-D.18/80 Y.İ.M. 12/79
Yüksek İdare Mahkemesi Olarak Oturum Yapan
Yüksek Mahkeme Huzurunda.
Mahkeme Heyeti:Ülfet Emin,Başkan, Salih S. Dayıoğlu, Niyazi F. Korkut
Müstedi: Mehmet Terzioğlu, Girne.
- - ile -
Müstedaaleyh: Kıbrıs Türk Elektrik Kurumu, Lefkoşa.
A R A S I N D A.
Müstedi namına: Fuat Veziroğlu.
Müstedaaleyh namına: Ümit Özdil.
Yasa Maddesi: Anayasanın 118. maddesi ile 1960 Anayasası-nın 122 mad-
desi. 7/79 sayılı Kamu Görevlileri Yasası.
İstemin Özeti: Müstedinin Aralık 1978 ile Ocak ve Şubat 1979 ayların-
daki barem içi artışının kesilmesi hususunda Müstedaaleyhin aldığı
kararın hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi- bir sonuç doğur-
mayacağına ilişkin karar alınması istemi.
OLAY: Müstedi, iki gün göreve gelmedi, göreve geldiğinde de Girne
Bölge Mühendisliğine iki günle ilgili doktor raporu sundu. Müste-
daaleyh, Müstedinin hasta olduğunu kabul e-tmedi ve yazılı savunma
istedi. Müstedi istenilen yazılı savunmayı verdi. Ancak Müstedaa-
leyh Müstediye gönderdiği yazıda Aralık 1978 ile Ocak, Şubat 1979
aylarındaki barem içi artışının kesilmesine karar verdiğini
bildirdi.
- Müstedi bu karara karşı işbu başvuruyu dosyaladı. Müstedaaleyh
başvuruya karşı dosyaladığı itiraznamede 2 ön itiraz ileri sürdü.
Müstedi ile Müstedaaleyh ilişkilerinin özel hukuk kapsamına girdiği,
2- 75 günlük sürenin geçtiği.
SONUÇ:- Özel hukukun içerdiği hususlar yönetsel eylemler olmayıp bu tür
eylemlerin iptali için Yüksek İdare Mahkemesine başvuruda bulunul-
madığı Administrative Law, Z.M. Necati s.106'da bahsedilmektedir.
Bu nedenle Müstedinin 3 aylık barem -içi artışının kesilmesinde
haksızlık olmuşsa, o haksızlığın çaresini özel hukuk kapsamından
araması gerekir.
Sonuç olarak başvuru reddolunur.
Atıfta Bulunulan Yargısal İçtihatlar:
Pelopidas Sevastides v. The Electricity Authority of Cyprus 2
- C.L.R. s.497 - 500.
Atıfta Bulunulan Bilimsel İçtihatlar:
1- Z.M. Necati, Administrative Law, s.106.
H Ü K Ü M
Ülfet Emin, Başkan: Bu başvuruda hükmü sayın yargıç Niyazi F. Korkut verecektir.
Niyazi F. Korkut: Müstedi Kıbrı-s Türk Elektrik Kurumunda çalışan aylıkçı bir memurdur. Müstedi 23-24 Ekim 1978 tarihinde göreve gelmedi. 25.10.1978 tarihinde göreve geldiğinde söz konusu iki günde hasta olduğunu gösteren bir doktor raporunu Girne Bölge Mühendisliğine sundu. Müstedaaleyh- müstedinin hasta olduğunu kabul etmeyerek müstediden yazılı savunmasını yapmasını istedi. Müstedi yazılı savunma verdi. Ancak müstedaaleyh müstediye gönderdiği 24.11.1978 tarihli bir yazı ile müstedinin Aralık 1978 ile Ocak, Şubat 1979 aylarındaki barem i-çi artışının kesilmesine karar verildiğini bildirdi.
Bunun üzerine müstedi 12.2.1979 tarihinde dosyalamış olduğu bu başvuru ile:
"Müstedaaleyh Kurum Müdürünün müstedinin Aralık 1978 ile Ocak
ve Şubat 1979 aylarındaki barem içi artışını-n kesilmesi hususunda
aldığı kararın hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç
doğuramayacağına ilişkin bir Mahkeme kararı verilmesi"
isteminde bulundu.
Müstedaaleyh tarafından dosyalanan itiraznamede ise, sair şeyler yanında iki -ön itiraz ileri sürülmüştür. Birinci ön itiraz müstedinin istidasında iptalini talep ettiği kararın Anayasa'nın 118. maddesi kapsamına giren bir karar olmadığı ve ilgili kararın kamu hukuku kapsamı dışında olduğu, müstedaaleyhin müstedi ile ilişkilerinin ö-zel hukuk sahası dahilinde olduğu ve bu nedenle istidanın ileriye götürülmeden reddedilmesi gerektiğine ilişkindir.
İkinci ön itiraz ise müstedinin başvurusunun Anayasa'nın 118(3) maddesinde öngörülen 75 gün içerisinde yapılmadığına ilişkindir.
- Başvurunun duruşmasında müstedaaleyh itiraznamede ileri sürdüğü ön itirazların öncelikle ele alınması isteminde bulunmuş ve bu istem
kabul edilerek ilk olarak ön itirazların ele alınması uygun görüldü ve bu hususta gerekli şahadet ve tarafların savları -dinlendi.
Müstedaaleyh avukatı başvuru konusu kararın Anayasa'nın 118. maddesine göre kamu hukuku kapsamında bir karar olmadığı ve başvurunun Anayasa'nın 118(3) maddesinin öngördüğü süre içerisinde yapılmadığı savını ileri sürerek müstedaaleyhin yürü-tsel ve yönetsel yetkisi bulunan bir organ olmakla beraber alınan başvuru konusu kararın o sıfatla alınmadığını savundu.
Müstedi avukatı ise müstedaaleyhin fonksiyonlarına bakıldığında kamu hukuku kapsamına girdiğinin açık olduğu, Müdürün disiplin c-ezası vermek yetkisi bulunmadığı ve uygulanan disiplin işleminin de yoklukla malul olması nedeni ile 75 günlük sürenin söz konusu olmadığını ileri sürdü.
Emarelerden de görüleceği gibi müstedaaleyh Bakanlar Kurulunun 17.9.1974 gün ve 5580 numaralı ka-rarı ışığında daha sonra 4.2.1975 gün ve 6216 numaralı kararda belirtilen esaslar üzerine kurulmuştur.
5580 numaralı karara göre müstedaaleyhin müstakil mahiyette çalışması ve ayrı bütçesi ile kendi kendini idame ettirecek şekilde oluşması koşullandı-rılmıştır. 1960 Anayasası'nın 122. maddesi uyarınca o zamanın Elektrik İdaresi personeli kamu görevlisi sayılarak Amme Hizmeti Komisyonunca atanmakta idi. Halbuki yukarıda belirtilen Bakanlar Kurulu kararı ile müstedaaleyhe ayrı bir statü verilerek persone-l atama yetkisi Kamu Hizmeti Komisyonundan alınıp müstedaaleyh Kuruma verilmiştir. 7/79 sayılı Kamu Personeli Yasasının 3. maddesinde tanımlaması yapılan "kamu görevlileri"nin hepsi de bütçeden para çeken kuruluşlara bağlıdır. Kamu Hizmeti Komisyonunca ata-nmayıp bütçeden de para çekmeyen müstedaaleyhin personelinin kamu görevlisi olduğu söylenemez. Müstedaaleyh bazı sahalarda yürütsel ve yönetsel yetkisi bulunan bir organ olmakla beraber müstedaaleyhin her kararının o sıfatla alındığı söylenemez.
2 C.-L.R. sayfa 497'de yayınlanan Pelopidas Sevastides v. The Electricity Authorty of Cyprus davasında s.500'de "reason" başlığı altında şöyle denmektedir:
- "In determination whether or not a decision, act or omission
of a public corporation, such as the Respondent, is "a decision,
an act or omission of any organ, authority or person, exercising
any executive or administrative authori-ty", in the sense of
paragraph 1 of Article 146 of the Constitution, due regard must
be had not only to its nature and character but also, primarily,
to the powers vested in, and duties imposed on, such public cor-
poration and -its functions generally, as well as to the particu-
lar nature of the decision, act or omission concerned."
-
Önümüzdeki başvurudaki müstedi ve müstedaaleyh arasındaki iş ilişkileri toplu sözleşme ile saptandığına göre müstedinin istihdamı ve bu istihdam ile ilgili doğabilecek sorunlar tamamen kamu hukuku kapsamı dışında olup özel hukuk alanına girer. Bu ned-enle müstedi ile müstedaaleyh arasındaki iş ve ödenek ilişkileri ile ilgili sorunlar müstedaaleyhin yürütsel ve yönetsel yetki kullanımı dışında kalır.
Bu nedenle özel koşullar ile kurulup bazı sahalarda yürütsel ve yönetsel yetki kullanan bir organ -olan müstedaaleyhin, 1960 Anayasası ile yeniden düzenlenen Elektrik İdaresinden farklı olup, müstedi ile ilgili olarak aldığı ve kamu ile ilgisi olmayan başvuru konusu kararının yürütsel ve yönetsel yetki sıfatı ile alınan bir karar olmadığı hususunda bir -kuşkumuz yoktur.
Özel hukukun içerdiği hususlar yönetsel eylemler olmayıp bu tür eylemlerin iptali için Yüksek İdare Mahkemesine başvuruda bulunulmadığı Administrative Law. Z. M. Necati s.106'da belirtil-
mektedir.
Bu nedenle müstedinin 3 a-ylık barem içi artışının kesilmesinde bir haksızlık olmuşsa o haksızlığın çaresini özel hukuk kapsamı içinde aranması gerekir ve bu başvuru ileri gidemez.
Alınan kararın özel hukuk kapsamına girdiği kanaatına varıldığı cihetle müstedaaleyhin değindiğ-i ikinci ön itirazın konu edilmesine olanak yoktur.
Sonuç olarak başvuru reddolunur.
Masraflar hususunda herhangi bir emir verilmez.
(Ülfet Emin) (Salih S. Dayıoğlu)(Niyazi F. Korkut)
Başkan Yargıç Yargıç
-
9 Mayıs 1980
- 81 -
Full & Egal Universal Law Academy