-D.10/86 YİM 135/84
Yüksek İdare Mahkemesi Olarak Oturum Yapan
Yüksek Mahkeme Huzurunda.
Mahkeme Heyeti: Şakir Sıdkı İlkay, Başkan, Salih S. Dayıoğlu, Aziz Altay.
Anay-asanın 118. maddesi hakkında.
Müstedi: Ayşe Erten, Lefkoşa.
- ile -
Müstedaaleyh: Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığı, Boğaz, vasıtasıyle
KKTC, Lefkoşa.
- A r a s ı n d a.
Müstedi namına: Güner Çakın.
Müstedaaleyh namına: Erden Algun.
Yasa Maddesi: 26/8/1965 tarihinde yürülüğe giren Askeri Suç ve Cezalar, Askeri Yargı Mercilerinin Kuruluşu, Yetkileri ve Yargılama Üsülü Ana Tüzüğü ve 23/70 sayılı Kıbrıs -Türk Silahlı Kuvvetleri Kuralı ile 19.1.1969 tarih ve D.1:191/69 sayılı genelge.
İstemin Özeti: 1967-1974 tarihleri arasındaki hizmetini belgeleyen bir terhis belgesi vermeyi reddeden Müstedaaleyh kararının hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir son-uç doğurmayacağına karar verilmesi istemi.
OLAY: 1961 yılında üçlü karargahta görev alan ve 1963 olaylarının başlama- sından sonra çeşitli dairelerde çalışan Müstedi 1974 tarihine kadar Bayrak- tarlık karargahına bağlı Levazım Müdürlüğünde görev yaptı. Mü-stedi, Müstedaaleyhten 1967-1974 tarihleri arasındaki görevinin mücahitlik görevi olduğunu belirten bir belgenin kendisine verilmesini talep etti. Müstedaaleyh mücahitlik terhis belgesi vermeği reddetti. Başvuru bu karardan yapılmıştır.
SONUÇ: 23/70 sayıl-ı 1970 Kıbrıs Türk Silahlı Kuvvetleri Kuralının yürürlüğe girdiği tarihe kadar kadın-erkek ayırımı yapılmaksızın Türk toplumunun milli mücadelesine gönüllü katılan herkes mücahit sayılmıştır. Bayraktar 1969 da yayınladığı genelge ile sancak ve gruplarda ça-lışan bayan görevlilerin bu tarihten sonra işçi kadrosuna geçirilmesini ve mücahit statüsü altında hiçbir bayan personelin kalmaması hususunda emir verdi. Bayraktarın bu genelgesinde kesin emri ışığında Müstedinin hizmetinin mücahitlikten sayılmasına olana-k yoktur.
Sonuç olarak başvuru redolunur.
____________________
H Ü K Ü M
Şakir Sıdkı İlkay, Başkan: Bu başvuruda Mahkemenin hükmünü Sayın Yargıç Aziz Altay verecektir.
Aziz Altay: 1961 yılında üçlü karargahta görev alan ve 1963 olaylarının başla-- masından sonra değişik dairelerde çalışan müstedi, 1.5.1967 tarihinden 15.7.1974 tarihine kadar Bayraktarlık karargahına bağlı Levazım Müdürlüğünde görev yaptı. 13 Aralık 1982 tarihinde müstediye verilen bir hizmet belgesinde müstedinin Levazım Müdürlüğün-de kadrolu memur statüsü altında görev yaptığı belirtildi. Müstedi 18 Ekim 1984 tarihinde müstedaaleyhe gönderdiği bir yazıda 1.5.1967 tarihinden 15.7.1974 tarihine kadar Levazım Müdürlüğünde yapmış olduğu görevin mücahitlik görevi olduğunu ileri sürdü ve- bu süre için kendisine terhis belgesi veya mücahitlik kimlik kartı verilmsini istedi. Müstedaaleyh 26 Ekim 1984 tarihli yanıtında müstedinin Bayraktarlık karargahına bağlı Levazım Müdürlüğü emrinde kadrolu memur satatüsü altında görev yaptığını, kendisine- bu hizmetleri için bir hizmet belgesi verildiğini ve bunun dışında yapılabilecek herhangi bir işlem bulunmadığını bildirdi. Bunun üzerine müstedi işbu başvuruyu dosyaladı ve 1.5.1967 tarihinden 15.7.1974 tarihine kadar mücahitlik hizmeti yaptığını belgele-yen bir terhis belgesi vermeyi reddeden müstedaaleyhin 26.10.1984 tarihli kararının hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğuramyacağına karar verilmesini istedi.
Müstedaaleyh dosyaladığı itiraznamede Bayraktarlığın 29 Ocak 1969 gün ve D-1-:191/69 sayılı emrine göre 1 Mart 1969 tarihinden itibaren sancak ve gruplarda mücahide adı altında ve mücahit statüsü ile hiçbir bayan personelin kalmadığını ve gerek konu emir ve gerekse yürürlükteki yasa ve tüzükler ışığında bu tarihten sonra müstedinin- yapmış olduğu hizmetlerin mücahitikten sayılmasına olanak bulunmadığını iddia etti. Müstedaaleyh, ayrıca müstedinin 1.5.1967-1.3.1969 tarihleri arasındaki mücahitlik hizmeti addettiğini ve bu hususta bir belge tanzim ettiğini ancak müstedinin bu belgeyi a-lmak için müracaat etmediğini belirtti.
26 Ağustos 1965 tarihinde yürürlüğe giren Askeri Suç ve Cezalar, Askeri Yargı Mercilerinin, Yetkileri ve Yargılama Usulü hakkında Ana tüzüğün başlangıç kısmına göre "direnme hakkını kullanan Türk Cemaatının milli m-ücadelesine gönüllü olarak katılan bir şahıs mücahittir." 23/70 sayılı 1970 Kıbrıs Türk Silahlı Kuvvetleri Kuralının yürürlüğe girdiği 5.6.1970 tarihine kadar mücahitliği düzenleyen tek yasal düzenleme olan Anatüzükten de görülebileceği gibi erkek, kadın a-yırımı yapmaksızın Türk toplumunun milli mücadelesine gönüllü katılan herkes mücahit sayılmıştır.
Bayraktar, 29 Ocak 1969 tarihinde yayınladığı D-1:191/69 sayılı genelge ile sancak ve gruplarda, çalışmakta olan ve mücahit maaşı alan bayan görevlilerin iş-çi kadrosuna geçirilmesi ve bu tarihten sonra mücahide adı altında ve mücahit statüsü ile hiçbir bayan personelin kalmaması hususunda emir verdi. Müstedaaleyh, Anatüzük uyarınca, 1.5.1967 tarihinden 1.3.1969 tarihine kadar müstedinin mücahitlik görevi yapt-ığına ve bunu tevsik eden bir belge vermeye hazır olduğuna göre bu süre için ihtilaf olmadığı açıktır. Taraflar arasındaki esas ihtilaf 1.3.1969 ile 15.7.1974 tarihleri arasındaki süre içindir. Mücahit kuvvetlerinin başı olarak Bayraktar, kimin mücahit saf-larında görev yapıp yapmıyacağını, süresini ve yerini saptamada, görevde olan bir mücahidin hizmetlerine gerek kalmadığı gerekçesi ile son vermede kuşkusuz yetkili idi. Nitekim Bayraktar D-1:191/69 sayı ve 29 Ocak 1969 günlü genelgesi ile 13.1969 tarihinde-n sonra mücahide adı altında ve mücahit statüsü ile hiçbir bayan personelin kalmayacağını sancak ve gruplara duyurmuştur. Bu durumda müstedinin 1.3.1969 tarihinden sonra Bayraktarlık karargahına bağlı Levazım Müdürlüğünde çalışmaya devam etmiş olması, onun- bu hizmeti, maaşını cemaat bütçesinden alan bir müstahdem olarak, sivil statüde yapılan bir hizmet olup bu hizmetinin Bayraktarın konu genelgesinde ifadesini bulan kesin ve açık emri ışığında mücahitlikten sayılmasına olanak yoktur. Bianenaleyh müstedaale-yh, müstedinin 1.3.1969 tarihinden sonraki hizmetlerini mücahitlikten saymamakla hataya düşmüş değildir.
Sonuç olarak başvuru reddolunur.
(Şakir Sıdkı İlkay) (Salih S. Dayıoğlu) (Aziz Altay)
Başkan - Yargıç Yargıç
2 Ekim 1986
Full & Egal Universal Law Academy