-
D.47/80 Y.İ.M. 56/80
Yüksek İdare Mahkemesi Olarak Oturum Yapan
Yüksek Mahkeme Huzurunda.
-Mahkeme Heyeti: Şakir Sıdkı İlkay, N. Ergin Salâhi, Aziz Altay. Anayasanın 118. Maddesi hakkında.
-
Müstedi: Ali Salâhi Kaptan n/d Ali Salâhi, Mağusa.
- ile -
Müstedaaleyh:İskân ve Rehabilitasyon Bakanlığı vasıtasıyle KTFD
Lefkoşa.
A R A S I N D A.
Müstedi na-mına: Ahmet Mithat Berberoğlu.
Müstedaaleyh namına: Altan Erdağ.
Yasa Maddesi: 41/77 sayılı Yasanın 25(1) maddesi.
İstemin Özeti: İskân ve Rehabilitasyon Müdürlüğünün konut değişikli-
ğinin uygun bulunmadığına ilişkin kararının hükümsüz ve etkis-iz
olduğuna ve herhangi bir sonuç doğurmayacağına karar verilmesi
istemi.
OLAY: 1974 göçmeni olan Müstedi, Güzelyurtta kendisine tahsis edilen
konuta yerleşti. Bilâhare hanımının Mağusa Kooperatif Merkez Ban-
kası Şubesine atanması - ile Mağusaya gidip gelmeye başladı. Eşi
nedeni ile Güzelyurtta akrabalarının yanına gitmek isteyen Erol
Naci ile anlaşan Müstedi evini değiştirdi. İskân ve Rehabilitasyon
Dairesine müracaat ederek değişiklik nedeniyle yeni tahsis yapıl--
ması talebinde bulundu. Ancak Müdürlük, değişikliğin, Müdürlüğün
bilgisi dışında yapıldığını bildirerek işgal etmekte olduğu Mağu-
sadaki konutu tahliye için yasal işlem başlattığını bildirdi.
Şahadetinde, konut değişikliğinin il-gili dairenin izni dışında
gerçekleştiğini kabul eden Müstedi, Mağusadaki konutta da tahsisi
olmadan ikamet ettiğini ve Güzelyurttaki konuta tahsis talep eden
dilekçesini inceleyip karara bağlama yetkisine haiz İnceleme Dağı-
tım Komisy-onunun olduğunu, İskân ve Rehabilitasyon Müdürlüğünün
yetkisi olmadığını ileri sürerek böyle davranmakla İskân ve Reha-
bilitasyon Müdürlüğünün yasaların sözüne ve özüne ters düştüğünü
ileri sürdü.
SONUÇ: Güzelyurtta kendisine konut tah-sis edilen Müstedinin hak sahibi
olduğuna kuşku yoktur. Değişikliğe konu evin tahsis sahibi Erol
Naci'nin de değişikliğe muvafakat ettiği başvuruda açıkça görül-
mektedir. Hak sahipliliği ve tahsise konu olabilecek kaynak durumu
belirl-endiğine göre İskân ve Rehabilitasyon Dairesi Müdürlüğünün
başvuruyu İnceleme Dağıtım Komisyonuna sunması gerekirdi. Bu
konuda olumlu veya olumsuz karar alma yetkisi İnceleme Dağıtım
Komisyonunundur müdürlük yetkilerinin dışına çı-kmıştır. Bu durumda
esasta haklı olup olmadığını incelemeye gerek yok, zaten böyle bir
istemde de bulunulmadı.
Sonuç olarak İskân ve Rehabilitasyon Dairesinin konu kararının
hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğurmaya-cağına
karar verilir.
H Ü K Ü M
Şakir Sıdkı İlkay: Bu başvuruda Mahkemenin Hükmünü sayın Yargıç Aziz Altay verecektir.
Aziz Altay: Müstedi Güney göçmeni olup evlidir. Kuzeye geldikten sonra kendisine 13.11.1974 tarihinde il-gililerce Güzelyurtta tahsis edilen Z07 No'lu konutta oturmaya başladı. 8.10.1979 tarihinde Kooperatif Merkez Bankası Mağusa şubesine atanan müstedinin eşi her gün araba ile Mağusadaki görevine gidip gelmek zorunda kaldığından, Mağusada İskân dairesince ta-hsis edilen 28 Tümen Caddesi Numara 42'deki konutta oturmakta olan ve Güzelyurt'a akrabalarının yanına gitmek isteyen Erol Naci ile anlaşarak konut değişikliği yaptı. Böylece müstedi Erol Naci'nin Mağusadaki konutuna, Erol Naci de müstedinin Güzelyurt'taki- konutuna taşınıp yerleşti. Müstedi Mağusadaki konuta taşındıktan bir kaç gün sonra Erol Naci ile beraber İskân ve Rehabilitasyon Dairesine giderek konutlarını değiştirdiklerini bildirerek kendilerine bu değişikliğe uygun yeni tahsis yapılmasını istedi ve -aynı gün konu ile ilgili bir de dilekçe verdi. Bu dilekçe 13.11.1979 tarihini taşımaktadır.
Müstediye İskân ve Rehabilitasyon dairesi müdürlüğünce gönderilen 30 Kasım 1979 tarih ve (4) 29/76 sayılı yazıda, 13.11.1979 tarihli dilekçesinin incelendiği -ancak müdürlüğün bilgisi dışında yapılan konut değişikliğinin uygun görülmediği ve işgal ettiği Mağusadaki konutu tahliye etmesi için hakkında yasal işlemlere başlandığı bildirildi.
Müstedi 17.1.1980 tarihinde işbu başvuruyu dosyalayarak İskân ve Reh-abilitasyon Müdürlüğünün (4) 29/76 sayılı ve 30.11.1979 tarihli yazısı ile bildirilen ve konut değişikliğinin uygun bulunmadığına ilişkin kararın hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğuramayacağına karar verilmesi isteminde bulundu. Müsteda-aleyh dosyaladığı itiraznamede yürürlükteki Yasalara uygun olarak alınan söz konusu kararın geçerli olduğunu iddia etti.
Başvurunun duruşması sırasında yemin tahtinde şahadet veren müstedi söz konusu konut değişikliğinin ilgili makamın tamamen bil- g-isi dışında ve önceden izni olmadan yapıldığını, Mağusa'daki konutta da hâlâ herhangi bir tahsis belgesi almadan oturmakta olduğunu kabul etti. Müstediye göre Erol Naci ile yapmış olduğu konut değişikliği uyarınca kendisine yeniden tahsis yapılmasına ilişk-in 13.11.1979 tarihli dilekçesini inceleyip karara bağlamak İnceleme ve Dağıtım Komisyonunun yetkisine giren bir husustur. Binaenaleyh İskân ve Rehabilitasyon Müdürlüğünün, müstedinin dilekçesini görüşülmek üzere anılan komisyona göndermiyerek doğrudan ken-disinin inceleyip reddetmesi, Yasaların sözüne ve özüne ters düşmektedir ve verilen cevap da yetki açısından geçersizdir.
41/77 sayılı İskân, Topraklandırma ve Eşdeğer Mal Yasası'nın 25(1) maddesine göre İskân ile ilgili bir tahsis bakanın onayı ile -İnceleme ve Dağıtım Komisyonu tarafından yapılır. Yasanın bu maddesi altında yapılan 1978 İnceleme ve Dağıtım Komisyonu Tüzüğünün 11. maddesi de aynı şekilde hüküm içermektedir. Tüzüğe göre Müdürlük sadece müracaat eden bir kişinin hak sahibi olup olmadığı-nı ve statüsünü belirler ve kaynaklar ile ilgili gerekli raporları temin eder. Bu meselede güney göçmeni olan ve bu nedenle kendisine Güzelyurt'ta konut tahsis edilen müstedinin hak sahibi olduğuna kuşku yoktur. Müstedinin kaynak olarak Mağusada Erol Naci'-ye tahsisli evi talep ettiği ve Erol Naci'nin de buna muvafakat ettiği 13.11.1979 tarihli başvuruda açıkça görülmektedir. Bu durumda müstedinin gerek hak sahipliliği ve gerekse tahsise konu olabilecek kaynak durumu belirlenmiş olduğuna göre İskân ve Rehabi-litasyon Dairesi Müdürlüğünün başvuruyu görüşülmek üzere İnceleme ve Dağıtım Komisyonuna sunması gerekirdi. Talep edilen konut değişikliğini görüşüp olumlu veya olumsuz bir karar alma yetkisi, daha önce de belirtildiği gibi, İnceleme ve Dağıtım Komisyonuna- ait bir husustur. İskân ve Rehabilitasyon Dairesi Müdürlüğü müstedinin başvurusunu sözü edilen komisyona havale etmeyerek başvuruyu karara bağlamakla yasanın ve ilgili tüzüğün kendisine verdiği yetkilerin dışına çıkmış oldu. Bu nedenle Müdürlüğün bu tasar-rufu yasal dayanaktan yoksun ve geçersizdir. Müstedinin yaptığı müracaat yetkisi olmayan bir makam tarafından karara bağlandığı ve karar bu yüzden geçersiz olduğuna göre onun esasta haklı olup olmadığı hususunu incelememiz gerekmektedir. Esasen müstedi de,- başvurunun duruşmasında, bizden böyle bir istemde bulunmamıştır.
Sonuç olarak İskân ve Rehabilitasyon Dairesi konu karar ve işlemin hükümsüz ve etkisiz olduğuna sonuç doğuramayacağına karar verilir.
(Şakir Sıdkı İlkay) (N. Ergin Salâhi) (Az-iz Altay)
Yargıç Yargıç Yargıç
24 Kasım 1980
Full & Egal Universal Law Academy