-D.6/95 YİM 168/92
Yüksek İdare Mahkemesi Olarak Oturum Yapan
Yüksek Mahkeme huzurunda.
Mahkeme Heyeti: N. Ergin Salâhi, Taner Erginel, Gönül Erönen
Anayasanın 152'nci maddesi ha-kkında.
Müstedi: Halit Büyükyılmaz, Yeni İskele, Mağusa.
ile
Müstedaaleyh: 1. İskân Bakanlığı ve/veya İskân ve Rehabilitasyon Dairesi
Müdürlüğü vas. KKTC., Lefkoşa.
2. Mağusa Tarımsal Rehabilitasyon Şube Amirliği vas. KKTC.,
Mağusa.
3. -Saptama, Değerlendirme ve Tazmin Komisyonları vas. KKTC,
Lefkoşa.
4. Mağusa Tapu ve Kadastro Dairesi ve/veya Amiri vas. KKTC.,
Lefkoşa.
A r a s- ı n d a.
Müstedi namına: Avukat Rifat M. Reis.
Müstedaaleyhler namına: Savcı Süleyman Candar.
İlgili şahıslar namına: Avukat Fuat Veziroğlu için Avukat Ömer Adal.
Yasa Maddesi:
İstemin Özeti: Müstedinin tahsisinde bulunan konu tarlanın kendi rıza ve -onayı olmadan Müstedaaleyh tarafından ilgili şahsa verilmesine ilişkin idari tasarrufn ve/veya kararın tamamen hükümsüz ve etkisiz odluğuna ve hiçbir sonuç doğurmayacağına ilişkin hüküm talebi.
OLAY: Müstedaaleyhler başvuru konusu tarlanın Müstedinin adın-dan iptâl edilip ilgili şahsa tahsisini, Müstedi ile ilgili şahsın takas konusundaki antlaşmalarından kaynaklandığını ileri sürmüşlerdir.
SONUÇ: Müstedi, her ne kadar da tahsis işleminin kendi rızası ile gerçek-leşmediğini ileri sürmüşse de, kendi rızası- çerçevesinde takas işlemlerinin gerçekleştiği bulgusuna varır, bunun neticesinde idarenin yapmış olduğu işlemleri yakınma konusu yapamayacağı görüşündeyiz.
Başvuru reddedilir.
Atıfta Bulunulan Yargısal İçtihatlar:
YİM 160/77 sayılı Yüksek İdare Mahke-mesi kararı.
H Ü K Ü M
N. Ergin Salâhi: Bu Mahkemenin hükmünü Sayın Yargıç Gönül Erönen okuyacaktır.
Gönül Erönen: Müstedi Kuzey göçmeni olup topraklandırmadan hak sahibidir. İlgili şahıs ise Güney göçmeni olup eşdeğerden hak sahibidir. Her ikisi de -Mağusa kazasına bağlı Yeni İskele köyüne iskân ettirilmiştir.
Müstedi, Mağusa Kazasında kendisine tahsisli bulunan Pafta/Harita XV/59.W.1 Parsel 132, koçan no:3416 olan 11 dönüm 1 evlekten müteşekkil kuru tarla olan taşınmaz malı rızası hilâfına ve onayı- olmadan tahsisinden 1989 yılı içerisinde çıkartılarak İlgili Şahıs Nemit Nusret'in tahsisine verilmesine ilişkin idari tasarrufun ve/veya kararın tamamen hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve hiçbir sonuç doğurmayacağına ilişkin bir hüküm talep etmiştir.
Müst-edaaleyhler Müstedinin talebine cevaben, Müstedinin başvuru konusu tahsisin iptalini, Müstedi ile İlgili Şahıs Nemit Nusret arasında varılan mutabakat sonucu karşılıklı arzi değişimi ile meydana geldiğini ileri sürmektedir. Şöyle ki; Müstedaaleyh (2) 7.2.1-988 tarihi TR/Yeni İskele. 1670-88 sayılı yazı ile Müstedi ile İlgili Şahsın karşılıklı arazi değişimi isteğinde bulunduklarını İskân Müdürlüğüne bildirdi. Bu konuya ilişkin verdikleri Emare 2 yazıyı, 26.7.1989 tarihli yazı ile İskân Bakanlığına iletilmişt-ir. İskân Bakanlığı 11.10.1989 tarihli yazı ile İskân Müdürlüğüne değişikliği uygun görüp onayladığını bildirmiştir. Bu onaydan sonra gerekli işlemler yapılmış ve 4.5.1990 tarihinde İlgili Şahsın "T" 2 cetveline (Emare 7) başvuru konusu mal işlenmiştir. 8.-5.1990 tarihinde ise İTEM Yasası altında İlgili Şahıs Nemit ile eşi Cihan Nusret kendi tahsislerinde olan malla ilgili feragatname imzaladıktan sonra başvuru konusu mal İlgili Şahıs Cihan Nusret'e eşdeğer karşılığı verilmiştir.
Müstedi ile Müstedaaleyhle-r arasında karara bağlanması gerken esas ihtilâf konusu ilgili değişimin Müstedinin gerek sözlü gerekse yazılı rızası ve onayı ile yapılıp yapılmadığıdır.
Müstedaaleyhin iddialarına göre esas arazi değişimi ile ilgili işlemler, Müstedi ile İlgili Şahıs N-usret Nemit'in 1988 Aralık ayı başlarında müştereken Mağusa İskân Dairesine bağlı Tarımsal Rehabilitasyon Şube Amiri Ahmet Nidai Berkayın yanına birlikte giderek isteklerini gösteren sözlü beyanlarına ve muvafakatlarını gösteren ve Mahkemeye Emare 2 olarak- sunulan yazıya dayanmaktadır.
Müstedinin iddiası ise cahil bir kişi olduğu ve sadece imzasını atabileceği bir tarafa Emare 2 yazı hakkında herhangi bir bilgisi olmadığı, kendisi tarafından imzalanmadığı ve belirtilen tarihlerde İlgili Şahısla beraber ar-azi değişikliği için herhangi bir sözlü müracaatta bulunmadığına dayanmaktadır. Müstedinin iddiasına göre İlgili Şahıs ile aralarında bir arazi takası ile ilgili yapılan görüşme, oğlunun karşı çıkmasıyle sonuçsuz kalmıştır. İddialarını destekelmek için şah-adet veren Müstedi ayrıca oğlu Turhan Büyükyılmaz'ı da şahit olarak dinletmiştir. Avukat tarafından temsil edilen İlgili Şahıslar Müstedaaleyhleri temsilen bulunan Başsavcılığın görüşlerine katılmış ve İlgili Şahıs Nusret Nemit konu ile ilgili şahadet de v-ermiştir.
Başvurunun duruşması sırasında Müstedi ile İlgili Şahıs şahadetine ek olarak Müstedaaleyhler de itirazlarını desteklemek için iki tanık dinletmiştir. Taraflar esas ihtilaf konusu üzerinde Mahkemeye şahadet sunmuşlardır.
Müstedi şahadeti sıra-sında başvuru konusu araziyi 1988 yılına kadar ektiğini, 1988 yılı içerisinde Şerif Yıldız isimli kişinin aracılığı ile İlgili Şahsın dükkanında aynı bölgede bulunan 37 dönümlük bir arazinin bir kısmının takası hakkında konuştuklarını, ancak, "çoluk çocuğa- konuşmadan cevap vereme-yeceğini" söylediğini, konuşmadan 1-2 gün sonra İlgili Şahsın evine gelip kendisine bir dilekçe yapılması gerektiğini, konu hakkına oğluna bilgi verdikten sonra oğlunun rıza göstermediği için işin olmayacağını beyan ettiğini, kendi-sinin herhangi bir belge imzalamadığını, herhangi bir değişiklik kabul etmediğini, İskân Dairesine gitmediğini ve Mahkeme tarafından son verilen ara emrine kadar konu araziyi ektiğini beyan etmiştir. Daha sonra 1992 yılında konu tarlayı sürmeye gittiği zam-an orada Mahmut isimli bir kişinin traktör sürmekte olduğunu ve ilgili arazinin Nusret Nemit'e ait olduğunu söylemesi üzerine Müstedinin Mağusa'da Toprak Komisyonunda bulunan Ahmet Nidai'nin yanına gittiğini, daha sonra İskân Dairesine başvurarak İlgili Şa-hsın adına koçan verilip verilmediğini araştırdığını, herhangi bir kayıt bulunmadığını, kendisi Mağusa'da araştırdığı sırada oğlunun da Lefkoşa'daki Dairede araştırdığını ve araştırmaları esnasında başvuru konusu malın İlgili Şahsa tapulandığını öğrenmişti-r. Ancak konu ile ilgili gerek polise gerekse İskân Dairesine resmi şikâyette bulunmadığını da eklemiştir.
Müstedi adına şahadet veren oğlu Turhan Büyükyılmaz tanık 2 olarak şahadet vermiştir. Kendisinin 1986 tarihinden itibaren Güvenlik Kuvvetlerinde As-tsubay olarak görev yaptığını ve komşusu olan İlgili Şahsı tanıdığını, 1988 yılında Ekim veya Kasım ayı içerisinde bir hafta sonunda İlgili şahsın evlerine gelerek yer değiştirmek için dilekçe yapılması gerektiğini beyan etmesi üzerine daha sonra durumu ba-bası ile konuştuğunu, kendisinin değişme rızası göstermediğini beyan etmiştir. 1992 Eylül ayı başlarında ise başvuru konusu yerin tapusunu İlgili Şahsın aldığını babasından telefoniyen öğrenmesi üzerine yaptığı araştırmalar sonucu, İlgili Şahısn tapu numa-rasını öğrendikten sonra Lefkoşa'da ilgili kaydı tespit etmiştir. Bu tanık Emare 1 Müstedinin Tarımsal Kaynak Tahsis Belgesi üzerindeki imzanın babasına ait olduğu halde Emare 2 üzerindeki imzanın babasına ait olmadığını beyan etmiştir. Bu tanık kendisinin- de polise veya İskân Dairesine resmi bir şikayette bulunmadığını, ancak İskân Dairesinde araştırma yaptığı sıralarda imzanın babasına ait olmadığını söylediğini, sahte bir imza atıldığını ve konuyu avukatına verdiğini beyan etmiştir.
Müstedi başvurusunu- kapattıktan ve imza ile ilgili bilirkişi şahidi çağırma hususundaki hakkını mahfuz tuttuktan sonra Müstedaaleyhler Emare 2 üzerindeki ilgili imzanın Müstediye ait olduğunu ve başvuru konusu arazinin İlgili Şahsın arazisi ile igili değişimde rızası olduğun-u göstermek için birinci tanık olarak Mağusa Tarımsal Rehabilitasyon Şube Amiri Ahmet Nidai Berkay'ı çağırmıştır.
Bu tanığın şahadetine bakıldığı zaman, özetle, 1988 yılı Aralık ayı başlarında İlgili Şahıs ile Müstedinin birlikte kendisine Emare 2 yazı i-le geldiklerini ve orada Emare 2 olarak yazılan yazıda belirtilenlerle ilgili de sözlü müracaatta bulunduklarını ve aynı tarihte kendisinin gerekli işlemlerin yapılması ve takasın uygunluğu hakkında araştırma yapmak üzere bir kişi görevlendirdiğini ve değ-işimi onaylamak için de Emare 3 yazı ile İskân ve Rehabilitasyon Dairesine durumu bildirdiğini beyan etmiştir. İlk nazarda arazilerin takası müşir haritada (Emare 10) uygun görülmekle beraber ender yapılmakta olan böyle bir değişikliğin Bakanlığın onayı ol-madan yapılmadığını beyan etmiştir. Konu üzerinde tanık feragat usulü ile "T" cetvelin hazırlanması ve koçan verme safhasına gelinceye kadar kendi insiyatif ve tüzüklerin verdiği yetkiler çerçevesinde değiştirmelerin gerçekleşebileceğini, Emare 5 yazı ile -26.7.1989 tarihinde Bakanlığa tarafların feragatnamesinin iletildiği ve Emare 6 11.10.1989 tarihli Bakanın onay yazısı geldikten sonra istek üzerine Emare 9 olarak tahsislerin değişikliğini gösteren belge hazırlanmıştır. keza tanık, Bakanın onayı geldiği v-e işlemler tamamlandığı tarihten sonra Müstedinin ve ayrıyeten oğlunun kendisine gelip değişikliği kabul etmeyeceklerini beyan ettikleri halde Bakanın onayı alındığı cihetle tekrar bir değişikliğin söz konusu olamayacağını kendilerine bildirdiğini beyan et-miştir.
Tanık Ahmet Nidai Berkay'ın şahadeti doğrultusunda ve onu destekleyen şahadet tanık Ayşe Kavaz'ın şahadetidir. Özetle; bu tanık da Müstedi ile İlgili Şahsın Şubeye geldikleri tarihte yapılan işlemleri anlatmıştır. Ancak bu şahıs Ahmet Nidai'nin y-anındaki konuşmalarda hazır bulunmadığını, kendisini Ahmet Nidai Berkay odaya çağırdıktan sonra Emare 2 yazıyı kendisine verip ne yapması istendiğini öğrendikten sonra taraflarla harita odasına gittiğini, haritalar üzerindeki parseller ve değişimin uygunlu-ğu tespit edildikten sonra tarafların yanından ayrıldığını, keza işlemleri o gün sonuçlandırdığı için müracaatı kayda düşürmediğini, keza taraflara, parsel tespiti sırasında ölçümler ve dönüm büyüklüğü hakkında uzmanlarca izah edilip bilgi verildiğini beya-n etmiştir.
Müstedaaleyhlerden sonra İlgili Şahıs Nusret Nemit şahadet vermiştir. Bu tanık şahadetinde başka şeyler yanında, 1988 yılında Müstedinin tahsisinde bulunan arazinin tuzlanmış olması nedeniyle arazi değişiminde bulunmak istediğini kendisine sö-ylediğini, Müstedinin tarlasını gidip gördükten sonra ayni gün dükkânda bir dilekçe yapılıp imzalandığını (Emare 2), bu dilekçe ile birlikte hemen Toprak Komisyonunda bulunan Ahmet Nidai Beye gittiklerini, orada yapmak istedikleri değişikliği de Ahmet Nida-i Beye izah ettiklerini ve gerekli işlemler yapılıp kendisinin adına tapu kayıtları geçirilinceye kadar konu araziyi kullanmadığını, herkesin kendi arasizini kullanmaya devam ettiğini, koçan eline geçtikten sonra Müstediden aldığı araziyi kullanmaya başlad-ığını beyan etmiştir. Müstedinin kendisine çocuklarının değişime rıza göstermediklerini beyan ettiği zaman koçanın adına çıkmış olduğunu, koçan çıkmadan önce Müstedinin kendisine hiçbir zaman değişikliği yapmak istemediğini beyan etmediğini söylemiştir.
-Bu tanığın şahadetine göre Müstediyi aldatma veya yanıltmanın söz konusu olmadığını, yasal olanaklar dahilinde Müstedinin arazisi kaç dönüm ise onun karşılığını vereceği hususunda anlaştıklarını, takriben 11 dönümlük tarlanın takas edileceğini ve hiçbir za-man değişim yapılmadan önce Müstedinin "çocuklara danışayım" demediğini beyan etmiştir. Konu malla ilgili koçanın (Emare 8) 1990 senesinde adına çıktığını kendi arasizi Mahmut isimli şahsa kiralanmış olduğu, koçan çıkınca takasta aldığı araziye gönderdiği,- nadasa bırakıldığı için araziyi Eylül 1992 senesine kadar kullanmadığını beyan etmiştir.
Huzurumdaki davanın duruşması sırasında Müstedinin birçok müracaatı üzerine imzaların kimlere ait olduğu hususunda bilirkişi çağırmak için Mahkemece, Müstedi tarafı-ndan değerlendirilmeyen muhtelif fırsatlar verilmiştir. Diğer tanıkların dinlenmesinden evvel kullanılmak üzere mahfuz tutulan bu hak, Müstedi avukatının bu konuda İlgili şahsın şahadetinden sonra kullanılmak istendiğinde, diğer taraflara adaletsizlik teşk-il edeceği ve başvurunun gecikmesine neden olacağı cihetle reddedilmiştir.
Şahadeti sunduktan sonra taraflar, aralarındaki ihtilâfla ilgili Mahkemeye hitap ettiler.
Huzurumdaki meselede Müstedaaleyhler, Emare 2 üzerindeki imza konusunda bilirkişi çağır-ma gereğini duymadığı için itirazını ispat etmek için iddialarını direkt şahadete dayandırmıştır.
Anlaşılacağı üzere, Müstedinin takasta muvafakatı olup olmadığı bu başvurunun kaderini belirleyecektir. Çünkü, eğer Müstedi kendi rızası ile konu takasın ya-pılmasına muvafakat etmişse bu şekilde gerçekleştirilen tahsisin iptalini Yüksek İdare Mahkemesinde yakınma konusu yaptığı işbu başvurusunda hukuken başarılı olam imkânı yoktur.
Müstedinin iddialarına karşılık tahsisinin iptaline Müstedinin rıza gösterdi-ği ve bunun da takası destekleyen Emare 2 belge ile de teyit edildiğine ilişkin iddiaları ispat etmek Müstedaaleyhlere düşmektedir. Konumuzla ilgili ilk önce Müstedaaleyhlerin ve İlgili Şahsın yukarıda özeti aktarılan şahadetine göz atmakta fayda vardır.
-Bakanlık nezdinde resmi işlemleri başlatan 7.12.1988 tarihli ve İskân ve Rehabilitasyon Dairesine tanık Ahmet Nidai Berkay tarafından gönerilen Emare 3 yazı aynen şöyledir:
"Sayı: TR/Y. İskele/1670-88
Lefkoşa 7.12.1988
SURETTİR
İskân ve Rehabilitasyon -Dairesi
Müdürlüğü,
Lefkoşa.
Y. İskeleden hak sahibi görülerek topraklandırılan Nemit Nusret (Eşdeğerde) ile Halit Büyükyılmaz (Topraklandırmada) isimli şahıslar müşterek bir dilekçe ile Şubemize müracaat ederek karşılıklı arazi değiştirme talebinde bulun-muşlardır.
Halit Büyükyılmaz; Nemit Nusret'e tahsisli 15/34 paftada 56/1-56/6 (her parsel 5.2.-HD. kuru arazidir) no'lu parsellerin kendisine tahsisli 15/51W paftada 19/2+19/1/2 (.-1.1800 HD) 19+9/1/1 (2.-.HD)
7
ve 15/42E pafta 272/13 (5.-.-HD) no'-lu sulu parsellerine yakın olması ve münavebeli olarak kullanma durumu olduğunu belirterek istihkakı oranına kendisine verilmesini karşılığında ise tahsisindeki 15/59W paftada 123 parsel no'lu 11.1.-HD kuru arazinin alınmasını talep etmiştir.
Nemit Nusre-t ise Halit Büyükyılmaz'ın tahsisindeki 15/59W paftada 132 parsel no'lu 11.1.-HD kuru arazinin kendisine uygunluğu dolayısıyle verilmesini talep etmiştir.
Nemit Nusret şahsına ve eşine ait M.1490, M.1555, 1556 ve 8613 numaralı güney mal varlığı olduğunu -Şubemize bildirmiş olup Halit Büyükyılmaz sözkonusu parselin Nemit Nusret'e verilmesine hiçbir itirazı olmadığını bildirmiştir.
Durum bilgi ve yönerilerinize saygı ile arzolunur.
A-hmet Nidai Berkay
Kaza Tarımsal Rehabilitasyon
Şube Müdürü
Aslına Uygundur."
Aralık 1988'de Toprak Komisyonunda yukarıda belirtilen işlemlerin nasıl ve ne şekilde meydana ge-ldiği ilgili şahadet veren tanıkların şahadeti hemen hemen aynidir.
Bu konu üzerinde şahadet veren tanıklar üzerimizde iyi bir izlenim bırakmışlardır. Şahadetleri uyumlu olup istintakta çelişkiye düşmemişlerdir. Kendilerine inanmamak için neden görmediği-miz gibi olayların anlattıkları şekilde meydana geldiğine kanaat getiririz ve ilgili imzanın Müstediye ait olup olmadığı, arazi değişiminin Müstedinin rıza ve onayı ile yapılıp yapılmadığı hususuna ilişkin verdikleri şahadete değer veririz. Bu konuda şahad-et veren kişilerin izah ettikleri olgulara göre takas işlemleri şöyle başlamıştır: 1988 Aralık ayı başlarında başvuruda konu edilen arazi değişimi için Müstedi İlgili Şahıs Nusret Nemit, Toprak Komisyonuna birlikte gitmişlerdir. Orada Ahmet Nidai Beye yapm-ak istedikleri takası anlattıktan sonra Emare 2 yazıyı da verdiler. İlk nazarda değişikliğin uygunluğu tespit edildikten sonra esaslı inceleme için taraflar, Ayşe Kavaz ile birlikte harita odasına gitmişlerdir. Harita odasında kendilerine takas edilencek a-razilerin detayları izah edilerek taraflarca onaylanmıştır. Kısa bir müddet sonra konu İskân Bakanlığına sunulup onay alınınca işleme konmuş ve Müstedinin "T" cetvelinden çıkartılarak İlgili Şahıs Cihan Nemit'in "T" cetveline 4.5.1990 tarihinde işlenmiş ve- daha sonra 14.9.1990 tarihinde Emare 8 koçan alınarak değişim tamamlanmıştır.
Her ne kadar da Müstedi avukatı takasın esasen Emare 2 yazıya dayandığını bu nedenle yazının Müstedi tarafından imzalanmış olduğunun ispat edilmesi gerektiğini ve huzurumuzdak-i başvuruda bunun yapılmadığını ileri sürmüşse de yukarıda takas işlemleri ile ilgili kabul ettiğimiz şahadete dayanan olgular neticesinde bu iddiayı kabule şayan bulmamaktayız.
Bir an için konu yazıdaki imza hakkında ispat külfetini Müsteda-aleyhlerin y-erine getirmediğini kabul etmemiz halinde dahi, kanaatimizce yukarıda izah ettiğimiz ve doğru kabul ettiğimiz olgular, Müstedinin en azından gerek sözle gerekse tavır ve hareketlerinden değişime rıza gösterdiğini ve keza yine bu şekilde ilgili yazıyı zımne-n onayladığını göstermek için de yeterlidir. Kaldı ki böyle bir müracaatın sözlü de yapılabileceğini Ahmet Nidai Berkay tarafından belirtilmiştir. İllede imzayı atarken birinin kendisini gördüğü hususunda tanık olması gerekmez. Bu meseleye has olgularda bö-yle bir beklenti içinde olmak fazla iyimserlik sayılır.
Keza Müstedi avukatı, Aralık 1988'de Toprak Komisyonunda gerçek-leşen olaylar hakkında tarafsız Müstedaaleyh tanıklarını, gerek Ahmet Nidai Berkay'ın huzurunda ceryan eden konuşmalar hakkında, gerek-se Ayşe Kavaz ile birlikte harita odasına gidilmesi ve orada uygunluğu tespit edilen arazi ile ilgili işlemlere ilişkin hususlarda istintak etmemiştir. Bu konuda iddia dahi ileri sürmediği gidi, sadece ilgili tarihte oraya gittiğini inkâr etmekle yetinmişt-ir.
Bu meselede huzurumuzda şahadet veren Müstedaaleyhlerin ve İlgili Şahsın şahadetleri Mahkemeye olayları doğru olarak aksettirdiği kanaatindeyiz ve emare dökmanlar da anlattıklarının doğruluğunu desteklemektedir. Huzurumuzda doğru olarak kabul ettiği-miz şahadet Müstedinin takas işlemlerinin yapılmasına rıza gösterdiğini desteklemekte ve göstermektedir. Bu konuda bulguya varırız.
İlgili takasın Müstedinin rızası ile gerçekleştiğini kabul ettiğimize göre Müstedinin şahadetinin bu konuda Mahkemeyi yanı-tlamaya yönelik olduğu ve doğruyu aksettirmediği kanaatindeyiz. Bilhassa Müstedinin imzasını tanıma konusunda Mahkemedeki çelişkili tavrı ve sözleri bu şüpheye neden olmuştur.
Müstedi şahadetinde Aralık 1988 tarihinde Toprak Komisyonuna veya İskân Daires-ine hiç gitmediğini belirtmiştir. Ancak huzurumuzda bulunan Emare 3 yazı ile doğru kabul ettiğimiz direkt şahadet bu iddianın doğru olmadığını göstermektedir. Keza Müstedinin şahadetinde, İlgili Şahıs Nusret Nemitle aralarında değişim yapma konusunda Topra-k Komisyonuna gitmeden önce konuşma olduğunu kabul etmesi, olaylara tamamen bilgisiz olmadığının işaretidir. Kaldı ki bir an için Müstedinin takasa rıza göstermediği ile ilgili iddialarını doğru olarak kabul ettiğimizde dahi durumu öğrendikten sonra Müsted-i konu üzerinde ciddi surette durmamıştır. Müstedi Aralık 1988 Toprak Komisyonuna giderek işlemleri yürürlüğe koyduktan sonra oğlunun takasa karşı çıkması ile vazgeçmiş olsa bile, bunu, resmi bir şikâyet veya girişim ile kimsenin bilgisine gerek sözlü gere-kse yazılı getirmemiştir. Bu konuda daha sonra tanık Ayşe Kavaz ve Ahmet Nidai Berkay'ın huzurunda yapılan yakınmalar, işlemlerin tamamlanmasını mütekaip yapılmıştır ve resmileştirilmemiştir. Huzurumuzda sunmuş olduğu şahadet, ailesine sormadan yaptığı değ-işikliğe çocuklarının, bilhassa oğlu Turhan Büyükyılmaz'ın karşı çıkması ve onun etkisi altında pişmanlık duyulduğu cihetle olayların saptırılmaya çalışıldığı izlenimini uyandırmıştır. Nitekim Müstedinin değişim ile ilgili konu merciilerde oğlu ile birlikt-e yapmış olduğu itiraz ve girirşimlerin, takriben Eylül 1990 tarihlerinde koçan işlemleri tamamlandıktan sonra meydana geldiğini kabul etmekteyiz.
Müstedi tarafından huzurumuzda konu edilen bir başka husus da eşdeğer uygulamalarında eşdeğerde yapılan tah-sislerin takas yolu ile el değiştirmeye yasal mevzuatın cevaz vermediği iddialarıdır.
Huzurumdaki meselede bu konu üzerinde güevnilir şahadet veren Ahmet Nidai Berkay'ın şahadeti vardır. Yukarıda aktarılan şahadetinin bir kısmında bu tanık tarafların tah-sisli malların "T" cetvellerine işlenmiş olduğu cihetle, Bakanın onayını almadan takası yapmadıklarını beyan etmiştir. Tanık, devamla, tarafların şahsen beraber gelip kendileri ile karşılıklı konuşmamış, istemlerini belirtmemiş olsalardı takas işlemlerini -yapmıyacaklarına ilişkin hususlara değinmiştir. Bu yine gösteriyor ki eğer taraflar muvafakat etmemiş olsalardı konu değişim işlemleri yapılmaycaktı.
Yukarıdaki görüşlerimiz çerçevesinde Müstedinin konu takas işlemlerini kendi rızası ile gerçekleştirdiği- sabit olmuştur. Bu bulguya vardıktan sonra Müstedinin rıza gösterdiği takas işlemi ve bunun neticesinde yapılan idari tasarrufu yakınma konusu yapmıyacağı görüşü ile başvurunun reddedilmesi gerektiği kanaatindeyiz. Bu konuda yerli içtihat kararlarımızdan -bir olan
YİM 160/77 sayfa 3'de şöyle denmektedir:
-"İdari hukukun prensiplerinden birine göre bir kimse kendi müracaatı üzerine ve buna uygun olarak bir idari karar alınmasını sağlamış ise bu kimse bu kararın geçerliliğini kabul etmeyerek bunun iptali için başvuruda bulunmasına müsaade edilmez."
-
Sonuç olarak yukarıda belirttiklerimiz ışığında başvuru reddedilir.
Masraflarla ilgili emir vermemeyi uygun görmekteyiz.
(N. Ergin Salâhi) (Taner Erginel) (Gönül Erönen)
Yargıç - Yargıç Yargıç
1 Mart 1995
-
1
-
Full & Egal Universal Law Academy