-
D. 36/80 Y.İ.M.104/79
Yüksek İdare Mahkemesi Olarak Oturum Yapan
Yüksek Mahkeme Huzurunda.
Mahkeme Heyeti: Şakir Sıdkı İlkay, Niyazi F. Korkut, Aziz Altay. Anayasanın 118. Maddesi hakkında.
Müstedi: İzzet Hüse-yin, Lâpta, Girne
- ile -
Müstedaaleyh: 1. KTFD Başsavcılığı vasıtası ile İçişleri ve İskân
Bakanlığı, Lefkoşa.
2. KTFD Başsavcılığı vasıtası ile Ekonomi ve Maliye
Bakanlığı, Lefkoşa.-
A R A S I N D A.
(Müstedi Lâptalı Mustafa Sadık'ın ihbarlı istidası hakkında).
Müstedi - İlgili şahıs namına: E. Ulunay.
Müstedaaleyh 1 İzzet Hüseyin hazır değil.
Müstedaaleyh 2 ve 3 namına: M. Ar-ıkan.
Yasa Maddesi:
İstemin Özeti: Müstedi, Mahkemenin bir üyesinin verdiği bir direktifin
gözden geçirilerek değiştirilmesini istemiştir.
OLAY: Esas başvurudaki Müstedi, Lâptada kendisine tahsis edilen zey-
tinlik ve limongil fidanlığının i-ptali hakkındaki karar ile bu
malın ilgili şahsa verilmesi veya tahsisi hakkındaki kararın
hükümsüz ve etkisiz olduğuna karar verilmesini istedi. Müste-
daaleyhler ise itiraznamelerinde zeytin ve harup ağaçlarının
tahs-isine ilişkin yönetmelik uyarınca iki yıl süre ile tahsis
edilen malın, süre sonunda başkalarına tahsis edilebileceğini
ileri sürdüler.
Başvurunun talimat safhasında, Mahkemenin bir üyesi istidanın
ilgili tarafa tebliğine em-ir vererek başvurunun duruşmasını erte-
ledi. İlgili şahıs direktifin, itiraz dosyalamak ve bilfiil duruş-
maya katılmak hakkı verecek şekilde değiştirilmesini istedi.
İlgili şahıs buna imkân sağlamak için Mahkemeye istida dosyaladı.
- Müstedi ve Müstedaaleyhlere tebliğ edilen istidanın duruşmasına
Müstedi katılmadı. Müstedaaleyhler de itiraz etmedi.
Bir meselede verilecek adli bir karar bir şahsı bağlayacaksa,
veya onun haklarını direkt etkileyecekse o şahsa dinle-nmek fırsa-
tının tanınması doğal adalet prensiplerindendir.
SONUÇ: Söz konusu direktifin, ilgili şahsa başvuruya katılıp gerekli
müdafaayı yapabilmesine fırsat verecek şekilde değiştirilmesi
uygundur. İlgili şahıs itiraznamesini 14 g-ün zarfında dosyalaya-
caktır.
Atıfta Bulunulan Yargısal İçtihatlar:
4/77 sayılı Selma M. Ramadan ile Amme Hizmeti Komisyonu arasındaki
YİM kararı.
8/78 sayılı Nihat Özbora ve diğerleri ile Amme Hizmeti Komisyonu
arasındaki YİM kararı.
60/7-8 sayılı Ali Cavit ile İmar, İskân ve Rehabilitasyon Bakanlığı
arasındaki YİM kararı.
164/78 sayılı Kemal Ali ile İmar, İskân ve Rehabilitasyon Bakanlığı
arasındaki YİM kararı (D.8/80).
34/79 sayılı G.J.Gordon ile Bakanlar Kurulu arasındaki YİM ka-rarı
(D.26/80).
Theidossiou v. The Republic of Cyprus (Public Service Commission) 2
R.S.C.C. p.44-46.
Uludağ v. The Republic of Cyprus (Public Service Commission) 3
R.S.C.C. p.131-133.
H Ü K Ü M
Şakir Sıdkı İlkay: Müstedi,- Yüksek Mahkemenin bir üyesinin verdiği bir direktifin gözden geçirilerek değiştirilmesini istemiştir.
Müstedi yukarıda ünvanı verilen başvuruda ilgili şahıstır ve bundan böyle ilgili şahıs olarak tesmiye edilecektir.
Esas başvurudaki müstedi L-âpta toprağında XI.15.W2 pafta ve 223 parsel numaralı 2 dönüm 2 evlekten müteşekkil zeytinlik ve limongil fidanlığının kendisine 1975'de yapılan tahsisinin iptali hakkındaki karar ile bu malın ilgili şahsa verilmesi veya tahsisi hakkındaki kararının hüküms-üz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğuramayacağına karar verilmesini istedi.
Müstedaaleyhler tarafından dosyalanan itiraznamede, diğer şeyler meyanında, konu malın başvuru sahibine 1975'de, Zeytin ve Harup Ağaçlarının tahsisine ilişkin Yön-etmelik uyarınca, iki yıl süre ile verildiği ve bu süre sona erdiği cihetle onun bu mal üzerinde meşru bir menfaatı ve hakkı kalmadığı, bu malın başkalarına tahsis edilebileceği ve böyle bir tahsisi Bakanlığın onayladığı iddia edildi.
Başvuru, talima-t verilmek üzere, 14.2.1980 tarihinde tek bir yargıç huzuruna geldiğinde ilgili şahıs hakkında herhangi bir talimat verilmedi. 4.6.1980'de ise Mahkemenin bir üyesi tarafından şu şekilde bir direktif verildi:
".....Mukayyitliğin ilgili taraf olan - M. Sadık'a başvurunun
duruşmasının 30.9.1980'de yapılacağına dair ihbar vermesine ve
arzu ettiği takdirde duruşmada hazır bulunabileceğinin bildirilme-
sine direktif verilir."
İlgili şahıs işbu direktifin gözden geçirilerek kendisine- başvuruya karşı itirazname dosyalamak ve başvurunun duruşmasına bilfiil katılmak hakkı verecek şekilde değiştirilmesini istemektedir.
İlgili şahıs tarafından yapılan dilekçe başvurudaki taraflara tebliğ ettirildi. Başvuru sahibi itiraz dosyalamadığı -gibi dilekçenin duruşmasında da hazır bulunmadı. Başvurudaki müstedaaleyhler de itiraz dosyalamadılar fakat duruşma günü hazır bulunup dilekçenin haklı olup kabul edilmesi gerektiği görüşünde olduklarını belirttiler. Bu böyle olmakla beraber Mahkemenin yin-e de dilekçenin haklı olup olmadığı hususunun incelenmesi gerekir.
Bir meselede verilebilecek bilhassa adli bir karar bir şahsı bağlayacaksa veya en azından onun haklarını direkt olarak etkileyecekse o şahsa dinlenmek fırsatının tanınması doğal adalet- prensiplerinden birinin gereğidir. Bunun içindir ki Cumhuriyet devrinde zamanın Anayasa Mahkemesi idari davalarda taraf olmayan ilgili şahıslara davaya katılıp haklarını korumak fırsatı tanımakta idi. -Gör: Theodossiou v. The Republic of Cyprus, Through T-he Public Service Commission, 2 R.S.C.C. 44 at p.46 ve Uludağ v. The Republic of Cyprus, Through The Public Service Commission, 3 R.S.C.C. 131 at p.133.
Bu usul 1963'den sonra da bizim mahkemelerimiz tarafından takip edilmiştir. 1963'den buraya bizde- takip edilmiş olan usule göre talimat safhasında verilen uygun bir direktif gereğince ilgili şahsa başvuruya katılma ve haklarını koruma fırsatı tanınır. Kendisine bu şekilde fırsat tanınan bir ilgili şahıs başvuruya katılmak istediği takdirde, yine takip- edilen usule göre, ya müstedaaleyh tarafından dosyalanan itiraznameyi benimser ya da kendi ayrı bir itirazname dosyalar ve uygun gördüğü takdirde mahkemeye şahadet ibraz eder. Gör: YİM 4/77, YİM 8/78, YİM 60/78, YİM 164/78 ve YİM 34/79. Kısacası başvuruya- katılan ilgili bir şahıs taraf muamelesi görür. Biz şimdiye kadar takip edilen bu usulü doğru bulmakta ve benimsemekteyiz. Esasen bir ilgili şahsın haklarını lâyıkı veçhile koruyabilmesi için başvuruya fiilen katılabilmesi ve gerekli müdafaayı yapabilmesi- gerekir.
Önümüzdeki meselede 4.6.1980 tarihinde verilen direktif uyarınca ilgili şahsa başvurunun duruşmasında sadece hazır bulunmak fırsatı tanınmıştır. Yukarıda söylenenler ışığında söz konusu direktifin ilgili şahsa başvuruya fiilen katılıp gerekl-i müdafaayı yapabilmesine fırsat verecek şekilde değiştirilmesi gerektiği görüşündeyiz.
Sonuç olarak 14.6.1980 tarihinde verilen direktif değiştirilir ve ilgili şahsa başvuruya katılma ve gerekli müdafaayı yapma fırsatı tanınır. İlgili şahıs başvuruy-a karşı dosyalamak istediği itiraznameyi bugünden itibaren 14 gün zarfında dosyalayacaktır.
(Şakir Sıdkı İlkay)(Niyazi F. Korkut)(Aziz Altay)
Yargıç Yargıç Yargıç
1 Ağustos 1980
Full & Egal Universal Law Academy