-D.8/80 Y.İ. M. 202/80
Yüksek İdare Mahkemesi Olarak Oturum Yapan
Yüksek Mahkeme Huzurunda.
Mahkeme Heyeti: Ülfet Emin, Başkan, Salih S. Dayıoğlu, Niyazi F.
Korkut.
Anayasa'nın 118. Maddesi ha-kkında.
Müstedi: Turgut Yaşar, Geçitkale.
- ile -
Müstedaaleyh:KTFD Başbakanlığı vasıtasıyle KTFD Güvenlik Kuvvetleri
Komutanlığı.
A R A S I N D A.
Müstedi namına: Gürsel E-. Kadri adına Kemal Aktay.
Müstedaaleyh namına: Mustafa Arıkan.
Yasa Maddesi: 14/78 sayılı yasa.
İstemin Özeti: Müstedi, Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığının kendisine
gönderdiği ve askerliğini yedek subay olarak tamamlamasının mümkün
olmadığın-ı belirten 5 Ocak 1980 tarih ve 4000-1-816 sayılı kararın
geçersiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğurmayacağına karar
verilmesi isteminde bulundu.
OLAY: Müstedi babası vasıtasıyle Asal Şubeye gönderdiği 5 Ekim 1978
tarihli yazıda, a-skerliğinin geri kalan bölümünü yedek subay
olarak yapmak için müracaatta bulundu.
Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığı 5 Ocak 1980 tarihinde Müste-
diye bir cevap verdi ve bu cevapta 14/78 sayılı Yedek Subaylık
Yasası uyarınca a-skerlik hızmetini yedek subay olarak tamamlama-
sının mümkün olmadığını ve 3 Mart 1980 tarihinde 30 aylık mükelle-
fiyet hızmetine alınacağından 7 Şubat 1980 de Gazi Mağusa
Mücahitler Sitesinde hazır bulunmasını istedi. Müstedi - bunun
üzerine Yüksek İdare Mahkemesine başvurdu.
SONUÇ: Müstedi, babası vasıtasıyle Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığına
müracaat ettiğinde, Yedek Subaylık Yasası uyarınca herhangi bir
tüzük yürürlükte değildi. Daha sonra 31 Ağustos 19-79'da Yedek
Subaylık Tüzüğü yayınlandı. Tüzükte, müracaatın nasıl ve kimin
tarafından hangi belgelerin ekleneceği açıklıkla belirtilmektedir.
Ancak tüzük yayınlanmazdan önce müracaatın nasıl ve kimin tara-
fından yapılacağı hangi- belgelerle destekleneceği hususunda
herhangi bir hüküm mevcut değildi. Babasının yaptığı müracaatı
alan Asal Şube, Müstedinin bu müracaatının geçersiz olduğu husu-
sunda Müstediye herhangi bir açıklamada bulunmadı, bildirim de
- yapmadı. İlk müracaatına yanıt verilmediğinden hareketle Müstedi-
nin de yasaya ve daha sonra yapılan tüzüğe uyularak celp edilmesi
gerekir.
Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığının 5.1.1980 tarihli kararının
hükümsüz ve etkisiz olduğun-a ve herhangi bir sonuç doğurmayacağına
karar verilir.
H Ü K Ü M
Ülfet Emin, Başkan: Müstedi başvurusu ile Kıbrıs Türk Federe Devleti Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığının 5 Ocak 1980 tarihli 4000-1-8/6 sayılı kararının hu-kuken geçersiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğuramıyacağına dair bir emir verilmesi isteminde bulundu. Müstedi İstanbul Teknik Üniversitesi'nden mezun olan bir inşaat mühendisidir. 14/78 sayılı Yedek Subaylık Yasası uyarınca yedek subaylık hakkına haiz -olduğunu iddia etmektedir.
Müstedi babası vasıtasıyle 14/78 sayılı yasa yürürlüğe girdikten sonra 5 Ekim 1978 tarihli bir yazı ile Yasanın 7. maddesinin (7). fıkrası uyarınca müracaatta bulundu. Bu müracaatın bir sureti Emare III olarak mahkemeye ibr-az edilmiştir. Bu müracaata herhangi bir cevap verilmedi. Bu müracaat yapıldığında müstedi ada haricindeydi ve adaya 24 Ağustos 1979 yılında döndü. Adaya geri döndükten sonra 27 Kasım 1979 tarihli bir yazı ile Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığına yeniden müra-caat etti ve askerlik görevinin geriye kalan kısmını yedek subay olarak tamamlamak için başvuruda bulundu. Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığı 5 Ocak 1980 tarihinde müstediye bir cevap verdi ve bu cevapta 14/78 sayılı Yedek Subaylık Yasası uyarınca askerlik hı-zmetini Yedek Subay olarak tamamlamasının mümkün olmadığını ve 3 Mart 1980 tarihinde 30 aylık mükellefiyet hizmetine alınacağından 7 Şubat 1980 tarihinde Mücahitler Sitesinde Gazi Mağusada yapılacak son yoklamaya katılması istendi. Müstedi 5 Ocak 1980 tari-hli yazıda belirtilenlere karşı Yüksek İdare Mahkemesine başvurmuş bulunmaktadır.
Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığının yazısında 5 Ekim 1978 de müstedi namına babası tarafından yapılan müracaattan bahsedilmemektedir. Ancak başvurunun duruşması esnasınd-a söz konusu müracaatın bizzat müstedi tarafından yapılmadığından nazarı itibara alınmadığı belirtilmiştir. 5 Ekim 1978'de işbu müracaat yapıldığında Yedek Subaylık Yasası uyarınca herhangi bir tüzük yürürlükte değildi. Ancak daha sonra 31 Ağustos 1979 da -Yedek Subaylık Tüzüğü yayınlandı ve bu tüzüğe göre Yasanın 7. maddesi uyarınca Yedek Subaylık için müracaat etmek zorunluluğunda olanların müracaatlarının şahsen yapılması gerektiği belirtilmektedir. Buna ilâveten müracaat dilekçesine eklenecek belgeler de- tüzükte açıklıkla belirtilmektedir. Ancak tüzük yayınlanmazdan önce Yasada müracaatın nasıl ve kimler tarafından yapılacağı hangi belgelerle destekleneceği hususunda herhangi bir hüküm mevcut değildir. Müstedinin babası, yaptığı müracaatı, bizzat Asa1 Şub-e Müdürlüğüne götürdü ve Asal Şube Müdürlüğü müracaatı kabul ettiğini müracaatın tamam olduğunu babasına söyledi. Bu durumda müracaatın yasal olarak yapılabileceği intibaı verildi ve normal olarak diğer müracaatlara yapılan işlemlerin buna da yapılacağı va-rsayıldı. Müstedaaleyh tarafından çağrılan Üsteğmen Kâzım And'ın şahadetine göre Yedek Subaylığa müracaat eden tüm adaylara Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığı tebliğat yapmaktaydı ve halâ daha yapılmaktadır. Müstediye herhangi bir tebligat yapılmamış ve ne de- herhangi bir tebligat yapma teşebbüsüne geçilmiştir. Buna sebep olarak da bugün duruşmada yapılan iddiaya göre babası tarafından yapılan müracaatın geçersiz addolunduğudur. Ancak müstedinin Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığında olan dosyasında müracaatın geç-ersiz addolunduğuna dair de herhangi bir kayıt yoktur. Kâzım And'ın şahadetine göre müstedinin müracaatının arkasında "Kendisinin başvurması gerekmez mi? Görüşelim" diye bir yazı bulunmaktadır. Görüşmenin yapılıp yapılmadığına, o hususta herhangi bir karar- alındığına dair herhangi bir kayıt yoktur.
Bu meselede müracaatın bizzat babası tarafından götürüldüğünü, babaya söylenenleri, ilk müracaata herhangi bir yanıt verilmediğini, müstediye veya babasına diğer müracaatçılara yapıldığı gibi herhangi bir t-ebligat yapılmadığını göz önünde tutarak müracaatın Yasa uyarınca yapıldığının kabul edilmesi gerekir kanısındayız.
Bu durumda müstedinin yapmış olduğu 5 Ekim 1978 tarihli müracaata henüz bir cevap verilmiş değildir ve müstedinin bu müracaatına uyara-k müstediye herhangi bir celp ve sevk yapılmamıştır. Esas yasanın 7. maddesinin (3). fıkrası kaynağa göre saptanan Yedek Subay adaylarının celp grupları halinde o yıl açılacak Yedek Subay okulu veya özel talimgâha sevk edilmelerini öngörmektedir. Dolayısıy-le müstedinin de Yasaya ve daha sonra yapılan tüzüğe uyularak celp edilmesi gerekir kanısındayız.
Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığının söz konusu 5/1/1980 tarihli kararının hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğuramıyacağına dair karar -verilir.
(Ülfet Emin) (Salih S. Dayıoğlu) (Niyazi F. Korkut) Başkan Yargıç Yargıç
6 Mart 1980
- 38 -
Full & Egal Universal Law Academy