-D.24/95 YİM 149/94
Yüksek İdare Mahkemesi Olarak Oturum Yapan
Yüksek Mahkeme Huzurunda.
Mahkeme Heyeti: Taner Erginel, Mustafa H. Özkök, Gönül Erönen.
Müstedi: 1. Derviş Kansu-, Gelibolu İlkokulu - Lefkoşa.
2. Güven Burgul, Gelibolu İlkokulu - Lefkoşa.
3. Vural Devrim, Necati Taşkın İlkokulu - Lefkoşa.
4. Meral Kutsal, Çağlayan İlkokulu - Lefkoşa.
5. Aliriza Çağakan, Şht. Yalçın İlkokulu - Lefkoşa.
6. Hasan G-ürdallı, Şht. Ertuğrul İlkokulu - Lefkoşa.
7. Şenay Sükan, Şht. Ertuğrul İlkokulu - Lefkoşa.
8. Ünal Ergüven, 23 Nisan İlkokulu - Girne.
ile
Müstedaaleyh: İlk Öğretim Dairesi Müdürlüğü ve/veya Milli Eğitim ve
Kültür Bakanlığı vasıtasıyle KKTC -- Lefkoşa.
A r a s ı n d a
Müstedi No.(1), (4), (6) ve (8) namına: Avukat Fuat Veziroğlu ve
Avukat Tahir Seroydaş.
Müstedaaleyh namına: Savcı Behiç Öztürk.
-H Ü K Ü M
Taner Erginel: Bu başvuruda Mahkemenin hükmünü Sayın yargıç Mustafa H. Özkök verecektir.
Mustafa H. Özkök: Bu başvuruda Müstedi olarak görülen Müstedi No.(3) ve (4) emekli oldukları, Müstedi No.(7) ise sağlık nedeniyle başka bir okula verildiği-nden meşru menfaatları kalmadığı gerekçesiyle başvurularında ısrar etmemişler, Müstedi No.(2) ise başvurusunu takip edemediği nedeniyle başvurusunda ısrar edilmemiştir. Bu nedenle sadece Müstedi No. (1), (4), (6) ve (8) ile ilgili duruşma yapılmıştır.
Bu- meseledeki müşterek olgular kısaca şöyledir: Müstedi No.(1), (4), (6) ve (8) Müdür olarak görevli bulundukları okullardan 13.9.1994 tarihli bir yazı ile sırası ile Müstedi No.(1) Gelibolu İlkokulu Müdürlüğünden Necati Taşkın İlkokulu Müdürlüğüne, Müstedi -(4) Çağlayan İlkokulu Müdürlüğünden Arabahmet İlkokulu Müdürlüğüne, Müstedi No.(6) Şehit Ertuğrul İlkokulu Müdürlüğünden Çağlayan İlkokulu Müdürlüğüne, Müstedi No.(8) ise Girne 23 Nisan İlkokulu Müdürlüğünden Karaoğlanoğlu İlkokulu Müdürlüğüne nakledilmişl-erdir. Nakiller Milli Eğitim ve Kültür Bakanlığı tarafından gerçekleştirilmiştir. Müstediler halen nakil edildikleri okullarda görev yapamktadırlar. Müstedi No.(1), (4) ve (6)'nın nakledildikleri okullar Lefkoşa Belediye hudutları dahilinde (Merkez okulu s-ayılan) okullardandır. Müstedi No.(8)'in nakledildiği okul ise Girne Belediye hudutları dahilinde bulunmaktadır. Müstedilerin boşalttıkları okullara başka müdürler görevlendirilmiş olup halen görev yapmaktadırlar ve bu kişiler işbu başvuruda taraf olmadıkl-arı için onların görevlendirilmesini öngören kararlar aleyhine Yüksek İdare Mahkemesine bir başvuru yapılmış değildir. Bugüne kadar merkez okulu sayılan okullarda nakiller Bakanlık tarafından yapılmakta idi. Sadece Müstedi No.(8)'in nakledildiği Karaoğlano-ğlu İlkokulu'nda Karaoğlanoğlu İlkokulu'ndan Girne'ye nakiller Amme Hizmeti Komisyonu tarafındna gerçekleşmekte idi. Müşterek olgular kısaca yukarıda arzedildiği gibidir.
Müstediler, bu nakilleri gerçekleştirirken Müstedaaleyhin yetkilerini aştığını ve/v-eya yetkisi olmadığını ve/veya yetkisini kötüye kullandığını iddia etmektedirler. Müstedaaleyh taraf ise merkez okulu kabul edilen Belediye hudutları dahilinde okullar arasında nakilleri yapmanın Bakanlığın yetkisinde olduğunu dolayısıyle Müstedaaleyhin ye-tkisini aşmadığını ve/veya kötüye kullanmasının söz konusu olmadığını, eğitimde verimliliğin artması ve eğitimde fırsat eşitliği verilmesi ve hizmet yararı göz önünde bulundurularak Müstedilerin yer değiştirmelerinin yapıldığını ileri sürmektedir. Bu konud-a yasal durumun ne olduğuna göz attığımız zaman Anayasanın 121. maddesinin 2. fırkası, sair şeyler yanında, kamu görevlilerinin nakillerinin nasıl yapılacağının Yasa ile düzenleneceğini öngörmektedir. 25/85 sayılı Öğretmeler Yasası'nın öğretmenlerin yer de-ğiştirmeleri başlığını taşıyan 11. maddesinin ilgili kısımları aynen şöyledir:
"11. (1) İlkokul öğretmenlerinin yer değiştirme işlemleri aşağıdaki bendlerde öngörülen ilkeler çerçevesinde Kamu Hizmeti Komisyonunca gerçekleştirilir:
Yer değiştirmelerde, öğ-retmenlerin tercihlerinin alınması, tercihlerin önceliklere bağlı olarak bir sıraya bağlanması ve birinci tercihlerine göre yer değiştire işlemi yapılması esastır.
Yer değiştirme yapılırken, çğretmenler kendi aralarında da başvuru tarihlerine göre ayrı bir- sıralamaya bağlı tutulurlar.
Ancak, öğretmenlerin kendilerinin veya eş veya çocukalrının Devlet Hastahanesi Sağlık Kurulu raporu ile belgelendirilen sağlık durumlarının yer değiştirmeyi gerekli ve zorunlu kılması halinde, bu sıralamanın dışı-na çıkılabilir.
Yer değiştirme işlemleri, yılda bir kez Eylül ayında yapılır.
Ancak, bu tarihten sonra, herhangi bir ndenle ortaya çıkan bir münhali doldurmak veya eğitim ve öğretim hizmetlerinin kesintisiz sürdürülmesini sağlamak amacıyle ve-ya öğretmenin kişisel yararı gerektridği veya zorunlu gördüğü hallerde de, öğretim yılı içinde herhangi bir zamanda bir okuldan başka bir okula zorunlu yer değiştirme yapılabiir.
(ç) Başöğretmenler ile Başöğretmen 'A' ve Başöğretmen 'A' Yardımcıalrının, g-örev yaptıkalrı okulalrdan başka bir okula yer değiştirme işlemleri, kendi aralarındaki sıralamaya ve görev ve kadro (ünvan) eşitliğine uygun olarak yapılır.
(2) ..............
(3) Yukarıdaki (1). ve (2). fıkra uyarınca yapılacak olan yer değişti-rme işlemleri, geniş bir öğretmen kitlesinin aynı dönemde yer değiştirmesine yol açacak biçimde yapılamaz ve bu işlemler gerçekleştirilirken, Bakanlıkça ilgili sendikaların; Kamu Hzimeti Komisyonunca da bakanlığın görüşü ve önerilerine başvurulur.
- Ancak, Kamu Hizmeti Komisyonu, bu madde uyarınca gerekli yer değiştirme işlemlerini yaparken, Bakanlığın görüş ve önerilerine uymak zorunda olmayıp bağımsız hareket eder."
-Anayasa Mahkemesi 10/87 (d.2&88) sayılı kararınad sayfa 7'de Anayasamızın 121(2) maddesi anlamında bir naklin yapılabilmesi için aşağıdaki hususların gereçekleşmesi gerektiği vurgulanmıştır. Bu karara göre bir naklin Anaysanın 121(2) anlamında nakil olabi-lmesi için:-
-
a) Konu naklin kamu görevlisinin tutuğu mevkiin hizmet şemasını içerediği görevleri yapmak sonucunu doğrumuş olması; veya
b) Kamu görevlisinin ikamet yerini kesinlikle değiştirmesini mucip olması gerekir. Ayrıca (Gör: A.M.8/86 (D.4/86)
25/85 sayılı Öğ-retmenler Yasası'nın yuakrıda alıntısını yaptığımız 11. amddesiokunduğu zaman ilk nazarda öğretmenlerle ilgili tüm nakil ve yer değiştirmelerin Amme Hizmeti Komisyonu tarafından yapıalcağı anlaşılmaktadır. Ancak Anayasamızın yukarıda belirttiğimiz 121. mad-desinin 2. fıkrasının öngördüğü nakillerle ilgili yukarıda özetini verdiğimiz koşulların gerçekleşmesi halinde bir yer değiştirmenin nakil sayıalcağı anlaşılmaktadır. Bu karardan sonra Yüksek İdare Mahkemesi'nin verdiği YİM 178/87 (D.11/88) sayılı kararda -sayfa 3'te de bu karara atıfta bulunduktan sonra 25/85 sayılı Öğretmenler yasasının 11. maddesinin öngördüğü bir naklin Amme Hizmeti Komisyonu tarafından yapılabilmesi için sair şeyler yanında böyle bir naklin ikametgâh değişikliğini mucip kılması gerektiğ-i vurgulanmıştır. Her ne kadar da bu meselede yapılan naklin öğretmen naklini içermekte ise de Başöğretmen A, Başöğretmen ve Başöğretmen A Yardımcısı da 25/85 sayılı Öğretmenler Yasasının 11. maddesi anlamında öğretmen sayılmaktadır. Aynı Yasanın tefsir ma-ddesi madde 15'te öğretmeni şöyle tarif etmektedir:
"Öğretmen, ana okulalrında, ilkokullarda ve özel eğitim okulalrında göervli öğretmenelri anlatır ve Başöğretmenler ile Başöğretmen 'A' Yardımcılarını da kaspar."
Yasal durum ve içtihat kararalrında va-zedilen prensipler ve Anayasa Mahkemesi'nin naklin ne olduğu hususundaki yorumunu dikkate alıp meselemiz incelendiği zaman Müstedi No.(1), (4) ve (6)'nın Lefkoşa Belediye hudutları dahilinde ve merkez okul kabul edilen şhir içinde görev yaptıkalrı bir okul-dan başka bir okula görevlendirildikleri ve statülerinde ve özlük hakalrında bir değişiklik olmadığı gibi bu görevlendirme sonucu ikâmetgah değişikliği de söz konusu değildir. Müstedi No.(8) ise Girne 23 Nisan İlkokulu'ndan Karaoğlanoğlu İlkokulu'na görevl-endirilmiştir. Bu iki okul Girne Beeldiye hudutları dahilinde olup Müstedi No.(8) verdiği şahadette her gün 5 kilometere yol katettiğini belirtmiş, ancak ilametgah değişikliği gerektirdiği hususuna herhan
Yukarıda- söylenenler ve varılan bulgular ışığında Müstedi No.(1), (4), (6) ve (8)'in başvurularında muvaffak olmadıkalrı için başvurularının reddedilmesine karar verilmesi gerekir.
Netice itibarıyle başvuru ret ve iptal olunur.
Masraflar için herhangi bir emir- verilmez.
(Taner Erginel) (Mustafa H. Özkök) (Gönül Erönen)
Yargıç Yargıç Yargıç
22 Eylül 1995
.
-
1
-
Full & Egal Universal Law Academy