-D.14/07YİM 1/2001
Yüksek İdare Mahkemesinde
Anayasanın 152. Maddesi Hakkında.
Yargıç Seyit A. Bensen Huzurunda.
Davacı : Betül Sonuç Arslan, BRT Kurumu, Lefkoşa
- ile -
Davalı : 1. Bayrak Radyo Televizyon (BRT) Kurumu Yönetim
- Kurulu, Lefkoşa
2. Bayrak Radyo Televizyon (BRT) Kurumu, Lefkoşa
A r a s ı n d a.
Davacılar namına : Avukat Barış Mamalı
Davalılar ve İlgili Kişiler namına : Avukat Ergin Ulunay
İlgili Kişi No.4 namına : Avukat Levent Celalett-in.
---------------
H Ü K Ü M
20 Temmuz Lisesinden mezun olan Davacı, 1991 yılında Bayrak Radyosuna part-time personel olarak alındı ve 1.10.1993 tarihinden itibaren III. Derece Program Memuru mevkiine tayin edildi. Bayrak Radyo -Televizyon Kurumu (BRT), 13.7.2000 tarihinde yayımladığı 12/2000 sayılı bir genelge ile sair kadrolar yanında Program Memuru mevkii için 6 münhal mevki bulunduğunu ve bunun için de 31.7.2000 tarihine kadar müracaat kabul edildiğini duyurdu. Sözü edilen mev-kiilerin tümü yükselme yeridir.
Davacı, diğer adaylarla birlikte sözü edilen mevki için dilekçelerini sundular. Bayrak Radyo Televizyon Kurumu Yönetim Kurulu 8.8.2000 tarih ve 54/2000 sayılı kararı ile münhal bulunan II. Derece Program Memuru kadrolarına- yapılan başvuruların yazılı ve sözlü sınav, tarih ve yöntemlerini ve sınav kurulunu belirledi. Sınav kurulu adayları yazılı ve sözlü sınava tabi tuttu. Sınav Kurulu tarafından yapılan değerlendirme neticesinde emare 24'e göre yazılı ve sözlü sınav sonuçl-arı başarı sırasına göre şöyledir:
İsim Yazılı ve Sözlü SınavMüdürün Kanaat
Notu Toplam 1. Hakan Çakmak61 15 762. Neşe Ergüçlü55.1 15 70.13. Sonay Darbaz52.8 15 67.84. Raif Hızal 50.1 15 65.15. Yongül Ertaç 49.9- 5 54.9 6. Eran Yalgın 49.6 5 54.67. Nilgün Tümerkan 48.2 5 53.28. Cemal Dermuş 46.79. Kemal Darbaz46.410. Hüseyin Kral44.511. Cemal Yıldırım 43.112. Vicdan Işıman 40.713. Müge Denker39.714. Fatoş Baykal 38.-715. Betül Arslan 37.816. Andaç Nuri 37.717. Ender Vangöl 37.3 19 56.3 → 518. Kadriye Bayraktar 37.219. Yeşim Özgencil 35.720. Deniz İbrahimoğlu35 20 55.0 → 621. Gülin Taşt34.822. Kutlay Özyay 27.1
24.10-.2000 tarihinde Bayrak Radyo Televizyon Kurumu Yönetim Kurulu yaptığı değerlendirme neticesinde Hakan Çakmak, Neşe Ergüçlü, Raif Hızal, Sonay Darbaz, Ender Vangöl ve Deniz İbrahimoğlu'nun II. Derece Program Memuru mevkiilerine yükselmelerine karar verdi. D-avalı 2, Davacıya 26.10.2000 tarihli bir yazı göndererek yapılan değerlendirme sonucu, tüm adayların yükselmeye layık olmakla beraber, münhal sayısının kısıtlı olması nedeniyle terfi ettirilmediğini bildirdi.
Davacı, Davalı 2'ye yazmış olduğu 17.11.2000- tarihli bir yazı ile Yönetim Kurulunun değerlendirmesine itiraz etti ve ilgili sınav sonucunun ve terfi hususunun bir kez daha gözden geçirilmesini rica etti. Davacının itirazı 7.12.2000 tarihli yazı ile reddedildi. Davacı, İlgili Kişilerin terfi ettirilm-eleri işlem ve kararlarına karşı bu davayı dosyaladı ve Mahkemeden;
"A) Münhal ilan edilip doldurulacağı duyurulan 6 adet
Bayrak Radyo Televizyon Kurumu II. Derece Program Memuru mevkiine ve/veya kadrosuna, davacıya tercihen Hakan Çakmak, Neşe Ergüçlü, -Raif Hızal, Sonay Darbaz, Ender Vangöl ve Deniz İbrahimoğlu'nun terfi ettirilmesine ve/veya atanmasına ilişkin davalıların 24.10.2000 tarih ve VII.D.YKK-73/2000 sayılı karar ve/veya işleminin tamamen hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğur-mayacağına dair karar verilmesi;
B) Davacının, Davalıların 24.10.2000 tarih ve VII.D.YKK-
73/2000 sayılı kararına ve/veya mezkur karara
binaen kendisine tebliğ edilen 26.10.2000 tarihli
karara (Sayı: M-090-091-388/2000) karşı yaptı-ğı
17.11.2000 tarihli yazılı itirazını reddeden
davalıların 7.12.2000 tarih ve M-200/201-434/2000
sayılı kararının tamamen hükümsüz ve etkisiz olduğuna
ve herhangi bir sonuç doğurmayacağına dair karar
verilmesi;
C) Münhal 6 -adet Bayrak Radyo Televizyon Kurumu II.
Derece Program Memuru mevkiine ilişkin davalılar tarafından yapılan 21 Ağustos - 31 Ağustos 2000 tarihli Yarışma Sınavının (Yazılı Sınav ve Sözlü Sınav), yasanın öngördüğü sınav şeklinde olmadığı cihetle ipt-al edilmesi hususunda ve/veya geçersiz ve/veya tamamen hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğurmayacağına dair karar verilmesi;
D) Münhal kadrolarından birine davacının terfi ettirilmemesi ve/veya atanmamasına dair davalılara ait karar ve/-veya kararların ve/veya işlem ve/veya işlemlerin tamamen hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve/veya davalıların davacıyı II. Derece Program Memuru mevkiine atamayı ihmal etmesinin yapılmaması gereken bir ihmal olduğuna ve davacının konu mevkiiye atanması gerekti-ğine dair Mahkeme Kararı;"
verilmesi isteminde bulundu.
Davacı talep takririnde, sair şeyler yanında, Davalılar dava konusu kararları alırken ve/veya işlemleri yaparken dikkate alınması gereken bütün faktörleri dikkate almadıklarını ve/veya dikkate alın-ması gereken bütün faktörleri doğru bir şekilde değerlendirmediklerini ve dava konusu kararın yetki aşımı ve/veya yetkiyi kötüye kullanma yoluyla ve/veya partizanca ve/veya siyasi mülahazalarla alındığını ve/veya mezkür kararın keyfi olduğunu ve/veya gerek-çe içermediğini ve/veya gerekçelerin yasal olmadığını ve yapılan sınavların Yasanın öngördüğü şekilde olmadığını, Davacının İlgili Kişilere nazaran daha kıdemli olduğunu, dava konusu mevkiiler için evsaf, liyakat, kıdem ve aranan diğer nitelikler yönünden -her 6 İlgili Kişiye nazaran üstünlüğe sahip olduğunu ileri sürdü.
Davalılar dosyalanan müdafaada, ön itiraz olarak aşağıdaki hususları ileri sürdüler.
1. Davalılar işbu ön itirazla bir idari davanın "Bayrak Radyo
Televizyon Kurumu" Kamu Tüze-l Kişiliği aleyhine açılabileceğini halbuki bu davada "Bayrak Radyo Televizyon Kurumu" taraf edilmediğinden, bu davanın iptal edilmesini talep ederler.
2. Davalı No.1 işbu ön itirazla Yönetim Kurulu olarak bu davaya taraf edilemeyeceklerini, çünkü Anayasa-nın 152. maddesinin öngördüğü şekilde bir organ, makam veya kişinin bu dava maksatları için Bayrak Radyo-Televizyon Kurumu olduğundan, bu davanın masraflarla iptal edilmesini talep ederler.
3. Davalılar işbu ön itirazla davacının "B" paragrafındaki talebi-yle ilgili olarak iddia edilen 7/12/2000 tarihli ve M-2000/201-434/2000 sayılı karar bir idari karar olmadığından ve/veya icrai bir idari karar olmadığından ve/veya terfi kararlarına itiraz edilemeyeceğinden ve/veya teyit edici bir karar olduğundan, Davacı-nın "B" paragrafındaki talebinin iptal edilmesini talep ederler.
4. Davalılar işbu ön itirazla Davacının "C" paragrafındaki
talebiyle ilgili olarak "Sınavlar" birer icrai idari karar
olmadığından ve hazırlık mahiyetinde birer işlem
olduklar-ından Davacının "C" paragrafındaki talebinin iptal
edilmesini talep ederler.
5. Davalılar işbu ön itirazla Davacının "D" paragrafındaki
talebiyle ilgili olarak Davacı diğer münhal kadrolara müracaat etmediğinden yapılan diğer terfilere karşı da-va açmak için meşru menfaati olmadığından ve keza dava konusu alınan kararlar ve yapılan işlemler ihmal sayılamayacağından Davacının "D" paragrafındaki talebinin iptal edilmesini talep ederler.
Davalılar ön itirazlara ilaveten müdafaa takririnde, sair ş-eyler yanında özetle, atama kararlarının 50/83 sayılı Bayrak Radyo Televizyon Kurumu Yasasına ve BRT Sınav Tüzüğüne uygun olduğunu, Bayrak Radyo Televizyon Kurumu Yönetim Kurulunun Davacı ve İlgili Kişilerin öğrenim, evsaf, kıdem, deneyim, liyakat durumlar-ı, özlük dosyaları ve tavsiye raporları, sınav sonuçları, mülakattaki durumları, yetenek ve kabiliyetleri ile Davacı ve İlgili Kişilerin mülakat anındaki durum ve tutumlarının doğru bir tesbit ve değerlendirmesini yaptığını, takdir yetkisini doğru ve geçer-li kullanarak sözkonusu kararları aldığını ve yapılan değerlendirme sonucunda Davacının en uygun aday olmadığını, Davacının İlgili Kişilere karşı herhangi bir üstünlüğe sahip olmadığını, Davacıya nazaran İlgili Kişilerin daha uygun evsafı bulunduğunu, İlgi-li Kişilerin çoğunluğu Üniversite mezunu olduğunu ve diğerlerinin de Lise üstü uygun sertifikaları bulunduğunu, çok uzun süreli program yapımcılığı tecrübesine sahip olduklarını ve keza sınav ve mülakatta Davacıdan çok daha başarılı olduklarını ileri sürdü-ler. İlaveten Davalı Yönetim Kurulu sözkonusu kararları alırken tutanak tuttuğunu, kararların yeterince gerekçe içerdiğini ve tamamıyle bağımsız ve tarafsız hareket ettiklerini ve partizanca ve/veya siyasi mülâhazalara göre hareket etmediklerini savundu.
-
Davanın duruşmasına geçmeden önce Davacı, İlgili Kişi Hakan Çakmak ve Sonay Darbaz aleyhindeki davalarını geri çekti. Bunun üzerine Mahkeme İlgili Kişi Hakan Çakmak ve Sonay Darbaz aleyhindeki davaları geri çekildikleri cihetle iptal etti. Diğer İlgili K-işiler ise davaya katılmakla beraber ayrı Müdafaa dosyalamayıp Davalılar tarafından dosyalanan Müdafaayı benimsediler.
Davanın duruşmasında Davacı ve 2'de tanığı şahadet verdi. Davalılar da 2 tanık dinlettiler. Davaya İlgili Kişi olarak katılan İlgili K-işiler de şahadet verdi. Duruşmada ayrıca 64 adet belge emare 1-64 olarak Mahkemeye sunuldu.
Davacı Mahkemeye vermiş olduğu şahadette 1991 yılında 20 Temmuz Lisesinden mezun olduğunu,1991 yılında BRT'de part-time olarak çalışmaya başladığını ve 1993 yıl-ında III. Derece program Memuru olarak kadrolandığını, Radyoda Çocuk Programları dahil bir çok program yaptığını, II. Derece Program Memurluğuna müracaat ettiğini, yazılı ve sözlü sınava katıldığını, sınavların bir sınav komitesi tarafından yapıldığını, mü-lakatta sınav komitesinin not tuttuğunu görmediğini, sicil dosyasının da mülakatta olmadığını, sınavların neticesinin ilan edilmediğini ancak başarılı olmadığına dair bir yazı aldığını, bu yazıya karşı itirazda bulunduğunu, itiraza verilen cevapta herhangi- bir gerekçenin mevcut olmadığını, İlgili Kişilere göre neden tercih edilmediğine dair herhangi bir açıklamanın mevcut olmadığını, terfi ettirilmemesi için herhangi bir neden olmadığını, terfi ettirilen İlgili Kişilerle kıdem durumunun ayni olduğunu, ancak- kendisi kadar program yapan başka birisinin olmadığını, pek çok programa imza attığını, birimler arasında denge gözetilmediğini çünkü Radyo Söz Yayınlarında bir kişi, Müzik 2 ve TV'den de 3 kişi terfi ettirildiğini, yasada böyle bir ayırımın olmadığını, k-endisi ve İlgili Kişi Sonay Darbaz'ın radyonun söz yayımları biriminde çalıştıklarını, İlgili Kişi Ender Vangöl ve Deniz İbrahimoğlu'nun ise Müzik biriminde çalıştıklarını, yazılı ve sözlü mülâkattan 37.8 puan aldığını, bunun geçer not olmadığını kabul ett-iğini ve 5 puan daha almış olsaydı geçebileceğini, terfi eden İlgili Kişilerin kendinden daha üstün olmadıklarını, İlgili Kişilerin deneyim ve program açısından kendinden daha üstün olmadıklarını, atamaların yeterli gerekçe içermediğini, Davalıların yetkil-erini keyfi, taraflı, partizanca, kötü niyetle ve yanlış kullandıklarını, İlgili Kişi Sonay Darbaz'ın radyonun söz bölümünden terfi ettirildiğini ancak İlgili Kişi Sonay Darbaz aleyhindeki davayı geri çekmekle meşru menfaatı olmadığının doğru olmadığını v-e davayı yürütmek için meşru menfaatinin olduğunu, İlgili Kişi Ender Vangöl'ün Müzik bölümünde çalıştığını, Müdürün 8 kişiye kanaat notu vermeyi uygun gördüğünü, diğerlerini ise uygun görmediğini ancak Müdürün kanaat notu kullanacağı hususunun kendilerine -bildirilmediğini belirtmiştir.
Davacı tanığı Ombudsman Baş Denetçisi Şükran Korahan vermiş olduğu şahadette, Basın Emekçileri Sendikası (Basın Sen) tarafından 9.1.2001 tarihinde Dairelerine yaptığı şikayette Bayrak Radyo Televizyon Kurumunda II. Derece -Kadro münhallerinin terfi yoluyla doldurulmasında yasa ve tüzüklere uygun davranılmadığı, yapılan yazılı ve sözlü sınav sonuçlarının da dikkate alınmadan atamaların keyfi yapıldığını iddia ederek konunun Dairece araştırılmasını talep ettiğini ve bu talep ü-zerine yaptıkları araştırma neticesinde emare 62 raporu düzenlediklerini belirtmiştir.
Davacı tanığı Belgin Demirel şahadetinde, sair şeyler yanında özetle, 1978'den beri BRT'de çalıştığını, III. Derece Program Memurlarının Eğitim Kültür Amiri olduğunu,- Davacının bölüm Amiri olduğunu, Davacının bölümünün en yeteneklisi olduğunu, diğer personele nazaran daha fazla vasıflara sahip olduğunu ancak terfi eden İlgili Kişi Sonay Darbaz'ın Davacıdan çok üstün olduğunu, diğer İlgili Kişiler ayrı bölümlerde çalışt-ıkları için, çalışma şartlarını bilmediğini ve onlar için bir şey söyleyemiyeceğini belirtmiştir.
Davacı ve tanıklarının şahadetinden sonra müdafaa kendi tanıklarını şahadete çağırmıştır. Müdafaa tanığı Hüseyin Çobanoğlu, şahadetinde sair şeyler yanında- özetle, dava konusu kararla ilgili zamanlarda BRT Müdürü olduğunu, BRT'de 32 yıl fiilen çalıştığını, Radyo yayın ve TV yayınlarını ve herkesi çok iyi bildiğini, Davacı ve İlgili Kişileri bildiğini 5 kişilik Sınav Komitesinde yer aldığını, yazılı sınavın 4-0 puan, İngilizce sınavın 5 puan, Kompozisyonun 10 puan, sözlü sınavın 25 puan ve Müdürün kanaat notu da 20 puan olduğunu, sınav komitesinin kararının Yönetim Kurulu kararına dönüştürüldüğünü ve buna göre terfilerden 3 tanesi Radyo yayınlarına, 3 tanesinin- de Televizyon yayınlarına tahsis edildiğini, Radyonun söz yayınlarından 1 kişi, Müzik yayınlarından da 2 kişi terfi ettirildiğini, bütün evsaf ve yeteneklerini değerlendirdikten sonra söz yayınlarından Sonay Darbaz ve Müzik yayınlarından Deniz İbrahimoğlu- ve Ender Vangöl'ün terfi ettirildiklerini, Davacı Radyo da söz yayınları için müracaat ettiğini ve sınav sıralamasında 15. geldiğini, münhalin program memurluğu için olduğunu, yasada Radyo ve Televizyon diye bir ayırım olmadığını ancak yönetim kurulu kara-rı ile Radyo ve Televizyon diye bir ayırım yaptıklarını, Ombudsmanın hazırladığı emare 62 rapordan haberi olmadığını, Davacının sicil dosyasının mevcut olduğunu, mülakatta tutanak tutulduğunu, sınavların keyfi olmadığını ve sonuçların oybirliği ile alındığ-ını, Davacının sicil dosyasını incelediğini, sonuç değişmeyeceği için Davacı için kanaat notu kullanmadığını, sözlü sınav ile mülakatın ayni manada olduğunu belirtti.
Davalılar tanığı Şengül Üstüner de vermiş olduğu şahadette, sair şeyler yanında özetle- dava konusu kararla ilgili zamanlarda BRT'de koordinatör yardımcısı olarak görev yaptığını ve bütün radyoların kontrollüğünü yaptığını,Radyo için söz yayınlarına Davacıyı tavsiye ettiğini ve bunu Davacının özlük dosyasında belirttiğini, program memurluğu -için Davacı, Ender Vangöl, Sonay Darbaz dahil 6 kişiyi önerdiğini, Deniz İbrahimoğlu'nu ise yeni olduğu cihetle tavsiye etmediğini belirtti; ancak istintakında Deniz İbrahimoğlu'nun söz değil de Müzik yayınlarında çalıştığını kabul etti.
Müdafaa tanıklar-ından sonra İlgili Kişiler de şahadet verdi. İlgili Kişi Neşe Ergüçlü vermiş olduğu şahadette sair şeyler yanında Gazi Üniversitesi, Basın Yayın Yüksek Okulu Radyo Televizyon Bölümünden 1988 yılında mezun olduğunu, 1993 yılında BRTK Televizyon bölümünde ça-lıştığını 1993 yılında III. Derece Program Memuru olarak atandığını, BRT'de TV Program yapımcısı olduğunu, TV'de çeşitli programlar hazırladığını, kıdem, liyakat, tecrübe ve deneyim yönünden Davacıdan daha üstün olduğunu, sınavlara katıldığını, mülakatta s-ınav komitesi üyelerinin önünde kağıtlar ve evraklar, ellerinde kalemler olduğunu, kendisine soru sorulduğunu ve sorulan soruları cevapladığını, yasada Radyo-Televizyon diye bir ayırım olmadığını ama BRT'de öyle bir ayırımın olduğunu herkesin bildiğini, ke-ndini terfi ettirmekle Yönetim Kurulunun doğru bir karar aldığını belirtti.
İlgili Kişi Raif Hızal şahadetinde sair şeyler yanında özetle, Anadolu Üniversitesi, Sinema ve Televizyon Bölümünden 1989'da mezun olduğunu, 1991 yılında Program yapımcısı olarak -BRT'de çalışmaya başladığını, 1993 yılında III. Derece Program Memuru olarak atandığını, Ekim 2000 yılında II. Derece Program Memurluğuna terfi ettiğini, gerek evsaf, kıdem, deneyim, gerekse liyakat açısından Davacıdan daha üstün olduğunu ve sınavlarda baş-arılı olduğunu belirtti.
İlgili Kişi Ender Vangöl de şahadetinde The Royal Schools of Music'den sertifikaları olduğunu, 1987 yılında sözleşmeli olarak BRT'de Müzik programları yapmaya başladığını, 1990 yılında "Spiker C" olarak kadrolandığını, 1993 yıllı-nda III. Derece Program Memurluğuna atandığını, Ekim 2000 yılında da II. Derece Program Memuruluğuna terfi ettiğini, sınavlarda başarılı olduğunu, kendi dalında çok iyi olduğunu, evsaf, kıdem, deneyim ve liyakat bakımından Davacıdan daha üstün olduğunu bel-irtti.
İlgili Kişi Deniz İbrahimoğlu şahadetinde, sair şeyler yanında özetle, Dokuz Eylül Üniversitesi Müzik Bölümünden mezun olduğunu, The Royal Schools of Music'den sertifika aldığını, 1992 yılında BRT'de Kaşiyeli Program Yapımcısı olarak işe başladığın-ı, 1993 yılında III. Derece Program Memuru olarak kadrolandığını, kendi sahasında Davacıdan çok daha üstün olduğunu ve sınavlarda başarılı olduğu nedeniyle Ekim 2000'de de II. Derece Program Memurluğuna terfi ettirildiğini belirtti.
Davalılar avukatı, M-üdafaalarında konu etmemekle beraber, Mahkemeye hitabında, sair şeyler yanında sınav sonuçlarına bakıldığında Davacının başarılı olmadığının görüldüğünü, bu nedenle sınavı geçmeden Davacının bu davada meşru menfaatinin olamayacağını itiraz olarak ileri sür-dü ve davanın iptalini talep etti. Davacı avukatı ise, bunun aksini savunmuştur.
İlk önce Davalılar avukatının Mahkemeye hitabında, Davacının meşru menfaatının olmadığı hususunda,ileri sürdüğü itirazı incelemeyi uygun gördüm.
Davalılar avukatı, Müdaf-aasında konu etmemekle beraber Mahkemeye hitabında emare 24 sınav sonuçlarına bakıldığında yazılı ve sözlü sınavdan İlgili Kişi Ender Vangöl'ün 37.3, Deniz İbrahimoğlu'nun 35, İlgili Kişi Neşe Ergüçlü 55.1 ve Davacının 37.8 puan aldığını, bundan da görülec-eği üzere Davacının sınavlarda başarılı olmadığını gösterdiğini ve sınavlarda başarılı olamıyan Davacının bu davada meşru bir menfaatinin olumsuz yönde ve doğrudan doğruya etkilenmediğini ileri sürdü ve bu nedenle Davacının davasının reddedilmesini talep e-tti.
Bir kişinin bulunduğu mevkiden bir üst mevkiye yükselebilmesi için 50/83 sayılı Bayrak Radyo Televizyon Kurumu Yasasının 68(2)(b) maddesine göre üst mevkide bir münhalin bulunması, bu münhal mevkiin hizmet koşullarında öngörülen nitelikleri taşımas-ı, tutmakta olduğu kadroda en az iki yıl süreyle hizmet etmiş olması ve açılacak yarışma sınavında başarı göstermesi gerekir. Bu koşullar konu mevkii için hazırlanan emare 32 hizmet şemasına da dahil edilmiştir. Konu hizmet şeması şöyledir.
"BAYRAK RADYO- TELEVİZYON KURUMU
PROGRAM MEMURU KADROSU
HİZMET ŞEMASI
Kadro Adı : Program Memuru
Hizmet Sınıfı : Radyo ve Televizyon Hizmetleri Sınıfı
Derecesi : II (Yükselme Yeri)
Kadro Sayısı : 14
Maaş : Barem 13-14-15
I. GÖREV -YETKİ VE SORUMLULUKLARI:
..........................................
II. ARANAN NİTELİKLER:
Kurumda, Radyo ve Televizyon Hizmetleri Sınıfının III: Derecesinde en az 2 yıl çalışmış olmak;
Kurum tarafından yapılacak sınavlarda başarılı olmak;
İngilizce ve-ya geçerli yabancı bir dil bilmek avantaj sayılır.
Yabancı dil yayınlarında görevlendirilecekleri için İngilizce veya geçerli yabancı bir dil bilmek."
Yukarıya aktarılan Bayrak Radyo Televizyon Kurumu Program Memuru kadrosu, hizmet şemasının aranan ni-telikler bölümünün 2. maddesinde Kurum tarafından yapılacak sınavlarda başarılı olmak şartı aranmaktadır.
Davacı Mahkemeye vermiş olduğu şahadette yazılı ve sözlü sınavlarda 37.8 puan aldığını ve bu puanların geçer not olmadığını kabul etmektedir. Sınav- sonuçlarının kayıtlı olduğu emare 24 belgeye bakıldığında 6 münhal mevki için 22 kişinin yazılı ve sözlü sınava katıldığı ve başarı listesinde her adayın aldığı puan değerine göre sıralandığı görülmektedir. Davacının başarı listesinde 15. sırada olduğu ve- aldığı puanın da 37.8 olduğu görülmektedir. 37.8 puanın ise Davacının da kabul ettiği gibi, geçer not olduğu söylenemez.
Yukarıda söylenenlerden anlaşılacağı üzere yarışma sınavında başarılı olamayan Davacının Bayrak Radyo Televizyon Kurumu II. Derece -Program Memuru kadrosu için aranan niteliklerin 2. maddesinde belirtilen nitelikleri haiz değildir.
Anayasanın 152 (2) maddesine göre iptal için Yüksek İdare Mahkemesinde dava, sahip bulunduğu meşru bir menfaatı, söz konusu idari karar veya işlem veya i-hmal yüzünden olumsuz yönde ve doğrudan doğruya etkilenen kişi tarafından açılabilir.
Yarışma sınavında başarılı olamayan ve Hizmet Şemasının aranan niteliklerin 2. maddesinde belirtilen nitelikleri haiz olmayan Davacının, kanaatımca meşru menfaatı doğr-udan doğruya etkilenmiş değildir. Bu nedenle Davacının dava açmağa hakkı yoktur. (Bak: YİM Dava No.4/77.) Dolayısıyle yarışma sınavında başarılı olamayan ve aranan nitelikleri haiz olmayan Davacının başvurduğu II. Derece Program Memurluğu için BRTK Yönetim- Kurulunca tezekkür edilmesine yasal açıdan olanak yoktur.
Emare 24 sınav sonuçlarına bakıldığında mürekkepli kalemle Müdürün kanaat notu da eklenmiştir. Bu eklentinin hangi karar veya yasal mevzuata dayandığı gösterilememiştir. Sınavları yapan Sınav Ko-mitesi ile BRTK Yönetim Kurulunun Müdür kanaat notu kullanılması yönünde herhangi bir kararı yoktur. 50/83 sayılı Bayrak Radyo Televizyon Kurumu Yasasında da böyle bir hüküm yoktur. Bu durumda Müdür tarafından takdir edilen Müdür kanaat notu, herhangi bir -Yasaya veya Yönetim Kurulu kararına dayanmamakta, keyfi bir karar olduğu kanaatındayım. Bu nedenle Müdür kanaat notu, hiçbir hukuki değeri olmadığından geçersizdir ve dikkate alınamaz.
Diğer taraftan emare 24 başarı listesine göre terfi ettirilen İlgili- Kişi Neşe Ergüçlü 2. sırada ve aldığı puan 55.1, İlgili Kişi Raif Hızal 4. sırada ve aldığı puan 50.1, İlgili Kişi Ender Vangöl 17. sırada ve aldığı puan 37.3 ve İlgili Kişi Deniz İbrahimoğlu 20. sırada ve aldığı puan 35'dir.
Yukarıdaki emare 24 belged-eki sıralama ve puanlardan da görüleceği gibi İlgili Kişi Neşe Ergüçlü ve İlgili Kişi Raif Hızal yarışma sınavında geçer not almışlar ve II. Derece Program Memurluğuna tezekkür edilme hakkını elde ettiler. Halbuki İlgili Kişi Ender Vangöl ve Deniz İbrahimo-ğlu ise yarışma sınavında Davacı gibi geçer not alamadılar. Yarışma sınavında başarılı olamayan ve aranan niteliklerin 2. maddesi şartlarına haiz olmayan bu 2 İlgili Kişinin de bir üst mevki için tezekkür edilmemeleri gerekirdi. BRTK Yönetim Kurulu aranan -niteliklerin 2. madde şartlarına haiz olmayan bu 2 kişiyi bir üst mevki için tezekkür edip terfi ettirmekle hata etmiştir. Fakat bu, kanımca, Davacıya haiz olmadığı bir hakkı veya meşru menfaatı bahşetmez.
Ortada BRTK Yönetim Kurulunun yarışma sınavında- başarı göstermeyen ve aranan nitelikleri haiz olmayan İlgili Kişi Ender Vangöl ve Deniz İbrahimoğlu'nu bir üst mevkiye terfi ettiren kararı mevcuttur. Bu kararı bertaraf etmenin başka bir yolu olabilir. Fakat konuya meşru menfaat yönünden bakıldığı zaman -Davacının olumsuz yönde ve doğrudan doğruya etkilenmiş meşru menfaatı olmadığı sonucuna varılır. (Bak: YİM Dava No.4/77.) Bu sonuca göre Davacının bu davayı yürütmekte meşru menfaatı yoktur. Meşru menfaat yokluğunda davanın esasına girmeden davanın bu safh-ada iptal edilmesi gerekir.
Ancak meşru menfaata ilişkin bu kararımın istinaf edilebileceğini de dikkate alarak Davalıların Müdafaada ileri sürdükleri ön itirazlar ile meselenin esasını da incelemeyi uygun buldum.
Davalılar avukatı, Müdafaada öne sür-ülen 1. ve 2. ön itirazları geri çekmiştir. 1. ve 2. ön itiraz geri çekildiği cihetle ret ve iptal edilir. Davacı avukatı da 4. ön itirazı kabul etti ve Talep Takririnin "C" paragrafını geri çekti. Bu durumda Talep Takririnin "C" paragrafı geri çekildiği c-ihetle red ve iptal olunur.
Bu durumda ön itirazlar yönünden 3. ve 5. ön itiraz kalmıştır. İlk önce 3. ön itirazı inceleyelim. KKTC Anayasasının 152(1) maddesine göre, yürütsel veya yönetsel bir yetki kullanan herhangi bir organ, makam veya kişinin bir -karar veya işlem veya ihmali başvuru konusu yapılabilir.
Yönetim Hukukunun yerleşmiş prensiplerine göre, mezkür maddede geçen işlem veya kararın icrai (kesinleşmiş) olması gerekmektedir. Bir idari işlem veya kararın kesinleşmiş olabilmesi için o idari k-arar veya işlemin kişiyi doğrudan etkileyerek onun hakkında hukuki bir durum yaratması ve idari yoldan icrası gereken bir işlem veya karar olması gerekir. Yönetimin bir meselede daha önce verdiği bir kararını tekrarlayan (confirmatory) diğer bir kararı icr-ai karar mahiyetinde değildir. Ancak, bu prensibin bir istisnası vardır. Eğer Yönetim daha önce vermiş olduğu kararını tekrarlayan diğer kararını meselede yapılan yeni bir soruşturma (new inquiry) neticesi vermiş ise, ikinci karar icrai bir mahiyet almakta-, dolayısıyle yeni icrai bir karar olarak Yüksek İdare Mahkemesinde iptal davasına konu yapılabilmektedir. Talep Takririnin "B" paragrafından görülebileceği gibi, Davacının talebi Davalıların 24.10.2000 tarihli kararına binaen Davacıya tebliğ edilen 26.10.-2000 tarihli karara karşı yaptığı 17.11.2000 tarihli yazılı itirazını reddeden Davalıların 7.12.2000 tarihli kararının iptal edilmesi hakkındadır.
Olgulardan görülebileceği gibi, Davalı 1, BRT Kurumu Yönetim Kurulu 24.10.2000 tarihinde yaptığı değerlend-irme neticesinde İlgili Kişilerin terfi ettirilmelerine karar verdi. Davalı 2, Davacıya gönderdiği 26.10.2000 tarihli bir yazı ile yapılan değerlendirme sonucu Davacının terfi ettirilmediğini bildirdi. Bu yazıya Davacı 17.11.2000 tarihli bir yazı ile itira-z etti ve bu itirazla terfi hususunun bir kez daha gözden geçirilmesini istedi. Davacının bu itirazı Davalı 2 tarafından 7.12.2000 tarihli yazı ile reddedildi. Davalıların 24.10.2000 tarihli kararı ile 17.12.2000 tarihli kararı Davacıyı ilgilendirmektedir-. Gerek 24.10.2000 tarihli karar gerekse 7.12.2000 tarihli karar Davacının terfi ettirilmemesi hakkındadır. 7.12.2000 tarihli karar 24.10.2000 tarihli kararı tekrarlamaktadır. 7.12.2000 tarihli kararın yeni bir soruşturma neticesi alındığı hususunda huzuru-mda herhangi bir şahadet yoktur. Bu durumda 24.10.2000 tarihli kararı tekrarlayan 7.12.2000 tarihli karar yeni bir soruşturma neticesinde alınmamıştır. Dolayısıyle icrai bir karar değildir. Bu nedenle 3. ön itiraz kabul olunur ve Talep Takririnin "B" parag-rafının da iptal edilmesi gerekir.
5. ön itiraza gelince: Talep Takririnin D paragrafı incelendiğinde bu paragrafın iki talep içerdiği görülmektedir. 1. talep münhal kadroların birine Davacının terfi ettirilmemesi ile ilgilidir. Bu talep Talep Takririni-n "A" paragrafı ile ve davanın esası ile beraber daha sonra incelenecektir. "D" paragrafının 2. talebi ise ihmal ile ilgilidir.
Yürütsel veya yönetsel bir organ veya makamın alması gereken bir yönetsel kararı almaması veya yapması gereken bir yönetsel i-şlemi yapmaması halinde Anayasanın 152. maddesi altında Yüksek İdare Mahkemesine başvurma olanağı vardır. Ancak bir "ihmal"den söz edebilmek için ilgili konuda yönetimin hiçbir eyleme girişmemesi gerekir. Örneğin, Kamu Hizmeti Komisyonu münhal bir mevkiye -bir kişiyi tayin etmişse, ayni mevkiye bir başka kişinin tayin edilmemiş olması diğer kişiyle ilgili bir "ihmal" yapıldığı anlamına gelmez. Gör.Uludağ v.The Republic, 3RSCC.131. Bu nedenle 5. ön itiraz kabul olunur ve Talep Takririnin D paragrafının ihmall-e ilgili 2. kısmı iptal edilmesi gerekir.
Yukarıda belirtilen nedenler ışığında Davalıların ön itirazları kabul olunur ve Talep Takririnin B paragrafı ile Talep takririnin D paragrafının ihmalle ilgili ikinci kısmı ret ve iptal olunur.
Şimdi de davanı-n esasını inceleyelim.
Daha önce belirtildiği gibi Davacı ve İlgili Kişiler yazılı ve sözlü sınava çağrıldılar.24.10.2000 tarihinde BRTK Yönetim Kurulu Davacıya tercihen İlgili Kişileri II. Derece Program Memuru mevkiilerine terfi ettirdi ve 26.10.2000 t-arihli bir yazı ile terfi edilmediği Davacıya bildirildi.
Atama ve terfilerde Yönetim Kurulunun görevi, söz konusu mevkiye en iyi adayı atamaktır. Yönetim Kurulu hizmet şemasında aranan niteliklere sahip olan adaylar arasından en iyisini seçerken bir ta-kdir yetkisi kullanmaktadır. Ancak bu yetki, kıdem, evsaf, adaylar hakkında amirlerin verdikleri tavsiye raporları ve diğer faktörler dikkate alınarak değerlendirildikten sonra kullanılmalıdır.
BRTK Yönetim Kurulu 24.10.2000 tarihinde müracaat konusu ola-n mevkiye Davacıya tercihen İlgili Kişileri atarken İlgili Kişilerin tercih edilmelerinin gerekçelerini belirtmemiş emare 31'e göre sadece "müracaat edenleri sınava tabi tutarak değerlendirdikten sonra, aşağıda dökümü verilen kadro ve dereceleri karşısında- isimleri yazılı personelin yükselmesine karar verir." denilerek böyle bir kararın alındığını belirtmekle yetinildi.
Davacı Talep takririnde ve Mahkemeye hitabında, özellikle dava konusu terfi kararlarının geçerli olabilmesi için gerekçeli olması ve kon-u kararlarda terfilerin niye İlgili Kişilere verildiğinin belirtilmesi gerektiğini vurgulayarak emare 31 olarak sunulan kararda ise hiç bir gerekçe gösterilmediğine göre konu kararın keyfi olduğunu, bu nedenle kararın geçersiz olduğunu ileri sürdü. Davalıl-ar ve İlgili Kişiler ise Yönetim Kurulunun konu kararları alırken tutanak tuttuklarını ve kararların yeterince gerekçe içerdiğini savundular.
Olgulardan görülebileceği gibi, BRTK Yönetim Kurulu emare 31 ile dava konusu mevkiye, Davacıya tercihen, İlgili -Kişilerin terfi ettirilmelerine karar verdi. Emare 31 karar incelendiğinde, kararda BRTK Yönetim Kurulu bu kararı almaya sevkeden sebeplerin neler olduğu, hangi faktör veya faktörlerin İlgili Kişiler lehine ağır bastığı, hangi hususların ise Davacının duru-munu olumsuz yönde etkilediği hususlarında herhangi bir bilgi olmadığı görülecektir. Bir başka deyişle, dava konusu karar herhangi bir gerekçe dahi içermemektedir. İlaveten duruşmada bu kararın alındığı 24.10.2000 tarihindeki Yönetim Kurulu toplantısında k-ararla ilgili herhangi bir tutanak da ibraz edilmemiştir. Duruşmada Davalılar namına şahadet veren BRTK Müdürü Hüseyin Çobanoğlu BRTK Yönetim Kurulunun Sınav Komitesinin kararını Yönetim Kurulu kararına dönüştürüldüğü ve tüm müracaatcıların bütün evsaf ve -yeteneklerini değerlendirdikten sonra dava konusu terfileri yaptıklarını şahadetinde belirtmiş olmakla birlikte Yönetim Kurulu tutanaklarını Mahkemeye ibraz edememiştir. Belirtilenler ışığında, dava konusu kararın gerekçe veya gerekçeleri toplantı tutanakl-arından da tesbit edilmemiştir. Halbuki BRTK Yönetim Kurulunun aldığı karar idari yargı yetkisine imkân verebilecek bir şekilde gerekçe veya gerekçeler içermelidir. (Gör: YİM 133/84 (D.14/86), YİM 117/89 (D.27/91).) Yerleşmiş idare hukuku prensiplerine gör-e gerekçesiz olan idari kararlar, gerekçeler sonradan dosyada görülmez ise, sadece bu eksiklik nedeniyle iptal edilebilirler. (Gör: YİM 28/76.) Emare 31 kararın herhangi bir gerekçesi bulunmadığına, gerekçe veya gerekçeler daha sonra dosyadan da görülmediğ-ine göre dava konusu kararın sadece bu eksiklik nedeniyle iptal edilmesi gerekir. Ancak daha önceki bulgularımız ışığında, Davacının bu davayı yürütmekte meşru menfaatı olmadığından davanın iptal edilmesi gerekir.
Sonuç olarak dava ret ve iptal olunur. -Dava masrafları Davacı aleyhine olacaktır.
Seyit A. Bensen
Yargıç
10 Ekim 2007
- -
19
Full & Egal Universal Law Academy