-
D.29/87 YİM 112/86
Yüksek İdare Mahkemesi Olarak Oturum Yapan
Yüksek Mahkemede
Yargıç Taner Erginel huzurunda
Anayasanın 152. Maddesi hakkında.
Müstedi: İrfan Diler, G-irne.
- ile -
Müstedaaleyh:1. KKTC Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, vas. KKTC.
Başsavcılığı, Lefkoşa.
2. KKTC Sosyal Sigortalar Dairesi İdare Meclisi vasıtasıyle
KKTC Başsavcılığı, Lefkoşa.
3. KKTC Çalışma ve Sosyal Güvenlik Başkan-lığına bağlı
Sosyal Sigortalar Dairesi Müdürlüğü vasıtasıyle KKTC
Başsavcılığı, Lefkoşa.
4. KKTC Sosyal Sigortalar Dairesi Girne Şube Müdürlüğü
vasıtasıyle, KKTC Başsavcılığı, Lefkoşa.
- A r a s ı n d a.
Müstedi namına: Işın Çelebi
Müstedaaleyh namına: Ali Fevzi Yesşilada
Yasa Maddesi: 16/76 sayılı Sosyal Sigortalar Yasasının 4 ve 8'inci maddeleri.
İstemin Özeti: Müstedinin iş görmezlik geliri bağlanma taleb-inin Müstedaaleyh tarafından reddinin hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğurmayacağına karar verilmesi istemi.
OLAY: Liman inşaatında çalıştırılmak üzere görevli şirket tarafından işe alınan Müstedinin sigortalanması yapıldı ve çalışma i-zni alındı. Müstedi iş kazası geçirdi ve sağ elinin üç parmağını kaybetti. İş görmezlik geliri bağlanması için müracaat ettiği Sosyal Sigortalar Dairesi, Müstedinin bu talebini red- detti.
SONUÇ: Müstedi, işe başladıktan sonra işveren sigortalanma işlemle-ri ile ikamet izni için gereken işlemleri yapmıştır. Başvuru kabul edilir ve Sosyal Sigortalar Dairesinin Müstediye verdiği yanıtta ifadesini bulan iş görmezlik geliri bağlanması reddi kararının hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve her- hangi bir sonuç doğurmay-acağına karar verilir.
____________________
H Ü K Ü M
Müstedi 1985 yılı başında Türkiye'den gelerek Girne Turizm Liman İnşaatını yapan Enka şirketinde çalışmaya başladı. Enka şirketi müstedi işe başla- dıktan sonra yetkili mercilere başvurarak müstedi i-çin KKTC'de oturma ve çalışma izni istedi. Enka şirketi ayrıca Sosyal Sigortalar Dairesine başvurarak müstediyi sigortaladı. 15.6.1985 tarihinde işyerinde meydana gelen bir kaza sonucu müstedi sağ elinin üç parmağını kaybetti. Müstedi 14.1.1986 tarihinde S-osyal Sigortalar Dairsi Girne Şubesine başvurarak kendisine iş görmezlik geliri bağlanmasını talep etti. Sosyal Sigortalar Dairesi 14.4.1986 tarihli yanıtında müstedinin çalışma izni olmadan liman inşaatında çalıştığını ve bu nedenle Sosyal Sigortalar Yasa-sından yararlanmasına olanak bulunmadığını belirtti. Müstedi bu kararın hatalı olduğunu iddia etmekte ve hükümsüz ve etkisiz olması ve herhangi bir sonuç doğurmaması için bu başvuruyu dosylamış bulunmaktadır.
Savcılık başvuruya karşılık dosyaladığı itira-zda 14.4.1986 tarihli kararın gerekçelerini tekrarlayarak müstedinin çalışma izni olmadığını, yani kaçak işçi statüsünde olduğunu, işverenin 24.7.1985 tarihinde yani kazadan sonra bir bildir- ge ile Sosyal Sigortalar Dairesine başvurup geriye dönük olarak -sigortalılık tescili yaptırdığını iddi etti.
Başvurunun duruşmasında taraflar şahadet dinletmediler ve ilgili belge- leri ibraz edip yasal noktalara değinmekle yetindiler. İbraz edilen belgelerden anlaşıldığına göre müstedi 6.2.1985 tarihinde Enka İnşaat- ve Sanayi A.Ş. ile bir iş sözleşmesi imzaladı ve liman inşaatında çalışmaya başladı. Enka İnşaat ve Sanayi A.Ş. 25.2.1985 tarihinde Muhaceret Dairesi Müdürlüğüne başvurarak müstediye ikamet ve çalışma izni verilmesini talep etti. Muhaceret Dairesi bu müra-caata uzun süre yanıt vermedi. 15.6.1985 tarihinde iş kazası oldu. Muhaceret Dairesi 9.7.1985 tarihinde müstediye 10.10.1985 tarihine kadar çalışma izni verdi. Bu izinde iznin başlama tarihi belirtilmedi. Muhaceret Dairesine 25.2.1986 tarihinde başvurulduğ-una göre doğal olarak iznin 25.2.1985 tarihinden itibaren verildiği yorumunu yapmamız gerekir. En azından bu durum müstediye daha önce çalışma izni verilmemesinin Muhaceret Dairesinin bir ihmali sonucu olduğunu, dolayısıyle müstedinin kaçak işçi olmadığını- ve daha sonra başlama tarihi belirtilmeden verilen çalışma izninin tüm çalışma süresini izinli hale getirdiğini göstermektedir. Dolayısıyle müstedaaleyhlerin çalışma izni olmadığı ve bu nedenle sigortanın geçersiz olduğu iddiasına katılmak mümkün değildir-.
Çalışma izninden ayrı olarak müstedinin kaza tarihinde sigortalı olup olmadığı da tereddütleri üzerine toplamıştır. İbraz edilen belgelere bir göz atınca müstedinin işe başladığı 6.2.1985 tarihinden beri sigortalanmış olduğunu, Sosyal Sigortalar Daires-inin Şubat 1985-Haziran 1985 ayları için sigorta primi aldığını görürüz. Ancak primler kazadan çok sonra 4.2.1986 tarihinde ödenmiştir ve bu geç ödemenin yasal durumda herhangi bir değişiklik yapıp yapmadığını incelememiz gerekir. Müstediye verilen sigort-alı sağlık karnesi 5.6.1985 tarihlidir. Yani müstedinin kazadan önce sigorta ile igisi vardı. İşveren 24.7.1985 tarihinde Sosyal Sigortalar Dairesine verdiği işe giriş bildirgesinde 7 işçiye ilişkin bilgi verirken müstedinin de 6.2.1985'de işe başladığını -belirtti. 16/76 sayılı Sosyal Sigortalar Yasasının 4 ve 8'inci maddelerine göre bir hizmet akdine dayanarak çalıştırılanlar kendiliğinden sigortalı olurlar. Sigortanın başladığı tarih ise işe başlama tarihidir. İşle ilgili olarak Sosyal Sigortalar Daire- s-ine bilgi vermek ve prim ödemek daha sonra yapılabilecek işlerdir. Bu olayda da işveren, müstedi işe başladıktan sonra yasaya uygun olarak bu işlemleri tamamlamıştır. primler ödenirken Sosyal Sigortalar Dairesinin en küçük bir tepkisi ve itirazı olmamıştır-. Bu nedenlerle müstedinin kaza tarihinde sigortalı olduğunu tereddütsüz kabul etmemiz gerekir.
Müstedinin kaza tarihinde sigortalı olması, çalışma izninin de bulunması nedenleriyle bu başvuruda haklı olduğu kanısındayım. Dolayısıyle başvuruda talep olun-duğu gibi 14.4.1986 tarihli yanıtta ifadesini bulan kararın hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhnagi bir sonuç doğuramayacağına karar verilir.
Masraflar için herhangi bir emir verilmez.
- (Taner Erginel)
Yargıç
26 Haziran 1987
Full & Egal Universal Law Academy