-D.27/81 Y.İ.M. 347/80
Yüksek İdare Mahkemesi Olarak Oturum Yapan
Yüksek Mahkeme Huzurunda.
Mahkeme Heyeti: Ülfet Emin, Başkan, Şakir Sıdkı İlkay, Aziz Altay. Anayasanın 118. Maddesi hakkında.
Müstedi: İsmet Üst-üner, Mağusa.
- ile -
Müstedaaleyh:Gazi Mağusa Belediye Başkanı, As Başkanı, Belediye
Meclisi Üyeleri ve Hemşehrileri, Mağusa.
A R A S I N D A.
Müstedi şahsen hazır.
Müste-daaleyh namına: Mustafa Güzoğlu.
Yasa Maddesi: 15/80 sayılı Belediyeler Yasasının 96, 97, 101(1), 102.
maddeleri.
İstemin Özeti: Müstedi, meslek vergisi talep eden Müstedaaleyh kara-
rının hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir -sonuç doğurma-
yacağına karar verilmesi isteminde bulundu.
OLAY: Müstedi, Mağusada Kıbrıs Türk Sanayi İşletmeleri Holding Ltd.
Şirketinde müdür olarak görev yaptığı 1980 yılında Müstedaaleyh
bir yazı ile kendisinden 630 TL meslek vergis-i talep etti. Müstedi
de Müstedaaleyhin meslek vergisi tarh edemeyeceğini ileri sürerek
bu başvuruyu dosyaladı.
Müstedaaleyh dosyaladığı itiraznamede, Müstedinin 630 TL veya
başka herhangi bir meslek vergisi ödemesi ile ilgili Müstedi- husu-
sunda herhangi bir kararı bulunmadığını, talep edilenin Belediye
Yasası I. cetvelde uygun olarak talep edildiğini, dolayısıyle
Müstedaaleyh tarafından verilen herhangi bir karar mevcut olmadı-
ğından, kararın hükümsüz ve etk-isiz olduğuna dair bir karar alma
isteminde de bulunamayacağını ileri sürdü.
SONUÇ: 15/80 sayılı Belediyeler Yasasının 96. maddesine göre, bir tak-
vim yılı içinde bir belediye kuruluşu sınırları içinde en az 7 iş
günü mesleğini icra eden h-er gerçek ve tüzel kişi meslek vergisi
yükümlüsüdür. Yükümlülerin vergisi I. cetveldeki ölçülere göre
belediye meclisince takdir edilir. Ancak 96, 97, 101(1) maddeleri
incelendiğinde memur ve müstahdemlerin ödeyeceği meslek vergisinin
- Yasasının 97 ve 101(1) maddeleri uyarınca belediye meclisince tarh
edilmesi gerekir. Müstedaaleyh itiraznamesinde Müstediye böyle bir
vergi tarh etmediğini kabul etmektedir. Ortada meslek vergisinin
tarh edilmesini öngören herhangi bir ka-rar bulunmadığına göre Müs-
tedaaleyhin Müstediden herhangi bir meslek vergisinin ödenmesini
talep etmeye yetkisi yoktur.
Müstedaaleyhin kararının hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve her-
hangi bir sonuç doğurmayacağına oyçokluğu ile ka-rar verilir.
Atıfta Bulunulan Yargısal İçtihatlar:
İsmet Gül ile KTFD İskân ve Rehabilitasyon Bakanlığı arasındaki
160/77 sayılı YİM kararı.
H Ü K Ü M
Ülfet Emin, Başkan: Müstedi Mahkemeye dosyaladığı başvuru ile 10.11.-1980 tarihinde müstediye gönderilen 16/2 sayılı yazı ile 630 TL. meslek vergisi talep eden müstedaaleyh kararının hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğuramayacağına karar verilmesi isteminde bulundu.
Müstedi Mağusa'da Kıbrıs Türk San-ayi İşletmeleri Holding Ltd. şirketinde Müdür olarak görev yapmaktadır. Müstedaaleyh müstediye gönderdiği 10.11.1980 tarihli bir yazı ile müstediden 630 TL meslek vergisi talep etti. Müstedi Yasanın 101(1) maddesi uyarınca müstedaaleyhin 30.4.l980'den sonr-a 1980 yılı meslek vergisi için meslek vergisi tarhedemeyeceğini ileri sürdü.
Müstedaaleyh dosyaladığı itirazname ile müstedaaleyhin müstedinin 630 TL. veya başka herhangi bir miktar meslek vergisi ödemesi gerektiği hususunda herhangi bir kararı olma-dığını, 630 TL.'nin Belediye Yasasının 1. Cetvel 1(a) paragrafına uygun olarak talep edilen bir meslek vergisi olduğunu, talebin bir Yasa gereği olduğunu, Belediyenin bu konuda karar vermeye yetkisi olmadığını, ortada müstedaaleyh tarafından verilen herhan-gi bir karar mevcut bulunmadığından dolayı, mevcut olmayan bir kararın hükümsüz ve etkisiz olduğuna dair bir karar isteminde bulunulamıyacağını ileri sürdü.
15/80 sayılı Belediyeler Yasasının 96. maddesine göre bir takvim yılı içinde bir belediye ku-ruluşu sınırları içinde en az 7 iş günü mesleğini yürüten her gerçek ve tüzel kişi meslek vergisi yükümlüsüdür. Yasanın 97. maddesine göre ise meslek vergisi Yasaya ekli l. Cetvelde gösterilen oran ve miktarda tarhedilir. 101(1) maddesine göre ise belediye- meclisi her yıl Nisan ayı sonuna kadar meslek vergisini tarheder. Yasanın 102. maddesine göre memur ve müstahdemler dışındaki yükümlülerin vergisi 1. Cetveldeki ölçülere göre belediye meclisince takdir edilir. Yasanın 96, 97, 101(1) maddesi esaslıca incel-endiğinde memur ve müstahdemlerin ödeyeceği meslek vergisinin Yasanın 97 ve 101(1) maddesi uyarınca belediye meclisince tarhedilmesi gerekir. Müstedaaleyhin memur ile müstahdemlerin ödeyeceği meslek vergisini Yasanın saptadığını, bu nedenle belediye meclis-ince memur ve müstahdemler için herhangi bir meslek vergisi tarhı yapılmasının gerekmediği hususunda ileri sürülen görüş hukuken geçerli değildir kanısındayım. Kanımca Belediyeler Yasasının 97. ve 101(1) maddesi açıktır. Herhangi bir kişinin meslek vergisi- vermesi için böyle bir verginin belediye meclisince Yasanın 101(1) maddesi uyarınca tarhedilmesi gerekir. Belediye meclisi Yasanın 97 ve 101(1) maddesi uyarınca herhangi bir memur veya müstahdeme vergi tarhetmediği takdirde böyle bir memur veya müstahdemi-n meslek vergisi ödeme zorunluğu yoktur kanısındayım. Müstedaaleyh müstediye Yasanın 101. maddesi uyarınca herhangi bir meslek vergisi tarhedilmediğini itiraznamesinde kabul etmektedir. Esasen müstedaaleyh itiraznamesinde böyle bir vergi tarhına gidilmediğ-ini ve bu hususta herhangi bir karar olmadığını da ileri sürmüştür. Ortada meslek vergisinin tarhedilmesini öngören herhangi bir karar bulunmadığına göre müstedaaleyhin müstediden herhangi bir meslek vergisinin ödenmesini talep etmeye yetkisi yoktur.
- Bu nedenle başvurunun kabul edilmesi ve 630 TL meslek vergisi talep eden 10.11.1980 tarihli müstedaaleyhin kararının hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğurmayacağına karar verilmesi gerektiği kanısındayım.
Şakir Sıdkı İlkay: Teati edile-n takrirler, ibraz edilen emareler ve Mahkemeye söylenenlerden anlaşıldığı kadarı ile başvuru ile ilgili olgular şöyledir: Müstedaaleyh müstedinin işvereninden orada çalışanların ücretlerinin ne olduğunu yazıp sorması üzerine müstedi işverenin müdürü olara-k imzaladığı Emare I yazı ile kendisinin 1980 yılı için meslek vergisi ödemeyi reddettiğini, Ekim ayında brüt maaşının TL.39035.60 olduğunu ve 1. Cetvele göre TL.630 meslek vergisi ödemesi gerektiğini müstedaaleyhe bildirdi ve gereğini rica etti. Müstedi a-ynı gün müstedaaleyhe başvurarak kendisinden TL.630 meslek vergisi ödenmesini talep eden bir yazı isteyip aldı ve bu yazı üzerine de işbu başvuruyu dosyaladı. Bu yazı Mahkemeye Emare II olarak ibraz edildi.
Emare I ve II yazı0lar aynen şöyledir:
- "Muhb.Serv: 10.11.1980
Met.Per : 529/80
Konu: Meslek Vergileri Hk.
Gazi Mağusa Belediyesi'ne,
İlgi: 16/2-3 sayı ve 16.9.1980 tarihli yazınız.
Metal Grup Personelimizden Sn-. İsmet Üstüner 1980 yılı için
talep edilen Meslek vergisini ödemeyi reddetmiştir. Ekim Ayın-
da brüt maaşı 39035.60TL olup 1. cetvele göre 630TL. meslek
vergisi ödemesi gerekmektedir.
Gereğini rica ederiz.
- Saygılarımızla,
(İm.) İsmet Üstüner
K.T.S.İ. Holding Ltd. Şti.,
Metal Grup Müdürlüğü
GAZİ MAĞUSA BELEDİ-YE İDARESİ
GAZİ MAĞUSA
Sayı: 16/2
Konu: Meslek Vergisi Hk.
Tarih: 10.11.1980
Sayın İsmet Üstüner
Sanayi Holding Metal
- Grup Md.
İlgi: 10/11/1980 gün 529/80 sayılı yazınız.
İlgi yazı ile Belediyemize bildirilen aylık kazancınıza
göre Muhasebemizce, Belediyeler Yasasının I. Cetvelinin
1(a) kriterine göre hesaplanan- 1980 mali yılı meslek ver-
gisi 630TL.'nin Belediyemize tediyesini saygıyle rica
ederiz.
İşbu yazı Sn. İsmet Üstüner'in istemi üzerine tanzim
edilmiştir.
- Osman Gökçe
Mali İşler Sorumlusu
Bilgi:
Tahsildar."
Görüleceği gibi başvuruya konu olan "10.11.1980 tarihinde müstediye gönderilen 16/2 sayılı yazı ile Belediyeler Yasas-ı 15/1980 I. Cetvelinin 1(a) bendine göre 630TL. meslek vergisi talep eden karar" müstedinin kendi müracaatı üzerine ve isteğine uygun olarak alınmıştır. Bu durumda müstedi bu kararın geçerliliğini kabul etmeyerek bunun iptali için başvuruda bulunamaz.-Gör-:Yim 160/77.
Yukarıda söylenenler ışığında başvurunun ileri gidemeyeceği ve reddedilmesi gerektiği görüşündeyim.
Aziz Altay: Sayın Başkanın belirttiği görüşlerle hemfikirim ve müstedaaleyhin kararının hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir son-uç doğuramayacağına karar verilmesi gerektiği kanısındayım.
Ülfet Emin, Başkan: Sonuç olarak başvuru oy çokluğu ile kabul edilir ve 630TL. meslek vergisi talep eden 10.11.1980 tarihli müstedaaleyhin kararının hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir s-onuç doğuramayacağına oy çokluğu ile karar verilir.
(Ülfet Emin) (Şakir Sıdkı İlkay) (Aziz Altay)
Başkan Yargıç Yargıç
3 Temmuz 1981
Full & Egal Universal Law Academy