-
D.53/80 Y.İ.M. 343/80
Yüksek İdare Mahkemesi Olarak Oturum Yapan
Yüksek Mahkeme Huzurunda.
Mahkeme Heyeti: N. Ergin Salâhi, Niyazi F. Korkut, Aziz Altay. Anayasanın 118. Maddesi hakkında.
Müstedi: Bayram Kan-soy, Mağusa.
- ile -
Müstedaaleyh:Kamu Hizmeti Komisyonu vasıtasıyle KTFD Başsavcılığı.
A R A S I N D A.
Müstedi namına: Fuat Veziroğlu.
Müstedaaleyh namına: Mustafa Arıkan.
Yasa Maddes-i: 7/79 sayılı Yasanın 76(3) maddesi.
İstemin Özeti: Müstedinin Mağusa Maliye Dairesinden Lefkoşaya nakle-
dilmesi ile ilgili Müstedaaleyh kararının hükümsüz ve etkisiz
olduğuna ve herhangi bir sonuç doğurmayacağına karar verilmesi
-istemi.
OLAY: Müstedi başvurusunda 1975 yılında vazifeye alındığını ve Lefkoşa
Maliye Dairesinin çeşitli bölümlerinde görev yaptıktan sonra Mağu-
saya atandığını orada kendisine ev tahsis edildiğini ve görevi
icabı İhale Komisyonu Başkanı -olduğunu belirterek, Lefkoşaya nakil
işleminin hizmet yararına değil, Müdürün kendisine beslediği husu-
met nedeni ile olduğunu belirterek, üyesi bulunduğu sendikanın
sendikal faaliyetlerini de yürüttüğünü ve Lefkoşaya nakli yapılır-
ke-n bunun da nazarı dikkate alınmadığını, 2. Sınıf Maliye Memuru
kadrosunda açık kadro bulunmadığı nedeni ile nakil yapılamayaca-
ğını ileri sürdü.
SONUÇ: Duruşma sırasında dinlenen şahadetten, Kamu Hizmeti Komisyonu,
Müstedinin naklini ya-parken yeterli araştırmayı yaptığı ortaya
çıkmıştır. Ancak esas mesele 76(3)'e göre nakil yapılırken nelerin
dikkate alınması gerektiği ve bunların dikkate alınıp alınmadığı-
dır. Merkezden taşra örgütüne ve taşra örgütünden merkeze naki-l
yapılırken açık kadro bulunması ön koşuldur. 1980 Mali Yılı Bütçe
Yasası incelendiğinde bu mevkide kadro fazlası olduğu görülür.
İntibaklar nedeniyle II. Sınıf Maliye Memurluğu iptal edilmiş ve
Mali Hizmetler Sınıfı III. Derece ih-das edilmiştir. Tüm memurlara
bakıldığında 9 kadro fazlası görülür.
Açık bir kadro bulunmadığına göre yapılan atama veya nakil bu
yönü ile sakattır. Kamu Hizmeti Komisyonu kadro yönünden araştırma
yapmamıştır. Başvuru bu nedenle kabul- edilir ve Müstedinin Lefko-
şa'ya nakli ile ilgili Kamu Hizmeti Komisyonu kararının hükümsüz
ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğurmayacağına karar
verilir.
H Ü K Ü M
N. Ergin Salâhi: Müstedi işbu başvuru ile- müstedaaleyh tarafından alınan ve müstediye 14 Ekim 1980 tarihli yazı ile 16 Ekim 1980 tarihinde bildirilen ve müstedinin 27 Ekim 1980 tarihinden itibaren Mağusa Kaza Maliye Dairesinden Lefkoşa'ya nakledilmesine dair olan kararın hükümsüz ve etkisiz olduğ-una ve herhangi bir sonuç doğuramayacağına dair Mahkemece bir karar verilmesi isteminde bulunmuştur.
Müstedi başvurusunda özetle, istida konusunun Anayasaya ve yürürlükteki mevzuata aykırı olduğuna, konu kararın yetkileri aşarak veya kötüye kullanara-k alındığını, müstedinin naklinden güdülen amacın hizmet gereği olmayıp müstediyi cezalandırmak maksadına matuf olduğunu ve alınan kararın bir nakil işlemi olmayıp disiplin işlemi olduğunu ileri sürmüştür. Keza konu karar alınırken nakil isteminde veya öne-risinde bulunan makamın müstedaaleyhe yanlış veya yanıltıcı bilgi verdiğini bu yanlış bilgiye istinaden naklin yapıldığını iddia ederek müstedinin nakledildiği dairenin yasal bir örgütlenmesi bulunmadığı gibi müstedinin mevkiinde bir münhal kadronun bulunm-adığını da iddia etmiştir.
Müstedaaleyh ise ileri sürülen iddiaları reddederek müstedinin 7/79 sayılı Kamu Görevlileri Yasasının 76(3) maddesine istinaden hizmet gereği naklinin istendiğini ve bu yönde bir nakil yapıldığını ileri sürmüştür. Başvuru d-uruşmasında müstedi kendisi şahadet vermiş ve evvelce yine müstedinin nakli konusunda açılan 223/80 sayılı başvuru dosyasını ibraz etmek için mahkeme mukayyidini de şahit olarak çağırmıştır. Müstedaaleyh ise şahit olarak Maliye Dairesi Müdürünü çağırmıştır-.
- Müstedi şahadetinde özetle aslen Limasol göçmeni olduğunu Barış Harekâtından sonra 1975 yılında vazifeye alındığını bir süre Lefkoşa'
da Maliye Dairesinde çeşitli bölümlerde görev yaptığını bilâhare Mağusaya atandığını ve orada kendisine ev tahsis -edildiğini, Lefkoşaya nakledilmesi ile mağdur durumda olacağını beyan etmiş ve yapılan naklin hizmet yararına olmadığını Maliye Dairesi Müdürünün kendisine husumet beslediğini, Mağusa'da sendikal faaliyetlerde bulunduğunu, bunları Lefkoşa'ya nakledilmesi h-alinde yürütemeyeceğini vazife icabı Mağusa İhale Komisyonu Başkanı da bulunduğunu ve nakli hususunda karara varılırken bu konunun da göz önünde tutulmadığını her halükârda Kamu Hizmeti Komisyonu tarafından gerekli araştırma yapılmadan konu kararın alındığ-ını ileri sürmüştür. Ayrıca nakledildiği Maliye Dairesinin ne taşra örgütünün ve ne de merkez örgütünün teşkilât yasası bulunmadığını ve Emare III olarak sunulan Resmi Gazetenin ilgili sayfasında görüldüğü kadarıyle Lefkoşa Maliye Dairesinde 2. Sınıf Maliy-e Memuru kadrosunda açık kadro bulunmadığını ve bu naklin yapılamayacağı hususunda şahadet vermiştir.
-
Müstedaaleyh tarafından çağrılan Maliye Müdürü Süleyman Ali müstedinin iddia ettiği düşmanlık ve husumet hususlarını reddetmiş, yapılan naklin hizmet yararına yapıldığını, hakikaten dairede müstedi Bayram Kansoy'un hizmetlerine ihtiyaç bulunduğunu da-ha evvel aynı işi yürüten Muammer Gerçeker'in emekliye ayrılması üzerine bu işi yürütecek birisinin bulunmadığını Resmi Gazetenin 145. sayfasında mali hızmetler sınıfı 2. sınıf maliye memuru karşısında 9 kadro fazlalığı görülmekle beraber hakikaten bunları-n 7/79 sayılı Kamu Görevlileri Yasasından sonra Mali Hizmetler Sınıfı III. Dereceye intibak ettirildiklerini ve III. Derecedeki mevcutlar tamamıyle nazarı itibara alındığında bu derecede 42 memur olup 7 münhal bulunduğu hususunda şahadet vermiştir. Yine bu- şahit şahadetinde Kamu Hizmeti Komisyonu, nakil müracaatı üzerine kendilerinden Bayram Kansoy hakkında Emare VI olarak ibraz edilen bir yazı ile bilgi istediklerini ve onların da Emare IX olarak ibraz edilen yazı ve ekinde gerekli bilgiyi Kamu Hizmeti Kom-isyonuna iletmeleri üzerine Emare II'de görülen başvuru konusu kararın alındığını ve bu kararın bilâhare 16.10.80 tarihinde müstediye iletildiğini şahadetinde söylemektedir. Kamu Hizmeti Komisyonunun gerekli araştırmayı yaptığı hususunda şahadet vermiştir.-
Müstedinin şahadetini değerlendirirken Maliye Dairesi Müdürünün kendisine düşmanlık ve husumet beslediği hususundaki şahadetin doğru olmadığı kanaatindeyiz. Bu hususta ikna edici bir şahadet vermiş değildir. Gerekli araştırmanın yapılmadığı hususuna- gelince; bu gibi meselelerde Kamu Hizmeti Komisyonunun bir emniyet mensubunun bir cinayeti veya suçu tahkik eder gibi bir araştırma yapmasını beklemek doğru değildir. Gerekli araştırmadan kasıt genel anlamda ve olanaklar nisbetinde bir araştırmanın yapılı-p yapılmadığı konusudur. Kanaatimizce bu meselede yöneltilen sorularla müstedi hakkında belirli bir araştırma yapılmıştır. Müstedaaleyh tarafından çağrılan Maliye Müdürünün yanıldığı bazı hususlar haricinde doğru söylediği kanaatindeyiz.
- Önümüzdeki meselede esas itibarıyle üzerinde durulması gereken iki husus vardır. Birincisi 7/79 sayılı Kamu Görevlileri Yasasının 76(3) maddesi altında bir nakil yapılırken nelerin dikkate alınması gerektiği ve bunların dikkate alınıp alınmadığı, ikin-ci husus ise Kamu Hizmeti Komisyonunca yapılan araştırmanın yeterli olup olmadığıdır. 7/79 sayılı Kamu Görevlileri Yasasının 76(3) maddesi aynen şöyledir:
-
"3. Kurumlar merkez veya taşra örgütlerinde açık bir kadro
bulunması halinde, ilgili kurumun hizmet yararı gerekçesi ile
açık kadronun bağlı bulunduğu aynı sınıftan bir kamu görevlisinin
yer değiştirmek suretiyle taşradan me-rkeze veya merkez kuruluşun-
dan taşra kuruluşuna atanma yapılmasını istemesi halinde, Kamu
Hizmeti Komisyonu bu yönde yeterli inceleme ve araştırmayı yap-
- tıktan sonra istemi yerinde görürse gerekli atamayı yapar."
-
- Yukarıda iktibası yapılan maddeden açıkça görülebileceği gibi merkezden taşra örgütüne veya taşra örgütünden merkeze bir nakil yapılabilmesi için merkez örgütünde veya taşra örgütünde açık bir kadro bulunması ön koşulu mevcuttur. Böyle bir açık kadro -bulunması halinde hizmet yararı göz önünde tutularak gerekli ve luzûmlu araştırma yapıldıktan sonra Kamu Hizmeti Komisyonu nakli yapabilir.
-
Önümüzdeki meselede Resmi Gazete sayı 32 EK I 1980 Mali Yılı Bütçe Yasası sayfa 145'de "Kadro Fazlası" başlığı altında "mali hizmetler sınıfının" II. Sınıf maliye memuru III. Derece karşısında 9 kadro fazlası görülmektedir. Yine şahadetten görüldüğü -kadarıyle Muammer Gerçeker'in emekliye ayrılması ile bir yer boşalmıştır. Ancak kadro fazlası olan bir yerde bir memurun eksilmesi ile orada eksik ve açık bir kadronun bulunduğu söylenemez.
7/79 sayılı Kamu Görevlileri Yasasının 50. maddesi hizmet sı-nıfları ve hizmet sınıfları içindeki dereceleri tarif etmektedir. Yine aynı yasanın 51. 52. ve 53. maddelerinde bu sınıfların neler olduğu teker teker sıralanmaktadır. Bu maddelere göz atıldığında Kamu Görevlileri Yasasından sonra "II. Sınıf maliye memuru"- diye bir sınıf mevcut değildir. Bunun yerine "Mali hizmetler sınıfı" başlığı altında I. Derece II. Derece ve III. Derece olmak üzere 3 dereceye ayrılmış Mali hizmetler sınıfı mevcuttur ki, III. Sınıf maliye memurları veznedarlar da dahil olmak üzere tamam-ıyle III. Dereceye intibak ettirilmişlerdir. Bu duruma göre sınıf itibarıyle "II. Sınıf maliye memuru" iptal edilmiş onun yerine "Mali hizmetler sınıfı III. Derece" ihdas edilmiştir.
Kadro fazlası olup olmadığını tesbit edebilmek için "Mali hizmetler- sınıfı III. Dereceye giren tüm memurların sayısına bakmak gerekir. Maliye Müdürü tarafından verilen şahadete göre "Mali hizmetler sınıfı III. Derecede" olan ve veznedarların da dahil bulunduğu sınıfta 49 mevcut olması gerekirken 42 bulunduğu ve 7 tane kad-ro eksiği olduğu ileri sürüldü. Bu hususta yapılan intibaklara göz atıldığında bir dereceye kadar doğru olmakla beraber 13 Mart 1980 tarihinde yayınlanan Bütçe Yasası sayfa 145'de görüldüğü gibi intibaklar Bütçe Yasasına doğru aksettirilmemiş ve intibaklar-la Bütçe Yasası arasında çelişki mevcuttur.
1980 Bütçe Yasasındaki "Mali hizmetler sınıfı III. Derecedeki" memurların dökümü şöyledir:
"Kadro Adedi:
1979 1980
18 18 II. Sınıf III. derece
18 18 III. Sınıf III. Derece- 4 münhal
4 4 Veznedar III. Derece 1 münhal
Kadro Fazlası:
9 II. Sınıf III. Derece"
Görülüyor ki Bütçe Yasası itibarıyle "Mali Hizmetler Sınıfı" III. Derecedeki kadro adedi 40'tır. Sarahatle 9 kadro fazlası -görülmektedir. İntibak ettirilen ve çalıştırılan memur adedi ise Muammer Gerçeker'in ayrılmasına rağmen yine de Bütçe Yasası itibarı ile 40'tan fazladır. Resmi Gazetede 10 Ağustos 1979 tarihinde yayınlanan intibakların ne sebeple 1980 Bütçe Yasasına doğru -olarak yansıtılmadığının izahı yapılmamaktadır. Bütçe Yasası iptal edilmeden yanlış olduğu tartışılamayacağına göre müstedi Bayram Kansoyun atanmak istediği merkez örgütünde açık bir kadronun bulunduğu söylenemez. Bilakis yukarıda değindiğimiz gibi kadro f-azlası memur bulunduğu görülmektedir.
Yukarıda değindiğimiz gibi 7/79 sayılı Kamu Görevlileri Yasasının 76(3) maddesinin ön koşulu açık bir kadro bulunmasıdır. Önümüzdeki meselede yukarıda değindiğimiz gibi açık bir kadro bulunmadığına göre yapılan a-tama veya nakil bu yönü ile sakattır. Kamu hizmetinin belirli bir araştırma yaptığı hususuna yukarıda değinilmişti. Ancak kadro yönünden bir araştırma yapılmamıştır. Böyle bir araştırma yapılmış olsa idi müstedinin atandığı Maliye Dairesi merkez örgütünde -açık bir kadronun bulunmadığı saptanabilirdi. Kanaatimizce bu yapılmamıştır. Yukarıdaki nedenlerle başvuru kabul edilir.
Netice olarak Kamu Hizmeti Komisyonu tarafından alınan ve 14 Ekim 1980 tarihli bir yazı ile 16 Ekim 1980 tarihinde müstediye bild-irilen ve müstedinin 27 Ekim 1980 tarihinden itibaren Mağusa Kaza Maliye Dairesinden Lefkoşa Maliye Dairesine nakledilmesi ile ilgili kararın hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğuramayacağına dair karar verilir.
(N. Ergin Salâhi)(Niya-zi F. Korkut)(Aziz Altay)
Yargıç Yargıç Yargıç
26 Aralık 1980
Full & Egal Universal Law Academy