-
D.15/86 YİM 3/86
Yüksek İdare Mahkemesi Olarak Oturum Yapan
Yüksek Mahkeme Huzurunda
Mahkeme Heyeti: N. Ergin Salahi, Niyazi F. Korkut, Aziz Altay.
Anayasanın 152. madde-si hakkında
Müstedi: Cavit Abbas, Akdoğan
- ile -
Müstedaaleyh: 1. Gelir ve Vergi Dairesi Müdürü vasıtasıyle KKTC
2. Ekonomi ve Maliye Bakanlığı vasıtasıyle KKTC
- A r a s ı n d a.
Müstedi namına: Ergin Ulunay
Müstedaaleyh namına: Mustafa Arıkan
Yasa Maddesi: Araçlar ve Yol Trafik Nizamnamesinin 30(2)(b) maddesi ve 21/74 sayılı Motorlu Araçlar ve Yol Trafik Yasası ile 40/76 sayılı Motorlu Araç-lar ve Yol Trafik (Değişiklik) Yasasının 5. maddesinin 2. fıkrası.
İstemin Özeti: Müstedialeyhin Müstediye gönderdiği ve sürüş ehliyetini iptal eden kararının tamamen hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğurmayacağına karar verilmesi istem-i.
OLAY: Müstedi, Lefkoşa Akdoğan arasında şöförlük yapmaktadır. Karar tari- hinde 62 yaşında olan Müstedinin yaşı ve sakatlığı nedeni ile söförlük yapamayacağını belirten 26 kişi, imzalı bir dilekçe ile İçişleri ve Polis Genel Müdürlüğüne müracaat ederek- gerekli tedbirlerin alınmasını iste- mişlerdir. Bu yazı üzerine harekete geçen polisler Müstediden sağlık raporu ibrazını talep ettiler. Müstedi sağlık raporunu ibraz etmesine rağmen Trafik Müdürlüğü, Motorlu Araçlar Kayıt Mukayyitliğinden aldığı bir tali-matla Müstediyi sınava tabi tuttu ve neticede yaşlılık ve sakatlık nedeni ile sürüş yeteneğini kaybettiği gerekçe- sine atfen ehliyetini iptal etti.
Başvuru bu karardan yapılmıştır.
SONUÇ: Müstedi sıhhi yönden kontrole tabi tutulmuş ve araba kullan-maya engel bir sakatlığının olmadığı tevsik edilmiştir. Buna rağmen sürüş ehliyetinin iptalinin yaşlılık ve sakatlığa dayandırılması yanlış gerekçe ve düşüncedir. Bu nedenle alınan kararın hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğurmayacağına -karar verilir
____________________
H Ü K Ü M
N. Ergin Salahi: Müstedi başvurusunda, müstedaaleyhin müstdiye gönderdiği 11.12.1985 tarihli ve GD 22/76/13 sayılı yazısında belirtilen ve Müstedinin 11322 nolu sürüş ehliyetini iptal eden kararının tamamen hü-kümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğuramayacağına dair karar verilmesini talep etmiştir.
Bu başvuruda olgular özetle şöyledir: Müstedi Cavit Abbas 8.12.1923 doğumlu olup başvuru konusu karar tarihinde 62 yaşlarında idi. Mesleği şoförlükt-ür ve Akdoğan ile Lefkoşa arasında kamu taşımacılığı yapmaktadır. 16 Eylül 1985 tarihli 26 kişinin imzalamış olduğu ve İçişleri ve Polis Genel Müdür- lüğüne yapılan bir müracaatla müstedinin yaşlılık ve sakatlıkları nedeni ile ara- basını süremeyecek durum-a geldiğini ve vukubulacak bir kazayı önlemek için gerekli tedbirlerin alınması rica edilmiştir. Bu yazı üzerine harekete geçen Polis mensupları ilkin müstediyi çağırarak ikaz etmişler ve sağlık raporu sunulmasını da talep etmişlerdir. Müstedi bu tarihten -sonra sağlık muayenesini yaptırarak sağlığının yerinde olduğunu özellikle görme yeteneğinin eksilmediğine dair bir rapor alarak ilgililere iletmiştir. Ancak Polis Genel Müdürlüğüne bağlı Trafik Müdürlüğü Motorlu Araçlar Kayıt Mukayyitliğinden aldıkları bir- talimat üzerine müstediyi 23.10.1985 tarihinde sınava tabi tuttular. Bu sınav neticesinde müste- dinin bu testte başarılı olamadığını özellikle 3 adet kırmızı ışık yandığı halde buna riayet etmeden geçtiğini dikkate alarak sınavda başarılı olamadığı gerek-çesi ile 6.11.1985 tarihli Emare 9 yazı ile Polis Genel Müdürlüğü müstedinin Motorlu Araçlar ve Yol Trafik Nizamnamesinin 30(2)(b) maddesine atfen yaşlı- lık nedeni ile yeteneklerini kaybettiğinden motorlu araç kullanmasının kamu güvenliği açısından sakınc-alı olduğunu ve ruhsatının iptal edilmesi gerektiğine dair Motorlu Araçlar Mukayyitliğine tavsiyede bulunmuştuır. Motorlu Araçlar Mukayyitliği bu tavsiyeye uygun olarak neticede başvuru konusu kararla müstedinin ruhsatını iptal etmiştir.
Başvurunun duruş-ma safhasında müstedi şahadet vermiştir ve yete- neğini kaybetmediğini sağlık durumunun iyi olduğunu özellikle görme yeteneğinin bozulmadığını ve yapılan testte kendisine niçin sınav yapılacağını söylemediklerini ve yapılan testte başarılı olmadığını kabul- etmediğini iddia etmiştir. Müdafaa tarafından çağrılan Araç Kayıt ve Ruhsatlandırma Şubesi Sorumlusu Mustafa Tokar Trafik Şubesi sourmlusu Polis Başmüfettişi Özdemir Uzuner ve Polis Müdürlüğü sürüş ehliyeti müfettişi Osman Engür müstedinin sınavda başarıl-ı olamadığını, yapılan sınavın neticesini, Emare 8 ile Polis Genel Müdürlüğüne bildirdiklerini ve bu sınav neticesinde Emare 9 Polis Genel Mü- dürlüğünce Motorlu Araçlar Mukayyitliğine intikal ettirilerek müstedinin ruhsatının iptaline gidildiği hususların-da şahadet vermişlerdir. Şahit 1 olarak çağrılan Mustafa Tokar müstedinin Motorlu Araçlar ve Yol Trafik Nizamname- sinin 30(3) maddesi altında sınava tabi tutulduğunu sınava tabi tutulurken ruhsatının bu fıkra altında talik edilmediğini müstedinin Motorlu -Araçlar Yol ve Trafik Nizamnamesinin 30(2)(b) maddesi uyarınca ruhsatının iptal edilmesinin tavsiye edilmediğini bu madde altında yapılmışsa bir yanlışlık olduğunu kabul etmiştir.
Müdafaa tarafından çağrılan şahitlerin dürüst olarak şahadet verdiklerini -ve bunların şahadetlerinin doğru olduğunu kabul ediyoruz. Müstedinin şahade- tinde söyledikleri özellikle doktor raporu temin ettiği ve sağlık durumunun iyi olduğu yönündeki şahadeti de tekzip edilmemiştir ve doğru olarak kabul edilmesi gerekir.
Müstedi -avukatı başvurunun duruşmasında sair şeyler yanında başlıca iki husus üzerinde ısrarla durmuştur. Birinci husus 4.12.1974 tarihli Resmi Gazete Motorlu Araç ve Yol trafik Kanununun 5. maddesinin 1. fıkrasına istinaden ge- çirilip 4.12.1974 tarihinde ilan ed-ilen 1974 Motorlu Araçlar ve Yol Trafik Nizamnamesinin 30(3) fıkrasının 'ultra vires' olduğunu yasanın 5(1) maddesinin böyle bir nizamname geçirilmesine yetki vermediğini ileri sürmüştür. Ayrıca böyle bir yetki verilmiş olsa dahi takip edilen usulün bu mes-elede yanlış uygulan- dığını Motorlu Araçlar Mukayyitliğinin ilkin müstedinin ruhsatı talik edildikten sonra onu sınava tabi tutması gerektiği ve ne sebeple sınava tabi tutulacağını bil- dirmesi gerektiğini, halbuki bunu yapmadığı cihetle yapılan işlemin s-akat olduğunuileri sürmüştür. 2. husus olarak müstedinin ruhsatının konu nizamna- menin 30(2)(b) fıkrası altında iptal edildiğini bu maddenin de içeriğinden görülebileceği gibi mukayyidin bu maddeye istinaden sıhhi nedenlerle araba kullanma yeteneğini kayb-eden bir kişinin ruhsatının iptal edilebileceğini halbuki, müstedinin sıhhi nedenlerle sürme yeteneğini kaybetmediğini ve alınan kararın sakat olduğunu ileri sürmüştür.
Olgulara göz atıldığında emare 6 olarak ibraz edilen 26 imzayı havi bir itiraz İçişle-ri ve İskan Bakanı ile Polis Genel Müdürlüğüne bağlı trafik şubesine yapıldığı ve bunun bir neticesi olarak müstedinin 23.10.1985 tarihinde sınava tabi tutulduğu görülmektedir. Bu emareden açıklıkla görülebileceği gibi esas yakınma konusu müstedinin yaşlıl-ık ve sakatlık nedeni ile araba kullanma yeteneğini yitirdiği yönünde idi. Yine şahadetten görüldüğü kadarı ile müstedi sıhhi yönden kontrola tabi tutulmuş ve araba kullanmaya engel bir sakatlığı olmadığı gibi yeteneğinin de yerinde olduğunu tevsik ettiği -ilgilierce kabul edilmiştir. Esasen müdafaa şahidi no.1 olarak çağrılan Mustafa Tokar da müstedinin ruhsatının yaşlılık ve sakatlık nedeni ile sürüş yeteneğini kaybetmesi sebebine bağlı olarak iptal edilmediğini teslim etmiştir. Yine yapılan sınav neticesi-nde Polis Genel Müsürlüğü tarafından Motorlu Araçlar Mukayyitliğine gönderilen 6.11.1985 tarihli emare 9'da şöyle denmektir. "Konu şahsın Motorlu Araçlar ve Yol Trafik Nizamnamesi 30(2)(b) maddesine atfen yaşlılık nedeni ile yetneklerini kaybettiği motorlu- araç kullanmaları kamu güvenliği açısından sakıncalıdır" denmektedir. Bu tavsiye uyarınca alınan başvuru konusu kararda da müstedinin ruhsatı yine yaşlılık ve sakatlık nedenine bağlı olarak nizamname- nin 30(2)(b) maddesi uyarınca iptal edilmiştir. Bu dur-umdan açıklıkla görüle- bileceği gibi müstedinin ruhsatının iptal nedeni ve gerekçesi nizamnamenin yanlış maddesine dayandırıldığı gibi yanlış gerekçe ve düşünce ile iptal edilmiştir. Bu nedenlerle alınan kararın hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bi-r sonuç doğuramayacağına karar verilmesi gerekir. Müstedi avukatıtarfından ileri sürülen konu nizamnamenin 30(3). fıkrasının ultravires olduğu hususuna gelince nizamnamenin dayanıklılık ettiği gerek 21/74 sayılı yasasının 5. maddesinin 1. fıkrası özellikle- 1C ve gerekse daha sonra geçirilen 40/76 sayılı yasanın 5. mad- desi ve özellikle 2. fıkrası dikkate alındığında Bakanlar Kuruluna daha önce verilen ruhsatların iptali ile geçici olarak durdurulması gibi konularda tüzük yapmak yetkisini verdiği sarahatle- görülmektedir. Bu nedenle müstedi avukatı- nın bu husustaki iddiasının geçerli olmadığı görüşündeyiz.
Netice olarak müstedaaleyhin müstediye gönderdiği 11.12.1985 tarihli ve GD 22/76/13 sayılı yazıda görülen ve müstedinin 11322 nolu sürüş ehliyetini ipt-al eden kararın tamamen hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğuramayacağına karar verilir.
Masraflar hususunda herhangi bir emir verilmez.
(N. Ergin Salahi) (Niyazi F. Korkut) (Aziz Altay)
- Yargıç Yargıç Yargıç
23 Aralık 1986
Full & Egal Universal Law Academy