-
D.14/86 YİM 133/84
Yüksek İdare Mahkemesi Olarak Oturum Yapan
Yüksek Mahkeme Huzurunda.
Mahkeme Heyeti: N. Ergin Salahi, Niyazi F. Korkut, Aziz Altay.
Anayasanın 118. madde-si hakkında.
Müstedi: Fersan Askeroğlu, Girne.
- ile -
Müstedaaleyh: Kamu Hizmeti Komisyonu vasıtasıyle KKTC, Lefkoşa
A r a s ı n d a.
Müstedi namına: Neşe Keskin-.
Müstedaaleyh namına: Müjgan Yılmaz.
Yasa Maddesi:
İstemin Özeti: Müstedinin, Müstedaaleyh tarafından münhal ilan edilen ve mülakata girdiği ev ekonomisi öğretmenliğine atanmasına imkan görülme- diğini bildiren kararın hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve -herhangi bir sonuç doğurmayacağına karar verilmesi istemi.
OLAY: 1972-75 ders yılında mezun olan Müstedi değişik yerlerde arka arkaya 8.5 ay Ev Ekonomisi öğretmenliği yaptı. Münhal mevki olarak ilan edilen yere müracaat eden Müstedi, Müstedaaleyh tarafınd-an yapılan mülakatta, Girne'den kolayca ulaşım olabilen yerlere gidebileceğini belirtti. Müstedi münhal mevkiye atanmadı.
Başvuru Müstedaaleyhin bu kararından yapıldı.
SONUÇ: Verilen bir idari kararın gerekçelerinin açık olması ve yargı denetimini -kolaylaştıracak şekilde hangi olgulara dayandığı belirtilmelidir. Kararı veren makamın olgulara yaklaşımı ve düşünce tarzı kararda görülmelidir. Komisyon kararında hangi hususların Müstedi aleyhine olumsuz etki yaptığı Emare olarak ibraz edilen komisyon ka-rarında görülmemektedir. Karar yeterli gerekçeden yoksundur.
Sonuç olarak kararın hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğurmayacağına karar verilir.
____________________
H Ü K Ü M
N. Ergin Salahi: Bu başvuruda Mahkemenin hükmünü Say-ın Yargıç Aziz Altay verecektir.
Aziz Altay: Müstedi, Ankara Kız Teknik Yüksek Öğretmen Okulu Ev Ekonomisi bölümünden 1972-73 ders yılında mezun oldu. 1976 ve 1977 yılla- rında muhtelif okullarda geçici olarak öğretmenlik yaptıktan sonra uzun bir süre işs-iz kaldı. Müstedi Ocak 1984 tarihinde münhal ilan edilen Ev Ekonomisi öğretmenliği için müracaatta bulundu ve 29.8.1984 tarihinde yapılan mülakata katıldı. Müstedaaleyh müstediye gönderdiği 51/65 sayı ve 28.11.1984 tarihli yazısı ile yapılan mülakat sonund-a söz konusu mevkiye atanmasına imkan görülmediği bildirildi. Bunun üzerine müstedi işbu başvuruyu dosyaladı ve atanan şahıstan daha iyi evsafa haizolduğu gibi daha başarılı ve tecrübe sahibi bir aday olduğunu öne sürdü ve kendisini atamayıp başkasını atam-akla müstedaaley- hin yetkilerini aştığını veya kötüye kullandığını iddia ederek kararın hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğuramayacağına karar verilmesini istedi.
Müstedaaleyh dosyaladığı itiraznamede ilgili kararı alırken gerekli ara-ştırmayı yapıp olguları doğru olarak değerlendirdikten sonra atama yaptığını belirtti ve yetkilerini aştığı ve kötüye kullandığı yolundaki iddiaları reddetti.
Müstedi Ankara Kız Teknik Yüksek Öğretmen Okulundan mezun ol- duktan sonra 1975 yılında Kars'ta- Göle Lisesinde bir sömestr İngilizce okuttu. 1976-77 yıllarında da Lefke, Yeni İskele ve Girne'de doğum izinli öğretmenle- rin yerine arka arkaya gelecek biçimde 8.5 ay Ev Ekonomisi öğretmenliği yaptı
.
Konu mevkiye müracaat ettikten sonra Eğitim Bakanlı-ğında bir ön değerlendirmeye tabi tutulan müstedi Girne'den kolayca ulaşımı bulunan yerlerde çalışabileceğini söyledi. Mesleki Eğitim Müdürü olan Osman Özalp Eğitim Bakanlığında yapılan ön değerlendirmede müstedinin, konu mevkiye atanan Ayşe Bilginaylar ka-dar başarılı olmadığını ileri sürdü. Bu şahit müstedinin diplomasının iyi, ilgili şahsın ise orta derece olduğunu söyledi. Kamu Hizmeti Komisyonunda görevli Ahmet Çağman ise adayın her yerde görev yapıp yapa- mayacağı hususunun önemli bir faktör olduğunu, -müstedinin ise sadece Girne'de görev yapabileceğini söylediğini açıkladı. Bu şahit istintakında müstedinin dil, anlatım ve kişiliği ile ilgili değerlendirmenin nasıl yapıldığı ve bunlara yaklaşımının ne olduğu hakkında ayrıntılı bilgi veremeyeceğini kabul -etti.
Bir idari kararın gerekçeleri açık olmalı ve yargı denetimini kolaylaştı- racak şekilde hangi olgulara dayandığı belirtilmelidir. Karar alan organın düşün- ce tarzı ile esasa ilişkin olgulara olan yaklaşımı kararında gözükmelidir. Bizi bağlamamakla- beraber Rum Yüksek Mahkemesi The Republic v. Lefkos Georghiades (1972) 3 C.L.R. 594 at p.690'da şöyle denmektedir:
"The reasoning must be clear, that is to say, the concrete factors upon which the administration based its decision for the occasion u-nder consideration must be specifically mentioned in such a manner as to render possible its judicial control. It must contain the way of thinking of the administrative organ on the relevant facts which constitute the foundation for the decision. A reasoni-ng which does not satisfy these conditions cannot be considered as due reasoning."
Yine üzerinde önemle durulması gerken başka- bir husus da bir kararın gerekçelerinde olduğu gibi kararın alındığı toplantı tutanaklarının da detaylı bir şekilde tutulmasıdır. Costas Hadjiconstantinou and Others v. Republic (1973) 3 C.L.R. p.65 at 72'de şöyle demektedir:
"...... What I would like, -however, to stress, is the need for keeping proper minutes which, like the reasoning, is a question of degree dependent upon the nature of the decision concerned."
Bir kararın açık olmaması ve kararı okuyan üzerinde kuşku ve tereddüt yaratması halinde bö-yle bir kararın gerekçelerinin yeterli olduğu söylenemez. Michalakis Constantinides v. The Republic of Cyprus, Through The Ministry of Education (1967) 3 C.L.R. 7 at 13'de şöyle denmektedir:
".... In a recent Administrative Law case in England, in which- there existed a statutory requirement for reasons to be given for a Minister's decision, it was held that such requirement was not satisfied when the reasoning given was obscure and would leave in the mind of an infor- med reader real and substantial doub-t as to the reasons for the decision concerned (see Givaudan & Co. v. Minister of Housing, (1963) 3 All E.R. p.696, p.698)."
Ö-nümüzdeki başvuruda, diğer 3 adaya nazaran "her bakımdan daha başarılı olan, sorulan soruları daha iyi yanıtlayan, Komisyon üzerinde daha iyi intiba bırakan ve bu mevki için aranan evsafa her bakımdan sahip olan ......" gibi genel mahiyetteki ifadelerin id-are hukukunun aradığı gerekçeler olamayacağı açıktır. (Bak: YİM 255/83). Atanan şahıs müstediye nazaran hangi bakımdan ne şekilde daha başarılı olduğu, adaylara ne gibi sorular sorulduğu ve alınan cevapların neler olduğu, atanan şahsın Komisyon üzerinde ha-ngi hususta ve hangi bakımdan daha iyi intiba bıraktığı Komisyon kararında belirtilmiş değildir. Komisyon kararını etkileyen hususların neler olduğu, hangi hususların atanan şahıs lehine ağır bastığı, hangi hususların müstedi aleyhine olumsuz etki yaptığı -Emare olarak ibraz edilen Komisyon kararında veya başka herhangi bir şekilde görülmemektedir. Bu durumda yeterli gerekçeden yoksun olan konu kararın iptal edilmesi gerkir.
Sonuç olarak 51/65 sayı ve 28.11.1984 tarihli yazı ile müstediye bildiri- len kara-rın hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğuramayaca- ğına karar verilir.
(N. Ergin Salahi) (Niyazi F. Korkut) (Aziz Altay)
Yargıç Yargıç - Yargıç
23 Aralık 1986
Full & Egal Universal Law Academy