-
D.4/81 Y.İ.M. 143/79
Yüksek İdare Mahkemesi Olarak Oturum Yapan
Yüksek Mahkeme Huzurunda.
Mahkeme Heyeti: Ülfet Emin, N. Ergin Salâhi, Niyazi F. Korkut.
KTFD Anayasasının 118. Maddesi hakkında.
Müstedi: Mehmet Ca-hit Anıl, Girne.
- ile -
Müstedaaleyh: İmar, İskân Bakanlığı vasıtasıyle KTFD, Lefkoşa.
A R A S I N D A.
Müstedi namına: Güner Çakın.
Müstedaaleyh namına: Işılay Ever.
Yasa Maddesi: 1/77 say-ılı Yasanın 29(3) maddesi.
İstemin Özeti: Müstedinin adına tahsisli dükkânın İnceleme ve Dağıtım
Komisyonu kararı ile iptalini öngören kararın hükümsüz ve etkisiz
olduğuna ve herhangi bir sonuç doğurmayacağına karar verilmesi
istemi.
OL-AY: Müstedi 1963 göçmeni olup gerek konut gerekse küçük işyeri açı-
sından haksahibidir. Ekim 1974 de Müstediye tahsis edilen işyeri
bilâhare 3 ayrı dükkân olabilir gerekçesi ile 3 ayrı numara veri-
lerek numaralandıktan sonra durum Müste-diye bildirildi. Müstedi
dosyaladığı başvuru ile meşru menfaatinin olumsuz yönde etkilendi-
ğini ileri sürerek Müstedaaleyhin kararının hükümsüz olduğuna
karar verilmesi isteminde bulundu.
SONUÇ: 41/77 sayılı Yasanın 29(3) maddesi yasa k-oyucunun amacı birden
fazla konut veya üniteyi elinde tutanlardan bunları almaktır.
Burada, dükkânın, üç ayrı dükkân olabileceği durumda olması nedeni
ile üç ayrı numara verildiğinden bahsedilmektedir. Kaldı ki 3 ayrı
dükkânın Müstedi-yi taciz etmeden ayrılabileceğine de ikna olunma-
dık. Müstedaaleyhin yapmış olduğu işlemin hükümsüz ve etkisiz
olduğuna ve herhangi bir sonuç doğurmayacağına karar verilir.
H Ü K Ü M
Ülfet Emin, Başkan: Bu başvuru-da Mahkemenin hükmünü Sayın Niyazi F. Korkut verecektir.
Niyazi F. Korkut: Müstedi 1963 Tahtakale göçmeni olup gerek küçük iş-
yeri ve gerekse konut tahsisi açısından hak sahibidir.
Müstedi ayrıca Lefkoşa'da Tahtakale Mahallesi Blok B, Varaka/
-Harita XXI, 46.3.XVI, Kıt'a 108 ve Blok B, Varaka/Harita XXI, 46.3.XVI, Kıt'a 80 ve 81'de kâin, sıra ile 488, 625 ve 652 kayıt numaralı Ahmet Rifat Mehmet vakfının mütevellisi ve gallehan olup
Eşdeğer Mal veya tazminat açısından hak sahi-bidir. 1974 Barış
Harekâtı sonunda, tahminen Ekim 1974'de, 1963 göçmeni sıfatıyle,
Girne'de Hürriyet Caddesi No.54'deki bir işyeri müstediye tahsis
edildi ve müstedi konu işyerinde evvelâ tabelâcılık yaptı ve bilâhare
ticaret yapmağa başladı-.
Müstediye tahsisli işyeri 3 ayrı dükkân olabilir gerekçesi ile 125a, 125b ve 125c olarak numaralandırıldıktan sonra, İnceleme ve Dağıtım Komisyonu'nun (4)83/77-1 sayı ve 28.8.1979 tarihli önerisi ve ilgili Bakanın aynı tarihli onayı ile 125a olarak- numaralanan işyerinin müstediye bırakıldığı ve 125b ve 125c olarak numaralanan diğer kısımlar ile ilgili tahsisin ise iptal edildiği 4.9.1979 gün ve GİD.56/79 sayılı bir yazı ile müstediye bildirildi.
Müstedi ilgili Bakanlığa 15.9.1979 tarihli yazıl-ı bir dilekçe sunarak Eşdeğer açısından da hak sahibi olduğu gerekçesi ile konunun yeniden gözden geçirilmesini istedi.
Müstedaaleyh 24.10.1979 gün ve 6/79 sayılı bir yazı ile, görüşlerini reddettiğini müstediye bildirdi.
Müstedi dosyalamış old-uğu başvuru ile, başvuru konusu karar ve/veya işlemin meşru menfaatını olumsuz yönde ve doğrudan doğruya etkilediğini ileri sürerek Girne'de Hürriyet Caddesi No.54'deki işyeri ile ilgili müstediye yapılan tahsisi, İnceleme ve Dağıtım Komisyonu'nun (4) 83/7-7-1 sayı ve 28.8.1979 tarihli önerisi, İçişleri ve İskân Bakanlığının aynı tarihli onayı ile, müstediden kısmen iptal eden ve 4.9.1979 gün ve GİD.56/79 sayılı kararı ile müstedinin bilgisine getirilen karar ve/veya işlem üzerine müstedinin 19.9.1979 tarihi-nde farklı görüşler ileri sürerek müstedaaleyhe başvuruda bulunması üzerine, müstedinin müracaatının reddedilerek 24.10.1979 gün ve 6/79 sayılı yazı ile müstedinin bilgisine betekrar getirilen karar ve/veya işlemin hükümsüz ve etkisiz olduğu ve herhangi bi-r sonuç doğuramayacağını ileri sürdü.
Müstedaaleyh dosyalamış olduğu itirazda öncelikle ilgili iptal kararının 10.9.1979 tarihinde müstedinin bilgisine getirildiğini ve 75 günlük süre geçtikten sonra Yüksek İdare Mahkemesine başvurulduğunu ve bu nede-nle başvurunun reddedilmesi gerektiğini ileri sürdü.
Mahkeme 10.12.1980 tarihinde vermiş olduğu ara kararda 75 günlük sürenin geçmediği ve dava açma süresinin müstedinin 19.9.1979 tarihli olup yeni ve farklı görüşler içeren yazısı ışığında alınan yen-i karar tarihi olan 24.10.1979'dan başlaması gerektiğine karar verdi.
Müstedaaleyh itiraznamesinde, sair şeyler meyanında, başvuru konusu taşınmaz malın üç ayrı üniteden oluştuğunu ve 41/77 sayılı yasanın 29(3) maddesi uyarınca birden fazla konutu ve-ya üniteyi kullanma durumunda olanların söz konusu üniteyi tahliye etmekle yükümlü olduklarını ileri sürmüştür.
Müstedi avukatı ise itiraznameye verdiği cevapta, sair şeyler yanında, müstedaaleyhin bir üniteden oluşan taşınmaz malı "ayrı dükkân olabi-lir" gerekçesi ile iki ya da üçe bölmeye yasal yetkisi olmadığını ve müstedinin birden fazla üniteyi kullanma durumunda olmadığını ileri sürmüştür. 41/77 sayılı Yasanın 29(3) maddesi aynen şöyledir:
"29. Bu Yasanın yürürlüğe girdiği tarihten önce vey-a sonra;
(1) ............
(2) ............
(3) Aynı veya değişik yerlerde birden fazla konutu veya
üniteyi kullanma durumunda olanlar,
(4) ............
(5) ............
İmar, İskân -ve Rehabilitasyon İşlerinden sorumlu Bakanlığın
yazılı tebligatını müteakip, en geç 1 ay içinde, sözü edilen ko-
nut veya işyerlerini herhangi bir hasara meydan vermeden tahliye
etmek zorundadırlar. Tahliye etmedikleri takdirde ilgili b-akanlık
30 gün içinde tahliye davası açmakla yükümlüdür.
Ancak, göçmen tanımına girip, bu Yasa kurallarına göre tahsis
hakkını kaybetmiş olanlardan, oturdukları konutu terketmek duru-
munda bırakılanlara, devlet öncelikle başka - bir sosyal konut
tahsis etmek zorundadır."
- Yukarıda atıfta bulunulan maddenin anlamı açıktır. Yasa koyucunun amacının ayrı ya da değişik yerlerde birden fazla konut ya da üniteyi kullananların fazla olarak tutmakta oldukları konut ya da üniteleri ellerinden almak olduğu görülmektedir. Müstedi -ise olgulara göre halen kendisine 1974 Barış Harekâtından sonra iş yeri olarak verilen ve 3 kapısı olmakla beraber iç tarafları bir birine bağlı bulunan bir üniteyi kullanmakta olup herhangi bir şekilde birden fazla ünite kullandığı şahadette görülmemekted-ir. Bu bir yana, iptal önerisine bakıldığında da konu dükkânın üç ayrı dükkân olabilecek durumda olması nedeni ile 125(a), (b), (c) olarak kağıt üzerinde numaralanarak 125(a)'nın müstediye bırakıldığı ve 125(b) ve (c) ile ilgili tahsisin geri alındığı görü-lmektedir.
-
İlgili mevzuatın müstedaaleyhe böyle bir yetki verip vermediği
bir tarafa başvuru konusu dükkânın gerçekten kolaylıkla müstediyi
taciz etmeden 3 ayrı dükkâna ayrılabileceği hususunda da ikna olun- madık.
Sonuç olarak başvuru konusu iş y-eri ile ilgili olarak müstedaaleyhin 28.8.1979 tarihinde almış olduğu kararın ya da yapmış olduğu işlemin hükümsüz ve etkisiz olup herhangi bir sonuç doğurmayacağına karar verilir.
(Ülfet Emin)(N. Ergin Salâhi)(Niyazi F. Korkut)
Başkan Ya-rgıç Yargıç
10 Şubat 1981
- 261 -
Full & Egal Universal Law Academy