-D.14/80 Y.İ.M. 132/79
Yüksek İdare Mahkemesi Olarak Oturum Yapan
Yüksek Mahkeme Huzurunda.
Mahkeme Heyeti: Şakir Sıdkı İlkay, Salih S. Dayıoğlu, Aziz Altay. KTFD Anayasasının 118. Maddesi hakkında.
Müstedi:Kıbrıs -Türk Telekomünikasyon Müstahdemleri Sendikası, kısa
adı ile Tel-Sen, Lefkoşa.
- ile -
Müstedaaleyh: KTFD Bakanlar Kurulu vasıtasıyle KTFD Başsavcılığı
A R A S I N- D A.
Müstedi namına: H. Cahit Yılmazoğlu.
Müstedaaleyh namına: Akın Sait.
Yasa Maddesi: 1979 Emtia ve Hizmetler (Geçici Yetkiler) (Kıbrıs)
Değişiklik Emirnamesi.
İstemin Özeti: (a) Bakanlar Kurulunun Fasıl 175A Emtia ve Hizmetler
(Geç-ici Yetkiler) Yasasının 5. maddesine istinatla, 9 Kasım 1979
tarihinde isdar ettiği 92 sayılı Resmi Gazetenin Ek III'ünde
yayınlanan 197 sayılı 1979 Emtia ve Hizmetler Emirnamesi, ile
(b) Fasıl 175A Emtia ve Hizmetler (Geçici Yetki-ler) (Devamı)
Yasasının 6(3) maddesi tahtında devam ettiği iddia edilen Savunma
Nizamnamesinin 79B(3) maddesine dayanarak yaptığı ve 92 sayılı
Resmi Gazetenin Ek III'ünde yayınlanan 1979, Grev Yasağı (Kıbrıs
Türk Federe Devleti Tele-komünikasyon ve Telsiz Hızmetleri) Emirna-
mesinin hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğur-
mayacağına karar verilmesi
OLAY: Müstedi Sendika daha önce aldığı grev kararını 7.11.1979
tarihinde uygulamaya koydu. Müsted-aaleyh 1979 Emtia ve Hızmetler
(Geçici Yetkiler (Kıbrıs) (Değişiklik) Emirnamesine dayanarak
yaptığı aynı tarihli 1979 Grev Yasağı Emirnamesi ile Müstedinin
başlattığı grevi 3 ay süre ile erteledi. Başvuru duruşma için Mah-
keme- huzuruna geldiğinde Müstedaaleyh ön itirazda bulunarak Müste-
dinin meşru menfaati bulunmadığını, başvuru tarihinde meşru
menfaati olsa bile duruşma tarihinde öyle bir menfaati olmadığını
ileri sürdü.
SONUÇ: Grev yapan Müstedi sendika-ya bağlı telekomünikasyon ve telsiz
hızmetlerinde çalışan personel olduğuna göre l. ön itiraz haklı
bir itiraz değildir. Ancak Müstedinin başlattığı grev 2. emirname
altında 3 aylık bir süre için yasaklanmıştı. Bu süre ise duruşma
t-arihinden önce sona erdi. Bu nedenle Müstedinin duruşma tarihinde
2. emirname ile ilgili meşru bir menfaati yoktu. Neticede, Müste-
daaleyh 2. ön itirazda haklı olduğundan başvurunun ileri
gidilemeyeceğine karar verilir.
- H Ü K Ü M
Şakir Sıdkı İlkay: İşbu başvuru ile müstedi:
Fasıl 175A, Emtia ve Hızmetler (Geçici Yetkiler) (Devamı)
Yasasının 5'inci maddesine istinatla, 9 Kasım, 1979 tari-
hinde isdar ettiği ve aynı tarihli ve 92 sayılı Resmi
- Gazetenin Ek III'ünde yayınlanan, 197 sayılı, 1979 Emtia ve
Hizmetler (Geçici Yetkiler) (Kıbrıs) (Değişiklik) Emirna-
mesi; ile
Fasıl 175A, Emtia ve Hizmetler (Geçici Yetkiler) (Devamı)
Yasasının 6(3) maddesi tahtinde devam e-ttiği iddia edilen
Savunma Nizamnamesinin 79B(3) maddesine dayanarak yaptığı
ve yukarıda paragraf (a)'da beyan edilen Resmi Gazetenin Ek
III'ünde yayınlanan 198 sayılı 1979, Grev Yasağı (Kıbrıs
Türk Federe Devleti Telekomünik-asyon ve Telsiz Hizmetleri)
Emirnamesinin
hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğuramıyacağına
karar verilmesini istemiştir.
Müstedi sendika daha önce aldığı bir grev kararını 7.11.1979 tarihinde uygulama sahasına koydu. Bunu-n üzerine müstedaaleyh yukarıda sözü edilen 9.11.1979 tarihli 1979 Emtia ve Hizmetler (Geçici Yetkiler) (Kıbrıs) (Değişiklik) Emirnamesine dayanarak yaptığı aynı tarihli 1979 Grev Yasağı (Kıbrıs Türk Federe Devleti Telekomünikasyon ve Telsiz Hizmetleri) Em-irnamesi ile müstedinin başlattığı grevi 3 ay süre ile erteledi. Bunun neticesi müstedi işbu başvuruyu dosyaladı.
Hükümsüz ve etkisiz olduğuna karar verilmesi istenen Emirnamelerin ilgili kısımları aynen şöyledir:
l. Emirname:
"1. Bu Emirname 19-79 Emtia ve Hizmetler (Geçici Yetkiler) (Kıbrıs) (Değişiklik) Emirnamesi olarak isimlendirilir.....
2. Esas Emirname ve ona ek cetvelde 79B maddesine aşağıdaki (3)'üncü fıkranın ilâve edilmesi suretiyle değiştirilir.
3. Aşağıdaki hallerde grev -yapılmaz:
...........................................
(x) Bakanlar Kurulunca ulusal güvenlik, Anayasal düzen, kamu
güvenliği veya anayasanın herhangi bir kişiye sağladığı hak
ve özgürlükleri korumak amacıyle Elzem İşler- Emirnamesi kapsa-
mına aldığı herhangi bir iş veya hizmetle ilgili grevi yasak-
laması halinde."
2. Emirname:
"Savunma Nizamnamesinin 79B (3) maddesi gereğince Emirname.
..................................................
Bu Emir-name 1979, Grev Yasağı (Kıbrıs Türk Federe Devleti
Telekomünikasyon ve Telsiz Hizmetleri) Emirnamesi olarak
isimlendirilir.
2. Bu Emirnamede metin başka türlü gerektirmedikçe:
"İş ihtilâfı" Kıbrıs Türk Federe Devleti ile Kıbrıs T-ürk Tele-
komünikasyon Sendikası veya Telekomünikasyon ve telsiz hizmet-
lerinde çalışan personel arasındaki ihtilâfı anlatır.
İş ihtilâfının dostane bir anlayışla halledilmesine değin
Telekomünikasyon ve Telsiz hizmetlerinde çal-ışan Kıbrıs Türk
Telekomünikasyon Sendikasına bağlı olan veya olmayan tüm per-
sonelin grev yapmaları yasaklanır.
Bu Emirname isdar edildiği tarihten itibaren üç aylık bir süre
için yürürlükte kalır ve bu süre hitamında yürürlükten
ka-lkar."
- Başvuru duruşma için Mahkeme huzuruna geldiğinde müstedaaleyh ön itirazda bulunarak (1) müstedinin başvuru tarihinde meşru bir menfaatı bulunmadığını, (2) başvuru tarihinde meşru menfaatı olmuş olsa idi bile bunun sonradan ortadan kalktığını ve duruşm-a tarihinde böyle bir menfaatın bulunmadığını ileri sürdü.
-
Anayasanın 118. maddesi uyarınca bu gibi bir başvuru, sahip olduğu meşru bir menfaatı olumsuz yönde veya doğrudan doğruya etkilenen kişi tarafından yapılabilir.
Müstedaaleyhin öne sürdüğü 1. itiraza göre grev yapma hakkına sahip ve yasaklanan g-revi yapanın müstedi değil de müstedi sendikaya bağlı telekomünikasyon ve telsiz hizmetlerinde çalışan personel olduğu cihetle müstedinin işbu başvuruyu dosyaladığı tarihte yani başlangıçta herhangi meşru bir menfaatı yoktu. Biz bu görüş ile hemfikir değil-izdir. Yukarıda yapılan iktibastan görülebileceği gibi müstedi sendika 2. emirnamede ismen zikredilmekte ve yasaklanan grevin sözü edilen sendika ve ona bağlı personelin başlattığı grev olduğu izah edilmektedir. Bu durumda müstedinin başvuruyu dosyaladığı -tarihte sözü edilen emirnameler ile etkilenen meşru bir menfaatının bulunmuş olmadığı söylenemez.
Müstedaaleyhin öne sürdüğü 2. itiraza göre müstedinin başlangıçta meşru bir menfaatı var idi ise bile bu menfaat sonradan ortadan kalkmış ve duruşma tar-ihinde böyle bir menfaatı yoktu.
Müstedinin başlattığı grev 2. emirname altında 3 aylık bir süre için yasaklanmıştı. Bu süre ise duruşma tarihinden önce sona erdi. Bu nedenle müstedinin, duruşma tarihinde, 2. emirname ile ilgili olarak meşru bir menf-aatı mevcut değildi. l. emirnamenin ilgili kuralının kapsamı ise, yukarıda yapılan iktibastan görüleceği gibi, geneldir ve kendiliğinden müstedinin Anayasanın 118. maddesi anlamında meşru bir menfaatını etkilememektedir. Bu emirname 2. emirnameye dayanıklı-lık ettiği cihetle ve o nisbette müstedinin meşru bir menfaatını etkilemekte idi. 2. emirnamenin koyduğu 3 aylık yasaklama süresi ise, daha önce de belirtildiği gibi duruşma tarihinden önce sona erdi. Bu durumda müstedinin, duruşma tarihinde, bu emirname i-le de etkilenen meşru bir menfaatı mevcut değildi.
Yukarıda söylenenler ışığında müstedaaleyhin öne sürdüğü 2. ön itirazda haklı olduğuna ve başvurunun ileri gidemeyeceğine karar
verilmesi gerekir.
Sonuç olarak başvuru oybirliği i-le reddolunur.
(Şakir Sıdkı İlkay) (Salih S. Dayıoğlu) (Aziz Altay)
Yargıç Yargıç Yargıç
22 Nisan 1980
- 62 -
Full & Egal Universal Law Academy