-D.19/87 YİM 130/86
Yüksek İdare Mahkemesi Olarak Oturum Yapan
Yüksek Mahkemede
Yargıç Niyazi F. Korkut huzurunda
Anayasanın 152. maddesi hakkında
Müstedi: İsmet Üstüner-, Şehzade İşhanı, Namık Kemal Meydanı, Mağusa.
- ile -
Müstedaaleyh: 1. KKTC İskan Bakanlığı vas. KKTC Başsavcılığı, Lefkoşa.
2. Saptama, Değerlendirme ve Tazmin Komisyonu vas. KKTC
Başsavcılığı, Lefko-şa.
A r a s ı n d a.
Müstedi şahsen hazır
Müstedaaleyhler namına: Mustafa Arıkan
İlgili şahıs şahsen hazır
Yasa Maddesi: 1979 Değerlendirme Tüzüğünün 30 ve 31. -maddeleri.
İstemin Özeti: Başvuru konusu taşınmaz malın ilgili şahsa kiralanması ya da eşdeğer mal karşılığında kesin tasarruf belgesi verilmesini öngören kararın ve/veya işlemin hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğurmayacağına ilişkin -emir verilmesi istemi.
OLAY: Başvuru konusu malın ifraz edilerek eşdeğerine karşılık kendisine veril- mesini talep eden Müstedi, yapmış olduğu tüm müracaatlarına sözlü veya yazılı yanıt almadığını, yapmış olduğu araştırma sonunda konu malın eşde- ğer puan-ı karşılığında ilgili şahsa verildiğini öğrendiğini, konu malı alma- dan önce ilgili şahsın hiçbir surette tasarruf etmediğini, birçok malın kay- nak paketine konmadan etkili ve yetkili kişilere kiralama yöntemi ile veril- diğini ve bunun yasaya ters düştü-ğünü ileri sürerek işbu başvuruyu dosya- ladı.
SONUÇ: Müstedi kendisine bir yanıt verilmeden ve bu hususta bir karar alın- madan konu yerin ilgili şahsa kiralanamayacağını ileri sürmekle beraber, başvurusunda kendisine sözlü bildirildiğini kabul etmektedi-r. Bu nedenle savı ileri gidemez. Yine dilekçesine Anayasada öngörülen süre zarfında gerekli yanıt verilmediği hallerde kişinin yetkili Mahkemeye müracaat etmeye hakkı vardır. Ancak kişi başka bir çare için Mahkemeye müracaat etmişse, bu meselede olduğu gi-bi, artık dilekçesine yanıt verilmediğinden yakınması sözkonusu olamaz. Böyle bir durumda meşru menfaati kalmaz ve bunlara ilaveten Müstedi konu yerin kendisine kiralanmasını istedikten sonra ilgili şahsa uygulanan kira yöntemini yakınma konusu yapamaz.
- Başvuru reddolunur.
Atıfta Bulunulan Yargısal İçtihatlar:
1- YİM 71/84 (D.16/86) sayılı Cemal Gökçura ile İskan ve Rehabilitasyon
Bakanlığı ve diğerleri arasındakiYüksek İdare Mahkemesi kararı.
____________________
H Ü K Ü M
Müsted-i dosyalamış olduğu bu başvurusu ile Mağusa'da Karakol Mahal- lesi, Blok C, Varaka/Harita XXX 14/3El de parsel No.26 olarak gösterilen taşınmaz malın 15.4.1986 tarihinde Mağusalı Salih Berberoğlu'na kiralanmasını ya da eşdeğer mal karşılığında kesin tasarr-uf belgesi verilmesini öngören kararın ve/veya işlemin hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğurama-yacağına ilişkin bir emir verilmesini istedi.
Müstedi başvurusunda, sair şeyler yanında, düzenlenen T cetveline göre 100258 puanı bulunduğu-nu, 22.3.1985 tarihinde müstedaaleyh No.2'ye gönderdiği bir yazı ile yazıya ekli planda gösterilen başvuru konusu malın ifraz edilerek planda taranmış olarak işartli parçanın eşdeğer olarak kendisine veril- mesini istediğini; 17.7.1985 tarihinde Mağusa İsk-an Dairesi Müdürlüğüne bir yazı vererek yukarıda belirtilen dilekçeye dikkatlerini çektiğini, 5.9.1985 tari- hinde müstedaaleyh No.1'e elden aynı doğrultuda bir yazı verdiğini ve bu yazıda ilaveten konu yerin kendisine kiralanmasını istediğini; Ekim 1985 -tarihinde ya da o tarihlerde İçişleri ve İskan Bakanlığının yerel gazetelerde çıkan bir duyurusun- da o güne dek eşdeğer puanı olup da ellerinde hiçbir taşınmaz mal bulunmayan- lara eşdeğer dağıtımında öncelik verileceği cihetle bu durumda olanların müra- -caat etmelerinin istenmesi üzerine 8.11.1985 tarihinde Müstedaaleyh No.1'e bu doğrultuda bir dilekçe verdiğini, başvuru konusu parselin eşine ait 1925 nolu parsel ile hemhudut olduğunu, konu arsaya bir inşaat başlattığını ve konu parseli eşinin arsası ile -birleştirmek istediğini; yapmış olduğu dilekçelerin hiçbirine yazılı ya da sözlü bir yanıt almadığını ve 30.7.1986 tarihinde başvuru konusu taşınmaz mal ile ilgili araştırma yaparken konu malın ilgili şahsa verildiğini öğrendiğini, 31.7.1986 tarihinde Lefk-oşada İskan Dairesinde yaptığı bir görüşme sonucunda da konu taşınmaz malın 4,809,262 puan karşılığında 15.4.1986 tarihinde ilgili şahsa verildiğini öğrendiğini ileri sürerek ayrıca ilgili şahsa başka taşınmaz mallar da tahsis edildiğini, başvuru konusu ta-şınmaz malın bir parçasının kiralanmasını istediğinde konu taşınmaz malın hiç kimseye kiralanmamış olduğunu, ilgili şahsın konu malı eşdeğer olarak almazdan önce hiçbir şekilde tasar- rufunda bulundurmadığını, eşdeğer olarak verilen bir çok taşınmaz malın -kaynak paketine konarak ilan edilmeden toplumda etkili ve yetkili kişilere kiralama yön- temiyle verildiğini ve bunun yasaya ters olduğunu beyan etti.
Müstedaaleyhler ise dosyaladıkları itiraznamede öncelikle üç ön itirazda bulundular. Birinci ön itiraza- göre başvuru konusu yer dar ve uzun bir şerit olup ilgili mevzuata göre ayrı bir arsa niteliği kazanacak durumda olmadığından eşdeğer olarak verilebilecek bir kaynak değildir ve bu nedenle müstedinin başvuruda bulunması için meşru bir menfaatı yoktur. İki-nci ön itiraz ise konu parselin tümünün puan değerinin 4,809,262 olduğu ve müstedinin puanları düşük olup konu malı alması düşünülemiyeceği cihetle Mahkemeye başvuruda bulunabilmesi için meşru bir menfaatı olmadığına ilişkindir.
Üçüncü ön itiraz ise konu- yerin ilgili şahsa 1 yıllığına kiralandığına göre özel hukuk sahasına giren kira sözleşmesini iptal için Yüksek İdare Mahkeme- sine başvuruda bulunamıyacağına ilişkindir.
Müstedaaleyhler itiraznamelerinde devamla, müstedinin başvurabileceği müstakil bir- kaynak bulunmadığını ve 1979 Değerlendirme Tüzüğünün 31. mad- desine göre ifraz sonucu fiilen bir arsa durumu doğması gerektiğini halbuki müs- tedinin istediği şekilde bir ifraz yapılsa bile istediği yerin fiilen arsa durumu kaza- namıyacağını, bölünmesin-i istediği yerin bütün bir arsa nitelikli arazi olduğunu ve müstedinin puanlarının bu araziyi almaya yeterli olmadığını ileri sürdüler.
Başvurunun duruşmasında müstedi bizzat şahadet vererek başvurudaki sav- larını yineleyerek başvurudaki gibi istemde bu-lundu.
Müstedaaleyhler ise herhangi bir şahadet çağırmadılar.
Müstedi mahkemeye hitabında müstedaaleyhlere müteaddit müracaatlarına rağmen kendisine herhangi bir yanıt verilmediğini ve bu hususta bir karar alın- madan konu yerin ilgili şahsa kiralanamı-yacağını, ve keza ilgili şahıs konu yerin kiralanmasını istemediği halde kendisine kiralandığını ve bunun bir suistimal olduğunu, konu malın kaynak paketinde ilan edilerek herkese eşit hak tanınması gerektiğini, yasa ve tüzüklere göre pakete konmamak için -kiralama yöntemi uygulandığını, kendisi de kiralamak istemekle beraber ihtiyaca binaen istediğini, 1979 Değerlendirme Tüzüğü'nün 31. maddesinin "ultra vires" olduğunu ve istediği yerin tek başına arsa olamıyacağını da müstedaaleyhlerin kanıtlayamadığını il-eri sürdü.
Müstedaaleyhler adına bulunan savcı ise hitabında, özetle, müstedinin 21 dönümlük arsa nitelikli bir arazinin bölünerek bir kısmının kendisine verilmesini istediğini ve başvurusunda para.11'de bu hususta kendisine sözlü olarak yanıt verildiğin-i kabul ettiğini; başvurusunda bu pakete konsa idi başkaları ile birlikte talip olabilirdi diye bir iddia yapılmadığını, müstedinin de konu yerin aynı yön- temle kendisine verilmesini istediği cihetle bugün ilgili şahsa verilme yöntemine itiraz edemiyeceği-ni; bu bir yana müstedinin istediği şekilde bir ifrazın Tüzüğe göre yapılamıyacağını, müstedinin de şahadetinde kabul ettiği gibi istediği yerin inşaata elverişli olmadığını ve konu yerin ilgili şahsa kiralanmasını iptal etmeyi gerektirecek bir sebep bulun-madığını ileri sürdü.
Müstedi hitabında kendisine bir yanıt verilmeden ve bu hususta bir karar alınmadan konu yerin ilgili şahsa kiralanamıyacağını ileri sürmekle beraber baş- vurusunda para 11'de konu yerin ilgili şahsa verildiğinin sözlü olarak bildir-ildiğini kabul etmektedir. Bu nedenle bu savı ileri gidemez. İlaveten, YİM 71/84 de vurgulandığı gibi, bir dilekçeye Anayasada öngörülen süre zarfında gerekli yanıt verilmediği hallerde kişinin yetkili mahkemeye müracaat etme hakkı vardır. Ancak böyle bir -kişi yetkili mahkemeye, bu meselede olduğu gibi, başka bir çare için başvurduğu zaman artık onun yapmış olduğu dilekçeye yanıt verilmediğinden yakınmazı söz konusu olamaz ve böyle bir durumda onun artık meşru bir menfaatı kalmaz.
Bu hususlara ilaveten, -müstedaaleyhlerin itiraznamelerinde ileri sürdükleri gibi, müstedi de müstedaaleyhlere yaptığı dilekçede konu yerin ayni yöntemle kendisine kiralanmasını istedikten sonra bugün ilgili şahsa uygulanan kiralama yöntemini yakınma konusu yapamaz.
Müstedaale-yhler itiraznamede konu yerin ifrazının olanaksız olduğunu ileri sürmelerine karşın bu hususta mahkeme önünde herhangi bir şahadet yoktur. Bu nedenle ifrazla ilgili Tüzük maddesinin "ultra vires" olup olmadığı hususunda karar vermeye de gerek yoktur.
S-onuç olarak başvuru reddolunur. Masraflarla ilgili herhangi bir emir verilmez.
- (Niyazi F. Korkut)
Yargıç
22 Nissan 1987
Full & Egal Universal Law Academy