-
D.59/87 YİM 150/86
Yüksek İdare Mahkemesi Olarak Oturum Yapan
Yüksek Mahkemede
Yargıç Aziz Altay Huzurunda
Anayasanın 152. maddesi hakkında
Müstedi: Salih Hasan Cibo, Girne.
-- ile -
Müstedaaleyh: 1. İskan Bakanlığı vasıtasıyle K.K.T. Cumhuriyeti,
c/o Başsavcılık Dairesi, Lefkoşa.
2. K.K.T.C. Maliye Bakanlığı, Devlet Emlak ve Malzeme
Dairesi vasıtasıyle K.K. Türk Cumhuriyeti, c/o Başsavcılık
Dairesi, Lefkoşa.-
A r a s ı n d a.
Müstedi namına: Selçuk Gürkan.
Müstedaaleyhler namına: Doğan Erozan.
İlgili şahıs namına: Gözel Halim.
Yasa Maddesi: 41/77 sayılı İs-kan, Topraklandırma ve Eşdeğer Mal Yasasının 69(1), 69(3) ve 69(4)(a) maddeleri.
İstemin Özeti: Başvuru konusu malın ilgili şahsa kiralanmasına ilişkin kararın tamamen hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğurma- yacağına karar verilmesi is-temi
OLAY: Güney göçmeni olan Müstedi Girne'de ikamet etmektedir. Başvuru konusu mal Lefkoşa İskan Dairesi Müdürlüğünün yazısı ile Müstedinin kullanımına bırakıldı ve Müstedi o tarihten beri konu mal içerisinde bulunan su kuyusundan yararlanmaktadır. 2. M-üstedaaleyh bir kira sözleş- mesi ile konu parseli ilgili şahsa kiraladı. Başvuru bundan yapılmıştır.
SONUÇ: Sadece kullanımına bırakılan ve konu parseli almak için puanı bulunmayan Müstedinin, parselin ilgili şahsa kiralanması sonucu, olumsuz yönde ve d-oğrudan doğruya etkilenen bir meşru menfaati bulunduğu söylenemez.
Başvuru reddolunur.
____________________
H Ü K Ü M
Müstedi Güney göçmeni olup Girne'de ikamet etmektedir. Lefkoşa İskan Dairesi Müdürünün 8/6/1975 tarihli yazısı ile Girne'de Pafta/H-arita XII/21.4.II, Parsel 120 müstedinin kullanımına bırakıldı ve müstedi o tarihten beri konu mal içerisinde bulunan su kuyusundan yararlanmaktadır. 2. Müstedaaleyh 22/8/1986 tarihli bir kira sözlemesi ile konu parseli ilgili şahıs olan Mahmut Çerkez'e ki-raladı. Müstedi bunun üzerine bu başvuruyu dosyaladı ve konu parselin ilgili şahsa kiralanmasına ilişkin kararın tamamen hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğuramıyacağına karar verilmesini istedi.
Müstedaaleyhler ile ilgili şahıs birer -itirazname dosyalayarak konu parselin müstedinin tahsisinde veya yasal tasarrufunda olmadığını, her halükarda onun konu parseli alacak puanı olmadığından meşru menfaatı bulunmadığını iddia ettiler.
Mahkeme huzurundaki şahadete göre Lefkoşa İskan Dairesi -Müdürünün 8/6/1975 tarihli yazısı ile başvuru konusu parsel müstedinin kullanımına bırakıldı. Müstedi konu parseli kullanımına aldıktan sonra boru döşeyerek parsel içerisinde bulunan su kuyusundan yakındaki evi ve bağı için su almaya başladı ve o tarihten -şimdiye kadar bu maksat için su almaya devam etmktedir.
26/10/1984 tarihinde müstedinin T cetvelleri düzenlenip kendisine gönderildi. Müstediye gönderilen T(1) cetveli Güney mal varlığını, T(2) cetveli Kuzey'de tasarrufunda bulundurduğu taşınmaz malları,- T 3B de Güney ve Kuzey malların puan durumunun bilançosunu göstermektedir. Müstedi T cetvellerini aldıktan sonra Saptama, Değerlendirme ve Tazmin Komisyonuna gönderdiği 16/11/1984 tarihli bir yazı ile itirazda bulundu ve Güney'de bıraktığı taşınmaz mallar-dan bir kısmının T(1) cetveline dahil edilmediğini, dahil edilen taşınmaz malların bir kısmının da puanı düşük olduğunu ileri sürdü ve yeniden değerlendirilmesini istedi. Müstedi Kuzey'de tasarrufunda bulundurduğu
taşınmaz malları gösteren T(2-) cetveline, başvuru konusu parsel dahil edilmediği halde, hiçbir itirazda bulunmadı.
Müstedinin Güney mallarına ilişkin itirazını 7/2/1985 ve 22/8/1985 tarihli toplantılarda inceleyen Saptama, Değerlendirme ve Tazmin Komisyonu sadece bir konuda müstedin-in itirazını haklı bularak gerekli düzeltmeyi yaptı. Komisyon müstedinin itiraz konusu ettiği diğer hususuları ise reddetti ve kararını 1/10/1985 tarihli yazısı ile müstediye bildirdi. Müstedi, Komisyonun bu kararını süresi içinde başvuru konusu yapmadı ve- böylece T cetvelleri kesinleşmiş oldu. T cetvellerine göre müstedinin Güney'de bıraktığı taşınmaz malların puanı 865,207, Kuzey'de tasarrufunda bulundurup T(2) cetvelinde yer alan -başvuru konusu parsel hariç- taşınmaz malların puanı ise 1,681,389'dur. Bu- durumda müstedinin halen T(2) cetveline dahil edilen ve iade edilmesi gereken puan fazlası Kuzey taşınmaz malın puan değeri 816,182'dir. Başka bir deyişle müstedi kesinleşen T cetvelleri ışığında 816,182 puan borçlu durumdadır. Müstedinin T(2) cetveline d-ahil edilmeyen başvuru konusu parselin puanı ise 1,024,371'dir.
Müstedi 28/11/1985 tarihinde Saptama, Değerlendirme ve Tazmin Komisyonuna bir yazı gönderdi ve Kuzey'de tasarrufunda bulundurduğu evin avlusunun bir kısmının yol genişletme çalışmaları sıras-ında yola alındığını bildirdi ve yola alınan kısmın puan değerinin hesaplanarak T(2) cetvelindeki puanlarından düşürülmesini istedi ancak henüz bu konuda bir işlem yapılmadı. Mahkeme huzurunda yola alınan kısmın alanı ile puan değeri hakkında herhangi bir -şahadet mevcut değildir.
Emare 1 olarak ibraz edilen belgeden konu parselin Lefkoşa İskan Dairesi Müdürü tarafından müstedinin kullanımına bırakıldığı görülmektedir. Emare 1 belgeyi veren ve ilgili tarihte Lefkoşa İskan Dairesi Müdürü olan Celal Bayar, b-elgenin verildiği tarihte ev, bahçe ve tarımsal kaynakların boş kalmaması için kiraya verildiğini veya tahsis edildiğini, o tarihlerde arsaların -ki başvuru konusu parsel de arsadır- kiraya verilmesi veya tahsis edilmesinin sözü dahi edilmediğini söyledi.A-ncak içerisinde bulunan su kuyusundan yararlanabil- mesi için konu parseli müstedinin kullanımına bıraktığını ve müstediye verilen Emare 1 belge gibi binlerce belge verdiğini ve bunun Komisyonların oluşup normal çalışmalarına başlamadıkları o günlerde uygu-lanan yönem olduğunu da izah etti. Mahkeme huzurundaki bu şahadet ışığında kanımca müstediye verilen Emare 1 belge yasal ve geçerli bir belgedir. Bu durumda konu parselin ilgili şahsa kiralandığı tarihe kadar müstedinin kullanımında olduğunu kabul etmek ge-rekir.
Müstedi konu parselin yasal tasarrufunda bulunduğunu ve onu eşdeğerine karşı almağa hakkı olduğunu iddia etmekte ve bu yüzden ilgili şahsa kiralanmasına karşı çıkmaktadır. 41/77 sayılı İskan, Topraklandırma ve Eşdeğer Mal Yasasının 69(1) maddesin-e göre müstedinin Kuzey'de tasarruf etmekte olduğu tüm taşınmaz mallar T cetveline dahil edilmelidir. Başvuru konusu parsel 1975 yılından beri müstedinin kullanımında -ki kanımca tasarruf ile eş anlamlıdır- olduğuna göre T(2) cetveline dahil edilmeli idi. -Konu parsel bu cetvele dahil edilmediği için müstedinin 69(3) maddesi altında T cetvelini aldığı tarihten 15 gün içinde yazılı ve gerekçeli olarak Komisyona itiraz etmesi gerekirdi. Halbuki müstedi T(2) cetveline hiçbir itirazda bulunmamış ve böylece bu ce-tvel yasanın 69(4)(a) maddesi ışığında kesinleşmiştir. Bu durumda müstedi, konu parselin T(2) cetveline dahil edilmeyişinden yakınamaz.
Müstedi, eşdeğerde hak sahibi olduğunu ve konu parselin kaynak paketine dahil edilip ilan edilmesi halinde kendisinin -de müracaat edebileceğini, halbuki ilgili şahsa kiralanması ile bu müracaat hakkından mahrum edildiğini iddia etti. Müstedinin kesinleşen T cetvelleri ışığında Güney'de bıraktığı taşınmaz malın puanı Kuzey'de tuttuğu taşınmaz malın -başvuru konusu parsel h-ariç- puanından az olduğu ve 816,182 puan borçlu durumunda bulunduğuna göre konu parselin kaynak paketine alınması halinde dahi müracaat edemiyeceği açıktır. Her ne kadar da müstedi, evinin avlusunun bir kısmının yola alınması ile Kuzey puanlarında bir düş-me olması gerektiğini iddia etmiş ise de, düşecek olan puan miktarlarının borçlu durumda olduğu 816,182 puan farkını kapatıp alacaklı duruma geçeceğine ve 1,024,371 puan alan başvuru konusu parseli alabilecek kadar puanı olacağına hiç ihtimal vermiyorum. E-sasen mahkeme huzurunda böyle bir ihtimalin söz konusu olabileceğini gösteren herhangi bir şahadet de bulunmamaktadır.
Yukarıda belirtilenlerden de açıkça görüleceği gibi sadece kullanımına bırakılan ve konu parseli almak için puanı bulunmayan müstedinin-, parselin ilgili şahsa kiralanması sonucu, olumsuz yönde ve doğrudan doğruya etkilenen bir meşru menfaati bulunduğu söylenemez.
Sonuç olarak başvuru reddedilir.
Masraflar için herhangi bir emir verilmez.
- (Aziz Altay)
Yargıç
Full & Egal Universal Law Academy