-
D.13/87 YİM 48/86
Yüksek İdare Mahkemesi Olarak Oturum Yapan
Yüksek Mahkemede
Yargıç Taner Erginel Huzurunda
Anayasanın 152. maddesi hakkında
Müstedi: Ahmet Tevfik Apa-k, Mağusa
- ile -
Müstedaaleyh: Ekonomi ve Maliye Bakanlığı, Hazine ve Muhasebe
Dairesi Müdürülüğü vasıtası ile KKTC Lefkoşa
A r a s ı n d a.
Müstedi na-mına: Halil Atalay Yeşilada
Müstedaaleyh namına: Müjgan Irkad
Yasa Maddesi: 51/84 sayılı Polis Örgütü Yasasının 30(1), 34(1), 34(7) madde- leri ve 26/77 sayılı Emeklilik Yasasının 4(1) ve 30. maddeleri.
İstemin Özeti: Müstedinin emekli olduktan sonra y-ürürlüğe giren ve polislere ek olanaklar sağlayan Polis Örgütü Yasasının kendisine de uygulanması talebinin reddedilmesi ile ilgili yanıtın iptal edilmesini ve ek çalışma ödeneği verilmesi istemi.
OLAY: Emniyet teşkilatında kumandan olarak görev yapan Mü-stedi sağlık nedeniyle 1975'de emekli oldu. 1984'de yürürlüğe giren Polis Örgütü Yasası polislere asli maaşlarının %15 oranında ek çalışma ödeneği veril-mesini hükme bağladı. Müstedi bu ek çalışma ödeneğinin kendisine de verilmesi gerektiğinden hareketle M-üstedaaleyhe başvurdu. Müstedaaleyh Müstedinin istemini reddetti. Başvuru Müstedaleyhin bu kararından ya- pıldı.
SONUÇ: Yüksek İdare Mahkemesi 205/80 sayılı başvuruda Müstedaaleyhi hatalı bularak ek tahsisatın emeklilik amaçları için kabul edilen ödenek o-lduğunu ve Emeklilik Yasasının 30(1) maddesi uyarınca yükselme olduğu tarihten başlayarak eski emeklilere de ödenmesi gerekti- ğini vurgulamıştır.
Bu nedenlerle başvuru kabul edilir ve Müstediye ek çalışma ödeneği uygulamayı reddeden kararın hükümsüz- ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğurmayacağına karar verilir.
Atıfta Bulunulan Yargısal İçtihatlar:
1- YİM 205/80 (D.33/89) sayılı Dr. Vedat Keus ile Ekonomi ve Maliye
Bakanlığı arasındaki Yüksek İdare Mahkemesi kararı.
____-________________
H Ü K Ü M
Emniyet Teşkilatında Kumandan olarak görev yapmış olan müstedi 16.1.1975 tarihinde sağlık nedenleriyle emekliye ayrıldı. Müstediye emekliye ayrıldığı tarihteki yasaya uygun olarak emeklilik hakları verildi. 20.12.1984 tari- h-inde yürürlüğe giren 51/84 sayılı Polis Örgütü Yasası polislere ek olanaklar sağladı. Yasanın 30(1) maddesi polislere asli maaşlarının %15'I oranında ek çalışma ödeneği verilmesini hükme bağladı. Bu hüküm o tarihte görevde olan polislere uygulandı. Ek çalı-şma ödeneğinin daha önce emekli olmuş polislere de verilmesi gerektiğini düşünen müstedi 19.12.1985 tarihinde müstedaaleyhe başvurarak emekli maaşının hesaplanmasında ek çalışma ödeneğinin dikkate alınmasını istedi. Müstedaaleyh 24.2.1986 tarihinde verdiği- yanıtta müstedinin talebinin yerine getirilmesine yasal yönden olanak bulunmadığını bildirdi. Müs- tedi 24.2.1986 tarihli bu yanıta karşı bu başvuruyu dosyalayarak red yanıtının iptal edilmesini ve dolayısıyle ek çalışma ödeneğinin kendisine de verilmesin-i talep etti.
Başvurunun duruşmasında taraflar kısa birer tanık dinlettiler. Müstedi tarafından tanık olarak dinletilen Namık Birgen Emniyet Genel Müdürü olup polislerin diğer kamu görevlilerinden daha fazla çalıştıklarını, bu nedenle 51/84 sayılı yasayl-a onlara %15 ek çalışma ödeneği verildiğini, eskiden de polislerin daha fazla çalıştığını, dolayısıyle ek çalışma ödeneğinin emekli polislerede veril- mesinin uygun olacağını söyledi. Müstedaaleyh tarafından şahadet veren Aziz Arkır ise Hazine ve Muhasebe -Dairesi emeklilik şubesinde görevli olup ek çalışma ödeneğinin yasanın yürürlüğe girdiği tarihte görevde olanlara ve bu tarihten sonra emekli olanlara uygulandığını, eskiden emekli olanlara bu ek menfaatın verilmediğini çünkü Emeklilik Yasasının 4'üncü mad-desinin (1)!inci paragrafında emeklilik için esas alınabilecek ödeneklerin sayıldığını ve ek çalışma ödeneğinin bunlar arasında yer almadığını söyledi.
Tanıkların dinlenmesinden sonra taraflar yasal argümanlarını yaptılar. Tarafların görüşmelerini daha i-yi anlayabilmek için ilgili yasa maddelerine göz atmak yararlı olacaktır. 26/1977 sayılı Emeklilik Yasasının 4'üncü maddesinin (1)'inci paragrafı şöyledir.
"4. (1) ........... emeklilik amaçları için aşağıdaki ödenekler esas alınır:
(a) Maaş,
(b) Tem-sil ödeneği,
(c) Makam ödeneği,
(ç) Kişisel ödenek,
(d) İaşe ödeneği,
(e) İaşe ve ibate ödeneği,
(f) İyi ahlak ödeneği,
(g) Liyakat ödeneği"
Emeklilik Yasasının 30 maddesi ise emeklilik maaşının ayarlanması başlı- ğını taşımaktadır ve (1)'in-ci paragrafı şöyledir:
"Bu yasanın başka kurallarına bakılmaksızın:
(1) Herhangi bir nedenle emekliye ayrılmış kişinin, emekliye ayrılmış ol- duğu görevin emeklilik amaçları için kabul edilen ödeneklerinde, sonradan yükselme olması h-alinde, böyle bir kişinin emeklilik maaşı yeniden ayarlanır ve yükselme olduğu tarihten başlayarak kendisine ödenir."
20.12.1984 tarihinde yürürlüğe giren 51/84 sayılı Polis Örgütü Yasası ise polis- ler için yeni hükümler getirdi. Bu yasanın- ilgili maddeleri şöyledir:
"77(1) ......fazla çalışma karşılığında polis mensuplarına, asli maaşlarının %15'I oranında ek çalışma ödeneği verilir."
"34(1) Polis mensuplarının, bu madde kuralları ile Emeklilik Yasası ku- ralları çerçevesinde emekl-ilik hakları vardır."
"27(7) ......... Polis mensuplarının emeklilik ikramiye ve menfaatlerinin hesaplanmasında 77. maddede öngörülen birleşik ek çalışma öde- neği dikkate alınır."
Müstedaaleyhin görüşüne göre Emeklilik Yasasının 4(1) maddesi em-ek- lilik amaçları için kabul edilen ödenekleri saymıştır. Sekiz tane olan bu ödenekler arasında ek çalışma ödeneği yoktur ve bu ödeneklere bir 9'uncuyu eklemek mümkün değildir.
Yasanın 30(1) maddesinde emeklilik amaçları için kabul edilen ödenek- lerin -yükselmesinin emeklilere de uygulanmasından söz edilmektedir. Ek çalışma ödeneği emeklilik amaçları için kabul edilen bir ödenek olmadığına göre emekli- lere uygulanması söz konusu olmamalıdır.
Müstedaaleyhin bu görüşüne yanıt vermek oldukça kolaydır. Çü-nkü Emeklilik Yasasının 4(1)'inci maddesinde yer almamasına rağmen Polis Yasası- nın 34(7) maddsine göre ek çalışma ödeneği yasasının yürürlüğe girmesinden sonra emekli olanlara uygulanmaktadır. 34(7)'nci madde eski ve yeni emekliler arasında bir ayırım ya-pmamaktadır. Ek çalışma ödeneği Polis Yasasıyla emekli- lere uygulandığına göre Polis Yasası 4(1)'inci maddede bir değişiklik yapmış ve bu maddede sayılan emeklilik amaçları için kabul edilen ödeneklere ek bir öde- nek getirmemiştir. Bu böyle olunca Emekli-lik Yasasının 30(1) maddesine göre emeklilik amaçları için kabul edilen ödeneklerden biri yükseltilmiştir ve bu yükselme eski emeklilere de uygulanmalıdır.
Bu başvuruda müstedi lehine olan diğer bir husus çok benzer bir mese- lede Yüksek İdare Mahkemenin-in vermiş olduğu karardır. 20/80 sayılı Yüksek İdare Mahkemesi kararından anlaşıldığına göre 29.8.1979 tarihihinde yürürlüğe giren Hekimlerin Ek Tahsisatları Tüzüğü, Sağlık Bakanlığı kadrolarında fiilen görev ifa eden hakimlerin maaş baremlerine ilaveten %-40 ek tahsisat ödenmesini öngörmüştü. Görevde olan hekimlere ödenen ve tüzüğün yürürlüğe girdiği 29.8.1979 tarihinden sonra emekliye ayrılanlara uygulanan bu ek tahsisatı müs- tedaaleyh eski emeklilere uygulamayı reddetti. Yüksek İdare Mahkemesi daha önce -emekli olmuş bir doktorun 205/80 başvurusunda Müstedaaleyhin tutu- munu hatalı bularak özetle: "Bu ek tahsisat emeklilik amaçları bakımından maaşlarla bütünleştirilerek dikkate alınmaktadır. Söz konusu ek tahsisat emekli- lik amaçları için kabul edilen öde-nek olduğuna göre Emeklilik Yasasının 30(1) maddesi uyarınca yükselme olduğu tarihten başlayarak eski emeklilere de öden- melidir." demiştir. Dikkat edilecek olursa bu Yüksek İdare Mahkemesi kararın- daki durum önümüzdeki başvuruya tamamen uymaktadır. Müst-edaaleyh 205/80 sayılı karara karşı iki argümanda bulundu. Önce 205/80 sayılı kararın değiştirilmesini önerdi. Daha sonra doktorların durumunun polislerden farklı olduğunu, orada ödenen ek tahsisatın "kişisel ödenek" olduğunu ve dolayısıyle eski emeklilere- uygulanmasının Emelilik Yasasının 4(1) maddesine aykırı olmadığını iddia etti. Müstedaaleyhin bu iki görüşüne de katılmaya olanak yoktur. Herşeyden önce Yüksek Mahkeme kararları o kadar çabuk ve kolay kararlar olmamalıdır. Doktorlara ödenen ek tahsisatın -kişisel ödenek olduğu iddiasına gelince Müstedaaleyh 205/80 sayılı başvuruda da başvuru sonuna kadar tahsisa- tın tüzüğün yürürlüğe girmesinden önce emekli olmuş doktorlara uygulanmasına karşı çıkmıştı. Şimdi "doktorlar haklı, fakat karardaki nedenle değil-, başka nedenle haklıdırlar" görüşünü öne sürmektedir. Kanımca doktor- ların haklılığı 205/80 sayılı karardaki gerekçeye dayanmaktadır ve aynı gerekçe nedeniyle bu başvurudaki müstedinin de haklı olduğu sonucuna varmamız gerekir.
Bu nedenlerle başvurunun- kabul edilmesi gerektiği görüşündeyim.
Dolayısıyle müstedinin emeklilik maaşına ek çalışma ödendiğini uygula- mayı reddeden ve müstediye 24.2.1986 tarihli yazı ile bildirilen kararın hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğuramayacağına ka-rar verilir.
(Taner Erginel)
Yargıç
30 Mart 1987
-
Full & Egal Universal Law Academy