Ergaz ile ilgili olarak tuttuğu 8.2.2007 tarihli notlarda yer alan,
“…Burhaniye’nin 2006 Aralık’ta yapılan ihalesine Somgaz geldi ve teklif verdi,
diyor. (Hemen Somgaz Ahmet Bey’i aradım ve doğruluğunu sordum. Doğru,
dedi. Ama çok ısrarla Md. Çağırmıştı; o yüzden katılmak zorunda kaldım.
Hadi Tanju Bey; artık gaz alımına başlayalım diye dağılan konuyu toparladım.
“Tamam, ben Altanlar ile görüşeyim ve yarın sizi arayayım.” dedi. Yarın telefon
bekliyorum.”
- Ergaz ile ilgili olarak tuttuğu 21.3.2007 tarihli notlarda yer alan,
“(…) Altanlar firması benden henüz gaz almadı, dedim. “Olur mu, neden 5170
almıyorlar. Ben şimdi arıyorum onları.” dedi. Beni bilgilendirmek için arayacak.”
- Ergaz ile ilgili olarak tuttuğu 27.9.2007 tarihli notlarda yer alan,
“8 Ekim’deki Ayvalık Devlet (1500kg kısmi) ihalesini sordum. “Burası size mi
ait?”dedim. Bu hastaneye girmedik; çünkü 2008 yılında bizden gaz alacağını
söyledi.”
- Somgaz ile ilgili olarak tuttuğu 31.03.2006 tarihli notlarda yer alan,
“(…) önce şu Balıkesir SSK’yı halledelim dedim. Girme şansımız olduğu halde
gelmedik ki bizden gaz alın diye. Bu sene oranın gazını alın daha sonra geneli
ayarlarız dedim. Ayrıca, Balıkesir doğum ve Akhisar devletin ihalelerine de,
size ve Zeren’e telefon açıp gelmiyorum dedim.(…)” 5180
- Çanakkale Basınçlı Kaplar ile ilgili olarak tuttuğu 11.3.2005 tarihli notlarda yer
alan,
“Ergaz Tanju ile problemi var. Onu sileceğim diyor. Tanju Çanakkale’ye göz
dikmiş. Siz onun bölgesine gitmiyorsunuz, o sizin bölgenize niye geliyor
dedim. Sözde onun bölgesindeki bir hastaneye teklif vermişim, bunun üzerine
o da buraya geliyor dedi. Ama teklif vermedim, o bahane arıyordu dedi. (…,)
onu bitireceğim ve o zaman tüketimim daha da artacak diyor. …”
- Çanakkale Basınçlı Kaplar ile ilgili olarak tuttuğu 28.3.2007 tarihli notlarda yer
alan,
“(Tanju Bey ile yaptığımız anlaşma ile Çanakkale ve çevre pazarına girmedik. 5190
Bunun karşılığında benden gaz alacaktı. Henüz bu ana kadar alım
10-72/1503-572
175
yapmadıkları için Tanju Beyi geçen hafta aramıştım. Yine haber çıkmayınca
bugün de aradım. “Ben onları aradım. Sana döneceklerdir. Henüz
dönmemişlerse hem ben arayayım hem sen” dedi. Onun üzerine aradım.)
Turan Hoca yoktu. Hikmet Bey ile görüştüm. Durumu anlattım. … Ben bunu
Turan Hocama aktarayım. Sizi arasın dedi.”
- Çanakkale Basınçlı Kaplar ile ilgili olarak tuttuğu 6.4.2007 tarihli notlarda yer
alan,
“Bu Çanakkale pazarı ne olacak? Benden kim alacak diye aradım. “Bu sabah
da aradığınızı söylediler. Ben de akabinde Altanlar firmasına gittim ve onlarla 5200
(Mehmet ve Ali Bey) konuştum. Gaz alımı ile ilgili size dönecekler” dedi ve
telefonlarını vererek …”
ifadeleri, Berk Gaz’ın da içerisinde yer aldığı bölgede faaliyet gösteren Beyhan
Andaç, Ergaz, Somgaz, Zeren Ticaret, Altanlar ve Çanakkale Basınçlı Kaplar
arasında bölgede bulunan hastane ihalelerine anlaşmalı olarak girmeye ve/veya
girmemeye yönelik genel bir anlaşmanın varlığı izlenimini doğurmakla birlikte, söz
konusu belgelerde yer alan ifadeler, önaraştırma ve soruşturma döneminde yapılan
görüşme ve yerinde incelemelerde ek delil elde edilerek desteklenemediğinden, bu
bulguların, anılan teşebbüslerin hepsinin bir araya gelerek rekabeti kısıtlayıcı bir
anlaşma yaptıklarını ispatlamadığı anlaşılmıştır. 5210
Gerekçe ve Hukuki Dayanak
Yukarıda yer verilen bilgi, belge, tespit ve değerlendirmeler ışığında;
a) - Berk Gaz Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.,
- Beyhan Andaç Ticarethanesi (Beyhan ANDAÇ),
- Zeren Demir İnşaat Sanayi Gazları Kömür ve Nakliyat Tic. Ltd. Şti.,
teşebbüslerinin, 2007 yılı sonundan 2009 yılı sonuna kadar olan dönemde,
Balıkesir medikal gaz pazarında,
b) - Berk Gaz Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.,
- Ergaz Sınai ve Tıbbi Gazlar San. Tic. Ltd. Şti., 5220
teşebbüslerinin, 2007 ve 2008 yıllarına ilişkin dönemde, Balıkesir ve
Çanakkale medikal gaz pazarında,
c) - Berk Gaz Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.,
- Çanakkale Basınçlı Kaplar San. Tic. Ltd. Şti.,
10-72/1503-572
176
teşebbüslerinin, 2003 ve 2005 yıllarına ilişkin dönemde, Balıkesir ve
Çanakkale medikal gaz pazarında,
bölgede bulanan hastanelerin medikal gaz alım ihalelerinde, ihaleler
öncesinde veya sonrasında görüşmeler yaparak ihaleleri paylaşmak,
ihalelerde verilecek fiyatları tespit etmek, belirli ihalelerin belirli teşebbüslerde
kalmasını sağlanmak suretiyle, 5230
4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanunun 4 üncü maddesi
kapsamında anlaşma içerisinde oldukları sonucuna ulaşılmıştır.
J.6.7.3. Manisa Pazarı
Söz konusu pazar ile ilgili olarak haklarında soruşturma açılan teşebbüsler, Berk Gaz
ve Somgaz Soma Sınai Gazları, Hırdavat, Nalburiye, İnşaat, Sarrafiye, Zirai İlaç, Alet
Tohum Gübre, Kömür, Petrol Ürünleri Nakliye San. ve Tic. Ltd. Şti. (Somgaz)’dir.
Yapılan İnceleme ve Tespitler
Önaraştırma ve soruşturma kapsamında Berk Gaz ve Somgaz’da yerinde inceleme
yapılmıştır. Önaraştırma ve soruşturma dönemlerinde yapılan yerinde incelemelerde
elde edilen bilgi, bulgu ve belgelere tarih sırasına göre aşağıda yer verilmiştir 5240
Belge:MAN-1: Berk Gazda yapılan yerinde incelemede elde edilen SOMGAZ93
başlıklı belgede aşağıdakiler ifadeler yer almaktadır:
“Soma Karbogaz bayisi. Oğul Ahmet, baba Hüseyin. Asıl ilgilenen Ahmet Bey.
….
Mart 2006’dan beri ziyaret ve telefonlarla görüşüyoruz.
İyi niyet göstergesi olarak 02.03.06’daki 3250 kg’lik Balıkesir SSK’nın, B.kesir
doğumunda 06 yılı alımına, Akhisar Devlet’in 06 alımına, Gönen’in Ekim 06 yılı
alımına girmedik.
2007 yılı için nakliye bana ait 6,5 fiyat verdim.
9 Şubat’ta B.kesir SSK ihalesi var. 5250
B.kesir’in tamamını benden alsın.
….
SONUÇ: kardeşim 2006’yı boş geçtik. 2007’de benden Balıkesir’in tamamını alın.
(2000-2500 kg) ….”
Belge:MAN-2 Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve Manisa’da
faaliyet gösteren SOMGAZ ile ilgili olarak tutulan, 31.03.2006 tarihindeki ziyaretle
ilgili olarak, Asım Sayın ve SOMGAZ yetkilisi Ahmet Körük arasında gerçekleşen
görüşmeye ilişkin notlarda, aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“…Verdiği hastanelerin listesini verdi. Genel olarak fiyatlarım düşük o yüzden
sizden nasıl alayım dedi bende, geneli sonra hallederiz önce şu Balıkesir 5260
93 Somgaz, belgenin hazırlandığı dönemde Karboğaz’ın Manisa bayisi olarak faaliyet göstermekte idi.
10-72/1503-572
177
SSK’yı halledelim dedim. Girme şansımız olduğu halde gelmedik ki bizden gaz
alın diye. Bu sene oranın gazını alın daha sonra geneli ayarlarız dedim.
Ayrıca, Balıkesir doğum ve Akhisar devletin ihalelerine de, size ve Zeren’e
telefon açıp gelmiyorum dedim. Bütün bunları niye yaptık? Çalışmak
istediğimiz ve iyi niyetimizi ortaya koymak için. Şimdi siz diyorsunuz ki, sizinle
seneye çalışalım. Ben bir bölgeyle ilgili karar alırken hesap vermiyorum. Ama
alınan kararın sonucu ters giderse ya da amacına ulaşmazsa bana hesap
soruyorlar dedim. Balıkesir SSK’nın (en azından bunun) gazını rica ediyorum
dedim. Tamam ama 8 YTL fiyata nasıl alayım dedi. Ben size 8 YTL fiyat
vermedim ve bu fiyatı unutun dedim. Tamam seni zor durumda bıraktırmayız 5270
dedi. Fiyatı tam netleştirmeden Ankara’ya döndüm. (Nakliye bize ait bu yıl için
5,50 – 5,70 arası bir fiyat düşünüyorum). Fiyatı sonra netleştiririz dedim.
Tanıtım dosyası bıraktım. Samimi ayrıldık…”
Belge:MAN-3: Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve Manisa’da
faaliyet gösteren SOMGAZ ile ilgili olarak tutulan, 27.11.2006 tarihine ait, Asım Sayın
ile SOMGAZ yetkilisi Ahmet Körük arasında gerçekleşen telefon görüşmesine ilişkin
notlarda aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“(Balıkesir SSK, yaklaşık maliyet alıyor. Yakında ihaleye çıkacak. Suat Zeren’i
aradım. Ve 10,00 YTL civarında yaklaşık maliyet yazmamı istedi. Tamam
dedim. Hem bunu söylemek, hem de artık çalışmaya başlayalım demek için 5280
Ahmet Beyi aradım.) ‘Habaş Bergama’ya 4,00 YTL fiyat verdi. Yarın bir gün
B.kesir ihalesine gelip düşük fiyat yazarsa ne olur gibi’ bahane üretiyor. Ben
de ona, Habaş’ın gelmeyeceğini, sadece Berk Gaz ve Zeren olacak. Geçen yıl
iyi niyetimizi gösterdik, Alaşehir, Balıkesir-SSK, B. Doğum ihalelerine
gelmedik. Bu yıl artık çalışalım. Fiyatımız nakliye bize ait 6,50 + KDV dedim.
Hastaneye’de yaklaşık 10,00 YTL yaklaşık maliyet yollayacağım dedim. Bu
fiyatı kargo ile yollamıştım ama, dosyada sadece katalog ve CD çıktı diyor
!!!??”
Belge:MAN-4 Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve Manisa’da
faaliyet gösteren SOMGAZ ile ilgili olarak tutulan, 28.11.2007 tarihine ait, Asım Sayın 5290
ile SOMGAZ yetkilisi Ahmet Körük arasında gerçekleşen telefon görüşmesine ilişkin
notlarda aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“14 Aralıkta Soma devletin ihalesini haber verdim. Şaşırdı .Haberim yoktu
dedi. Teşekkür etti.
Siz olduğunuz için biz gelmiyoruz. Başka gelen bir firma duyarsanız haberim
olsun. Engelleyelim dedim.
Tamam. Bir duyum alırsam arayacağım dedi.”
Belge:MAN-5 Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve Manisa’da
faaliyet gösteren SOMGAZ ile ilgili olarak tutulan, 10.12.2007 tarihine ait, Asım Sayın
ile SOMGAZ yetkilisi Ahmet Körük arasında gerçekleşen telefon görüşmesine ilişkin 5300
notlarda aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
10-72/1503-572
178
“Ahmet Bey aradı. Yeni yıl fiyatı konuşuldu. Ben kendisine Zeren Ticarete
verdiğimiz fiyattan yani (2008 yılı fiyatı) 6,20’den (nakliye bize ait) verelim
dedim. Geçen yıl Soma SSK’ya 4,40’dan verdiğini (Salihli firması geldiği için)
dolayısıyla fiyatı çok yükseltemeyeceğini ifade etti. O zaman 2008 yılı fiyatı
5,50 YTL. Nakliye bize ait dedim, tamam dedi…”
Belge:MAN-6 Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve Manisa’da
faaliyet gösteren SOMGAZ ile ilgili olarak tutulan, 06.11.2007 tarihine ait, Asım Sayın
ile SOMGAZ yetkilisi Ahmet Körük arasında gerçekleşen telefon görüşmesine ilişkin
notlarda aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: 5310
“Hal hatır soruldu. Soma devlet hastanesinin yaklaşık maliyet istediğini, kaç
YTL yazmam gerektiğini sordum. Geçen yıldan 1 YTL fazla yazın dedi.
Sevindi.”
Belge:MAN-7 Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve Manisa’da
faaliyet gösteren SOMGAZ ile ilgili olarak tutulan, 21.03.2008 tarihine ait, Asım Sayın
ile SOMGAZ yetkilisi Ahmet Körük arasında gerçekleşen telefon görüşmesine ilişkin
notlarda aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Akhisar ihalesi söylendi. İhale ile ilgili bir şey var mı diye sorduk. Teşekkür
ettiğini söyledi. Gaz ihtiyacı soruldu. Biriktirip göndereceğini söyledi. 2008 yılı
fiyatı aynı.” 5320
Belge:MAN-8 Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen ve Manisa’da
faaliyet gösteren SOMGAZ ile ilgili olarak tutulan, 09.04.2008 tarihine ait, Asım Sayın
ile SOMGAZ yetkilisi Ahmet Körük arasında gerçekleşen telefon görüşmesine ilişkin
notlarda aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Akhisar ihalesi için arandı. Bir sorun olup olmadığı soruldu. Şu an itibariyle
her şeyin yolunda olduğunu söyledi. Gaz ihtiyacı soruldu.”
Savunmalar
Somgaz’ın yazılı savunmasında özetle, Kendilerine gelen piyasa araştırmalarına fiyat
yazdıkları, ihalelerin olacağına dair kesin yazının gelmesi halinde ihale dokümanının
alınması üzerine kendi masraflarını (gazın maliyeti, nakliye ve işçi ücretleri) ele 5330
alarak fiyat çıkardıkları, bu esnada rakip firmaların kim olduğunu öğrenmelerinin
mümkün olmadığından görüşme yapamadıkları; ihale günü ihaleye girdiklerinde
ancak ihaleye kimlerin katıldığına dair bilgilerinin olabildiği, doğrudan temin yoluyla
alımlarda kendilerine piyasa araştırması gönderildiği, buna cevaben yazılan fiyatın
kabul edildiğinde söz konusu ürünlerin gönderildiği ifade edilmiştir.
Yapılan İnceleme ve Tespitlere İlişkin Değerlendirme
Yukarıda yer verilen belgelerden;
Belge:MAN-1’de yer alan “… Akhisar Devlet’in 06 alımına, Gönen’in Ekim 06
yılı alımına girmedik…”,
10-72/1503-572
179
Belge:MAN-2’de yer alan “… Akhisar devletin ihalelerine de, size ve Zeren’e 5340
telefon açıp gelmiyorum dedim...”,
Belge:MAN-3’te yer alan “… Geçen yıl iyi niyetimizi gösterdik, Alaşehir,
Balıkesir-SSK, B. Doğum ihalelerine gelmedik. Bu yıl artık çalışalım…”
Belge:MAN-4’te yer alan “14 Aralıkta Soma devletin ihalesini haber verdim.
Şaşırdı. Haberim yoktu dedi. Teşekkür etti. Siz olduğunuz için biz gelmiyoruz.
Başka gelen bir firma duyarsanız haberim olsun. Engelleyelim dedim. Tamam.
Bir duyum alırsam arayacağım dedi.”,
Belge:MAN-5’te yer alan “… Geçen yıl Soma SSK’ya 4,40’dan verdiğini
(Salihli firması geldiği için) dolayısıyla fiyatı çok yükseltemeyeceğini ifade
etti…”, 5350
Belge:MAN-6’da yer alan "… Soma devlet hastanesinin yaklaşık maliyet
istediğini, kaç YTL yazmam gerektiğini sordum. Geçen yıldan 1 YTL fazla
yazın dedi. Sevindi.”,
Belge:MAN-7’de yer alan “Akhisar ihalesi söylendi. İhale ile ilgili bir şey var mı
diye sorduk. Teşekkür ettiğini söyledi…”,
Belge:MAN-8’de yer alan “Akhisar ihalesi için arandı. Bir sorun olup olmadığı
soruldu. Şu an itibariyle her şeyin yolunda olduğunu söyledi…”
ifadeleri dikkat çekmektedir.
Yukarıda yer alan ifadelerin hemen hemen tamamında, Berk Gaz yetkilisi Asım Sayın
tarafından, Berk Gaz’ın Manisa ve ilçelerindeki ihalelere katılmaması karşılığında, 5360
medikal gazı kendisinden alınması yönünde Somgaz’ın ikna edilmeye çalışıldığı, bu
kapsamda, Berk Gaz’ın tek taraflı olarak bazı hastane ihalelerine Somgaz lehine
katılmadığı, katılmayacağı hastane ihaleleri konusunda Somgaz’ı bilgilendirdiği,
ancak Somgaz’ın çekimser kaldığı, Berk Gaz’ın tek taraflı eylemlerinin karşılık
bulmadığı görülmektedir. Bu itibarla Berk Gaz’ın tek taraflı eylemlerinin Somgaz
tarafından karşılık bulmaması nedeniyle, anlaşmanın koşulu olan karşılıklı irade
uyuşmasının gerçekleşmediği, dolayısıyla konuyla ilgili olarak bir anlaşmaya
varılamadığı anlaşılmıştır.
Gerekçe ve Hukuki Dayanak
Yukarıdaki yer verilen bilgi, belge, tespit ve değerlendirmeler çerçevesinde, 5370
önaraştırma ve soruşturma dönemlerinde Berk Gaz ile Somgaz’ın Manisa pazarında,
rekabeti engelleyici, bozucu ya da kısıtlayıcı bir anlaşma ya da eylem içinde
bulunduklarını kanıtlayacak nitelikte bir bulgu elde edilemediğinden, söz konusu
teşebbüsler hakkında 4054 sayılı Kanun kapsamında herhangi bir işlem yapılmasına
gerek olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
J.6.7.4. Muğla Pazarı
Söz konusu pazar ile ilgili olarak haklarında soruşturma açılan teşebbüsler, Berk Gaz
ve Özen Boya Sınai Tıbbi Gazlar Su Ürünleri Pazarlama Turizm ve Ticaret Ltd. Şti.
(Özen Boya)’dir. 5380
10-72/1503-572
180
Yapılan İnceleme ve Tespitler
Önaraştırma ve soruşturma kapsamında bölgede faaliyet gösteren Berk Gaz ve
Özen Boya’da yerinde inceleme yapılmış olup yerinde incelemelerde elde edilen
belgeye aşağıda yer verilmiştir:
Belge:MUĞ-1 Berk Gazda yapılan yerinde incelemede elde edilen belgede
aşağıdakiler ifadeler yer almaktadır:
Hastane Adı 75. Yıl Milas Devlet Hastanesi
İhale Tarihi 09.11.2007
İhale Miktarı 2000 kg
Katılanlar Berk Gaz Özen Boya
Narkoz Fiyatları 5,9 5,40
Diğer Fiyatlar Oksijen: 2,15
Karbondioksit: 1,8
Açıklama İhaleye iki firma katıldık. Özen Boya Habaş Bayisi (Emin
Özen). Hem Habaş’tan hem de Denizgaz’dan gaz aldığını;
anlaşsaydık sizden de gaz alırdım, dedi. Fiyatları kırmaya
gerek olmadığını söyledi. Artık seneye inşallah denildi… Özen
Boya’dan kart alındı, kart verildi.
Savunmalar
Özen Boya’nın yazılı savunmasında özetle, Soruşturma bildirimi yazısında yer alan
suçlamaların kendileri tarafından kabul edilmediği, soruşturma konusunun açık ve net 5390
olarak ifade edilmediği, suçlamanın hangi ihale ve ihalelere, hangi kurum ve hangi
gaz cinslerine ilişkin olduğunun ve hangi rakiplerle işbirliği içinde olunduğunun
belirtilmediği ve dosyanın açık olarak bildirilmemesinin şirketlerinin savunma
haklarını ihlal ettiği ve bu durumun Anayasa ve yasalara aykırı olduğu, şirketlerinin
Rekabet Kanunu’na aykırı olarak ihalelere iştirak etmesinin ve ihaleye iştirak eden
şirketlerle anlaşmasının söz konusu olamayacağı ifade edilmiştir.
Yapılan İnceleme ve Tespitlere İlişkin Değerlendirme
Soruşturma döneminde, konuyla ilgili yukarıda yer verilen belgeden başka bir bilgi
veya bulguya rastlanmamıştır. Söz konusu belgedeki ifadelerden, Berk Gaz
yetkilisinin, 75. Yıl Milas Devlet Hastanesi’nin ihalesinden sonra Özen Boya ile 5400
görüştüğü fakat söz konusu görüşmenin bir anlaşmanın varlığını göstermediği
anlaşılmıştır.
Yukarıdaki yer verilen bilgi, belge, tespit ve değerlendirmeler çerçevesinde,
önaraştırma ve soruşturma dönemlerinde Berk Gaz ile Özen Boya’nın rekabeti
engelleyici, bozucu ya da kısıtlayıcı bir anlaşma ya da eylem içinde bulunduklarını
kanıtlayacak nitelikte bir bulgu elde edilemediğinden, söz konusu teşebbüsler
hakkında 4054 sayılı Kanun kapsamında herhangi bir işlem yapılmasına gerek
olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
10-72/1503-572
181
Gerekçe ve Hukuki Dayanak
Yukarıda yer verilen bilgi, belge, tespit ve değerlendirmeler ışığında; Berk Gaz 5410
Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. ve Özen Boya Sınai Tıbbi Gazlar Su Ürünleri Pazarlama
Turizm ve Ticaret Ltd. Şti. teşebbüslerinin, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal
ettiklerine ilişkin yeterli delil bulunmadığı, bu nedenle, Muğla medikal gaz pazarındaki
faaliyetleri ile ilgili olarak, söz konusu teşebbüsler hakkında 4054 sayılı Kanun
kapsamında herhangi bir işlem yapılmasına gerek olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
J.6.7.5. Uşak Pazarı
Söz konusu pazar özelinde hakkında soruşturma açılan teşebbüsler Berk Gaz ve
Nazmi Demirdöğer Tarım Makinaları Sınai ve Tıbbi Gazlar İmalat San. ve Tic. Ltd. Şti
(Demirdöğer)’dir.
Yapılan İnceleme ve Tespitler 5420
Önaraştırma ve soruşturma kapsamında bölgede faaliyet gösteren Berk Gaz ve
Özen Boya’da yerinde inceleme yapılmış olup yerinde incelemelerde elde edilen
belgeye aşağıda yer verilmiştir:
Belge:UŞK-1 Berk Gaz’da yapılan yerinde incelemede elde edilen DEMİRDÖĞER
başlıklı belgede aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“2007 yılı başı itibarı ile çalışmaya başlayacağız. Daha önceki yıllarda
rakip olarak Uşak ihalesine giriyorduk (Dinar’daki Mustafa Öztürk’ün katkısı
ile). Ortak çalışalım teklifi onlardan geldi; biz de kabul ettik.
Pazarlarına girmeyeceğiz. Karşılığında bizden gaz alacaklar. 2007 yılı
için 1000-1500 kg söz verdiler. Tüketimlerinin geri kalan kısmını Habaş ve 5430
Saraçoğlu’ndan alacaklar.
İlk yıl (çalışma yılı) için fiyatımız, nakliye bize ait 6,5 TL. Daha sonraki
yıllarda artacak.
Uşak Devlet Hastanesi zor bir hastane; çünkü tüpleri ihaleyi alan
firmanın takmasını istiyorlar. Aşamıyoruz. O yüzden bayi ile çalışmak daha
iyi.
… İki kardeşten (Mümtaz ve Hüseyin) abi Hüseyin ile görüşülüyor. Ocak
ayı içerisinde arayalım ve gaz alımını söyleyelim.”
Berk Gaz yetkilisi tarafından yapılan pişmanlık başvurusu kapsamında ise Uşak
medikal gaz pazarı ile ilgili olarak aşağıdaki açıklamalarda bulunulmuştur: 5440
“10. DEMİRDÖĞER
Demirdöğer Habaş bayisidir. Belgede yer alan “ortak çalışalım teklifi onlardan
geldi, biz de kabul ettik” ifadesi, bizden gaz almayı teklif etmeleri, bizim de buna
karşılık ihaleye girmememiz manasına gelmektedir. Nitekim belgede de yer
aldığı üzere, bizden gaz alacaklarını söylemişler ve Demirdöğer’e Uşak Devlet
Hastanesi alımları için 2007 yılında 1500 kg narkoz gazı satılmıştır. 2008 yılında
Demirdöğer’e gaz satışımız olmamıştır. Çünkü 2008 yılındaki ihaleye
10-72/1503-572
182
Denizgaz’ın girmesiyle işler değişmiş, fiyatlar oldukça düşmüştür. Belgede yer
alan Saraçoğlu’nun kim olduğu konusunda bilgimiz bulunmamaktadır. “
5450
Savunmalar
Demirdöğer’in yazılı savunmasında özetle; Sadece, bir belgede teşebbüslerinin
isminin geçtiği, ancak söz konusu belge üzerinde şirketin isminin ve herhangi bir
işaretinin bulunmadığı, belgenin Berk Gaz’ın kendilerini bağlamayan tek taraflı
açıklamalarını içerdiği, söz konusu belgenin delil özelliği olmadığı ifade edilmiştir.
Yapılan İnceleme ve Tespitlere İlişkin Değerlendirme
Uşak pazarı bakımından değerlendirilen husus;
- Demirdöğer’in Berk Gaz’dan narkoz gazı temin etmesi karşılığında Berk
Gaz’ın rekabeti ortadan kaldırmak amacıyla Uşak ilinde medikal gaz 5460
ihalelerine girmediğidir.
Öncelikte bölgede bulunan Uşak Devlet Hastanesi, Banaz Devlet Hastanesi, Eşme
Devlet Hastanesi, Karahallı Devlet Hastanesi ve Sivaslı Devlet Hastanesi’nin son beş
yılda gerçekleştirmiş oldukları narkoz gazı ve tüplü oksijen ihaleleri incelenmiştir.
Aşağıdaki tablolar söz konusu hastenelerin ihale dosyaları incelenerek hazırlanmıştır.
10-72/1503-572
183
Tablo 52: Uşak İli Kamu Hastaneleri Büyük (40 lt) Oksijen Tüpü İhaleleri
Hastane Adı İhale/DT Alım Miktarı (kg/adet/tüp)
Nazmi
Demirdöğer
Saraçoğulları
Deniz
Gaz.
Yıldız
Ticaret - Çeltikler
Doğan
Müh.. Bakiler) Desan
Ay
Kardeşler Koparan
Saygı
Ziraat
Aletleri
Ali
Saygı
30.12.2003 (İ) 50.000 m3 1,55 1,59
28.12.2004 (İ) 65.000 m3 1,875 2,06
16.12.2005 (İ) 75.000 m3 1,875
12.12.2006 (İ) 40.000 m3 1,975
30.10.2007 (İ) 85.000 m3 2,175 1,25
17.12.2008 (İ) 95.000 m3 2,175
Uşak Devlet
Hastanesi
11.11.2009 (İ) 96.000 m3 2,28
11.3.2004 (İ) 188 adet 11,5
17.2.2005 (İ) 600 adet 13
12.4.2006 (İ) 600 adet 13,25
10.4.2007 (DT) 500 adet 14 13,95 14
21.1.2008 (DT) 400 adet 15 13,95 14
18.2.2009 (DT) 350 adet 17,5 16,5 18,2
Banaz
Devlet
Hastanesi
(Banaz)
3.12.2009 (İ) 700 adet 17
10.3.2004 (DT)* 150 adet 11 10,5 12
5.12.2005 (DT) 200 adet 15,5 15 15,15
10.5.2007 (DT) 250 adet 18 17 17,5
3.6.2008 (DT) 350 adet 18 17,5 17
Eşme Devlet
Hastanesi
(Eşme)
20.2.2009 (DT) 350 adet 17,5 17 18
13.8.2007 (DT) 50 adet 15 16 16,25
Karahallı
H.Rafet Zora
İlçe
Hastanesi
(Karahallı) 13.1.2010 (DT) 25 adet 15 15,75 16,5
Sivaslı
Devlet 02.01.2004 (DT) 60 adet 12,00 10,20
10-72/1503-572
184
* İhale teklifleri bulunmakta ancak sonuç belgesi bulunmamaktadır.
Tablo 53: Uşak İli Kamu Hastaneleri Narkoz gazı İhaleleri
Hastane Adı İhale/DT Alım Miktarı (kg/adet/tüp)
N
az
m
i
D
em
ir
d
ö
ğ
er
S
ar
aç
o
ğ
ul
la
rı
B
er
k
G
az
B
O
S
C
em
re
D
en
iz
g
az
Y
ıld
ız
T
ic
ar
et
Ç
el
ti
kl
er
D
o
ğ
an
M
ü
h
.
B
ak
ile
r
R
ö
m
o
rk
D
es
an
A
y
K
ar
d
eş
le
r
30.12.2003 (İ) 4.000 kg 6,3 7
28.12.2004 (İ) 5.000 kg 8 8,1
16.12.2005 (İ) 6.500 kg 6,5 5,9* 6,7** 6,5***
12.12.2006 (İ) 6.500 kg 7,55
30.10.2007 (İ) 7.500 kg 8,65 3,45
17.12.2008 (İ) 8.650 kg 8,65
Uşak Devlet
Hastanesi
11.11.2009 (İ) 6.000 kg 9,1 7,4
11.3.2004 (İ) 2.100 kg 9,5
17.2.2005 (İ) 2.500 kg 9,328
12.4.2006 (İ) 1.000 kg 9
10.4.2007 (DT) 250 kg 10 9,9 10
Banaz Devlet
Hastanesi
(Banaz)
21.1.2008 (DT) 150 kg 9,9 10
Hastanesi
21.2.2005 (DT) 100 adet 14,25 14,00 15,80
31.5.2005 (DT) 100 adet 16,25 14,00 16,00
2.1.2006 (DT) 120 adet 14,50 14,25 16,50
16.2.2007 (DT) 400 adet 20,00 19,00 17,50
29.4.2008 (DT) 500 adet 20,00 20,00 19,00
6.2.2009 (DT) 250 adet 20,00 18,05 18,52
10.7.2009 (DT) 250 adet 19,85 19,00 19,40
7.1.2010 (DT) 3040 m3 3,25 3,05 3,10
8.1.2010 (DT) 475 adet 20,08 19,52 19,84
10-72/1503-572
185
18.2.2009 (DT) 200 kg 12 11 12,6
3.12.2009 (İ) 400 kg 11
10.3.2004 (DT)**** 75 kg 10 9,75 10,5
5.12.2005 (DT) 60 litre 13,5 13 13,25
10.5.2007 (DT) 75 kg 15 14 14,5
3.6.2008 (DT) 75 kg 15 15,5 14
Eşme Devlet
Hastanesi
(Eşme)
20.2.2009 (DT) 75 kg 14,5 14 15
10-72/1503-572
186
* Berk Gaz belge eksikliği nedeniyle ihale dışı kalmıştır. 5470
** BOS ticaret odasına kayıtlı olduğuna dair oda belgesinin eksikliği nedeniyle ihale dışı kalmıştır.
*** Belge ve imza-kaşe eksikliği nedeniyle ihale dışı bırakılmıştır.
**** İhale teklifleri bulunmakta ancak sonuç belgesi bulunmamaktadır.
Yukarıdaki tablolar incelendiğinde Berk Gaz’ın Uşak Devlet Hastanesi’nin 2007
yılında düzenlenen narkoz gazı ihalesine –daha önce teklif vermiş olmasına rağmen-
teklif vermediği ve Deniz Gaz’ın bahse konu dönemdeki ihaleyi oldukça düşük bir
fiyatla kazandığı görülmüştür.
Berk Gaz’dan alınan bilgiler çerçevesinde, Demirdöğer’in Berk Gaz’dan alım
miktarlarının aşağıdaki tablodaki gibi gerçekleştiği görülmüştür:
Tablo 54: Demirdöğer’in Berk Gaz’dan 2005-2009 alımları (kg) 5480
2005 2006 2007 2008 2009
Demirdöğer 0 0 1.500 250 0
Yukarıda yer verilen; Berk Gaz’da yapılan incelemede Demirdöğer hakkında
tutulduğu anlaşılan notlardaki
“2007 yılı başı itibarı ile çalışmaya başlayacağız. Daha önceki yıllarda rakip
olarak Uşak ihalesine giriyorduk (Dinar’daki Mustafa Öztürk’ün katkısı ile).
Ortak çalışalım teklifi onlardan geldi; biz de kabul ettik.
Pazarlarına girmeyeceğiz. Karşılığında bizden gaz alacaklar. 2007 yılı için
1000-1500 kg söz verdiler. […]
- ve pişmanlık tutanağındaki;
“Belgede yer alan “ortak çalışalım teklifi onlardan geldi, biz de kabul ettik” 5490
ifadesi, bizden gaz almayı teklif etmeleri, bizim de buna karşılık ihaleye
girmememiz manasına gelmektedir. Nitekim belgede de yer aldığı üzere,
bizden gaz alacaklarını söylemişler ve Demirdöğer’e Uşak Devlet Hastanesi
alımları için 2007 yılında 1500 kg narkoz gazı satılmıştır […]”
ifadelerinden Berk Gaz ile Demirdöğer’in Uşak Devlet Hastanesi’nin 12.12.2006
tarihli ihalesinde rekabeti kısıtlamak üzere anlaştığı ve bu anlaşmaya uygun bir
biçimde Berk Gaz’ın ihaleye girmediği görülmüştür. Buna ek olarak Demirdöğer’in
Berk Gaz’dan yaptığı narkoz gazı alımlarına ilişkin yukarıda yer verilen tablo
incelendiğinde yine anlaşmaya uygun olarak 2007 yılında 1500 kg narkoz gazı alımı
olduğu görülmüştür. 5500
Gerekçe ve Hukuki Dayanak
Yukarıdaki yer verilen bilgi, belge, tespit ve değerlendirmeler çerçevesinde, Berk Gaz
ve Demirdöğer’in, bölgede bulunan Uşak Devlet Hastanesi’nin 12.12.2006 tarihinde
gerçekleştirdiği medikal gaz alım ihalesinde, 4054 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi
kapsamında yatay anlaşma yapmak suretiyle 4054 sayılı Kanun’u ihlal ettikleri
sonucuna ulaşılmıştır.
10-72/1503-572
187
J.7. 4054 SAYILI KANUN’UN 16. MADDESİ VE CEZA YÖNETMELİĞİ
KAPSAMINDA DEĞERLENDİRME
4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinde yasaklanmış davranışlarda bulunanlara, aynı
Kanunun 16. maddesi üçüncü fıkrası gereği, karardan bir yıl öncesine ait yıllık gayri 5510
safi gelirlerinin yüzde onuna kadar para cezası verilmesi gerekmektedir. Bahsi geçen
madde gereğince verilecek para cezalarının tespitine ilişkin usul ve esasları
düzenlemek amacıyla yayınlanmış olan 15.2.2009 tarihinde Resmi Gazete’de
yayınlanarak yürürlüğe giren “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve
Kararlar İle Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına
İlişkin Yönetmelik” (Ceza Yönetmeliği veya Yönetmelik)’in 5. maddesinin birinci
fıkrasının (a) bendinde yer verilen “karteller” için %2 ile %4 oranında temel para
cezası belirlenmelidir. Söz konusu temel para cezası saptanırken ise, aynı maddenin
ikinci fıkrası gereği ihlali gerçekleştiren teşebbüslerin piyasadaki gücü ile ihlal sonucu
gerçekleşen veya gerçekleşme ihtimali bulunan zararın ağırlığı göz önünde 5520
bulundurulmalıdır.
İlgili teşebbüslere verilecek cezalar hesaplanırken, teşebbüslerin ilgili pazardaki 2009
mali yılı sonunda oluşan gayri safi gelirleri dikkate alınmıştır. Buna karşın, 2005
yılından beri ilgili pazarda faaliyet göstermeyen Gürbüz Sağlık Ürünleri Dahili Ticaret
Taahhüt Ltd. Şti.’nin ilgili pazarda 2005 mali yılı sonunda oluşan gayri safi geliri,
cezanın hesaplanmasında dikkate alınmıştır.
Bu doğrultuda;
5530
1- Yönetmeliğin 5. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca temel para cezasının %2
olarak belirlenmesi,
2- Yönetmeliğin 5. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, ihlalin süresi dikkate
alınarak;
a- ihlalin beş yıldan uzun sürdüğü pazarlarda temel para cezasının bir kat
artırılması,
b- ihlalin bir yıldan uzun beş yıldan kısa sürdüğü pazarlarda temel para
cezasının yarısı oranında artırılması, 5540
c- Tüm pazarlardaki ihlallerde Berk Gaz Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.’nin
zorlamasının bulunması nedeniyle cezanın beşte üç oranında indirilmesi,
Buna göre;
a- ihlalin bir yıldan kısa sürdüğü pazarlarda %0,8,
b- ihlalin bir yıldan uzun beş yıldan kısa sürdüğü pazarlarda %1,2,
c- ihlalin beş yıldan uzun sürdüğü pazarlarda %1,6 oranında,
ilgili teşebbüslere Kurul tarafından yukarıdaki şekilde saptanmış olan yıllık gayri safi
gelirleri üzerinden idari para cezası verilmesi 5550
uygun görülmüştür.
10-72/1503-572
188
K. SONUÇ
Karar: 22.04.2009 tarih, 09-17/377-M sayılı ve 23.12.2009 tarih, 09-60/1473-M sayılı
Kurul kararları uyarınca medikal ve sanayi gazlar pazarında faaliyet gösteren 55
teşebbüs hakkında yürütülen soruşturma ile ilgili olarak düzenlenen Rapor’a ve Ek
Görüş’e, toplanan delillere, yazılı savunmalara, sözlü savunma toplantısında yapılan
açıklamalara ve incelenen dosya kapsamına göre;
A. Ankara’daki faaliyetleri bakımından 5560
1. Asitkarbonik Sınai ve Tıbbi Gazlar Ticaret Ltd. Şti., Habaş Sınai ve Tıbbi Gazlar
İstihsal Endüstrisi A.Ş. ve Samtaş Sanayi Malzemeleri Makineleri Ticareti ve Sanayi
A.Ş.’nin medikal gazlar ve sanayi gazları pazarında 4054 sayılı Rekabetin
Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesi kapsamında anlaşma içinde olduklarına
dair tespit yapılamadığından aynı Kanun kapsamında idari para cezası verilmesine
gerek olmadığına OYÇOKLUĞU ile,
(Karşı oylar: Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Mehmet Akif ERSİN, Doç. Dr. Cevdet İlhan
GÜNAY), 5570
2. Bununla birlikte ilgili pazarda ihtiyaç duyulan ürünlerin doğrudan temin yoluyla
sağlanmasına yönelik olarak tespit edilen uygulamalara ilişkin olarak 4054 sayılı
Kanun’un 20. ve 30 (f) maddeleri uyarınca oluşturulacak Kurul görüşünün Sağlık
Bakanlığı, Kamu İhale Kurumu ve diğer ilgili kurumlara bildirilmesi hususunda
Başkanlığın görevlendirilmesine OYBİRLİĞİ ile,
B. Afyon pazarı bakımından
1. Denizli Sanayi Gazları Ticaret Ltd. Şti. ve Habaş Sınai ve Tıbbi Gazlar İstihsal 5580
Endüstrisi A.Ş.’nin, 2006 yılı sonundan 2008 yılı başlarına kadar olan dönemde,
bölgede bulunan hastanelerin medikal gaz alım ihalelerinde, ihaleler öncesinde veya
sonrasında görüşmeler yaparak belirli ihalelerin ilgili teşebbüslerde kalmasını
sağlamak suretiyle, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında anlaşma
içerisinde olduğuna OYBİRLİĞİ ile,
2. Bu nedenle, 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesi ve Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma,
Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde
Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik (Ceza Yönetmeliği) uyarınca, 2009
mali yılı sonunda oluşan ve Kurul tarafından belirlenen yıllık gayri safi gelirlerinin 5590
takdiren %1,2’si oranında olmak üzere
- Denizli Sanayi Gazları Ticaret Ltd. Şti.’ye 89.371,76 TL
- Habaş Sınai ve Tıbbi Gazlar İstihsal Endüstrisi A.Ş.’ye 2.045.459,93TL
idari para cezası verilmesine OYÇOKLUĞU ile,
(Karşı oylar: Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Reşit GÜRPINAR)
5600
10-72/1503-572
189
C- Diğer Alt Pazarlar Bakımından
1.
1.1. İç Anadolu bölgesinde,
Konya-Karaman pazarı bakımından
- Berk Gaz Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
- Otojen Otomotiv Makina Kimyasal Gazlar Sanayi ve Ticaret A.Ş.
unvanlı teşebbüslerin, 9.4.2007 tarihinde yapılan Karaman 82. Yıl Hastanesi medikal
gaz alımı ihalesine anlaşarak girmek suretiyle, 5610
Sivas pazarı bakımından
- Berk Gaz Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
- Yalçın Ticaret Sınai ve Tıbbi Gazları Teknik Makine Sanayi
- Gürbüz Sağlık Ürünleri Dahili Ticaret Taahhüt Ltd. Şti.
unvanlı teşebbüslerin, 2003 yılından 2005 yılına kadar olan dönemde, bölgede
bulunan hastanelerin medikal gaz alım ihalelerinde, ihaleler öncesinde veya
sonrasında görüşmeler yaparak ihaleleri paylaşmak, ihalelerde verilecek fiyatları
tespit etmek, belirli ihalelerin belirli teşebbüslerde kalmasını sağlamak suretiyle,
1.2. Karadeniz bölgesinde
Samsun pazarı bakımından 5620
- Berk Gaz Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
- Bülbüloğlu Oksijen Asetilen Tıbbi Gazlar Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
unvanlı teşebbüslerin, Samsun Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları Hastanesi
tarafından 2007 ile 2009 yılları arasında gerçekleştirilen narkoz gazı alım
ihalelerinde, ihaleler öncesinde veya sonrasında görüşmeler yaparak söz konusu
ihalelerin Bülbüloğlu Oksijen Asetilen Tıbbi Gazlar Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.’de
kalmasını sağlamak suretiyle,
Tokat pazarı bakımından 5630
- Berk Gaz Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
- Ulusu Ticaret (Selahattin ULUSU, Ahmet ULUSU, Kamil ULUSU)
unvanlı teşebbüslerin, 2003 yılı sonundan 2009 yılına kadar olan dönemde, bölgede
bulunan hastaneler tarafından düzenlenen medikal gaz alım ihalelerinde, ihaleler
öncesinde veya sonrasında görüşmeler yaparak belirli ihalelerin Ulusu Ticaret
(Selahattin ULUSU, Ahmet ULUSU, Kamil ULUSU)’te kalmasının sağlanması, Berk
Gaz Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.’nin Tokat ilindeki hastanelerin ihalelerine katılmaması
ve bunun karşılığında Ulusu Ticaret (Selahattin ULUSU, Ahmet ULUSU, Kamil
10-72/1503-572
190
ULUSU)’in de ihale konusu ürünleri Berk Gaz Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.’den temin
etmesi suretiyle, 5640
Trabzon ve Rize pazarı bakımından
- Berk Gaz Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
- Erkuloğlu Sınai ve Tıbbi Gazlar Ticaret ve Sanayi (Levent ERKULOĞLU)
- Karadeniz Oksijen Gaz Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
- Usta Oksijen ve Sınai Gazlar Üretim Dağıtım Pazarlama ve Ticaret Ltd. Şti.
unvanlı teşebbüslerin, 2006 yılı sonundan 2009 yılına kadar olan dönemde, bölgede
bulunan hastanelerin medikal gaz alım ihalelerinde, ihaleler öncesinde veya
sonrasında görüşmeler yaparak ihaleleri paylaşmak, ihalelerde verilecek fiyatları 5650
tespit etmek, belirli ihalelerin belirli teşebbüslerde kalmasını sağlamak suretiyle,
1.3. Doğu Anadolu bölgesinde
Erzurum pazarı bakımından
- Berk Gaz Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
- İbrahim Ergün Habaş Oksijen Dolum Tesisi (İbrahim ERGÜN)
- Kar-Ok Tıbbi Gazlar Sanayi Ticaret Ltd. Şti.
unvanlı teşebbüslerin, 2002 yılından 2009 yılına kadar olan dönemde bölgede 5660
bulunan hastanelerin medikal gaz alım ihalelerinde, ihaleler öncesinde veya
sonrasında görüşmeler yaparak ihaleleri paylaşmak, ihalelerde verilecek fiyatları
tespit etmek, belirli ihalelerin belirli teşebbüslerde kalmasının sağlanması
maksadıyla, rekabet görüntüsü meydana getirmek için yan teklif vermek suretiyle,
Malatya pazarı bakımından
- Berk Gaz Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
- Kulcu Sınai ve Tıbbi Gazlar Endüstri Dış Ticaret Ltd. Şti.
- Nakir Sıhhi Sanayi Gaz ve Malzemeleri Tic. ve Pazarlama Ltd. Şti.
unvanlı teşebbüslerin, 2005 yılı Kasım ayından 2009 yılının başına kadar olan 5670
dönemde, bölgede bulunan hastanelerin medikal gaz alım ihalelerinde, ihaleler
öncesinde veya sonrasında görüşmeler yaparak ihaleleri paylaşmak, ihalelerde
verilecek fiyatları tespit etmek suretiyle,
1.4. Güneydoğu Anadolu bölgesinde
Gaziantep pazarı bakımından
- Berk Gaz Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
- Tosaş Toros Tevzi ve Onarım Sanayi A.Ş.
- Koçerler Sanayi ve Tıbbi Gazlar Üretim Pazarlama Ticaret Ltd. Şti.
unvanlı teşebbüslerin, 2007 yılından 2009 yılına kadar olan dönemde bölgede
bulunan hastanelerin medikal gaz alım ihalelerinde, ihaleler öncesinde veya 5680
10-72/1503-572
191
sonrasında görüşmeler yaparak belirli ihalelerin Tosaş Toros Tevzi ve Onarım Sanayi
A.Ş. ya da Koçerler Sanayi ve Tıbbi Gazlar Üretim Pazarlama Ticaret Ltd. Şti.’de
kalmasının sağlanması, Berk Gaz Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.’nin Gaziantep ilindeki
hastanelerin ihalelerine katılmaması ve bunun karşılığında bahse konu teşebbüslerin
de ihale konusu ürünleri Berk Gaz Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.’den temin etmesi
suretiyle,
1.5. Akdeniz bölgesinde
Adana – Hatay pazarı bakımından
a) - Berk Gaz Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. 5690
- Oral Medikal Tıbbi Ortopedik Cerrahi Alet ve Laboratuar Malz. (Yasemin ORAL)
- Şerifoğulları İnşaat Tıbbi Cihazlar Kimyevi Maddeler Temizlik İşleri Gıda ve
Temizlik Maddeleri Yedek Parça ve Makine Sanayi Yakacak Maddeleri Petrol
Ürünleri Turizm Ticaret Ltd. Şti. (Şerifoğulları Ltd. Şti.)
unvanlı teşebbüslerin, ihale öncesinde görüşmeler yaparak Antakya Doğum ve
Çocuk Bakımevi Hastanesi’nin 20.12.2005 tarihli azot protoksit ihalesinin Oral
Medikal Tıbbi Ortopedik Cerrahi Alet ve Laboratuar Malz. (Yasemin ORAL)’de
kalmasının sağlanması ve Berk Gaz Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.’nin söz konusu
ihaleye katılmaması, bunun karşılığında Oral Medikal Tıbbi Ortopedik Cerrahi Alet ve
Laboratuar Malz. (Yasemin ORAL)’nin ihale konusu ürünleri Berk Gaz Sanayi ve 5700
Ticaret Ltd. Şti.’den temin etmesi suretiyle,
b) - Berk Gaz Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
- As Gaz Sınai ve Tıbbi Gazlar A.Ş.
unvanlı teşebbüslerin, ihaleler öncesinde görüşmeler yaparak İskenderun Devlet
Hastanesi’nin 25.1.2006 ve 4.1.2007 tarihli azot protoksit ihalelerinin As Gaz Sınai ve
Tıbbi Gazlar A.Ş.’de kalmasının sağlanması ve Berk Gaz Sanayi ve Ticaret Ltd.
Şti.’nin söz konusu ihaleye katılmaması, bunun karşılığında As Gaz Sınai ve Tıbbi
Gazlar A.Ş.’nin ihale konusu ürünleri Berk Gaz Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.’den temin
etmesi suretiyle,
Antalya pazarı bakımından 5710
- Berk Gaz Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
- Atila Yuva Sınai ve Tıbbi Gazlar (Atila YUVA)
- Yılgaz Sınai Tıbbi Gazlar Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
unvanlı teşebbüslerin, 2004 yılı sonundan 2009 yılı başına kadar olan dönemde,
bölgede bulunan hastanelerin medikal gaz alım ihalelerinde, ihaleler öncesinde veya
sonrasında görüşmeler yaparak Berk Gaz Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.’nin ihalelere
girmemesi ve bunun karşılığında Atila Yuva Sınai ve Tıbbi Gazlar (Atila YUVA) ve
Yılgaz Sınai Tıbbi Gazlar Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.’nin ihale konusu ürünleri Berk
Gaz Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.’den temin etmesi suretiyle,
5720
10-72/1503-572
192
1.6. Ege bölgesinde
Balıkesir – Çanakkale pazarı bakımından
a) - Berk Gaz Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
- Beyhan Andaç Ticarethanesi (Beyhan ANDAÇ)
- Zeren Demir İnşaat Malzemeleri Sanayi Gazları Kömür ve Nakliyat Ltd. Şti.
unvanlı teşebbüslerin, 2007 yılı sonundan 2009 yılı sonuna kadar olan dönemde,
Balıkesir medikal gaz pazarında,
b) - Berk Gaz Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. 5730
- Ergaz Sınai ve Tıbbi Gazlar Sanayi Ticaret Ltd. Şti.
unvanlı teşebbüslerin, 2007 ve 2008 yıllarına ilişkin dönemde, Balıkesir ve Çanakkale
medikal gaz pazarında,
c) - Berk Gaz Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
- Çanakkale Basınçlı Kaplar Sanayi Ticaret Ltd. Şti.
unvanlı teşebbüslerin, 2003 ve 2005 yıllarına ilişkin dönemde, Balıkesir ve Çanakkale
medikal gaz pazarında,
bölgede bulunan hastanelerin medikal gaz alım ihalelerinde, ihaleler öncesinde veya
sonrasında görüşmeler yaparak ihaleleri paylaşmak, ihalelerde verilecek fiyatları
tespit etmek, belirli ihalelerin belirli teşebbüslerde kalmasını sağlamak suretiyle, 5740
Uşak pazarı bakımından
- Berk Gaz Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
- Nazmi Demirdöğer Tarım Makinaları Sınai ve Tıbbi Gazlar İmalat Sanayi ve
Ticaret Ltd. Şti.
unvanlı teşebbüslerin, Uşak Devlet Hastanesi’nin 12.12.2006 tarihinde
gerçekleştirdiği medikal gaz alım ihalesinin Nazmi Demirdöğer Tarım Makinaları
Sınai ve Tıbbi Gazlar İmalat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.’de kalmasının sağlanması,
Berk Gaz Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.’nin söz konusu ihaleye katılmaması, bunun
karşılığında Nazmi Demirdöğer Tarım Makinaları Sınai ve Tıbbi Gazlar İmalat Sanayi
ve Ticaret Ltd. Şti.’nin ihale konusu ürünleri Berk Gaz Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.’den 5750
temin etmesi suretiyle
4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesi kapsamında
anlaşma içerisinde olduklarına OYÇOKLUĞU ile
(Karşı oy: Murat ÇETİNKAYA),
2.
2.1. Bu nedenle 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesi ve Ceza Yönetmeliği uyarınca;
10-72/1503-572
193
a) 2009 mali yılı sonunda oluşan ve Kurul tarafından belirlenen yıllık gayri safi 5760
gelirlerinin takdiren % 0,8’i oranında olmak üzere
- Oral Medikal Tıbbi Ortopedik Cerrahi Alet ve Laboratuar Malz. (Yasemin ORAL)’ ye
178,72 TL
- Şerifoğulları Ltd. Şti.’ne 4.325,62 TL
- Nazmi Demirdöğer Tarım Makinaları Sınai ve Tıbbi Gazlar İmalat Sanayi ve
Ticaret Ltd. Şti.’ye 3.475,26 TL
- Otojen Otomotiv Makina Kimyasal Gazlar Sanayi ve Ticaret A.Ş.’ye 19.934,04 TL
b) 2009 mali yılı sonunda oluşan ve Kurul tarafından belirlenen yıllık gayri safi
gelirlerinin takdiren % 1,2’si oranında olmak üzere 5770
- Yalçın Ticaret Sınai ve Tıbbi Gazları Teknik Makine Sanayi (Cem Yalçın)’ye
3.402,69 TL
- Bülbüloğlu Oksijen Asetilen Tıbbi Gazlar Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.’ye 26.774,06
TL
- Erkuloğlu Sınai ve Tıbbi Gazlar Ticaret ve Sanayi (Levent ERKULOĞLU)’ye
19.961,17 TL
- Karadeniz Oksijen Gaz Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.’ye 11.069,88 TL
- Usta Oksijen ve Sınai Gazlar Üretim Dağıtım Pazarlama ve Ticaret Ltd. Şti.’ye
12.444,99 TL 5780
- Kulcu Sınai ve Tıbbi Gazlar Endüstri Dış Ticaret Ltd. Şti.’ye 7.307,35 TL
- Nakir Sıhhi Sanayi Gaz ve Malzemeleri Tic. ve Pazarlama Ltd. Ş 5.507,27 TL
- Tosaş Toros Tevzi ve Onarım Sanayi A.Ş.’ye 9.660,03 TL
- Koçerler Sanayi ve Tıbbi Gazlar Üretim Pazarlama Ticaret Ltd. Şti.’ye 19.684,75
TL
- As Gaz Sınai ve Tıbbi Gazlar A.Ş.’ye 42.608,03 TL
- Atila YUVA Sınai ve Tıbbi Gazlar (Atila YUVA)’a 26.617,45 TL
- Yılgaz Sınai Tıbbi Gazlar Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.’ne 9.955,25 TL
- Beyhan Andaç Ticarethanesi (Beyhan ANDAÇ)’ne 9.361,43 TL
- Zeren Demir İnşaat Malzemeleri Sanayi Gazları Kömür ve Nakliyat Ltd. Şti.’ye 5790
6.315,49 TL
- Ergaz Sınai ve Tıbbi Gazlar Sanayi Ticaret Ltd. Şti.’ye 10.000,33 TL
- Çanakkale Basınçlı Kaplar Sanayi Ticaret Ltd. Şti.’ye 1.481,52 TL
c) 2009 mali yılı sonunda oluşan ve Kurul tarafından belirlenen yıllık gayri safi
gelirlerinin takdiren % 1,6’sı oranında olmak üzere
- Ulusu Ticaret (Selahattin ULUSU, Ahmet ULUSU, Kamil ULUSU)’e 14.569,86 TL
- İbrahim Ergün Habaş Oksijen Dolum Tesisi (İbrahim ERGÜN)’ne 15.850,39 TL
- Kar-Ok Tıbbi Gazlar Sanayi Ticaret Ltd. Şti.’ne 7.686,39 TL 5800
d) 2005 mali yılı sonunda oluşan ve Kurul tarafından belirlenen yıllık gayri safi
gelirlerinin takdiren % 1,2’si oranında olmak üzere
- Gürbüz Sağlık Ürünleri Dahili Ticaret Taahhüt Ltd. Şti.’ne 0,42 TL
idari para cezası verilmesine OYÇOKLUĞU ile,
10-72/1503-572
194
(Karşı oy: Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR)
5810
2.2. Berk Gaz Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.’ye 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesi ve
Ceza Yönetmeliği uyarınca idari para cezası verilmesi gerekmekle birlikte “Kartellerin
Ortaya Çıkarılması Amacıyla Aktif İşbirliği Yapılmasına Dair Yönetmelik kapsamında
başvuruda bulunmuş olması ve söz konusu başvurunun Rekabet Kurulunun
22.4.2009 tarih ve 09-17/377-MP sayılı kararıyla aynı Yönetmeliğin 4. maddesinin
ikinci fıkrası kapsamında kabul edilmesi nedeniyle, söz konusu teşebbüse idari para
cezası verilmesine yer olmadığına Kurul Üyesi Murat ÇETİNKAYA ve Kurul Üyesi
Reşit GÜRPINAR’ın farklı gerekçesi ve OYBİRLİĞİ ile,
2.3. Rekabeti engelleyici, bozucu ya da kısıtlayıcı bir anlaşma ya da eylem içinde 5820
bulunduklarına ilişkin yeterli bulgu elde edilemediğinden,
- Altanlar Sanayi ve Tıbbi Gazlar Ltd. Şti.
- Altay Duymaz Av. Tıbbi Gaz, Medikal ve Ambulans Hiz. Tic. Paz. Ltd. Şti.,
- Ar Oksijen Sınai ve Tıbbi Gazları Makina Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. (*)
- Atalay Pen Alüminyum PVC LPG İnş. Nak. Taahhüt İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.
- Erbay Medikal ve Sınai Gazlar Dolum Tesisi (Rıdvan BAYVERDİ-Semiha
ERDOLU)
- Gazsan Sanayi Gazları Metal ve Malzemeleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. (*)
- Gazsan Tıbbi Sınai Gazlar San. Tic. A.Ş.
- Günaylar Sınai ve Tıbbi Gazlar Ltd. Şti. (*) 5830
- Hakyemezler Koll. Şti. Ercan Hakyemez ve Ortağı (*)
- Kargaz Gaz San. ve Tic. Ltd. Şti.
- Kar-Gaz Karakullukçular Gaz Sanayi ve Ticaret A.Ş.
- Kazoğlu Ticaret (Osman KAZOĞLU)
- Kocaşaban Sınai ve Tıbbi Gazlar Teknik Hırdavat İnşaat Sanayi Üretim ve
Ticaret Ltd. Şti. (*)
- Linde Gaz A.Ş.
- Mehmet Altun Oksijen Dolum Tesisi (Mehmet ALTUN)
- Necati Dilan Diyarbakır Sınai ve Tıbbi Gazlar Fabrikası (Necati DİLAN)
- Okassan Oksijen Asetilen San. ve Tic. Ltd. Şti. 5840
- Özen Boya Sınai Tıbbi Gazlar Su Ürünleri Paz. Turizm ve Tic. Ltd. Şti.
- Panel Kimyasal Ürünler Sanayi İnşaat Taahhüt Tic. Ltd. Şti. (*)
- Postgil İnşaat ve Ticaret A.Ş. (*)
- Sarıkaya Oto İnş. Mad. Tüpgaz Tic. Ltd. Şti.
- Somgaz Soma Sınai Gazları, Hırdavat, Nalburiye, İnşaat, Sarrafiye, Zirai İlaç,
Alet, Tohum, Gübre, Kömür, Petrol Ürünleri Nakliye San. ve Tic. Ltd. Şti.
- Tekman Metal Otomotiv İnşaat Nakliye Sınai ve Tıbbi Gaz Dolum Tesisleri San.
Tic. Ltd. Şti. (*)
- Tez Oksijen Sanayi ve Tic. A.Ş. (*)
- Turanlılar Endüstri ve Medikal Gazlar San. Tic. Ltd. Şti. (*) 5850
- Yılmazlar Sınai ve Tıbbi Gazlar Ltd. Şti.
unvanlı teşebbüslere, 4054 sayılı Kanun kapsamında idari para cezası verilmesine
gerek olmadığına OYÇOKLUĞU ile,
(* Karşı Oy: Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY)
10-72/1503-572
195
2.4. Düzenlenen ihaleler bakımından pazarın daha rekabetçi olması için alınabilecek
tedbirler konusunda 4054 sayılı Kanun’un 20 ve 30 (f). maddeleri uyarınca
oluşturulacak Kurul görüşünün Sağlık Bakanlığı, Kamu İhale Kurumu ve diğer ilgili
kurumlara bildirilmesi hususunda Başkanlığın görevlendirilmesine OYBİRLİĞİ ile,
2.5. İhlal oluşturduğu tespit edilen uygulamalarla aynı sonucu doğuran ya da
doğurabilecek niteliğe sahip uygulamalardan kaçınarak ihlale son vermeleri 5860
gerektiğinin 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ilgili
teşebbüslere bildirilmesine,
D. Önaraştırma ve soruşturma sürecinde Kuruma intikal eden diğer iddia ve
şikayetlerle ilgili, rekabeti engelleyici, bozucu ya da kısıtlayıcı bir hususun
bulunduğunu kanıtlayacak nitelikte bulgu elde edilemediğinden, söz konusu iddia ve
şikayetlerin reddedilmesine OYBİRLİĞİ ile
Danıştay yolu açık olmak üzere karar verilmiştir.
5870
5880
5890
5900
10-72/1503-572
196
Kurulun 11.11.2010 tarih ve 10-72/1503-572 Sayılı Kararına Karşı oy Yazısı
Medikal ve sanayi gazları pazarında faaliyet gösteren 55 teşebbüs hakkında
yapılan soruşturma neticesinde Kurul tarafından verilen 11.11.2010 tarih ve 10-
72/1503-572 sayılı Kararın (A) bendinin (1) inci fıkrasına aşağıda belirttiğimiz
gerekçelerle katılmamız mümkün olmamıştır.
Mezkûr Kararın (A) bendinin (1) inci fıkrasında “Asitkarbonik Sınai ve Tıbbi
Gazlar Ltd. Şti (ASİTKARBONİK), Habaş Sınai ve Tıbbi Gazlar İstihsal endüstrisi AŞ.
(HABAŞ) ve Samtaş Sanayi Malzemeleri Makineleri Ticareti ve Sanayi AŞ. 5910
(SAMTAŞ)’nin, medikal gazlar ve sanayi gazları pazarında 4054 sayılı Rekabetin
Korunması Hakkında Kanunun 4. maddesi kapsamında anlaşma içinde olduklarına
dair tespit yapılamadığından aynı Kanun kapsamında idari para cezası verilmesine
gerek olmadığına OYÇOKLUĞU ile” karar verilmiştir.
Soruşturma Raporunda; çoğunluğu hastane olmak üzere birçok kamu
kurumunun 8.9.2005 ila 29.6.2009 tarihleri arasında gerçekleştirdiği tıbbi ve sınai gaz
alımı ve yaklaşık maliyet tespiti sürecinde, HABAŞ tarafından verilen tekliflerle birlikte
ASİTKARBONİK ve SAMTAŞ adına düzenlenen tekliflerin “yan teklif” olarak verildiği
tespit edilmiştir.
Raporda, ASİTKARBONİK ve SAMTAŞ adlı teşebbüslerin sözkonusu 5920
tekliflerden hiç birini bizzat hazırlamadıkları ve imzalamadıkları belirtilmekte ve
HABAŞ tarafından bu teşebbüslere ait antetli kâğıtlar ve kaşeler kullanılmak suretiyle
oluşturulan tekliflerin mal ve hizmet alımı yapan veya yapacak olan kamu
kuruluşlarına sunulduğu, bu suretle gerek doğrudan alım işlemlerinde gerekse
yaklaşık maliyet tespitlerinde HABAŞ’a ait tekliflerin en uygun teklif olduğu izlenimi
yaratıldığı tespitinde bulunulmuştur.
Bu uygulama sonucunda, kamunun ihtiyaç duyduğu mal ve hizmetlerin piyasa
koşullarında oluşan fiyat üzerinden değil, yapay rekabet görüntüsü altında HABAŞ
tarafından belirlenen fiyatlar üzerinden alımlar yapılmak durumunda kalınmıştır.
Raporda, tekliflerin ASİTKARBONİK veya SAMTAŞ tarafından hazırlanmadığı 5930
belirtilmekteyse de, mezkûr teşebbüslerin HABAŞ’ın yan teklif hazırlama eyleminden
haberdar oldukları, hukuka aykırı bu durumu bildikleri halde açıkça bu eyleme
muvafakat ettikleri ve hatta bu sisteme destek verdikleri tespit edilmiştir.
Rekabet hukuku bakımından HABAŞ, ASİTKARBONİK ve SAMTAŞ’ın somut
olaydaki durumunun rekabeti engelleyen, kısıtlayan ve bozan bir anlaşma olarak
değerlendirilmesi gerektiği aşikârdır. Çünkü böyle bir eylemin amacı, kamu
alımlarının fiyatlarının ve yaklaşık maliyet tespitlerinin rekabetçi bir görüntü verilerek
piyasa dışında oluşmasını sağlamaktır. Bu olgu sadece amaçla sınırlı kalmamış, gaz
alım fiyatları HABAŞ tarafından ASİTKARBONİK ve SAMTAŞ’ın da bilinçli desteğiyle
kâğıt üzerinde belirlenerek hastanelere ve benzeri müesseselere satılmak suretiyle 5940
rekabete aykırı anlaşma uygulamaya da konulmuştur.
10-72/1503-572
197
Tekrar belirtelim ki Soruşturma Raporunda, ASİTKARBONİK ve SAMTAŞ’ın
HABAŞ tarafından kendi namlarına düzenlenen sahte (yan) tekliflerin her birinden
münferiden haberdar olmasalar da uzun süredir uygulanmakta olan bu sitemi biliyor
oldukları ve bu sisteme açık destek verdilerine ilişkin tespitler yer almaktadır. Bu da
taraflar arasında Kanunun 4. maddesi anlamında bir anlaşmanın varlığı anlamına
gelmektedir. Zira rekabet hukukunda, rekabeti kısıtlama amacı olan veya bu sonucu
doğurma potansiyeli bulunan bir anlaşmanın varlığından söz edilebilmesi için,
tarafların bu yöndeki iradelerini sözlü veya yazılı olarak açıklanmış olması şart 5950
olmayıp, hukuka aykırı sonuç doğuracak şekilde paralel davranışların varlığı yeterli
görülmektedir.
Bunun sonucu olarak, ASİTKARBONİK ve SAMTAŞ’ın kamu kurumlarının
doğrudan alım ve yaklaşık maliyetlerine HABAŞ tarafından verilen tekliflerde kendi
unvan ve kaşelerinin kullanılmasına onay vermelerinin, bu iki teşebbüsü kamu
alımlarında rekabeti ortadan kaldıran bir anlaşmaya taraf haline getirdiğine şüphe
yoktur. Bu durum ise, 4054 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (a) bendine aykırılık
oluşturmaktadır. Dolaysısıyla adı geçen üç teşebbüsün, Ankara Bölgesindeki tıbbi ve
sınai gazlar pazarında gerçekleşen rekabete aykırı eylemlerinden dolayı Kanunun 16
ncı maddesi çerçevesinde idari para cezasıyla tecziyelerinin gerektiği kanaatindeyiz. 5960
Bu sebeplerle Kurul ekseriyeti tarafından alınan Kararın (A) bendinin (1) inci
fıkrasına iştirak etmiyoruz.
Doç. Dr. Mustafa Ateş Mehmet Akif ERSİN
İkinci Başkan Kurul Üyesi
5970
5980
10-72/1503-572
198
(11.11.2010 tarihli ve 10-72/1503-572 sayılı Kurul Kararı’na)
KARŞI OY GEREKÇESİ
1.Rekabet Kurumu Uzmanlarınca Önaraştırma kapsamında 9.3.2009 tarihinde
Berk Gaz'da yerinde yapılan incelemede, bazı önemli belgeler elde edildikten sonra
Berk Gaz 12.3.2009 tarihinde pişmanlık başvurusunda bulunmuş, 20.3.2009
tarihinde söz konusu başvuru ile ilgili olarak ayrıntılı bilgiler vermiş ve raportörlerin 5990
sorularını cevaplamış ve 2.4.2009 tarihinde yapılan yerinde incelemede raportörlerin
yeni belgelere ulaşmasını sağlamıştır.
Berk Gaz tarafından yapılan söz konusu pişmanlık başvurusu, Kurulun
22.4.2009 tarih ve 09-17 sayılı toplantısında değerlendirilerek, Pişmanlık
Yönetmeliğinin 4 üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca kabul edilmiş ve Berk Gaz'a
cezadan bağışıklık verilmiştir. Berk Gaz haklarında soruşturma açılan teşebbüslere
baskı uygulamamış, kendince piyasaya girme çabasında bulunmuştur. Bu nedenle
teşebbüslere verilen idari para cezalarından Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu
Eylem Ve Kararlar İle Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para 6000
Cezalarına İlişkin Yönetmeliğin 7.maddesi uyarınca “..diğer teşebbüslerin
zorlamasının bulunması,..” nedeniyle Kurul çoğunluğunca indirime gidilmesi kararına
katılamıyorum.
2. Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem Ve Kararlar İle Hakim
Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmeliğin
3.maddesinde “ Kartel: Fiyat tespiti, müşterilerin, sağlayıcıların, bölgelerin ya da
ticaret kanallarının paylaşılması, arz miktarının kısıtlanması veya kotalar konması,
ihalelerde danışıklı hareket konularında, rakipler arasında gerçekleşen, rekabeti
sınırlayıcı anlaşma ve/veya uyumlu eylemleri,..” ifade etmektedir. Anılan 6010
Yönetmeliğin 3/f maddesinde “ Yıllık gayri safi gelir: Tek düzen hesap planındaki net
satışları veya bunun hesaplanması mümkün olmazsa, Kurul tarafından saptanacak
olan, net satışlara en yakın geliri, ifade eder.” denilmiştir. Gerek 4054 sayılı
Kanun’un 16. maddesinde, gerek Yönetmeliğin “Temel para cezası” başlıklı 5.
maddesinde “(1) Temel para cezası hesaplanırken, Kanunun 4 uncu ve 6 ncı
maddelerinde yasaklanmış davranışlarda bulunan teşebbüs ile teşebbüs birlikleri
veya bu birliklerin üyelerinin, nihai karardan bir önceki mali yıl sonunda oluşan veya
bunun hesaplanması mümkün olmazsa nihai karar tarihine en yakın mali yıl sonunda
oluşan ve Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirlerinin;..” esas
alınacağı belirtilmiştir. Hafifletici unsurların gösterildiği Yönetmeliğin 7.maddesinde 6020
ise, “……, ihlal konusu faaliyetlerin yıllık gayri safi gelirler içerisindeki payının çok
düşük olması gibi haller ilgili teşebbüs veya teşebbüs birliği tarafından ispatlanırsa,
dörtte bir ile beşte üç arasında indirilebilir.” Yolundaki düzenleme, nihai karardan bir
önceki mali yıl sonunda oluşan veya bunun hesaplanması mümkün olmazsa nihai
karar tarihine en yakın mali yıl sonunda oluşan tek düzen hesap planındaki net
satışları veya bunun hesaplanması mümkün olmazsa, Kurul tarafından saptanacak
olan, net satışlara en yakın gelirin tüm faaliyet sahası esas alınarak Kurul tarafından
teşebbüsün tespit edilecek yıllık gayri safi gelirini amaçlamıştır. Nitekim Kurul,
istikrarlı olarak ciroyu, ilgili ürün cirosu olarak değil, tüm ciroyu esas alarak
belirlemektedir. Kaldı ki 4054 sayılı Kanunun 3. maddesinde teşebbüs tanımlanırken 6030
ekonomik bütünlük temel alınmıştır. Bu nedenle yasa koyucu, ekonomik gücüne
göre, ilgili ürün pazarında cirosu düşük olsa da, rekabeti kısıtlama riski yüksek olan
10-72/1503-572
199
teşebbüslere, ekonomik suça orantılı ekonomik ceza öngörmüştür. Kurulun
çoğunluğu tarafından, indirim sebebi yapılabilecek ürün cirosunun, temel ceza
belirlenirken esas alınarak, bazı teşebbüslere çok düşük idari para cezası verilmesi
kararına katılmıyorum.
3. HABAŞ'ın, ODTÜ ve TAEK’e gaz temininde sanayi gazları pazarında
bayileri de olsa Asitkarbonik ve Samtaş ile birlikte faaliyette bulundukları
görülmektedir. Bu nedenle anılan teşebbüsler birbirlerinin rakipleridir. HABAŞ’ın 6040
bayileri de olsa Asitkarbonik ve Samtaş’ın yetkililerinin bilgisi dahilinde onların antetli
kağıtları ile teklifler vermesi nedeniyle, Asitkarbonik Sınai ve Tıbbi Gazlar Tic. Ltd.
Şti., Habaş Sınai ve Tıbbi Gazlar İstihsal Endüstrisi A.Ş. ve Samtaş Sanayi
Malzemeleri Makinaları Ticaret ve Sanayi A.Ş.’nin sanayi gazları pazarında 4054
sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanunun 4. maddesi kapsamında anlaşma
içinde olduklarından kendilerine idari para cezası verilmesi gerektiği düşüncesinde
olduğumdan, aksi yöndeki çoğunluk kararına katılamıyorum.
4. Medikal Gaz Pazarında çeşitli illerde Berk Gaz’ın önerisi ile de olsa, ihaleler
öncesinde veya sonrasında görüşmeler yaparak söz konusu ihalelerin paylaşıldığı, 6050
bunların danışıklı bir eylem sonucu olduğundan rekabeti engelleyici, bozucu ya da
kısıtlayıcı bir anlaşma ya da eylem içinde bulunduklarına ilişkin yeterli bulgu elde
edildiğine inandığım, Ar Oksijen Sınai ve Tıbbi Gazları Makina Gıda San. ve Tic. Ltd.
Şti., Gazsan Sanayi Gazları Metal ve Malzemeleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
Günaylar Sınai ve Tıbbi Gazlar Ltd. Şti.,Hakyemezler Koll. Şti. Ercan Hakyemez ve
Ortağı, Kocasşaban Sınai ve Tıbbi Gazlar Teknik Hırdavat İnşaat Sanayi Üretim ve
Ticaret Ltd. Şti, Panel Kimyasal Ürünler Sanayi İnşaat Taahhüt Tic. Ltd. Şti., Postgil
İnşaat ve Ticaret A.Ş., Tekman Metal Otomotiv İnşaat Nakliye Sınai ve Tıbbi Gaz
Dolum Tesisleri San. Tic. Ltd. Şti., Tez Oksijen Sanayi ve Tic. A.Ş., Turanlılar
Endüstri ve Medikal Gazlar San. Tic. Ltd. Şti. unvanlı teşebbüslere, 4054 sayılı 6060
Kanun kapsamında idari para cezası verilmesine düşüncesiyle çoğunluk kararına
katılamıyorum.
Doç.Dr.Cevdet İlhan GÜNAY
Kurul Üyesi
6070
6080
10-72/1503-572
200
11.11.2010 tarihli ve 10-72/1503-572 sayılı Kurul Kararı’na
KARŞI OY GEREKÇESİ
Mezkur Kararda, medikal gaz alanında faaliyet gösteren teşebbüslerin faaliyetleri
incelenmiş, il bazında ihale analizleri yapılmış, bazı illerdeki ihalelerde 4054 sayılı
Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’a aykırı eylemlerde bulunulduğundan
hareketle bu illerde incelenen teşebbüsler hakkında idari para cezası verilmiştir.
Söz konusu Kararın C.1 maddesinde Kanunun 4. maddesine aykırı eylem ve 6090
davranışlarda bulundukları tespit edilen teşebbüsler hakkında dosyada yer alan
deliller incelendiğinde; bu delillerin, Kararın C.2.3 maddesinde yer alan ve hakkında
bir ihlal tespiti yapılamayan teşebbüslerle ilgili delillerden görece çok da farklılık arz
etmediği anlaşılmıştır. Bu çerçevede, kurulca Kararın C.2.3 maddesinde Kanunu ihlal
ettikleri sonucuna ulaşılan teşebbüsler hakkında dosyada yer alan delillerin bir ihlal
tespiti yapmak için yeterli sağlamlıkta olmadığı kanaatine ulaşıldığından Kararın C.1
ve C.2.1 maddelerine katılmamız mümkün olmamıştır.
Diğer yandan, Berk Gaz tarafından Kartellerin Ortaya Çıkarılması Amacıyla Aktif
İşbirliği Yapılmasına Dair Yönetmelik (Pişmanlık Yönetmeliği) kapsamında yapılan 6100
başvurunun, Rekabet Kurulunun 22.4.2009 tarih ve 09-17/377-MP sayılı kararıyla
Yönetmeliğin 4. maddesinin ikinci fıkrası kapsamında kabul edilmesi nedeniyle
teşebbüse tam bağışıklık tanınmıştır. Ancak dosyanın tekemmül etmesi neticesinde,
Berk Gaz’ın dosyaya sunmuş olduğu bilgi ve belgeler ile mezkur teşebbüsün söz
konusu piyasalarda gerçekleştirdiği eylem ve davranışlar dikkate alındığında,
Yönetmeliğin ilgili hükümleri çerçevesinde teşebbüse tanınan tam bağışıklığın
yeniden değerlendirilmesi gerektiği düşüncesiyle, Kararın C.2.2 maddesine de
katılmamız mümkün olmamıştır.
6110
Murat ÇETİNKAYA
Kurul Üyesi
6120
6130
10-72/1503-572
201
Rekabet Kurulu’nun 11.11.2010 Tarih ve 10-72/1503-572 Sayılı Kararına
KARŞI OY GEREKÇESİ
Kurulumuz mezkur Kararıyla, Afyon Pazarı bakımından kararın B.1.2 ve
yine Uşak Pazarı bakımından C.1.2 maddelerinde belirtilen 4054 sayılı Kanun’un 6140
4.maddesine aykırı uygulamaları nedeniyle, aynı Kanun’un 16. maddesi ve Rekabeti
Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye
Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik uyarınca hakkında
soruşturma yapılan Medikal Gazlar pazarında faaliyet gösteren teşebbüslere değişik
oran ve miktarlarda idari para cezası verilmesine ve ayrıca C.2.2 maddesi ile de Berk
Gaz Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.’ye 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesi ve Ceza
Yönetmeliği uyarınca idari para cezası verilmesi gerekmekle birlikte “Kartellerin
Ortaya Çıkarılması Amacıyla Aktif İşbirliği Yapılmasına Dair Yönetmelik kapsamında
başvuruda bulunmuş olması ve söz konusu başvurunun Rekabet Kurulunun
22.4.2009 tarih ve 09-17/377-MP sayılı kararıyla aynı Yönetmeliğin 4. maddesinin 6150
ikinci fıkrası kapsamında kabul edilmesi nedeniyle, söz konusu teşebbüse idari para
cezası verilmesine yer olmadığına karar vermiş bulunmaktadır. Anılan bu para
cezaları belirlenirken 4054 sayılı yasa ile birlikte, yukarıda belirtilen Rekabeti
Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye
Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik’in ilgili
hükümlerinin uygulanarak temel para cezaları baz alınarak verilen ceza miktarının,
gerekçelendirilmesi ve hesaplanması ile ilgili bölümünü içeren sonuç cezalara ve
yine Berk Gaz Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. ile ilgili karara ise sonuç olarak katılmakla
birlikte gerekçe yönünden ilave hüküm fıkrası yazılması gerektiği görüşüyle, aşağıda
belirteceğim nedenlerle katılmıyorum. 6160
4054 Sayılı “Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 16.maddesinin
4.fıkrasında; “Bu Kanunun 4, 6 ve 7 nci maddelerinde yasaklanmış davranışlarda
bulunanlara, ceza verilecek teşebbüs ile teşebbüs birlikleri veya bu birliklerin
üyelerinin nihai karardan bir önceki mali yıl sonunda oluşan veya bunun
hesaplanması mümkün olmazsa nihai karar tarihine en yakın mali yıl sonunda oluşan
ve Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirlerinin yüzde onuna kadar
idarî para cezası verilir.” denilmiş, son fıkrasında da; “Bu maddeye göre verilecek
idarî para cezalarının tespitinde dikkate alınan hususlar, işbirliği halinde para
cezasından bağışıklık veya indirim şartları, işbirliğine ilişkin usul ve esaslar Kurulca 6170
çıkarılacak yönetmeliklerle belirlenir.’’ hükmü bulunmaktadır.
Bu hükümleri yorumlarsak; Yasa Koyucu, maddenin 4.fıkrası ile verilecek
cezalarda alt sınır koymayıp, sadece üst sınırı belirleyerek cezaların nihai karardan
bir önceki mali yıl sonunda oluşan veya bunun hesaplanması mümkün olmazsa nihai
karar tarihine en yakın mali yıl sonunda oluşan ve Kurul tarafından saptanacak olan
yıllık gayri safi gelirlerinin yüzde onuna kadar verilebileceğini hükme bağlamış, son
fıkrasında ise sadece “cezanın tespitinde dikkate alınan hususlar” kavramını
getirerek, Rekabet Kurulu’na sadece cezanın tespitinde dikkate alınacak hususların
belirlenmesine ilişkin yönetmelik çıkarma konusunda sınırlı yetki vermiştir. Cezanın 6180
10-72/1503-572
202
tespitinde dikkate alınacak hususlar derken yasa koyucu neyi kastetmektedir?
Burada kastedilen hangi fiillere, ne miktarda ceza vereceğini tespit et demek
anlamında değil, 16.madde ile verilen ceza sınırları içerisinde ( % 10 ‘a kadar) ceza
takdir ederken hangi unsurlara göre veya hangi şartların varlığı halinde cezayı
ağırlaştıracaksın veya hafifleteceksin, bir başka deyişle yasada öngörülen sınırlar
içerinde ceza tayin ederken, takdir yetkini kullanma adına hangi unsurları dikkate
alarak ceza tesis edeceksin anlamındadır. Yasa koyucu Rekabet Kurulu’na,
Yönetmelik yaparken hangi fiillere ne oranda ceza verileceğini tespit etme yolunda bir
yetki verseydi o zaman yasaya; “Bu maddeye göre verilecek idarî para
cezalarının tespiti ve maddeye göre verilecek idarî para cezalarının tespitinde 6190
dikkate alınan hususlar” kavramını ayrı ayrı yazarak birlikte getirirdi.
Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun
Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik’in; “Temel
Para Cezası’’ başlığı altındaki 5.maddesinde;
(1)Temel para cezası hesaplanırken, Kanunun 4 üncü ve 6 ncı maddelerinde
yasaklanmış davranışlarda bulunan teşebbüs ile teşebbüs birlikleri veya bu birliklerin
üyelerinin, nihai karardan bir önceki mali yıl sonunda oluşan veya bunun
hesaplanması mümkün olmazsa nihai karar tarihine en yakın mali yıl sonunda oluşan 6200
ve Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirlerinin;
a) Karteller için, yüzde ikisi ile yüzde dördü,
b) Diğer ihlaller için, binde beşi ile yüzde üçü,
arasında bir oran esas alınır.
(2) Birinci fıkrada yazılı oranların belirlenmesinde, ilgili teşebbüs veya teşebbüs
birliklerinin piyasadaki gücü, ihlal neticesinde gerçekleşen veya gerçekleşmesi
muhtemel zararın ağırlığı gibi hususlar dikkate alınır.
(3) Birinci fıkraya göre belirlenen para cezası miktarı;
a) Bir yıldan uzun, beş yıldan kısa süren ihlallerde yarısı oranında,
b) Beş yıldan uzun süren ihlallerde bir katı oranında, 6210
arttırılır.’’ denilmiş, yine 6.maddesinde Ağırlaştırıcı Unsurlar ve 7.maddesinde de
Hafifletici Unsurlar ayrı ayrı sayılmıştır.
Yukarıda açıkça görüleceği üzere Yasa Koyucu 16.maddeye göre verilecek
cezalarda; alt sınır koymayıp, sadece üst sınırı belirleyerek cezaların yüzde ona
kadar verileceğini hükme bağlamasına ve Rekabet Kurulu’na yukarıda geniş olarak
açıkladığımız gibi, yetki aşımı nedeniyle Yönetmelikle düzenlenmesi mümkün
olmayan bir konuda, Yönetmelikle düzenleme yapılarak belli suçlar için, belirli
cezalar getirilmiş, yine Yönetmelikte, Kanunda olmayan bir kural konularak alt sınır
ve yasada öngörülmeyen bir üst sınır belirlenmiş ve karteller için yüzde iki ile dört 6220
arası, diğer ihlaller içinse binde beş ile yüzde üçü oranında şeklinde ceza verilmesi
öngörülmüştür.
Yönetmelikler, Kamu Kuruluşlarının kendi görev alanlarına giren konularda
yasa ve tüzük uygulanmasına yönelik yönetsel anlamdaki hukuk kurallarıdır.
Anayasanın 124.maddesine göre Başbakanlık, Bakanlıklar ve Kamu Kuruluşları
görev alanları ile ilgili yasa ve tüzüklerin uygulanmasını belirleyen yönetmelik
çıkarabilir. Anayasa’mızın 11.maddesinin 2.fıkrasına göre Kanunlar Anayasa’ya
aykırı olamayacağı gibi, bu kuraldan hareketle hukukun genel ilkelerine göre;
Yönetmelikler de yasa ve tüzüklere aykırı olamayacağı gibi üst hukuk kurallarına 6230
10-72/1503-572
203
da aykırı olamaz. Yönetmelikler yasanın açıkça yetki vermediği bir konuda yeni
bir düzenleme yapamayacağı gibi, Yasa ile öngörülen kuralı sınırlayamaz. Yeni bir
hüküm koyamaz.
Yine, 5237 Sayılı Türk Ceza Kanununun “ Suçta ve cezada kanunîlik ilkesi”
başlığı altındaki 2.maddesinin 2.fıkrasında aynen “ İdarenin düzenleyici işlemleriyle
suç ve ceza konulamaz.’’, yine 3.fıkrasında da “ Kanunların suç ve ceza içeren
hükümlerinin uygulanmasında kıyas yapılamaz. Suç ve ceza içeren hükümler, kıyasa
yol açacak biçimde geniş yorumlanamaz.’’ hükümleri bulunmaktadır. Rekabet Kurulu,
Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye 6240
Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik’in; 5.maddesi ile
Ceza Kanunu’muzun 2.maddesinin 2.fıkrasına aykırı olarak yasa ile yüzde ona
kadar ceza verme hükmünü daraltarak, belli ceza miktarları belirleyerek adeta
kendisini Yasa Koyucu yerine koymuştur. Yine 4054 sayılı Yasada kartel suçu
şeklinde bir tanım yapılmamasına rağmen Yönetmelikle kartel kabahati getirilmiş ve
bu kabahat türü için ayrı bir ceza miktarı öngörülmüştür. Bu kabahat tipi yaratma ve
bu kabahat tipine ceza belirlenmesi yukarıda belirttiğim gerekçelerle hukuka aykırıdır.
Olayımızda 4054 sayılı yasanın 16.maddesi ile konulan kural, anılan
yönetmelikle bir anlamda değiştirilmekte ve Kurulun hareket alanı daraltılmaktadır. 6250
Yasa ile getirilmeyen ve Yönetmelik Koyucuya ceza miktarlarını ve ceza sınırlarını
saptama konusunda verilmiş bir yetki olmamasına rağmen, belirli suçlara verilecek
cezaların saptanması, para cezasına alt sınır konulması ve yeni, bir üst sınır
konulması 4054 sayılı yasanın 16.maddesine aykırıdır. Öte yandan 5/1-a bendinde;
karteller için yüzde ikisi ile yüzde dördü, (b) bendinde; karteller dışında kalan diğer
ihlaller için, binde beşi ile yüzde üçü oranında bir ceza öngörülmesi, Yasanın 16/son
maddesinde Kurulca çıkarılması için verilen yönetmelik yetkisini aşmaktadır. Zira
yönetmelik ile temel ceza tespiti mümkün değildir. Bu nedenle yasaya aykırı bulunan
Yönetmelik hükümlerine göre ceza belirlenmesinin olanaklı olmadığı, hukuken sakat
olduğu açıktır. Öte yandan bu karşı oy sahibinin 4054 sayılı yasa ile kendisine 6260
verilmiş bulunan yüzde on sınırları içerisinde kalmak kaydıyla ceza miktarını tespit
etme yolundaki takdir yetkisi, daha önce görev yapan ve aynı seviyede olan üyelerin
çıkardığı bir düzenleme ile ipotek altına alınmakta, adeta onların düşünce ve
kararlarını devam ettirme zorunluluğu gibi ve yasaya dayalı olarak özgürce karar
vermesini engelleyecek şekilde asla kabulü mümkün olmayan hukukla
bağdaşmayacak bir durum ortaya çıkarmaktadır.
Bu görüşe karşı bir sav getirilebilir. “Yönetmelik Danıştay’ca iptal
edilmediğine göre hukuken geçerlidir ve zaten verilen cezada yönetmeliğin 6. ve 7.
maddeleri uygulanarak sonuç olarak cezanın, yasanın öngördüğü alt ve üst sınırlara 6270
ulaşmaktadır.’’ Hukukun genel ilkeleri, hafifletici ve ağırlaştırıcı unsurların
bulunmadığı olayda Rekabet Kurulu’nun anılan yönetmeliğe göre alt ve üst sınır
belirleme yönünden bağlı olması karşısında bu savın bir geçerliliği olamaz.
Öte yandan, yukarıda belirtilenlerin dışında anılan Yönetmeliğin hukukun
genel ilkelerine ve Kanuna aykırılıkları bulunmaktadır. Türk hukukunda, 5237 sayılı
yeni Türk Ceza Kanunu’nun yürürlüğe girmesi ile birlikte para cezası kalmamıştır. Bu
yani rekabet otoritesinin verdiği “ İdari Para Cezası’’dır. Bu nedenle yönetmelikte
geçen para cezası kavramı ceza kanununa aykırıdır.
6280
10-72/1503-572
204
Karara karşı olduğum bir hususta şudur; Kurulumuz Kararının B.2 ve C2.1
nolu hüküm fıkralarında; 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesi ve “Rekabeti Sınırlayıcı
Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde
Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik” hükümleri uyarınca, 2009 mali yılı
sonunda oluşan gayri safi gelirlerlerine göre, sırasıyla Afyon pazarındaki 2 teşebbüse
yüzde 1.2 ve Uşak Pazarında 4 adet teşebbüse yüzde 0.8, 16 adet teşebbüse yüzde
1.2, 3 adet teşebbüse yüzde 1.6 ve yine 1 adet teşebbüse yüzde 1.2 oranlarında
olmak üzere değişen çeşitli miktarlarda para cezası verilmesine’’ karar vermiştir. Bu
şekilde kaleme alınan hüküm fıkrası açık değildir. Ceza kararlarında hüküm 6290
fıkralarının açık olması bir başka deyişle ceza hükmünün hakkında soruşturma
yapılan ve ceza verilen tarafça açıkça anlaşılması gerekir. Ceza hükümlerinde ceza
olarak hangi oranın alındığı, arttırım ve indirimlerin neler olduğu, Yönetmeliğin hangi
maddelerinin uygulanarak sonuç cezanın verildiğinin açıkça ve madde madde
anlaşılabilir bir şekilde yazılması gerekir. Olayımızda Kurulumuz Kararında hüküm
fıkrasını bu şekilde yazmamış sadece yukarıda belirttiğim gibi 4054 sayılı Kanun’un
16. maddesi ve “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim
Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik”
hükümleri uyarınca, 2009 mali yılı sonunda oluşan gayri safi gelirlerinin belirli
oranlarda olmak üzere; değişen çeşitli miktarlarda para cezası verilmesine şeklinde 6300
belirtmiştir. Teşebbüslere verilen cezalarda neden farklı oranların uygulandığı,
ağırlaştırıcı ve hafifletici nedenler olarak anılan yönetmeliğin 6.ve 7.madelerinde
öngörülen hangi unsurların dikkate alındığı hüküm fıkrasından anlaşılmamaktadır. Bu
nedenle de karara katılmıyorum.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, Kurulun Yasaya aykırı yönetmeliğin
5.maddesi ile yarattığı kabahat tipleri ve bu kabahat tiplerine uygulanması gereken
asgari ve azami cezaları baz alarak uygulamaksızın, 16.maddeye göre ve
yönetmeliğin 6 ve 7.maddesinde öngörülen olaydaki ağırlaştırıcı ve hafifletici 6310
unsurları da göz önüne alıp, takdir yetkisini kullanarak, ürünlerin homojen olduğu ve
genel olarak rekabetin çok yaşandığı medikal gazlar pazarında meydana geldiği de
göz ardı edilmeksizin % 10 (yüzde on) sınırı içinde kalmak koşuluyla sonuç ceza
miktarını 2010 mali yılında oluşan gayri safi gelirlerinin takdiren verdiği idari para
cezalarının daha düşük olarak, Kurulumuzca tespit edilen oranların yarısı esas
alınmak suretiyle bir başka deyişle karardaki hüküm fıkrasındaki sırasıyla Afyon
pazarındaki 2 teşebbüse yüzde 0.6 ve Uşak Pazarında 4 adet teşebbüse yüzde 0.4,
16 adet teşebbüse yüzde 0.6, 3 adet teşebbüse yüzde 0.8 ve yine 1 adet teşebbüse
yüzde 0.6 oranlarında olmak belirlenmesi gerekirken aksi yönde, Rekabeti
Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye 6320
Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik’in 5.maddesinin
ilgili fıkrasını temel ceza olarak ve aynı yönetmeliğin 7.maddesinde öngörülen
hafifletici unsurlarda göz önüne alarak; sonuçta 2009 mali yılında oluşan gayri safi
gelirlerinin karardaki hüküm fıkrasındaki sırasıyla Afyon pazarındaki 2 teşebbüse
yüzde 1.2 ve Uşak Pazarında 4 adet teşebbüse yüzde 0.8, 16 adet teşebbüse yüzde
1.2, 3 adet teşebbüse yüzde 1.6 ve yine 1 adet teşebbüse yüzde 1.2 oranlarında
olmak üzere idari para cezaları tesis edilmesi yolunda verdiği kararın B2 ve C2.1
maddelerine katılmıyorum.
6330
10-72/1503-572
205
Öte yandan, mezkur kararın C.2.2 maddesi ile de Berk Gaz Sanayi ve
Ticaret Ltd. Şti.’ye 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesi ve Ceza Yönetmeliği uyarınca
idari para cezası verilmesi gerekmekle birlikte “Kartellerin Ortaya Çıkarılması
Amacıyla Aktif İşbirliği Yapılmasına Dair Yönetmelik kapsamında başvuruda
bulunmuş olması ve söz konusu başvurunun Rekabet Kurulunun 22.4.2009 tarih ve
09-17/377-MP sayılı kararıyla aynı Yönetmeliğin 4. maddesinin ikinci fıkrası
kapsamında kabul edilmesi nedeniyle, söz konusu teşebbüse idari para cezası
verilmesine yer olmadığına karar vermiş bulunmaktadır. Bu karar fıkrasına sonuç
olarak katılmakla birlikte, karar fıkrasında bu hükme ilaveten, ayrı bir fıkra olarak
“Rekabet ihlalinden zarar gören kişilerin, Rekabet ihlalinde bulunan teşebbüsler 6340
aleyhine 4054 sayılı Yasa’nın 56 ve müteakip maddelerine göre Genel Hükümler
çerçevesinde zararlarının tazmini ve tazminat davası açmakta muhtar olduklarına”
şeklinde bir hüküm fıkrası eklenmesi gerektiği görüşü ile bu fıkra yönünden farklı
gerekçe olması gerektiği yönünde oy kullanmış bulunuyorum.
Reşit GÜRPINAR
Kurul Üyesi 6350
Full & Egal Universal Law Academy