-
D.6/81 Y.İ.M. 107/79
Yüksek İdare Mahkemesi Olarak Oturum yapan
Yüksek Mahkeme Huzurunda.
Mahkeme Heyeti: Salih S. Dayıoğlu, Niyazi F. Korkut, Aziz Altay. Anayasanın 118. Maddesi hakkında.
Müstedi: Güzelyurtlu Fa-hri Kâzım Gülen.
- ile -
Müstedaaleyh: İçişleri ve İskân Bakanlığı ve Rehabilitasyon Dairesi
Müdürlüğü vasıtasıyle Kıbrıs Türk Federe Devleti.
A R A S I N D A.
Müstedi namı-na: Gözel Halim.
Müstedaaleyh namına: Mustafa Arıkan.
İlgili şahıs namına: Cahit Yılmazoğlu.
Yasa Maddesi: 41/77 sayılı Yasa ile "1978 Tahsis Amaçlı Konut Tüzüğü".
İstemin Özeti: İlgili şahsa yapılan tahsisin tamamen hükümsüz ve etki-
siz olduğuna ve- herhangi bir sonuç doğurmayacağına karar verilmesi
istemi.
OLAY: Müstedi 1974 Arodez göçmenidir. Kendisi Kuzeye geçmeden önce
bekâr oğlu beş kişilik aile efradı için Alsancakta tamire muhtaç
ev tahsisi aldı. Bilâhare şahadetten çıktı-ğı kadarı ile kendi
imkânları ile tamir etti ve evlenerek içerisine yerleşti. Müstedi,
İnceleme ve Dağıtım Komisyonuna müracaatla ev tahsisi talebinde
bulundu ancak bakanlığın tahsisini uygun gördüğü evlerin problemli
çıkması veya kend-isi tarafından beğenilmemesi nedeni ile kendisine
ev tahsis edilmesi.
Neticede sözü edilen F 104 nolu evin tahsisini talep etti.
Aynı evi, evde tahsis sahibi kızkardeşi ile birlikte ikamet eder-
ken nikâhlanan, bilâhare de kızka-rdeşinin Mağusaya tayin alan
eşi nedeniyle Mağusaya yerleştiğinden evde nikâhlısı ile kalan
ilgili kişi eşinin eşdeğerine karşılık kendisine tahsisini talep
etti.
Her iki müracaatı inceleyen İnceleme ve Dağıtım Komisyonu evin-
ilgili şahsa kiralanmasına karar verdi. Müstedi de işbu başvuru
ile ilgili şahsa yapılan tahsisin tamamen hükümsüz ve etkisiz
olduğuna ve herhangi bir sonuç doğurmayacağına karar verilmesi
isteminde bulundu.
SONUÇ: Müstedi ge-rek tahsis gerekse eşdeğer mal açısından haksahibidir
ve bu durum nazarı dikkate alınarak ona Güzelyurtta 80 dönüm
narenciye bahçesi tahsis edilmiştir. İlgili şahıs eşinin eşdeğeri
açısından eşdeğer mal sahipliliğine hak kazanmıştır ve- kendisine
halen hiçbir şey tahsis edilmemiştir. Müstedi iyi, kötü kızının
yanında kalmaktadır, halbuki ilgili şahsın konu evden çıkarılması
halinde ailesi için bir konut sorununun yaratılacağı açıktır.
Bu durumda ileride eşd-eğere kaynak olması kaydı ile ilgili
şahsa yapılan tahsisin yanlış olmadığına ve Müstedaaleyhin bunu
yapmakla yetkilerini kötüye kullanmadığına karar verildiğinden
başvuru reddolunur.
H Ü K Ü M
Salih S. -Dayıoğlu: Müstedi 1974 güney göçmeni olup 1975 yılında Baf Kazasına bağlı Kalkanlı (Arodez) köyünden kuzeye geçmişti. Müstedi evli olup halen Alsancak'ta ikamet etmekte olan evli bir oğlu, Türkiye ve Kanada'da bulunan iki kızı ve halen Kalkanlıda evli bulu-nan bir kızı vardır.
1975 yılında müstedi henüz kuzeye geçmeden önce o zaman bekâr olan oğlu Dr. Özdemir Gülen ilgililere müracaat ederek anne, baba kendisi ve iki bekâr kızkardeşini göstererek 5 nüfuslu bir aile için göçmen olmaları nedeniyle bir ko-nut talebinde bulundu. Zamanın ilgili mercileri de takriben Nisan 1975 tarihinde Alsancakta V-24-A numaralı evi "ailesi ile birlikte ikamet etmek üzere" ve aile sayısının "5" olarak gösterildiği 015144 sayılı bir tahsis belgesi ile Dr. Özdemir F. Gülen'in -ismine tanzim edilerek ona teslim ettiler. Sözü edilen evin KL3551.900 mil'lik bir tamirat gereksinmesi olduğu 22.4.1975 tarihinde Plânlama ve İnşaat Dairesince tanzim edilen bir raporda görülmektedir. (Emare II). Ayrıca İskân ve Rehabilitasyon Bakanlığı m-üdürünün Plânlama ve İnşaat Dairesine gönderdiği 23.7.75 tarihli bir yazı ile KL3551.900 mil tamirat bedelinin KL.2000.- kısmının 1975 inkişaf bütçesinden yapılmasına karar verildiği anlaşılmaktadır. (Emare IV). Mamafih bu tamiratın veya herhangi bir kısmı-nın gerçekleştiğine dair şahadet yoktur.
Önümüzdeki tekzip edilmeyen şahadete göre sözü edilen evin tamiratının bizzat Dr. Özdemir Gülen tarafından yapıldığı ve bilâhare Dr. Gülen'in evlenip bu eve yerleştiği gözükmektedir.
Müstedi İnceleme ve -Dağıtım Komisyonundan devamlı olarak kendisine ev tahsisi yapılması isteminde bulundu ve bunun sonucu olarak da İnceleme ve Dağıtım Komisyonu müstediye Güzelyurt'ta A232 numaralı evi 15.9.1978'de tahsis etti. Ancak sözü edilen evde ikamet etmekte olan kişi- bazı haklı nedenlerle A232'den çıkmayınca Bakanlık konuyu tekrar görüştü ve müstediye yapılan tahsisin iptaline karar verdi. Bu husus müstediye 31.7.1979'da bildirildi.
İşbu başvuru dosyalandıktan sonra İnceleme ve Dağıtım Komisyonu müstediye bir ko-nut tahsisi çabalarından vazgeçmedi ve 12.12.79 tarihinde müstediye Güzelyurt'ta gerektiğinde eşdeğere kaynak olmak üzere Ardahan Sok. 50/A numaralı evi tahsis etti ancak müstedi bu evi beğenmedi ve tahsisi reddetti.
Müstedi müteaddit defalar Güzelyu-rt'ta iskân edilebilmesiş için ilgililere başvurdu. Müstedi Güzelyurt'ta F 104 numaralı evin kendisine tahsis edilmesi ile ilgili olarak 12.7.1979 tarihinde müracaat etti. Daha ileri girmeden F 104 numaralı evin tasarrufu ile ilgili tarihçesinin yapılmasın-da fayda vardır.
F 104 numaralı ev ilkin Baf göçmenlerinden olup da Güzelyurt'ta öğretmen olarak vazife gören Ertan Boran ve ailesine tahsis edilmişti. Bu evde Ertan Boran ile evlenmemiş baldızı Ersay Nazım da kalıyordu. Ersay 4.10.1975 tarihinde Güz-elyurt'ta Salâhi Kâzım veya namı diğerle Salâhi Doğramacıoğlu (ilgili şahıs) ile evlendi ve o tarihten itibaren de ev darlığı nedeniyle aynı evde iki aile ikamet etmeğe başladı. Aralık 1976 tarihinde Ertan Boran Mağusaya becayiş olduktan sonra ilgili şahıs- bu evde ikamet etmeğe devam etti. İlgili şahsın karısı Ersay 41/77 sayılı Yasa altında eşdeğer mal açısından hak sahibi olduğunu iddia ederek formları ilgili mercilere sundu ve 28.6.1978 tarihinde sözü edilen evin tahsisinin kendisine yapılmasını talep e-tti. Bu yazıya uzun bir süre cevap almadı. 24.5.1979 tarihinde ilgili şahıs müracaatını yineledi. 18.6.1979 tarihinde ise müstedi F 104 numaralı evin kendine tahsis edilmesi için müracaatta bulundu.
Her iki müracaat incelendikten sonra konu ev eşdeğe-r mal uygulamasında kaynak olmak kaydıyle ilgili şahsa kiralanmasına karar verildi ve bu karar 12.7.1979 tarihli bir yazı ile müstediye bildirildi. Müstedi de işbu başvuru ile ilgili şahsa yapılan tahsisin tamamen hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi b-ir sonuç doğurmayacağına karar verilmesi isteminde bulundu.
Müstedi de eşdeğer mal açısından hak sahibidir. Ona Güzelyurt'ta 80 dönüm kadar narenciye bahçesi tahsis edilmiştir.
İlgili şahıs dosyaladığı itiraz ile bir kanuni nokta ileri sürerek -müstedinin meşru menfaatı olmadığı gerekçesiyle işbu başvuruyu yapamayacağını savundu. İlgili şahsın gerekçesi iki noktada toplanmaktadır.
1. Alsancak'taki V24A numaralı evin tahsisi el'an müstedinin
ismindedir. Bu tahsis iptal edilmeden- müstediye başvuru konusu
ev esasen tahsis edilemezdi.
2. Başvuru konusu ev 3.11.1978'de 8 sayılı Resmi Gazete Ek III'de
yayınlanan "1978 Tahsis Amaçlı Konut Tüzüğü" uyarınca tahsis
amaçlı bir konut olarak nitelendirilemez -ve dolayısıyle tah-
sis amaçlı bir konut olarak müstediye esasen tahsis edile-
mezdi.
İlkin birinci noktayı inceleyelim.
Alsancak'taki V24A numaralı evin tahsisi 10.5.1975 tarihli tahsis belgesinden de görülebileceği gibi m-üstedinin oğluna yapılmıştır. Ancak tahsis belgesinde tahsis sahibinin nüfusunun 5 olarak gösterilmesi ve tahsis tarihinde müstedinin oğlunun bekâr olduğu gerçeği karşısında bu evin gerçekte müstediye tahsis edildiğine kuşku yoktur. Sözü edilen V24A numara-lı evin büyük bir tamirata gereksinme duyulması, bu tamiratın Devletçe yapılmaması, tamiratın müstedinin oğlu tarafından yapılması ve eve oğlunun yerleşmesi, V24A numaralı ev ile ilgili tahsise rağmen, müstediye iki defa Güzelyurt'ta bilfiil ev tahsisi yap-ılması onun (müstedinin) V24A numaralı evden feragat ettiğini ve bu hususun ilgililerce de zımnen kabul edildiğini göstermektedir. Bu durumda artık V24A numaralı evin tahsisinin hâlâ daha müstedi adında bulunduğunu söylemeğe imkân yoktur. Bu nedenle ilgili- şahsın bu babta ileri sürdüğü mülâhazanın kabulüne imkân görülmediği için bunun reddolunması gerekmektedir.
İlgili şahsın ikinci noktasına gelince:
F104 numaralı evin bina ve arsa toplam değerinin 650,000 TL. üzerinde olduğuna dair önümüzde te-kzip edilmemiş şahadet vardır. F104 numaralı ev 1978 Tahsis Amaçlı Konut Tüzüğünün Ek I'ine göre l. gurupta yer alan Güzelyurt'tadır. Aynı tüzüğün 4(1) maddesine göre 1. gurupta yer alan yerleşim yerlerinde bulunan herhangi bir konut, tahsis amaçlı bir kon-ut olarak sayılabilmesi için bina ve arsa toplam değerinin 650,000 TL'nin altında olması gerekmektedir. Daha evvel de değinildiği gibi F104 numaralı evin arsası dahil, toplam değeri 650,000 TL'nin üzerinde olması gerçeği karşısında bu evin tahsis amaçlı ko-nut olarak telâkki edilip bu amaçla kimseye tahsis edilemez. ne var ki müstedi bu eve talep olurken bu evin kendisine tahsis amaçlı bir konut olarak verilmesi isteminde bulunmadı. Onun göçmen ve eşdeğer mal açısından haksahibi olduğunu da ileri sürerek ve -herhangi bir ayırım yapmadan kendisine (hangi statü altında olursa olsun) F104 numaralı evin tahsis edilmesini talep etti. Bu durumda müstedinin meşru menfaatı olmadığını söylemeğe imkân yoktur. Bu nedenle ilgili şahsın 2. noktasında ileri sürdüğü iddianın- da reddolunması gerekmektedir.
Gerçek şudur ki gerek müstedi ve gerekse ilgili şahıs eşdeğer mal açısından ilk nazarda haksahibidirler. Yine bir gerçektir ki müstediye gerek göçmen ve gerekse eşdeğer mal açısından haksahipliliği dikkate alınarak 80 -dönüm narenciye bahçesi verilmiş fakat ilgili şahsa bugüne kadar herhangi bir şey verilmemiştir. İlgili şahsın 1975 yılından beri konu evde ikamet ettiğini, karısının eşdeğer mal açısından haksahibi olduğunun ilk nazarda görüldüğü, müstedinin iyi veya kötü- kızının yanında kalmakta olduğu ve dolayısıyle barınacak bir yeri bulunduğu, ilgili şahsın konu evden çıkarılması halinde ailesi için bir konut sorununun yaratılacağı, eşdeğer mal açısından haksahibi olduğu için devletin esasen ona bir kaynak verme zorunl-uluğunda bulunduğu dikkata alındığında konu konutun ilgili şahsın, ileride eşdeğere kaynak olmak üzere, kiralanmasına karar verilmesi kanımızca bu meselede yanlış değildir ve müstedaaleyh bunu yapmakla yetkilerini aşmamış veya kötüye kullanmamıştır.
-Sonuç olarak başvuru reddolunur.
(Salih S. Dayıoğlu) (Niyazi F. Korkut) (Aziz Altay)
Yargıç Yargıç Yargıç
18 Şubat 1981
- 272 -
Full & Egal Universal Law Academy