-
D.5/87 YİM 63/86
Yüksek İdare Mahkemesi Olarak Oturum Yapan
Yüksek Mahkemede
Yargıç Celal Karabacak huzurunda.
Anayasanın 152. maddesi hakkında.
Müstedi: Turhan Öztürk, Bal-ıkesir
- ile -
Müstedaaleyh: 1) Ekonomi ve Maliye Bakanlığı vasıtasıyle
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti, Lefkoşa.
2) Hazine ve Muhasebe Dairesi vasıtasıyle
Kuzey Kıbrıs Türk C-umhuriyeti, Lefkoşa.
A r a s ı n d a.
Müstedi namına: Güner Çakın tarafından Mahmut Tekinay
Müstedaaleyhler namına: Yaşar Boran.
Yasa Maddesi: 26/77 sayılı Emeklilik Yasa-sının 5(4), 7(7), 9(1) maddeleri.
İstemin Özeti: Müstedinin 30 yılın üzerindeki her hızmet yılına bir aylık maaş ek ikramiye vermeği reddeden Müstedaaleyh kararının hükümsüz ve etki- siz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğurmayacağına karar verilmesi istem-i.
OLAY: 1928 doğumlu olan Müstedi 1951 yılında Kamu hizmetine girdi ve öde- neksiz izinli olduğu iki aylık süre dışında kesintisiz olarak görev yaptı. Müstedi Kamu Hizmeti Komisyonunca 60 yaşına gelmeden Emeklilik Yasasının 9(1) maddesi gereğince emekli-ye sevk edildi. Müstedinin hizmeti yanında mücahitiği de vardır.
Müstedi, mecburi emekliye sevk edilmesi nedeni ile 60 yaşına kadar çalışamayacağını, çalışamayacağı bu sürenin fiili hizmet olduğunu bu nedenle çalışamayacağı süre için kendisine her y-ıla karşılık bir aylık maaş tutarında ek ikramiye verilmediğini iddia etti.
SONUÇ: Emeklilik Yasasının 45. maddesi, emeklilik hakkı kazandıran hızmet yıllarının otuz yılı aşamayacağını, aşsa bile otuz yılı aşan sürenin hesaba katılmayacağını öngörülmekted-ir. Dolayısıyle Müstedinin menfaati hiçbir şekilde etkilenmemiştir.
Başvuru reddolunur.
Atıfta Bulunulan Yargısal İçtihatlar:
1- YİM 141/85 (D.12/87) sayılı Turhan Öztürk ile KKTC Bakanlar
Kurulu ve Kamu Hizmeti Komisyonu arasındaki- Yüksek İdare
Mahkemesi kararı.
____________________
H Ü K Ü M
İşbu başvuru ile Müstedi, kendisine 30 yıl üzerindeki her hizmet yılına kar- şılık bir aylık maaş tutarında ek ikramiye vermeği reddeden Müstedaaleyh ve/ veya Müstedaaleyhleri-n aldığı kararın hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve her- hangi bir sonuç doğuramayacağına karar verilmesini talep etmektedir.
Başvurunun duruşması esnasında taraflar ilgili belgeleri emare I ve II ola- rak sunmuşlar başka şahadet çağırmayıp Mahkemeye hitap -etmekle yetinmiş- lerdir.
İhtilafsız olgular kısaca şöyledir:
Müstedi 15.2.1928 doğumludur. 8.10.1975 tarihinde kamu hizmetine girmiş ve ödeneksiz izinli olduğu 13.12.1974-1.3.1975 tarihleri arasındaki 2 ay 17 günlük süre hariç, Devletin çeşitli kadrol-arında hizmet etmiştir. En son Güm- rük Dairesinde Gümrük Müdür Muavini (İdari) görevini yapmaktaydı.
Müstedi, Kamu Hizmeti Komisyonu'nun 20 Eylül,1985 gün ve P 151 sayılı emare I yazısı ile 28 Ekim 1985 tarihinden itibaren değiştirilmiş şekliyle 26/77 s-ayılı Emeklilik Yasasının 9(1) maddesi uyarınca mecburi emekliye sevke- dilmiştir.
Emare II'ye göre, Müstedinin 33 yıl 10 ay 3 günlük kamu hizmeti yanında, 2 yıl 16 günlük de mücahitiği mevcuttur.
Müstedi, Yönetimin kendisini mecburi emekliye sevkeden -mezkur kararı aleyhine Yüksek İdare Mahkemesinde 141/85 sayılı başvuruyu dosyalamişsa da, bu başvuru henüz neticelenmemiştir.
YİM 141/85 sayılı başvuru nedeniyle protesto tahtında emekli maaşı, ikra- miyesi ve bir miktar da ek ikramiye alan Müstedi, işbu- başvurusu ile, mecburi emekliye sevk yüzünden normal olarak 60 yaşına kadar çalışamayacağını, çalışamıyacağı 2 yıl 4 ay 3 günlük bu sürenin fiili hizmet olduğunu, bu müddetin hizmet yıllarına eklenmemesi sonucu mezkur süre için kendisine her yıla karşılık- bir aylık maaş tutarında ek ikramiye verilmediğini iddia etmektedir
Müstedaaleyhler işbu başvuruya karşı dosyalamış oldukları itiraznamede, diğer şeyler meyanında, ek ikramiye ödenmesini öngören değiştirilmiş şekliyle 26/77 sayılı Emeklilik Yasasının 5(-4) maddesinde özel hizmet eklenmesi dışındaki fiili otuz yılın üzerinde hizmeti olanlara, özel hizmet eklemesi dışındaki otuz yılın üzerindeki her yılına karşılık bir aylık maaş tutarında ek ikramiye verildi- ğini, Müstedinin mezkur süresinin fiili hizmet -olmayıp özel hizmet eklemesi olduğunu, bu nedenle mezkur süre için Müstediye ek ikramiye verilemiyeceğini ve verilmediğini belirtmiş ve başvurunun masraflarla reddini talep etmiştir.
Müstedinin talebine dayanıklık eden en önemli madde değiştirilmiş şekli-yle 26/77 sayılı Emeklilik Yasasının 5(4) maddesidir. Bu maddenin ilgili kısmı ise aynen şöyledir:
"5(4) Bu maddenin (1)'inci fıkrasında belirtilen emeklilik menfaatlerine ek olarak, Devlet kadrolarında veya siyasal kamu görevinde, özel hizmet eklemesi dı-şında fiili otuz yılın üzerinde hizmeti olanlara; ayrıca özel hizmet eklemesi dışındakı otuz yılın üzerindeki her hizmet yılı ile her mücahitlik hizmet yılına karşılık, en son çekmekte olduğu brüt bir aylık maaş tutarı ikramiye verilir."
Yukarıda alıntıs-ı yapılan maddeden de görülebileceği gibi, emekliye ayrı- lan herhangi bir kişinin bu madde altında ek ikramiye alabilmesi için, Devlet kadrolarında veya siyasi kamu görevinde özel hizmet eklemesi dışında fiili otuz yılın üzerinde hizmeti olması gerekmekte-dir. Yasaya göre, özel hizmet eklemesi dışında otuz yılın üzerindeki her hizmet yılı ile her mücahitlik hizmet yılına karşılık Devlet bir aylık ek ikramiye vermektedir.
Acaba Müstedinin ek ikramiye taleb ettiği mezkur sürenin mahiyeti nedir? Bu süre ne k-adardır?
Müstedi değiştirilmiş şekliyle 26/77 sayılı Emeklilik Yasasının 9(1) mad- desi altında emekliye sevkedilmiştir. Bu madde ise şöyledir:
"9(1) Herhangi bir yasa veya bu maddenin diğer fıkralarındakı kurallar saklı kalmak koşulu ile, hak sahipleri-nin mecburi emekliye ayrılma yaşı alt- mışıncı yaştır.
Ancak, Bakanlar Kurulu'nun önerisi üzerine Kamu Hizmeti Komis- yonu, bu hak sahiplerini elli yaşını doldurduktan sonra herhangi bir zaman mecburi emekliye sevkedebilir. Böyle bir hak sahibinin, e-meklilik hakkı kazandıran hizmetin hesablanmasında; emeklilik hakkı kazandıran mecut hizmet süresine altmışıncı yaşı dolduracağı zamana kadarki süre eklenir ve emeklilik işlemi bu süre üzerinden hesaplanır."
Görülebileceği gibi, mecburi emekliye sevk hal-inde, emeklilik hakkı ka- zandıran hizmetin hesablanmasında, mevcut hizmet süresine maddede belirtildiği şekilde bir ekleme yapılmaktadır. Olgulara göre, Müstedi 15.2.1928 doğumlu- dur. Bu durumda, 60 yaşını 15.2.1988 tarihinde dolduracaktır. Halbuki, Müst-edi 28 Ekim 1985 tarihinde, yani 60 yaşını dolduracağı tarihten 2 yıl 3 ay 17 gün (Müstedi avukatı hitabesinde bu süreyi sehven 2 yıl 4 ay 3 gün olarak belirtmiştir) önce mecburi emekliye sevkedilmiştir. Müstedinin emeklilik hakkı kazandıran hizmetinin hes-ablanmasında bu süre mevcut hizmet süresine eklen- melidir.
Ancak, Müstedinin ek ikramiye talep ettiği bu süre, kanaatimce, bir özel hizmet eklemesidir. Müstedi avukatı da bunun özel hizmet eklemesi olduğunu kabul etmektedir. Halbuki, ek ikramiye verilme-sini öngören Yasanın 5(4) mad- desi özel hizmet eklemesini nazarı itibara almamakta, özel hizmet eklemesi dışında fiili hizmet istemektedir. Dolayısıyle, Müstedinin mezkur süresinin ek emeklilik ikramiyesi bakımından hesaba katılmaması gerekir.
Müstedi a-vukatı bu sürenin özel hizmet eklemesi olduğunu kabul etmekle beraber, Emeklilik Yasasının 7/7) maddesinin bunu fiili hizmete dönüştürdü- ğünü, ek ikramiye maksatları bakımından bu fiili hizmetin de nazarı itibara alın- ması gerektiğini iddia etmiştir.
D-eğiştirilmiş şekliyle 26/77 sayılı Emeklilik Yasasının 7(7) maddesi şöyledir:
"Emeklilik hakkı kazandıran hizmetin hesablanmasında, Yasanın öngördü- ğü özel hizmet eklemesi, o hizmet fiilen yapılmış gibi işlem görür ve hesaba katılır.
Ancak, mücahi-tlik hizmeti ve özel hizmet eklemeleri dışında en az on yıl fiili kamu görevini tamamlamadan emekliye ayrılan kamu görevlilerine özel hizmet eklemesi yapılmaz."
Yukarıya çıkarılan maddeden anlaşılabileceği gibi, özel hizmet eklemesi fiili hizmet değildir-. Ancak, bu madde amaçları bakımından, özel hizmet ekle- mesi fiili hizmet gibi işlem görmektedir. Böylece, fiili 10 yıl hizmeti olup da emekliye ayrılan herhangi bir şahsın özel hizmet eklemesi fiili hizmet olmamakla beraber, emeklilik hakkı kazandıran hi-zmetinin hesablanması bakımından fiili hizmetmiş gibi işleme tabi tutulmaktadır. Ancak, işbu başvuruda söz konusu olan Müstedinin emeklilik hakkı kazandıran hizmetinin hesablanması değil, ona ek ikramiye verilip verilmiyeceğidir. Ek ikramiye verilmesini ön-gören Emeklilik Yasasının 5(4) maddesinde ise özel hizmet eklenmesinin fiili hizmet gibi işlem görmesine olanak veren bir hüküm yoktur. Aksine, mezkur madde özel hizmet eklemesi dışında fiili hizmet için ek ikramiye ödeneceğini açıkça belirtmektedir. Bu du-rumda fiili hizmet olmayan 2 yıl 3 ay 17 gün için Müstediye ek ikramiye verilmesine olanak yoktur.
Yukarıda belirlenen tüm hususlar ışığında, yaş haddinden önce mecburi emekliye sevkedilen Müstediye 60 yaşını dolduracağı zamana kadarki 2 yıl 3 ay 17 gün-lük süre üzerinden ek ikramiye vermeği reddeden Müstedaaleyhlerin hatalı hareket ettiği söylenemez. Bu nedenle başvurunun redolunması gerek- mektedir.
Son olarak Müstedinin emeklilik hakkı kazandıran hizmetinin hesablan- ması konusuna değinmek isterim. M-üstedinin 10 yıldan fazla, 33 yıl 10 ay 3 günlük, fiili hizmeti vardır. Dolayısıyle emeklilik hakkının hesablanması bakımından mezkur 2 yıl 3 ay 17 günlük özel hizmet eklemesinin yapılması gerekir. Ancak, emare II üzerinde bu hizmet görülmemektedir. Bu bir- eksiklik olmakla beraber, Emeklilik Yasasının 45. maddesi emeklilik hakkı kazandıran hizmet yıllarının otuz yılı aşamıyacağını, aşsa bile otuz yılı aşan sürenin hesaba katılamayacağını amirdir. Müstedinin emeklilik hakkı kazandıran hizmetinin 360 ay yani -30 yıl üzerinden hesablandığı emare II de görülmektedir. Dolayısıyle, 2 yıl 3 ay 17 günlük mezkur sürenin emare II üzerinde görülmemesi Müstedinin menfaatini hiçbir şekilde etkilememiştir. Nitekim, Müstedi avukatı da bunun böyle olduğunu hitabesinde kabul -etmiştir.
Sonuç olarak başvuru reddolunur.
Masraflarla ilgili herhangi bir emir verilmez.
- (Celal Karabacak)
Yargıç
5 Şubat 1987
Full & Egal Universal Law Academy