-
D.13/81 Y.İ.M. 263/80
Yüksek İdare Mahkemesi Olarak Oturum Yapan
Yüksek Mahkeme Huzurunda.
Mahkeme Heyeti: Ülfet Emin, Başkan, Salih S. Dayıoğlu,N.Ergin Salâhi.
Anayasanın 118. Maddesi hakkında.
Müstedi: Servet Niha-t veya n/d Servet Aslan, Lefkoşa.
- ile -
Müstedaaleyh: Kamu Hizmeti Komisyonu vasıtasıyle KTFD.
A R A S I N D A.
Müstedi namına: Fuat Veziroğlu.
Müstedaaleyh namına: Ruşen Aksun.
İlgili ş-ahıs namına: Osman Örek tarafından Hasan Erdil.
Yasa Maddesi: 10/70 sayılı Öğretmenler Yasasının 38. maddesi.
İstemin Özeti: Müstedinin Temel Eğitim II. Kademe (Ortaokullar) Öğre-
tim kadrosunda resim-iş öğretmeni münhal mevkiine atanmasını
- reddeden kararın hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir
sonuç doğurmayacağına karar verilmesi istemi.
OLAY: Temel Eğitim II. Kademe (Ortaokullar) Öğretim kadrosunda münhal
bulunan mevkiye aday olan Müstedi Kamu Hizmeti Komisyonunda müla--
kata çağrıldı. Mülakat neticesi ilgili şahsın atanması uygun
görüldü. Alâkadar şahıs Karayolları Dairesinde İnşaat Teknisyeni
olarak çalıştı. Müstedi, Müstedaaleyhin aldığı kararın iptali için
üç sebep ileri sürdü. İleri sürdüğü b-irinci sebepte, ilgili şahsın
zaten geçici statüde devlet kadrosunda çalıştığını, bu nedenle
tayin yaparken ilgili şahsı tercih etmemesi gerektiğini savundu.
İkinci sebepte kararın Müstedaaleyh tarafından alındığı görülmekle
birlikte - aslında ilgili bakan tarafından alındığını, üçüncü
sebepte de malûl gazi kızı olduğunu ve bunun da nazarı dikkate
alınmadığını iddia etti.
SONUÇ: İleri sürdüğü birinci itirazında müracaatçıların eşit evsafa
haiz olmaları halinde- genç devletimizin ekonomik durumundan dolayı
münhallerin içten doldurulmasının daha uygun görüldüğü, ikinci
sebebe gelince mülakatta müracaat sahiplerini şahsen tanıma imkâ-
nına haiz olan Müstedaaleyh, 10/70 sayılı Öğretmenler Yasası-na
uygun olarak bakanın önerisi üzerine atama yapmıştır. Üçüncü iti-
razında ileri sürdüğü babasının malûl gazilik durumu ile ilgili,
10/70 sayılı Yasada açık hüküm bulunmamaktadır. Binaenaleyh, Müs-
tedaaleyh buna uymamışsa yasaya da a-ykırı hareket etmiş değildir.
Başvuru reddolunur.
Atıfta Bulunulan Yargısal İçtihatlar:
1- 9/77 sayılı Anayasa Mahkemesi kararı.
H Ü K Ü M
Ülfet Emin, Başkan: Bu başvuruda Mahkemenin hükmünü Sayın Yargıç Salih S. Dayı-oğlu verecektir.
Salih S. Dayıoğlu: İşbu başvuru ile müstedi müstedaaleyh tarafından alınan ve müstediye 4.3.1980 tarihli bir yazı ile bildirilen ve müstedinin Temel Eğitim II. Kademe (ortaokullar) öğretim kadrosunda bulunan resim-iş öğretmeni münhal mevk-iine atanmasını reddeden kararın hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğuramıyacağına karar verilmesi isteminde bulundu.
Başvurunun sonuca bağlanmasında etkili olabilecek esasa ilişkin olgular aşağıda gösterildiği gibidir.
Müsted-i Gazi Orta Öğretmenler Okulu ve Eğitim Enstitüsünden 1978/79 öğretim yılı yaz döneminde mezun oldu. 20.12.1979 tarihinde temel eğitim II. Kademe (ortaokullar) Öğretim Kadrosunda münhal bir mevki için dilekçe kabul edildiği ilân edildi. Müstedi bu mevkiye -aday olduğunu bildirerek bu maksat için bir forma doldurdu. Müstedi 4.2.1980 tarihinde Kamu Hizmeti Komisyonu tarafından mülâkata çağrıldı. Mülâkatta Maarif Dairesinden teknik elemanlar da hazırdı. Eğitim, Kültür ve Gençlik Bakanlığı müsteşarının müstedaal-eyhe gönderdiği 27.2.1980 tarihli bir yazısı ile diğer şeyler meyanında sözü edilen münhal mevkiye Hatice Örek isimli şahsın (alâkadar şahıs) atanmasını müstedaaleyhe önerdi. Müstedaaleyh de bu öneriyi olumlu buldu ve alâkadar şahsın atanması hususunda 4.3-.1980 tarihinde karar aldı. Aynı tarihli bir yazı ile müstediye sözü edilen mevkiye atanmadığı bildirildi.
Alâkadar şahıs ise İzmir Eğitim Enstitüsünden 1970/71 ders yılı mezunudur. 1971 yılında Karayolları Dairesinde istihdam edilen alâkadar şahıs b-urada 1971-74 döneminde İnşaat Teknisyeni ve 1975- 1979 döneminde ise II. sınıf İnşaat Teknisyeni olarak çalıştı.
Gerek müstedi ve gerekse alâkadar şahıs sözü edilen mevki için aranan asgari evsafa haizdirler.
Başvurunun duruşması esnasında müs-tedi ve müstedaaleyh tara- fından Eğitim ve Öğretim Genel Müdürü şahadet verdi.
Müstedi müstedaaleyhin aldığı başvuru konusu kararın iptali için üç sebep ileri sürdü. Bunları aşağıda gösterildiği şekilde özetlemek mümkündür.
1. Müstedaaleyhin s-özü edilen münhal mevkii doldururken Devlet kadrolarında geçici statüde bulunduğu gerekçesiyle ilgili şahsı tercih etmesi hatalıdır ve bu şekilde hareket etmekle yetkisini kötüye kullanmıştır.
Eğitim ve Öğretim Genel Müdürü, şahadetinde, müracaat sah-iplerinin evsafta eşit olmaları halinde ekonomik mülâhazalarla halen Devletten maaş çekenlerin atanmalarının ilgili Bakanın önerisini yaparken dikkate alınan bir faktör olduğunu kabul etmiştir. Bu hususta herhangi bir aksi durum göremiyoruz. Genç devletimi-zin ekonomik durumunun pek de iç açıcı olmadığı gerçeği karşısında Devletçe istihdam edilecek kişilerin sayısının mümkün mertebe en alt düzeyde tutulması ve bunun tahakkuku için de münhal mevkilere müracaat edenlerin evsaflarının eşit olması halinde içten -doldurulması doğru ve hararetle tavsiye edilecek bir yöntemdir. İlgili Bakanın bu hususu gözönünde bulundurması ve buna uygun olarak ilgili şahsı önermesi ve müstedaaleyhin de bu öneri uyarınca karar alması ile yetkisini kötüye kullandığı söylenemez. Kaldı- ki müstedi ilgili şahıstan daha üstün evsafa haiz olduğunu iddia dahi etmemiş ve bunu kanıtlamak için herhangi bir şahadet ibraz etmemiştir.
2. Müstedi başvuru konusu kararın müstedaaleyh tarafından alındığı görülmekle beraber aslında kararın ilgili- Bakan tarafından alındığını iddia etmiştir.
Bu iddiada herhangi bir mesnet görmüyoruz. Konu münhal mevki için müracaat sahiplerinin müstedaaleyh tarafından mülâkata çağrıldıkları ve bunun neticesi müstedaaleyhin müracaat sahiplerini bir bir şahsen t-anıma olanağı bulduğu bir gerçektir. 28/75 sayılı değişiklik yasası ile değiştirilen 10/70 sayılı Yasanın 38. maddesi öğretmenlerin atanmalarının Bakanın önerisi üzerine Kamu Hizmeti Komisyonunca yapılacağını öngörmektedir. Yetkili Bakan olarak Eğitim, Kül-tür ve Gençlik Bakanı münhal mevkilere kimlerin atanması için öneride bulunmak zorunluluğundadır. Tabiatıyle müstedaaleyh diğer müracaat sahiplerini de mülâkata çağırdığı ve bunlar hakkında bilgi sahibi olduğu için ilgili Bakan tarafından yapılan öneriyi k-abul etmek zo runluluğunda değildir. (Gör: Anayasa Mahkemesi 9/77) Ancak Bakanın önerisine uyulmaması halinde, bunun, esaslı ve geçerli bir nedene dayandırılması gerekir. Dolayısıyle müstedaaleyhin ilgili Bakanın önerisini olduğu gibi kabul edişi bu doğrul-tuda alınan kararın müstedaaleyh tarafından alınmadığı manasına alınamaz. İlgili Bakanın, münhal mevkiye atanması uygun görülen kişileri tercih sırasına göre müstedaaleyhe önermesi belki daha uygun olabilir ancak bunun yapılmaması müstedaaleyhin öneri uyar-ınca aldığı kararın iptalini gerektirmez.
3. Müstedi malûl gazi kızı olduğunu ve bu hususun müstedaaleyh tarafından dikkate alınmadığından yakındı. Öğretmenlerin atanma yöntemlerini de içeren muhtelif yasalarla tadil edilmiş şekliyle 10/70 sayılı Öğr-etmenler Yasası atama işlemlerinde müracaat sahibinin malûl gazi çocuğu olması halinde bunun bir tercih sebebi sayılacağına dair herhangi bir hüküm içermemektedir. Dolayısıyle müstedaaleyh bu hususu dikkate almamışsa yasaya uymadığı da söylenemez.
Sö-ylenenlerden de anlaşılacağı gibi müstedi başvurusunda muvaffak olmuş değildir. Sonuç olarak başvuru reddolunur.
(Ülfet Emin) (Salih S. Dayıoğlu) (N. Ergin Salâhi)
Başkan Yargıç Yargıç
23 Mart 1981
- 303 --
Full & Egal Universal Law Academy