-
D.10/81 Y.İ.M. 285/80
Yüksek İdare Mahkemesi Olarak Oturum Yapan
Yüksek Mahkeme Huzurunda.
Mahkeme Heyeti: Salih S. Dayıoğlu, N. Ergin Salâhi, Aziz Altay. Anayasanın 118. Maddesi hakkında.
Müstedi: Mustafa A-hmet, Bayburt Sokak No.3 Aş. Maraş, Mağusa.
- ile -
Müstedaaleyh:İçişleri ve İskân Bakanlığı vasıtasıyle Kıbrıs Türk
Federe Devleti, Lefkoşa.
A R A S I N D A.
Müste-di namına: Tevfik Pilli.
Müstedaaleyh namına: Mehmet Ali Şefik.
Yasa Maddesi: 32/75 ve 41/77 sayılı yasalar.
İstemin Özeti: Adına tahsisli evin bakanlıkça iptal edilmesine ilişkin
işlemin hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğur-
- mayacağına karar verilmesi istemi.
OLAY: 1974 göçmeni Müstediye, Mağusa Aşağı Maraşta 1975 yılında ev
tahsis edildi. Evde yalnız yaşayan Müstedi, tayin ile Mağusaya
giden ve ev aramakta olan ilgili şahsa birlikte oturma teklifinde
bu-lundu. Teklifi kabul eden ilgili şahıs ailesi ile birlikte Müs-
tediye tahsisli eve yerleşti, Müstedi de esas evin yanında bulunan
yardımcı evde hayatını sürdürmeye başladı. Bu arada ilgili şahsın
birikmiş su ve elektrik faturalarını ödediği -ve gelenleri de ihti-
lâf oluncaya kadar ödemeğe devam ettiği, Müstediye zaman zaman
harçlık verdiği iki tarafça da kabul edilen olgular arasındadır.
İlgili şahıs 1980 tarihinde Gazi Mağusa Kira Takdir Komitesi Baş-
kanlığına yazdığı- bir yazıda eşdeğere kaynak olmak üzere evin
adına tahsisini talep etti. Gazi Mağusa İskân Şube Sorumlusu Müs-
tediye gönderdiği bir yazı ile adına tahsisli evin Bakanlık kararı
ile iptal edildiğini bildirdi. Başvuru işbu iptal kararına- karşı
dosyalanmıştır.
SONUÇ: 32/75 ve 41/77 sayılı yasalarda bir şahsın adına tahsisli konu-
tun hangi hallerde iptal edileceği belirlenmiştir. Müstedi evde
tek başına yaşamak istemediğinden evi beş nüfuslu ilgili şahsın
istifadesin-e sunmuş ve kendisi de yardımcı eve yerleşmiştir. Özel-
likle 32/75 sayılı yasanın 9. maddesine aykırı hareket ettiğinden,
Bakanlığın iptal etmesi yasaya uygun bir işlemdir.
Sonuç olarak başvuru reddolunur.
H Ü K Ü M
-
Salih S. Dayıoğlu: Müstedi 1974 göçmenidir. 15.9.1975 tarihli bir tahsis belgesi ile Aşağı Maraşta Byron Sokak No.3'te bulunan bir konut müstediye tahsis edildi. Müstedi bu evde Eylül 1978'e kadar yalnız olarak ikamet etti.
İlgili şahıs ise ilk okul- öğretmeni olup evli ve üç çocuk babasıdır. 1978/1979 öğretim yılında Aşağı Maraşta bulunan bir ilk okula becayiş edilen ilgili şahıs takriben Eylül 1978'de müstedi ile Aşağı Maraşta buluşmuş ve aralarında geçen bir konuşma sonucu müstedi o vakte kadar ika-met etmekte olduğu başvuru konusu konutta ilgili şahsın ailesi ile birlikte ikamet etmesine rıza göstermiş ve bunun tahakkuku için de müstedi konuttan çıkmış ve aynı arsanın içinde bulunan yardımcı bir evde ikamet etmeğe başlamıştır.
İlgili şahsın ko-nu konuta yerleşmesi ile ilgili olarak kendisi ve müstedi arasında geçen konuşma hususunda taraflar arasında esasta bir ayrılık yoksa da detayda bazı ihtilâflı noktalar vardır. Şöyle ki:
Müstedi konu konutu ilgili şahsa tamamen geçici, onun açıkta ka-lmasını önlemek için misafireten ve insancıl duygularla verdiğini iddia ederken, ilgili şahıs konu konutta ailesi ile birlikte ikamet etmesine müstedinin izin verdiğini fakat sürenin belirsiz olduğunu, müstedinin bir nüfuslu olması itibarıyle evde yalnız k-almak istemediğini ve evin kendisine ve ailesinin istifadesine belirsiz bir süre için sunulduğunu iddia etti. Bu hususta bir bulguda bulunmadan önce meselenin geçirdiği safhaları belirtmeyi uygun gördük.
İlgili şahıs Eylül 1978'de ailesi ile birlikte- konu konuta taşındı. İlgili şahıs o vakte kadar müstedinin birikmiş elektrik ve su parası olan 3000TL. borcunu ödedi ve taşındığı tarihten bu yana da evin gerek su ve gerekse elektrik paralarını ödemeğe devam etti. İlgili şahıs ayrıca müstediye öğle yemek-lerini ve arada sırada gece yemeklerini tedarik ettiği gibi ona (müstediye) zaman zaman 200-300TL. gibi cep harçlığı da verdiği oldu. Bu hususlar müstedi tarafından red ve inkâr edilmediği gibi ilgili şahıs bu hususlar üzerinde istintaka tabi tutulmadı. Bi-naenaleyh bunları doğru olarak kabul ederiz. Taraflar arasında huzursuzluk başgösterince 25 şubat 1980 tarihinde müstedi Mağusa İskân Dairesine yazdığı bir yazı ile ilgili şahsın evden çıkarılmasında yardımcı olmalarını istedi. Bir sonuç alamayan müstedi 8-.4.1980 tarihinde Mağusa Kaza Mahkemesinde ilgili şahıs aleyhine açtığı bir dava ile diğer şeyler meyanında ilgili şahsın konutu tahliye etmesini istedi. Bu arada Daire mesele ile ilgili olarak yerinde bir araştırma yaptı ve olguları bir rapor halinde İnce-leme ve Dağıtım Komisyonu'na bildirdi. Bu rapor ışığında ilgililer konutla ilgili tahsisi müstedinin adından 25.4.1980 tarihinde iptal ettiler.
9.6.1980 tarihinde İskân ve Rehabilitasyon Dairesi Gazi Mağusa Kira Takdir Komitesi Başkanlığı yazdığı bir- yazıda konu konutun eşdeğere kaynak olmak üzere ilgili şahsa kiralanmasını istedi.
Gazi Mağusa İskân Şube sorumlusu tarafından müstediye gönderilen 17.6.1980 tarihli bir yazı ile müstedinin konu konuta ilişkin tahsisinin Bakanlıkça 25.4.1980 tarih v-e 4(78/77-1) sayılı kararı ile iptal edildiğini bildirdi. Bunun üzerine müstedi de işbu başvuruyu dosyalayarak adındaki tahsisin iptal edilmesine ilişkin işlemin hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğuramayacağına karar verilmesi isteminde -bulundu.
Bir konut ile ilgili tahsis belgesinin hangi durumlarda ilgili Bakanlıkça iptal edilebileceği 32/75 ve 41/77 sayılı yasalarla belirlenmiştir.
32/75 sayılı Yasanın 9. maddesi aynen şöyledir:
"Herhangi bir taşınmaz malı işgal e-den bir kişi işgal etmekte
olduğu malı veya tasarruf hakkını başkasına devredemez veya kıs-
men veya tamamen başkasının istifadesine tahsis edemez ....."
- 41/77 sayılı Yasanın 29. maddesinin ilgili kısmı ve fıkrası da aynen şöyledir:
-
"29. Bu yasanın yürürlüğe girdiği tarihten önce veya sonra
(1) ............
(2) Kendisine tahsis edilen konut veya işyerini kullan-
mayan, başkasına devir veya satışını yapanlar ........
(-3) ............
(4) ............
(5) ............
- İmar, İskân ve Rehabilitasyon İşlerinden sorumlu Bakanlığın
yazılı tebligatını müteakip en geç 1 ay içinde sözü edilen
konut veya işyerini herhangi bir hasara meydan vermeden
tahliye etmek zorundadırlar...............-... "
-
14.4.1978 tarihinde yayınlanan 1978 İnceleme ve Dağıtım Komisyonu Tüzüğünün 14. maddesinin ilgili kısmı aynen şöyledir:
"14.(1) ..............
(2) Kendilerine tahsis edilen konut ve işyerini ve tesisi uy-
gun gerekçe göste-rmeksizin İmar, İskân ve Rehabilitasyon
Bakanlığından izin almaksızın 1 aydan fazla bizzat kul-
lanmayan, çalıştırmayan başkasına devir veya satışını
yapanların
- (3) ..........
(4) ..........
(5) ..........
-
tahsisleri Komisyonun önerisi ve ilgili Bakan'ın kararı ile iptal
- edilir............"
-
Yukarıda alıntısı yapılan ilgili yasa ve tüzük maddelerinden de görülebileceği gibi konut tahsisinden yararlanan bir haksahibi ilgili konutu tahsis amaçları dışında kullanamaz ve kısmen veya tamamen bir başkasının istifadesine sunamaz. Bunları yaptığ-ı takdirde ilgili Bakanlığın sözü edilen tahsisi iptal etmeğe yetkisi vardır. Yasal durum bu merkezde olduğuna göre işbu başvuruda müstedinin konu konutu ilgili şahsın "istifadesine tahsis" edip etmediğinin araştırılması gerekir.
Önümüzde şahadet ver-en ve tavır ve hareketlerini müşahademiz altında bulundurduğumuz ilgili şahsın şahadetine tereddütsüz inandığımızı hemen belirtmekte fayda vardır. Kanımızca ilgili şahıs şahadetini büyük bir açık kalplilikle ve doğru olarak vermiştir. Buna binaen bidayette- müstedi, kendi tahsisinde bulunan konutu ilgili şahsın istifadesine herkesin anladığı anlamda "misafireten" veya "misafir" olarak sunmadığına kanaat getirdik.
Bu meselede olduğu gibi ilgili makamlardan izin almaksızın beş nüfuslu bir aileyi tüm ev e-şyalarıyle konu konuta yerleştirmesi, sonra kendisinin konuttan çıkıp yardımcı evde oturması ve bunu belirli bir süreye bağlamaması "misafirliğin" çok ötesinde bir eylemdir. Bu meseledeki olgular konutun ilgili şahsın istifadesine onun "misafir olarak" sun-ulmadığı merkezinde toplanmaktadır.
Şahadetten ve edindiğimiz izlenimlerden müstedinin konu konutu ilgili şahsın istifadesine tahsis etmesinde esas amacı o evde yalnız olarak tek başına yaşamak istememesinden ileri geldiği anlaşılmaktadır. Bu husus i-lgili şahsın konutta en azından bir buçuk yıl kadar uzun bir süre herhangi bir ihtilâf olmadan kalmasından açıkça görülmektedir. Bu süre içinde ilgili şahsın müstedinin bir kısım iaşesi ile cep harçlığını karşılaması yukarıdaki kanaatımızı destekler mahiye-ttedir.
Kanımızca müstedi Eylül 1978 ayında başvuru konusu konutu ilgili şahsın istifadesine sunmakla özellikle 32/75 sayılı yasanın 9. maddesine aykırı hareket etmiştir. Bu durumda ilgili Bakanlık müstedinin tahsisini ilgili yasaya aykırı bu hareket-i nedeniyle iptal etmesi yasaya uygun bir işlemdir.
Söylenenlerden anlaşılacağı gibi müstedi başvurusunda muvaffak olmuş değildir.
Sonuç olarak başvuru reddolunur.
(Salih S. Dayıoğlu)(N. Ergin Salâhi)(Aziz Altay)
Yargıç Yar-gıç Yargıç
6 Mart 1981
- 291 -
Full & Egal Universal Law Academy