-D..35/87 YİM 35/85
Yüksek İdare Mahkemesi Olarak Oturum Yapan
Yüksek Mahkemede
Yargıç Celal Karabacak Huzurunda
Anayasanın 152. Maddesi Hakkında
Müstedi Ahmet Kaya, -Girne
- ile -
Müstedaaleyh: 1. İntibak Komisyonu, İçişleri ve Sağlık Bakanlığı vasıtasıyle,
KKTC, Lefkoşa
2. Bakanlar Kurulu vasıtasıyle, KKTC, Lefkoşa
A r a s- ı n d a.
Müstedi namına: Ural Cemil Yücehan
Müstedaaleyhler namına: Müjgan Irgad
Yasa Maddesi: Belediye Kamu Görevlileri Tüzüğünün II. cetveli.
İstemin Özeti: Müstedaaleyh tarafından yapılan ve kendisini koluk hizmetleri sınıfının II. Derecesine intib-ak ettiren Girne Belediye Başkanlığının yazı- sındaki karar ve/veya işlemin ve buna karşı yapmış olduğu itiraza Bakanlıkça verilmiş olan red kararının yetki aşımı, yetkiyi kötüye kullanma ve/veya yasa ve tüzük kararlarına aykırı olduğu nedeniyle hükümsüz v-e etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğurmayacağına karar verilmesi istemi.
OLAY: Ortaokul 3. sınıftan ayrılan Müstedi 1974 yılına kadar Limasol Beldiye- sinde, Barış Harekatından sonra ise Girne Belediyesinde Zabıta Onbaşısı mevkiinde çalışmıştır. D-iğer personelden daha kıdemli olan Müstedi Zabıta Sorumlusu olarak görevlendirilmiş ve diğer zabıtalar onun mahiyetinde çalışmışlardır. Belediye Kamu Görevlileri Tüzüğü yürürlüğe girince, Müstedi kolluk hizmetleri sınıfının II. Derecesine intibak ettirilm-iştir. Müstedi bu intibaklara itiraz etmişse de İçişleri Bakanlığı Müstedinin itirazını reddetmiştir.
Başvuru hem intibaktan hem de bu red kararından yapılmıştır.
SONUÇ: Müstedinin başvurusu kolluk hizmetleri Birim Sorumlusu sınıfına intibak ettiri-lmemiş olduğu nedenine dayanmaktadır. Müstedinin zabıta sorumlusu olarak tayini olmadığı gibi Girne Belediyesinde öyle bir kadro da mevcut değildir. Böyle bir tayini bulunmayan Müstedinin kolluk hizmetleri birim sorumlusu sınıfına intibak ettirilmesine de -yasal olanak yoktur. Girne Belediyesinde zabıta zorumlusu mevkii olmadığına göre Belediye Başkanının Müstediyi görevlendirmesi bir nevi mesul tutmadır. Yönetim ilkelerine göre bu görevlendirme Müstediye hiç bir muktesep hak kazandırmamaktadır. Böyle bir ha-k zabıta kadrosunun ihdası ve Müstedinin oraya atanmasıyle kazanılabilirdi.
Başvuru reddolunur.
___________________
H Ü K Ü M
İşbu başvuru ile Müstedi Ahmet Kaya Cafer,
(a) Müstedaaleyhlere bağlı İntibak Komisyonunca yapılan ve kendisini 1.11-.1984 tarihinden itibaren Koluk Hizmetleri (Kolluk Memuru) Sınıfının II. Derecesine intibak ettiren ve İçişleri Bakanlığı'nın 21.12.1984 gün ve İçişleri-B. G'NE 3/75, 5/75 sayılı yazısıyla onaylanıp kendisine Girne Belediye Başkanlığının 25.12.1984 gün ve -MŞD 3805 sayılı yazısı ile tebliğ edilen karar ve/veya işlemin ve
(b) buna karşı yapmış olduğu itirazına mezkur Bakanlıkca verilmiş olan 18.2.1985 gün ve İçişleri-B- G'NE 5/75 sayılı red kararının
yetki aşımı ve/veya yetkilerini kötüye kullanma ve/veya y-asa ve tüzük kurallarına aykırı olduğu nedeniyle tamamen hükümsüz ve etkisiz olduğu ve herhangi bir sonuç doğurmayacağı hususunda Mahkemeden karar veya emir talep etmiştir.
Müstedaaleyhler dosyalamış oldukları itiraznamede, mezkur kararların yasa ve tüzü-k kurallarına uygun olduğu, yetki aşımı ve yetkilerin kötüye kullanıl- masının söz konusu olmadığını savunmuşlardır.
Başvurunun duruşması esnasında Müstedi bizzat şahadet vermiş ve baş- vuruda belirttiği iddialarını tekrarlamıştır. Müstedaaleyhler ise 3 -tanık dinletmiş- lerdir. Bunlar, İntibak Komisyonunda bulunup intibak işlemlerini yapan Hasan Yalyalı ve Ünal Bektaşi ile intibak işlemlerini izleyen ayrıca, Müstedinin Belediyedeki durumu hakkında şahadet veren Girne belediye Müdürü Aydın
Aygın'dır-. Bu sözlü şahadet yanında 47 adet belge emare 1-47 olarak Mahkememize sunulmuştur.
Huzurumuzdaki tüm şahadeti etraflıca tezekkür ettim. Inadığım şahdete göre olgular özetle şöyledir:
Ortaokul 3. sınıfından ayrılan Müstedi, 10.1.1960 tarihinde Limasol -Belediyesinde göreve başlamış ve 1974 yılına değin orada çalışmıştır. Müstedi Barış Harekatından sonra Kuzeye geçmiş ve Girne Belediyesinde çalışmaya devam etmiştir. Girne Belediyesi'nde çalışırken, 1 Ekim 1975 tarihinden itibaren o zamanın 11-12 birleşik -baremiyle Zabıta Onbaşısı mevkiine tayini çıkmıştır. (Emare 1). Emare 2 ve 3'den de görülebileceği gibi, Müstedi 1 Mart 1978 tarihinde barem 13 (KL798x36-1014) ile 1. Sınıf Zabıta memurluğuna atanmıştır. Bu geçici atama bir yıllık deneme müddeti sonunda, 1-0.1.1980 tarihinde, konfirme edilmiştir (Emare 5) . 1981 yılında Girne Belediyesi'nin kadro ve baremleri revize edilmiştir. Emare 8 olarak ibraz edilen Girne Belediyesi 1981 Mali Yılı Bütçesinin Gider Eklerine göre, Müstedi yeni 11-12 barem ile Zabıta ve V-eznedar Vergi memuru Yardımcısı mevkiine oturtulmuş- tur. En son bu mevkiin 11. bareminin 8. kademesinden, yani tavanından, maaş çekmekteydi.
Önceleri Girne Belediyesinde sadece Müstedi zabıta olarak görev yap- maktaydı. Bu devrede, Belediye Başkanı Müst-ediye yazdığı 27.4.1982 tarihli Emare 9 yazıda, Ona Zabıta Sorumlusu olarak hitap etmiştir. Daha sonraları diğer şahıslar da işe alınmış ve zabıta bölümüne verilmiştir. Bunlardan Salih Güvensoy 11.10.1982 tarihinde işçi statüsüyle çalışmağa başlamış, 1983 -yılında ise Zabıta olarak tayini çıkmıştır. Hakan Avcım 2.4.1984 tarihinde göreve alınmış, Zabıta tayini 4.10.1984 de yapılmıştır. Zabıtaya başka personel de verilince, Belediye Başkanı 8.12.1982 tarihli Emare 11 yazısıyla zabıta personeli arasında görev b-ölümü yapmıştır. Diğer personelden daha kıdemli ve tecrübeli olan Müstedi Zabıta Sorumlusu olarak görevlendirilmiş, diğer zabıtlar onun maiyetinde çalıştırılmışlardır (Emare 46). Bundan sonra tüm resmi yazışmalarda (Örneğin gör: Emare 13, 17, 24, 25, 28 ve- 30) Müstediye Belediyece Zabıta Sorumlusu diye hitab edildiği gibi, Müstedi de gerek Belediyeye (Örneğin gör: Emare 14 eki, 15, 16 eki, 18, 20, 21, 22, 27, 39, 45), gerekse harice (Örneğin gör: Emare 33 eki, 35) yazdığı yazılarda Zabıta Sorumlusu olarak i-mza atmıştır.
Bu arada, 31.10.1984 tarihinde, belediye Kamu Görevlileri Tüzüğü Resmi Gazete'nin Ek III'ünde yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Adıgeçen Tüzük belediyelerde yürütülen belediye hizmetlerini çeşitli sınıflarına ayrımıştır.
Tüzüğün öngördüğü- hizmet sınıfları ile bu sınıflar içindeki derecelerin maaş baremleri cetvel II'de gösterilmiştir. Belediye kamu görevlilerinin bu yeni kadrro ve baremlere intibakları için, İçişleri Bakanlığınca bir İntibak Komisyonu kurulmuştur. İçişleri Bakanlığı Müsteş-ar Vekili Ünal Bektaşi başkanlığındaki bu komisyon, Maliye Bakanlığından Hasan Yalyalı ve ilgili Belediye Başkan ve Asbaşkanından oluşmaktaydı. Şahadete göre, Girne Belediyesi ile ilgili intibaklara üye olarak belediye Asbaşkanı katılmıştır. Belediye Müdür-ü Aydın Aygın da ona yardımcı olmuştur. Komisyon intibakları yaparken mevcut mevkileri, tayinleri ve çekilmekte olan baremleri dikkate atmış, tahsil durumlarına bakmamıştır. Emare 47 ve verilen bilgilere dayanarak çalışmalarını sürdüren İntibak Komisyonu, -Müstediyi Kolluk Hizmetleri Sınıfının II. Derecesine, barem 12-13'e intibak ettirmiştir. Komisyonca yapılan bu intibak bilahare İçişleri Bakanlığının 21.12.1984 gün ve İçişleri-B.G'ne 3/75, 5/75 sayılı emare 37 yazısıyla onaylanmış ve durum Girne Belediye -Başkanlığının başvuru konusu yapılan 25.12.1984 gün ve MŞD 3805 sayılı emare 38 yazısıyla Müstediye bildirilmiştir. Müstedi, 7 Ocak 1985 tarihinde İçişleri bakanlığına emare 39 itirazı yaparak intibaklarının Sorumlu Kolluk Memuru I. Dereceye yapılmasını is-temiştir. Müstedinin bu itirazı incelenmiş ve İçişleri Bakanlığının başvuru konusu 18.2.1985 gün ve İçişleri B.G'ne 5/75 sayılı emare 41 yazısıyla reddedilmiştir.
Bunun üzerine Müstedi işbu başvuruyu dosyalayarak yukarıda belirtilen taleplerde bulunmuştu-r.
Başvuru esaslıca incelendiğinde, Müstedi söz konusu kararların geçersiz olduğu iddiasını intibak ettirildiği sınıf içinde düşük bir derece veya bareme yer- leştirilmesinden değil de, Kolluk Hizmetleri Birim Sorumlusu Sınıfına intibak ettirilmiş olduğu- nedenine dayandırmaktadır.
Belediye Kamu Görevlileri Tüzüğünün II. Cetvelinin ilgili kısımları aynen şöyledir:
"Hizmet SınıflarıSınıfların
BaremleriSınıf İçin DerecelerDerecelerin
Baremleri
GENEL HİZMET
SINIFLARI
A) Yüksek Öğrenimli:
Kolluk H-izmetleri
Sınıfı
(Birim Sorumlusu
Hizmet Sınıfı
12 - 17B
1. Derece
16 - 17BII. Derece14 - 15III. Derece12 - 13
B) Orta Öğrenimli:
Kolluk Hizmetleri
Sınıfı
(Kolluk Memuru)
10 - 15
I. Derece
14 -- 15II. Derece12 - 13III. Derece10 - 11"
Yukarıdakilerden görülebileceği gibi, Tüzük zabıta hızmetlerini kolluk hizmetine çevirmiş, Kolluk Hizmetleri Sınıfını da yüksek öğrenim gerektiren Birim Sorumlusu Hizmet Sınıfı ile orta öğrenimli Kollu-k Memurluğu Sınıfına ayırmıştır.
Adıgeçen Tüzüğün intibakları nasıl yapılacağı hakkındaki kuralları Dokuzuncu Kısım, Geçici Kurallar, geçici II. maddesinde belirtilmiştir. Bu madde aynen şöyledir:
"II (1) Bu tüzük ile öngörülen sınıflara intibak yapılır-ken kadrolar ve bu kadrolarda çalışan belediye görevilieri ilkin oldukları sınıflara dahil edilirler. İntibak yapılırken sınıflar için öngörülen öğrenim koşuluna bakılmaksızın kazanılmış haklar gözönünde bulundu- rulur.
(2) İntibakı yapılan b-ir belediye görevlisi bulunduğu baremin kaçıncı kademesinde ise intibak ettirileceği baremin ona karşılık olan kademesine intibak ettirilir.
(3) Bu Tüzük yürülüğe girdiği tarihten önce bir belediye görevlisinin tayinli bulunduğu en son kadrodaki bar-emi, aynı kadronun ismi değiştirilerek veya değiştirilmeden revize edilmiş ve revizyon neticesi yeni barem içerisinde barem intibakları yapılmamış ise, bu tüzük ile intibaklar yapılırken böyle bir belediye görevlisinin eski bareminde kazanılmış baremiçi a-rtışları dikkate alınır.
(4) İntibak kurallarının uygulanması sonucunda bir belediye görevlisi- nin intibak ettirildiği hizmet sınıfında bu maddenin diğer kuralları çerçevesinde ulaştığı mevki ve kademe aylığı, halen iştigal etmekte olduğu kadro aylı-ğından az ise aradaki fark kademe ilerlemesi veya mevki yükselmesi yoluyla giderilinceye kadar devam olunur.
(5) Bir hizmet sınıfının halen mevcut derecede sayısı yani hizmet sınıflanmasında azaltılmış ise intibaklar, hizmetin niteliğine göre ve -alt mevkiden başlamak üzere sınıflandırılarak yapılır. Bu şekilde iki veya daha fazla mevki bir mevkiye tekabül ederse, kademe ilerlemelerinin saptanmasında küçük mevkinin birinci kademesinde göre bulunulan kademe esas alınır."
Görülebileceği gibi, bu in-tibakta esas olan mevcut kadrolar ve bu kadrolardaki tayinlerdir. İntibaktan önce Girne belediyesinde mevcut kadrolar ve bu kadrolardaki tayinler emare 8 de açıkça görülmektedir. Emare 8'e göre, Girne Belediyesinde Su İşleri Sorumlusu, Sağlık İşleri Soruml-usu, Temizlik İşleri Sorumlusu gibi sorumlu kadrolar olmasına rağmen, Zabıta Sorumlusu diye bir kadro mevcut değildir. Zabıta ile ilgili kadro Zabıta ve Veznedar Vergi Memur Yardımcılığıdır. Şahadete göre, Müstedinin önceleri Zabıta Onbaşısı, I. Sınıf Zabı-ta tayin ve kadroları vardı. Ancak Girne Belediyesinde 1981 yılında yapılan akdro barem ayarlamasında, I. Sınıf Zabıta Memurluğu ve Veznedar Vergi Memur Yardımcılığı kardosuna dönüştürülmüştür. Zabıta I. mevkiinin Zabıta ve Veznedar Vergi memur Yardımcılığ-ı kadrosuna dönüşmesi üzerine, Müstedi bu kadroya intibak ettirilmiştir. Müstedinin bu intibaka karşı herhangi bir şikayet yaptığı veya yasal işleme başvurduğu hususunda huzurumda hiçbir iddia veya şahadet yoktur. Aksine, Müstedi bunu benimsemiş ve şahadet-inde de kabul ettiği gibi, başvuru konusu intibaka değin Zabıta ve Veznedar Vergi Memur Yardımcılığı kadrosunda bulunarak bunun maaşını da almıştır. Bu durumda, Müstedinin en son kadrosu Zabıta ve Veznedar Vergi Memur Yardımcısı idi. Bunun ise, Zabıta Soru-mlusu mevkii olduğunu söylemeğe imkan yoktur.
Daha önce değinildiği gibi, 27.4.1982 tarihinde ve ondan sonra Müste- diye Zabıta Sorumlusu diye hitabedildiği görülmektedir. Girne Belediyesinde Zabıta Sorumlusu kadrosu olmadığına göre, bu bir atama olmayı-p Belediye Baş- kanınca yapılan bir görevlendirme, bir nevi mes'ul tutmadır. Yönetim Hukuku ilkelerine göre, bu görevlendirme Müstediye hiçbir muktesep hak kazandırma- maktadır. Böyle bir hak, ancak, Zabıta Sorumlusu kadrosunun ihdası ve Müstedinin oraya a-tanmasıyla kazanılabilirdi. Bu ise yapılmamıştır. Bu bir yana, Müstedinin görevlendirilmesinin yasallaştırılması için Belediyece en ufak bir işlemde dahi bulunulmamıştır.
Müstedi avukatı duruşması esnasında, Müstedi ile aynı durumda bulunan Cemaler Kuman-'ın Temizlik Hizmetleri Birim Sorumlusu Sınıfına İntibak ettiril- diğini, Müstedinin tahsilinin nazarı itibara alınarak onun Koluk Hizmetleri Birim Sorumlusu yapılmadığını da iddia etmiştir. Şahadete göre, intibak işlemleri esnasında tahsil durumları nazar-ı itibara alınmamıştır. Dolayısıyle, Ortaokul 3. sınıfından ayrılan, elinde ilkokul diploması bulunan Müstediye tahsili hiçbir engel teşkil etmemiştir. Örnek gösterilen Cemaler Kuman ise, emare 8'e göre Temizlik İşleri Sorumlusu mevkiini tutmakta, bunun ma-aşı olan barem 13-14'den ödenmekteydi. Mevki, tayin ve maaşını nazarı itibare alan İntibak Komisyonu, pek haklı olarak Cemaler Kuman'ı Temizlik İşleri Birim Sorumlusu Hizmeti sınıfına intibak ettirmiştir. Halbuki, Müstedinin durumu Cemaler Kuman'ın durumun-dan farklıdır. Müstedinin Zabıta Sorumlusu tayini olmadığı gibi, Girne Belediyesinde böyle bir kadro da mevcut değildir. zabıta sorumlusu mevkii ve bu mevkiye tayini bulunmayan Müstedinin Kolluk Hizmetleri Birim Sınıfına intibak ettirilmesine de yasal olan-ak yoktur. Nitekim, Müstedaaleyhler de Müstediyi bu sınıfa intibak ettirmemişlerdir.
Daha önce de belirtildiği gibi, Müstedinin mevcut kadrosu Zabıta ve Veznedar Vergi memur Yardımcısıdır ve 11'inci baremin tavanından maaş çek- mektedir. Mezkur Tüzük zab-ıta hizmetlerini kolluk hizmetine dönüştürdüğüne göre, İntibak Komisyonu da Müstediyi kadrosunun ilişkin olduğu sınıfa, Kolluk Hizmetleri Sınıfına, dahil etmiştir. İntibak sırasında 11. baremin tavanında olan Müstedi, Tüzüğe uygun olarak 12-13 baremi olan -Kolluk Hizmetleri Sınıfının II. Derecesine oturtulmuştur.
Yukarıda belirtilen tüm hususlar ışığında, Müstedi başvurusunda başarılı olamamıştır ve başvurunun reddedilmesi gerekmektedir.
Sonuç olarak başvuru reddolunur.
Masraflar hususunda herhangi- bir emir verilmez.
(Celal Karabacak)
Yargıç
1 Eylül 1987
-
Full & Egal Universal Law Academy