-
D.15/87 YİM 26/85
Yüksek İdare Mahkemesi Olarak Oturum Yapan
Yüksek Mahkemede
Yargıç Niyazi F. Korkut huzurunda
Anayasanın 152. maddesi hakkında
Müstedi: Oğuz Öztürk, -Lefkoşa
- ile -
Müstedaaleyh: KKTC İskan Bakanlığı (İskan ve Rehabilitasyon Dairesi
Müdürlüğü vas.) KKTC.
A r a s ı n d a.
Müstedi namına: Tahir Seroydaş
-Müstedaaleyh namına: Necla Şenol
İlgili şahıs namına: Süleyman Dolmacı
Yasa Maddesi: 41/77 sayılı İskan Topraklandırma ve Eşdeğer Mal Yasasının 41. maddesi.
İstemin Özeti: Eşdeğere kaynak olmak üzere Müstediye kiralanan evin, Müstedinin eşinden ayrılma-sı ve uzun süre evin boş tutulması gerekçesine atfen Müstedaaleyh tarafından verilen iptal kararının hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğuramayacağına ilişkin karar istemi ile Müstedaaleyhin kira sözleşmesi aktetmekteki ihmalinin yapılmam-ası gerektiğine ve yapılması ihmal olunan eylemin yapılması gerektiğine ilişkin emir verilmesi istemi.
OLAY: Vadilide, eşdeğere kaynak olmak üzere tamire muhtaç konut kira ile adına tahsis edilen müstedi, bilahare eşinden boşanmıştır. Müstedaaleyh Müstedi-nin eşinden boşanması ve evini uzun süre boş tutması gerekçelerine atfen konu evin Müstediye kiralandığını bildiren yazıyı iptal etti. Müstedi başvurusunu bu karardan yaptı.
SONUÇ: Kira saptanabilmesi için taşınmaz malın önce yasanın 41. maddesine uygun -olarak Müstediye tahsisli olması gerekmekte idi . Böyle bir tahsisin varlığı müstedi tarafından iddia edilmemiştir. Tahsis olmadan kira saptanamayacağına göre Müstediye gönderilen yazınında yasal değeri yoktur.
Müstedinin meşru enfaati bulunmadığı ve- başvuru konusu yazının da yasal bir değeri olmadığı kanaatine varıldığı cihetle ön itiraz kabul edilerek başvuru reddolunur.
____________________
K A R A R
İskan ve Rehabilitsayon Dairesi Müdürü, merkezi Kira Takdir ve Dene- tim Komitesi Başkanlığına- gönderdiği 22.2.1982 tarihli bir yazı ile Vadili'de P-2 No'lu konutun eşdeğere kaynak olmak üzere, 1978 Yabancı Taşınmaz Mallar Tüzüğü altında, tamiri kendisine ait olmak üzere müstediye kiralanmasının uygun görüldüğünü bildirdi.
Ancak ilgili daire daha- sonra müstediye 18.2.1984 tarihinde bir yazı gön- dererek, karısından ayrıldığı ve evi uzun süre boş tuttuğu gerkçesi ile, 22.2.1982 tarihli yazının iptal edildiğini 20.12.1984 tarihinde bilgisine gelen 18.12.1984 tarihli kararın hükümsüz ve etkisiz olduğ-una ve herhangi bir sonuç doğurmaya- cağına ilişkin bir emir verilmesi isteminde bulundu. Müstedi ilaveten müsteda- aleyhin kira sözleşmesi aktetmekteki ihmalinin yapılmaması gerektiğine ilişkin bir emir verilmesini istedi.
Müstedi başvurusunda, sair şey-ler yanında, müstedaaleyhin 22.1.1982 tarihli kararı ışığında, onların izni ile, gerekli tamiratı yaparak o tarihte evli bulunduğu karısı ile başvuru konusu konuta yerleştiğini, karısının 14.3.1984 tarihinde evlilik yuvasını terkederek aleyhine 28.3.1984 t-arihinde boşanma davası açtığını ve 28.6.1984 tarihinde karısından boşandığını, bu boşanmadan sonra kendisinin konu evde yaşamaya devam ettiğini ancak 20.8.1984 tarihinde eski karısının konu evi kırarak kanunsuz olarak işgal ettiğini, bu olay üzerine Vadil-i polisine şikayette bulunduğunu ve keza konu evin tasarrufunu elde etmek için Mağusa Mahkemesinde dava açtığını ve 22.8.1984 tarihinde Mahkemeden konu eve vaki müdahalenin meni hususunda bir ara emri verilmesini istediğini, bu istidanın 12.9.1984'de duruş-ması başladığını ancak bu aşamada müsteda- aleyhin başvuru konusu kararı aldığını, bu karar alınırken müstedinin açmış olduğu davanın müstedaaleyhin bilgisi dahilinde olduğunu, müstedinin 161,245 ve annesinin 534,739 puanı olup bu puanlara karşılık herhang-i bir taşınmaz mal almadıklarını, konu konutu işgal eden eski karısının ise herhangi bir puanı bulunmadığını, 22.2.1982 tarihli karardan sonra kira sözleşmesi aktetmek üzere müteaddit defalar müstedaaleyhe başvurduğunu ancak müstedaaleyhin gerekli sözleşme-yi aktetmede ihmalde bulunduğunu ileri sürdü.
Müstedaaleyh ise dosyalamış olduğu itiraznamede, sair şeyler yanında, öncelikle ön itirazda bulunarak;
(ı) Müstedinin başvuru konusu konutla ilgili olarak herhangi bir tahsisi ya da geçerli bir kira sözleşm-esi olmadığı cihetle bu başvuru açısından meşru bir menfaatı bulunmadığını, ve
(ıı) Müstediye konu konut tahsis edilmeden Kira ve/veya Kullanma Bedeli Tüzüğü altında idarenin almış olabileceği kararın yasal olmdığını ve bu nedenle de müstedinin meşru men-faatının söz konusu olamıyacağını ileri sürdü.
İlgili şahıs başvuruya katılmakla beraber herhangi bir itirazname dosya- lamadı ve müstedaaleyh tarafından dosyalanan itiraznameyi benimsedi.
Başvurunun duruşmasında öncelikle ön itiraz ele alındı.
Müste-daaleyh adına konuşan savcı, meri tüzüğe göre kira bedeli saptana- bilmesi için öncelikle bir tahsisin gerekli olduğunu halbuki müstedinin konu evle ilgili herhangi bir tahsis ya da kira sözleşmesi bulunmadığını, 22.2.1982 tarihli yazının yetkili bir makam- tarafından verilmediğini ve bu nedenle müstedinin meşru menfaatı bulunmadığını ileri sürdü.
Müstedi avukatı ise şahadet dinlemeden müstedinin meşru bir menfaatı olup olmadığının belirlenemiyeceğini, idarenin aldığı bir kararın aksi ispat edilene kadar g-eçerli olduğunu ve ilgili yazının hatalı olduğuna ilişkin herhangi bir şahadet bulunmadığını ileri sürdü.
Olgulardan da görülebileceği gibi müstedi 22.2.1982 tarihli yazı ışığında başvuru konusu konuta yerleşmiştir. Konu konutun kendisine tahsis edildiği-ne ilişkin bir sav da ileri sürmemiştir. Yine olgulara göre 20.8.1984 tarihinden beri de konu konutta eski eşi kalmaktadır.
Başvuruda Emare I olarak sunulan 22.2.1982 tarihli yazıda sadece konu konutun eşdeğere kaynak olmak üzere müstediye kiralanmasının- uygun olacağına ilişkin bir görüş bildirilmiştir.
22.2.1982 tarihinde yürürlükte olan 41/77 sayılı İskan, Topraklandırma ve Eşdeğer Mal Yasası'nın 41. maddesinin ilgili kısmı aynen şöyledir:
"41.(1) Bu yasa kuralları uyarınca hak sahibi olarak sapta-nanlara, eşde- ğer mal verme dışındaki, tahsis edilen taşınmaz mallar için kira alınması, revizyonu alınacak kira bedelleri ve diğer hususalar tü- zükle saptanır."
Bu alıntıdan da görülebileceği gibi ilgili Tüzük altında bir kira saptanabil- -mesi için konu taşınmaz malın önce yasanın 41. maddesine uygun olarak müs- tediye tahsisli olması gerekmekte idi. Böyle bir tahsisin varoldığuna ilişkin müstedi tarafından bir iddia yapılmadığına göre de müstedinin bu başvuru açısından meşru bir menfaatı o-lduğu söylenemez. Bu husus bir yana öyle bir tahsis olmadan ilgili Tüzük altında herhangi bir işlem yapılamıyacağına göre de başvuruda konu edilen 18.12.1984 tarihli yazının herhangi bir yasal değeri yoktur.
Müstedinin meşru bir menfaatı bulunmadığı ve b-aşvuru konusu yazının da yasal bir değeri olmadığı kanaatına varıldığı cihetle ön itiraz kabul edilerek başvurunun daha ileri gitmeden reddedilmesi gerekir.
Sonuç olarak başvuru reddolunur. Masraflarla ilgili herhangi bir emir verilmez.
- (Niyazi F. Korkut)
Yargıç
9 Nisan 1987
Full & Egal Universal Law Academy