-
D.4/86 YİM 137/85
Yüksek İdare Mahkemesi OlarakOturum Yapan
Yüksek Mahkeme Huzurunda.
Mahkme Heyeti: Şakir Sıdkı İlkay, Başkan, Salih S. Dayıoğlu, Aziz Altay.
Anaya-sanın 152. maddesi hakkında.
Müstedi: İsmail Akıncı, Girne.
- ile -
Müstedaaleyh: 1. Saptama, Değerlendirme ve Tazmin Komisyonu Başkanlığı
vas. KKTC, Lefkoşa.
2. İçişleri ve İskan Bakanlığı vas.- ile KKTC, Lefkoşa.
A r a s ı n d a.
Müstedi namına: Abdurrahman Şeref.
Müstedaaleyh namına: Mustafa Arıkan.
İlgili şahıs namına: Ahmet Kalkan.
Yasa Maddesi: 17/81 Kir-a (Denetim) Yasası ve 10.12.1982 tarih ve 575 sayılı Bakanlar Kurulu kararı.
İstemin Özeti: Ara emri talebi.
OLAY: 1975 yılından beri Müstedinin kirasında bulunan Otel, eşdeğer maksatlar bakımından kaynak paketinde ilan edildi. Müstedi hak sahibi paketi-nde olmadığından kaynak paketine müracaat etmediği gibi otelin kaynak ilanına da itiraz etmedi. Otel ilgili şahsa eşdeğerine karşı verildi. Müstediye, kira müddetinin son bulduğu tarihte, oteli boşaltmasını bildiren Müstedaaleyhin bu yazısını alan Müstedi -ara emri talebinde bulundu.
SONUÇ: Müstedinin konu otelde meşru menfaati olduğu kuşkuludur. Ancak bu safhada meselenin esası hakkında bir karar vermenin doğru olmadığına, bu nedenle geçici ara emri verilmesine karar verilir.
K A R A R
Şakir Sıdkı İlkay-, Başkan: Bu Mahkeme, 11.11.1985 tarihinde müstedinin ara emri istidasını reddederken şöyle demiştir:
"Müstedi, başvurusu ile müstedaaleyh (1) tarafından alınan ve 5 Temmuz 1985 tarihli olup kendi bilgisine 12 Temmuz 1985 tarihinde gelen ve- Socrates Oteli diye bilinen taşınmaz malın eşdeğer kaynak paketinde ilan edilerek bir hak sahibi şahsa verildiğine ve 18.11.1985'ten sonra hak sahibi şahsa teslim edileceğine ilişkin kararın veya işlemin tamamen etkisiz ve hükümsüz olduğuna ve herh-angi bir sonuç doğurmayacağına dair bir karara verilmesini istemiştir. Müstedi, daha sonra dosyalanan bir istida ile de başvurunun neticelenmesine değin müstedaaleyhlerin ve vekillerinin veya onların namına hareket edenlerin müstedinin icarında ve-ya tahsisinde veya tasarrufunda bulunan taşınmaz mala girmemesi veya fiili veya müstedinin tasarruf hakkı ile bağdaşmayan herhangi bir müdahalede bulunmamaması için bir ara emri verilmesini istemiştir.
Bugün ara emri istidasının duruşması yapılm-ıştır. Durumu tezekkür et-miş ve kararımızın gerekçelerini ileride vermek üzere istidayı reddetmeği uygun gördük.
Sonuç olarak ara emri istidası, kararımızın gerekçeleri ileride verilmek üzere, reddolunur."
Şimdi de kararımızın gerekçelerini v-eriyoruz.
Olgular Sayın Yargıç Aziz Altay'ın biraz sonra okuyacağı kararda izah edilmiştir. Bu nedenle bunları benim de tekrarlamam gerekmemektedir.
Müstedi hak sahibi olmadığı ve otelin kendısıne verilmesi için müracaat etmediği cihetle başvuru konusu- idari karar veya işlemin onun meşru bir men- faatını ihlal etmiş olduğu, ilk nazarda, gözükmektedir. Ancak belirtmek yerinde olur ki bu hususu sadece ara emri istidası bakımından değerlendirmiş bulunu- yorum.
Müstedi, istidasının duruşmasında, 22.10.198-5'ten sonra konu yerin yasal kiracısı olarak hakları bulunduğundan söz etti. Otellerin Kira (Denetim) Yasası kurallarından muaf tutulmuş olduğu bir yana, bu gibi bir hak medeni hukuk altında bir hak olduğu cihetle, kanımca, bu başvuruyu etkilememektedir.
-Yukarıda belirtilenler ışığında müstedinin haklı bir başvuru sebebi olduğu- na dair belirtiler mevcut olduğu hususunda tatmin edilmedim. Bu nedenle talep edilen ara emrinin verilmesinin doğru ve adil olmadığı görüşündeyim.
Salih S. Dayıoğlu: Sayın Yargıç- Aziz Altay'ın biraz sonra okuyacağı kararla hemfikirim.
Aziz Altay: Müstedi yapmış olduğu işbu ara emri istidasında muvaffak olabilmesi için ciddi bir dava sebebi olduğu, davasının haklı bir nedene dayandığı ve geçici emir verilmediği takdirde telafisi i-mkansız zarara uğrayacağı hususunda Mahke- meyı ilk bakışta tatmin etmesi gerekir.
Mahkeme huzurundaki şahadete göre 1975 yılından beri müstedinin kira- sında bulunan Socrates Oteli, Haziran 1984 tarihinde çıkan eşdeğer kaynak paketinde kaynak olarak ila-n edildi. Hak sahibi olan ilgili şahıs başka birçok hak sahipleri gibi konu otel için müracaatta bulundu. Yapılan müracaatları değerlendiren 1. müstedaaleyh konu otelin ilgili şahsa verilmesine karar verdi ve bu karar uyarınca kendisine 17.10.1984 tarihind-e kesin tasarruf belgesi verildi. Müstedi konu otelin kaynak paketine dahil edildiğini bildiği halde hak sahibi olmadığı için herhangi bir müracaatta bulunmadı.
İlgili şahıs kesin tasarruf belgesi aldıktan hemen sonra otelin durumunu müstedi ile görüştü- ancak otelin 22.10.1985 tarihine kadar müstedinin kirasında olduğunu dikkate alarak herhangi bir girişimde bulunmadı.
1. Müstedaaleyhin yazdığı ve dağıtımı müstediye de yapılan 5 Temmuz 1985 tarihli bir yazıdan konu otelin 8.11.1985 tarihine kadar ilgil-i şahsa devre- dilmesinin istendiğini öğrenen müstedi bu başvuruyu dosyaladı ve başvuru kesin sonuca bağlanıncaya kadar konu otele herhangi bir şekilde müdahale edilmesini men eden bir ara emri verilmesini istedi.
Görüleceği gibi müstedi 1975'ten 22.10.1-985 tarihine kadar kiracısı olduğu konu otelin eşdeğer kaynak paketinde kaynak olarak ilan edilmesine zamanında herhangi bir itirazda bulunmadığı gibi, hak sahibi olmadığından otelin kendisine verilmesi için müracaat dahi edememiştir. Öte yandan, Bakanlar -Kurulu 10 Aralık 1982 tarihinde Resmi Gazetenin Ek.III'ünde yayınlanan 575 sayılı Kararı ile daha önce "Denetim Bölgesi" içinde bulunan otelleri 17/81 sayılı Kira (Denetim) Yasası kurallarından muaf tuttu. Bu durumda müstedinin konu oteldeki kiracılık stat-üsü de sözleşmenin sona erdiği 22.10.1985 tarihinde son bulmuştur.
Yukarıda tüm belirtilenler ışığında müstedinin konu otelde meşru menfaatı olduğu kuşkuludur. Ancak bu ara emri istidasında meselenin esası hakkında kesin karar vermenin doğru olmadığını g-öz önünde bulundurarak, bu safhada, bu hususta kesın karar vermiş değilim.
Yukarıda değinilen olgular ve yasal durum dikkate alındığında müstedi, ilk bakışta, ciddi bir dava sebebi olduğu hususunda beni tatmin etmiş değildir. Bu nedenle talep edilen geçic-i ara emrinin verilmesinin adil olmadığı kanısındayız.
(Şakir Sıdkı İlkay) (Salih S. Dayıoğlu) (Aziz Altay)
Başkan Yargıç Yargıç
1-3 Şubat 1986
Full & Egal Universal Law Academy