-
Birleştirilmiş
D.3/86 YİM 51/84 ve 52/84
Yüksek İdare Mahkemesi Olarak Oturum Yapan
Yükse-k Mahkeme Huzurunda
Mahkeme Heyeti: Salih S. Dayıoğlu, N. Ergin Salahi, Niyazi F. Korkut.
Anayasanın 118. Maddesi hakkında
YIM 51/84
Müstedi: Ahmet Köroğl-u, Lefkoşa.
- ile -
Müstedaaleyh: KKTC Merkezi Cezaevi vas. KKTC, Başsavcılık, Lefkoşa.
A r a s ı n d a .
Müstedi namına: Hakkı Alpagut
Müstedaaleyh namına: Osman T. E-nginsoy.
YİM 52/84
Müstedi: Ferit Gürler, Lefkoşa.
- ile -
Müstedaaleyh: KKTC Başsavcılığı, KKTC Merkezi Cezaevi vasıtasıyle, Lefkoşa
- A r a s ı n d a.
Müstedi namına: Hakkı Alpagut
Müstedaaleyh namına: Osman T. Enginsoy.
Yasa Maddesi: 1/84 sayılı Af Yasası.
İstemin Özeti: Müstedilerin Af Yasasından faydalanmamaları gere-ktiği ile ilgili Müstedaaleyh kararının hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğurmayacağına karar verilmesi istemi.
OLAY: Birleştirilmiş olarak dinlenen her iki davadaki Müstediler uyuşturucu madde tasarrufundan hüküm giymişlerdir. 1. Müs-tedi 5 yıl, 2. Müstedi de aleyhine askıda bulunan diğer davalar da nazarı dikkate alındıktan sonra 3 yıl hapse mahkum olmuştur. Kısmi aftan yararlanmak isteyen Müstedi- lerin müracaatlarına Müstedaaleyh red yanıtı vermiştir.
SONUÇ: Gerek kayıt gerekse sab-ıka açısından Müstedilerin uyuşturucu madde tasarrufu suçundan mahkum edilip, bu suçlardan hapis cezasına çarptırıldıklarına şüphe yoktur. Askıdaki suçların mahkemece dikkate alınması hapis cezasının daha uzun süreli olmasına etken olduğu inkar edilemez. A-ncak hükmolunan hapis cezaları sadece tasarruftan olduğundan, askıda bulunan suçlar için verildiğini söylemeğe imkan yoktur.
Başvuru kabul edilir ve Müstedaaleyhlere bildirilen ve kısmi af kapsamı dışında oldukları biçimde ifadesini bulan kararın hüküms-üz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğurmayacağına karar verilir.
Atıfta Bulunulan Yargısal İçtihatlar:
1- R. v. Nicholson (1947) 32 Cr. App. R. s.98-101.
____________________
H Ü K Ü M
Salih S. Dayıoğlu: Birleştirilmiş olarak dinlenen işbu -başvurularda olgular husu- sunda taraflar arasında herhangi bir anlaşmazlık yoktur. Olgular aşağıdaki şekilde özetlenebilir:
YİM 51/84 sayılı başvurudaki müstedi (bundan sonra sadece 1. müstedi olarak anılacaktır) Lefkoşa Ağır Ceza Mahkemesinde yargılanm-ış ve aleyhine getirilen 1035/83 sayılı ceza davası ile 6 kilo ağırlığındaki uyuşturucu maddeyi yani cannavis (hint keneviri) reçinesini tasarrufunda bulundurduğu davasını kabul etmiş ve bu davada kendi ikrarı ile mahkum edilmişti. 11.1.1984 tarihinde kara-rını veren Lefkoşa Ağır Ceza Mahkemesi davaya ilişkin olguları belirttikten, 1. müstedi leh ve aleyhine söylenenleri not ettikten ve hüküm tarihşnde 1. müstedi aleyhine askıda bulunan 713/83 sayılı ceza davasında aleyhine getirilen uyuşturucu madde satma d-avasını onun rızası ile nazarı itibara aldıktan sonra onu yani 1. müstediyi 5 yıl hapis cezasına çarptırdı.
YİM 52/84 sayılı davadaki müstedi (Bundan sonra gerektiği takdirde 2. müstedi olarak anılacaktır) aleyhine getirilen 1035/83 sayılı bır ceza dava-sı ile tasarrufunda 6 kilo ağırlığında uyuşturucu madde yani cannavis (hint keneviri) reçinesi bulundurmakla itham edildi. 2. müstedi aleyhine getirilen bu davayı kabul etti ve ayrıca aleyhine askıda bulunan ve uyşturucu madde satın aldığı suçu ile itham e-dildiği 713/83 sayılı davanın da dikkate alınmasını talep etti. 11.1.1984 tarihinde hükmünü veren Lefkoşa Ağır Ceza Mahkemesi 2. müstediyi kabul etmiş olduğu davadan aleyhine getirilen fakat henüz yargılanmadığı ve askıda bulunan sözü edilen davayı da dikk-ate aldıktan sonra onu uyuşturucu madde tasarrufundan 3 yıl hapse mahkum etti.
1/84 sayılı Af Yasası 7 Ocak 1984 tarihinde yürürlüğe girdi. Bunun üze- rine müstediler sözü edilen Af Yasasından kısmi bir şekilde yararlanmaları gerektiği nedeniyle müstedaa-leyhe başvurdular. Müstedaaleyh onlara 3.4.1984 tarihinde vermiş oldukları sözlü bir yanıt ile 1/84 sayılı Af Yasasının kendilerini kapsamadığını ve dolayısıyle bu yasadan onların yararlanamayacağı kararını teb- liğ etti. Birleştirilmiş olarak dinlenen bu -başvurular bu karardan yapılmıştır. Müstedilere göre kişisel durumları 1/84 sayılı Af Yasasının 7(3) maddesi altında mütalaa edilmeli ve bunun yapılması halinde haklarında verilen hapis cezasında 1/4 oranında indirim yapılması gerektiğini öne sürdüler. Öte- yandan Başsavcılık ise konunun 1/84 sayılı Af Yasasının 7. maddesi altında değil de 8(2) maddesi altında mütalaa edilmesi ve bununda yapılması halinde sanıkların Af Yasasından yararlanamıyacakları sonucuna varılması gerektiği görüşünü savundu.
1/84 sayı-lı Af Yasasının 7 (3) maddesi şöyledir:
"7. Bu Yasanın 9. maddesi kurallarına bağlı olarak kısmi affa bağlı tutulan suçlar şunlardır:
(1) ..............................
(2) ..............................
(3) Uyuşturucu Maddeler Yasasının herhan-gi bir kuralına aykırı olarak işlenen suçlar:
Aynı Yasanın 8 (2) maddesi ise aynen şöyledir:
"8. Aşağıdaki fıkralarda öngörülen suçlar ve bu suçlardan dolayı verilen cezalar, tümüyle af kapsamı dışındadır:
(1) ..........................-....
(2) Uyuşturucu madde ticareti yapma,"
Aynı Yasanın 9. maddesi aynen şöyledir
"9. (1) Bu Yasanın 7. maddesinde belirtilen suçları 15 Kasım 1983 tari- hine kadar işleyip de hapis cezasına çarptırılan ve halen ceza- evinde mahkum olarak cez-asını çekmekte olan kişilere, mahke- melerce çarptırıldıkları ceza üzerinden dörtte bir oranında süre indirimi yapılır.
(2) Bu Yasanın 7. maddesinde belirtilen suçları 15 Kasım 1983 tari- hine kadar işleyip de o tarihten sonra bu kişiler hakkı-nda mahke- melerce verilecek cezalar da infazda aynı indirime tabi tutulur."
Müstedilerin uyuşturucu madde tasarrufu suçundan mahkum edilip bu suçlardan hapis cezasına çarptırıldıklarına şüphe yoktur. Gerek kayıt ve gerekse sabıka açısından durum böyle-dir. Müstedilerin istemi iddia makamının rızası ile aleyhlerinde askıda bulunan sair suçların mahkemece dikkate alınması keyfiyeti- nin hapis cezasının daha uzun süreli olmasında etken olduğu inkar edilemez. Ne var ki haklarında hükmolunan hapis cezaları -sadece tasarruf suçundan olup bu cezaların dikkate alınan ve askıda bulunan suçlar için verildiğini söylemeğe hukuken ımkan yoktur. R. v Nicholson 1947 32 Cr. App. R. s.98 sayfa 101de Mahkeme bu konuda şunları söyledi:
"Sentences is passed on the count- or counts on which there has been a conviction, and no matter how many offences are taken into considera- tion, the sentences cannot exceed that prescribed by law for the offence upon which there has been a conviction. There is no conviction in- res- pect of any of the outstanding cases, nor is there any separate sentence in respect of any of them. In the normal case no proceedings would follow upon any of them, for the reason that they had been taken into consideration, not -because there had been convictions in respect of them."
Yine R. v Batchelor 1952 36 Cr. App. R. s.64 sayfa 67 ve 68'de Mahkeme şu görüşlere yer verdi:
"Everyone knows now -at least, I hope they do- what is the effect of taking offences in-to account. It is a convention, it is not statutory. I have been a good thing the matter had been dealt with by statute in the Crimi- nal Justice Act, 1948, but it was not. It is simply a convenction under which, if a court is informed that there -are outstanding charges against a prisoner who is before it for a particular offence, the court can, if the prisoner admits the offences and asks that they should be taken into ac- count, take them into account, which means that the court c-an give a longer sentence than it would if the where dealing with him only on the charge mentioned in the indictment. But, technically, taking offences into account does not to a conviction."
Yukarıda söylenenlerden de anlaşılcağı gibi müstedi-lerin durumları Yasa- nın 7(3) maddesi altında mütalaa edilmesi ve bu maddeden yararlanacakları key- fiyetinin onlara bildirilmesi gerekirdi.
Sonuç olarak her iki başvuru kabul edilir ve müstedaaleyhler tarafından alınıp müstedilere bidirilen ve 1/84 say-ılı Af Yasası gereğince kısmi af kapsamı dışında oldukları biçiminde ifadesini bulunan kararın hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğuramayacağına karar verilir.
(Salih S. Dayıoğlu) (N. Ergin Salahi) (N-iyazi F. Korkut)
Yargıç Yargıç Yargıç
29 Ocak 1986
Full & Egal Universal Law Academy