-D.4/06 YİM: 63/01
Yüksek İdare Mahkemesinde
Anayasanın 152. Maddesi Hakkında.
Yargıç Seyit A. Bensen Huzurunda.
Davacı : Baytun Tuna - Girne
- ile -
Davalı : 1. Güvenlik -kuvvetleri Komutanlığı,Girne - Boğaz
2. Polis Genel Müdürlüğü vasıtasıyle KKTC,Lefkoşa
3. Polis Genel Müdürlüğü vasıtasıyle KKTC Hukuk
Dairesi ve/veya Başsavcılık Lefkoşa
A r a s ı n d a.
Davacı namına Avukat Boysa-n Boyra
Davalılar namına Kıdemli Savcı Necla Şenol.
----------------
-
H Ü K Ü M
Bu davada olgular hususunda taraflar arasında herhangi bir anlaşmazlık yoktur.
Layihalar ve ibraz edilen emarelere göre olgular özetle şöyledir:
Davacı 20.9.2000 tarihinde Lefkoşa'da Cemal Gürsel Caddesinde ED 443 plakalı salon a-racını kullanmakta olduğu bir esnada trafik polisleri tarafından durduruldu ve yapılan kontrolde alkollü içki tesiri altında motorlu araç kullandığı tesbit edildi. Bunun üzerine Davacı aleyhine 11.12.2000 tarihinde Lefkoşa Kaza Mahkemesinde 8015/2000 sayıl-ı bir ceza davası dosyalandı. Bu ceza davası ile Davacı:
26/99 sayılı yasa ile tadil edilen 9/88 sayılı Yol Güvenliği Yasasının 4,5,6,11. maddelerine aykırı olarak 20.9.2000 tarihinde Lefkoşa'da Cemal Gürsel Caddesinde ED 443 plakalı salon aracı verilen -nefeste saptanan sınır olan 50 mlg. üstünde 70mlg. alkollü olduğu halde alkollü içki tesiri altında motorlu araç sürmek;
Tadil edilmiş şekliyle 1974 Motorlu Araçlar ve Yol Trafik Yasasının 9(1) maddelerine aykırı olarak birinci davada belirtilen tarih ve -mahalde ED 443 plakalı aracı tamamen kontrol edemeyecek derecede alkollü içki tesiri altında olduğu halde alkollü içki tesiri altında motorlu araç sürmekle;
itham edildi.
Davacı 22.1.2001 tarihinde aleyhine getirilen her 2 davayı da kabul etti. Mahk-eme de kendisini suçlu bularak her 2 davadan da mahkûm etti ve Davacı aleyhine getirilen 1. davadan 30 milyon TL. para cezası, 2. davadan mahkumiyet kaydedilmesine emir verdi.
Bu karardan sonra Davalı 2, 51/99 sayılı Yasa ile tadil edilen 43/91 sayılı Y-ol ve Trafik Suçlarının Davasız Halli ve Ceza Puanı Yasasının 11. maddesinin verdiği yetkiye dayanarak Davacının mahkûm olduğu suçlardan dolayı Mahkemenin o suça vermiş olduğu cezaya ilaveten ilgili Yasadaki Cetvelde gösterildiği şekilde 1. dava için 111 k-od sıra numarası tahtında öngörülen 50 ceza puanı ve 2. dava için de 005 kod sıra numarası tahtında öngörülen 50 ceza puanı olmak üzere toplam 100 ceza puanı takdir etti.
Davacının yukarıda belirtilen suçlardan dolayı almış olduğu ceza puanları 20.9.200-0 tarihinde 100 ceza puanını bulduğu gerekçesiyle Davalı 2, emare 4 yazı ile 51/99 sayılı Yasa ile tadil edilen 43/91 sayılı Yol Trafik Suçlarının Davasız Halli ve Ceza Puanı Yasasının 9. maddesi gereğince Davacının sürüş ehliyeti 10.4.2001 tarihinden 10.7-.2001 tarihine kadar 3 ay süre ile iptal edildiğini Davacıya bildirdi ve ayni gün yani 10.4.2001 tarihinde Davacının sürüş ehliyetine el koydu. Bu karar üzerine Davacı 8.5.2001 tarihinde bu davayı dosyalayarak Mahkemeden:
"Davalı No.1 ve/veya Davalılar t-arafından Davacının
20.9.2000 tarihinde işlediği iddia edilen trafik suçları nedeni ile ve 20.9.2000 tarihinde 100 ceza puanı aldığı iddia ve gerekçesi ile 10.4.2001 tarihinden 10.7.2001 tarihine kadar sürüş ehliyetinin 3 ay süre ile iptal edilmesine il-işkin kararın ve/veya bu kararla ilgili tüm işlemlerin hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğuramayacağına dair bir hüküm ve/veya emir verilmesini istedi."
Davacı, talep takririnde, sair şeyler yanında, dava konusu kararın yasal herhang-i bir gerekçeden yoksun olduğunu ve/veya herhangi bir yasal mevzuata istinat etmediğini ve/veya Davalıların ilgili mevzuatı yanlış anladığını ve/veya yanlış tatbik ettiğini, Davacı tarafından işlendiği iddia edilen suç ve/veya ceza puanlarının hatalı olduğ-unu, Davacının dava konusu karara dayanak teşkil eden olayda 20.9.2000 tarihinde sadece alkollü bir şekilde araç kullandığını, bir başka deyişle Davacının tek bir suç işlediğini, saptanan sınır üzerinde alkol alıp araba kullanmak "alkollü sürüş" suçunun bi-r unsuru olmakla birlikte Davalılar hataen Davacıya hem ilgili yasanın 005 kod sıra numarasında öngörülen "alkollü sürüş" hem de 111 kod sıra numarasında öngörülen "saptanan sınır üzerinde alkollü içki kullanmak" nedenleri ile ayrı ayrı 50'şer puan takdir -etmek ve toplam 100 puan aldığını tesbit etmek suretiyle hata yaptıklarını, Davacının dava konusu olup ceza puanı almasına neden olan fiil nedeniyle Davacı aleyhine Lefkoşa Kaza Mahkemesinde 8015/2000 sayılı ceza davası dosyalandığını, bu davada Davacı ger-ek alkollü içki gerekse saptanan sınır üzerinde alkollü içki kullanmak suçlarını kabul ettiğini, ancak bir dava diğerinin unsuru olmaktan öteye gitmediğini, kendisine 100 ceza puanı takdir edildiği tarihte Davacının hiçbir ceza puanının bulunmadığını, işle-diği tek bir suçtan dolayı bir defada kendisine 100 ceza puanı verilerek ehliyetinin iptal edildiğini, böylelikle ayni suçtan dolayı iki farklı kalem altında iki kez cezalandırıldığını, 51/99 sayılı yasa ile tadil edilen 43/91 sayılı yasanın 9(1) maddesine- göre ilk ceza puanının alındığı tarihten başlayarak 18 ay içinde 100 ceza puanı alan Davacının sürüş ehliyetinin 3 ay süre ile iptal edilmesinin yapılmaması gereken bir hata ve/veya ihmal olduğunu ileri sürerek Davacının meşru menfaatlerinin olumsuz yönde- ve doğrudan etkileyen karar ve/veya işlemin iptalini talep etti.
Davalılar dosyalanan müdafaada, sair şeyler yanında, Davacı suçlarını kabul edip her 2 davadan da Lefkoşa Kaza Mahkemesinde mahkûm olduktan sonra Davalıların ilgili suçlardan dolayı puan -kesmeleri yasa gereği olduğunu ve böylece yapılan işlemlerin tamamıyle yasalara uygun olduğunu ileri sürdüler.
Davanın duruşması esnasında taraflar şahit çağırmamışlar ve davaya ilişkin belgeleri emare olarak ibraz ettikten sonra Mahkemeye hitap etmişle-rdir.
Davacı avukatı Mahkemeye hitabında, emare 1 ithamnameden görüleceği üzere Davacı aleyhine 2 dava getirildiğini, bunlardan birincisinin 9/88 sayılı Yol Güvenliği Yasasına aykırı olarak alkollü içki tesiri altında motorlu araç sürmek, ikinci davanın- da 1974 Motorlu Araçlar ve Yol Trafik Yasasına aykırı olarak alkollü içki tesiri altında motorlu araç sürmek suçları olduğunu, emare 5'den de görüleceği gibi Ceza Mahkemesi 22.1.2001 tarihinde Davacı aleyhine getirilen 1. davadan 30 milyon TL. para cezası-na, 2. davadan mahkûmiyet kaydedilmesine emir verdiğini, Ceza Mahkemesi gerekçesini belirtmemiş olmasına rağmen Yargıtayın vaz ettiği birçok prensibi dikkate alarak 2. dava 1. davanın olgularından neşet ettiği için Davacıyı suçlu bulduğu halde 2. dava için- herhangi bir ceza takdir etmediğini, Mahkemenin 1. davadan kestiği para cezasına Davalı 2'nin ek olarak 50 ceza puanı kesmeğe hakkı olduğunu, ancak Mahkemenin Davacıya hiç bir ceza kesmediği 2. davadan Davalı 2'nin 50 ceza puanı kesmesinin adil olmadığı g-ibi Yasanın da buna cevaz vermediğini, keza, Davacı aleyhine getirilen ceza davaları tek bir eylemden yani ayni olgulardan neşet eden ama 2 ayrı yasada tarifi yapılan ve cezalandırılan davalar olduğunu, halbuki Davalı 2, hataen Davacıyı tek bir suç işlediğ-i halde ilgili Yasada hem 005 kod sıra numarasında öngörülen "alkollü sürüş", hem de 111 kod sıra numarasında öngörülen "saptanan sınır üzerinden alkollü içki kullanmak" nedenleri ile ayrı ayrı 50'şer ceza puanı (toplam 100 ceza puanı) takdir ve tesbit etm-ek suretiyle hata yaptığını, Davacıya 100 ceza puanı takdir edildiği tarihte Davacının hiçbir ceza puanının bulunmadığını, işlediği tek bir suçtan dolayı bir defada kendisine 100 ceza puanı verilerek ehliyetinin iptal edildiğini, böylece işlediği ayni suçt-an dolayı 2 farklı kalem altında iki kez cezalandırıldığını halbuki Anayasanın 18. maddesine göre ayni eylemden dolayı iki kez cezalandırılamayacağını ileri sürerek Davacının meşru menfaatlerini olumsuz yönde ve doğrudan doğruya etkileyen karar ve/veya işl-emin iptalini talep etti.
Davalıları temsilen bulunan Savcı ise sair şeyler yanında, Davacı suçlarını kabul edip her 2 davadan da Lefkoşa Kaza Mahkemesinde mahkûm olduktan sonra Davalıların ilgili suçlardan dolayı puan kesmeleri yasa gereği olduğunu ve -böylece yapılan işlemlerin tamamıyle yasalara uygun olduğunu savundu ve eğer Davacı iddia ettiği gibi bir tek fiilden dolayı aleyhine 2 dava getirilmişse buna bu safhada değil de, Alt Mahkemede itiraz etmesi gerektiğini ileri sürdü.
Yukarıdaki olgu ve e-marelerden görüleceği gibi 20.9.2000 tarihinde alkollü içki tesiri altında motorlu araç kullandığının tesbit edilmesi üzerine Davacı aleyhine 11.12.2000 tarihinde Lefkoşa Kaza Mahkemesinde 8015/2000 sayılı bir ceza davası dosyalandı. Bu ceza davası ile Dav-acı 1. dava ile 9/88 sayılı Yol Güvenliği Yasasının 4,5,6 ve 11. maddelerine aykırı alkollü içki tesiri altında motorlu araç sürmek,ve 2. dava ile 21/1974 sayılı Motorlu Araçlar ve Yol Trafik Yasasının 9(1) maddelerine aykırı alkollü içki tesiri altında mo-torlu araç sürmek suçlarıyla itham edildi. Davacı 22.1.2001 tarihinde Mahkemede aleyhine getirilen her 2 davayı da kabul etti. Mahkeme de kendisini suçlu bularak her 2 davadan da mahkûm etti ve 1. davadan 30 milyon TL. para cezası, 2. davadan sadece mahkûm-iyet kaydedilmesine emir verdi, ancak herhangi bir ceza vermedi.
Bu karardan sonra Davalı 2, 51/99 sayılı Yasa ile tadil edilen 43/91 sayılı Yol ve Trafik Suçlarının Davasız Halli ve Ceza Puanı Yasasının 11. maddesinin verdiği yetkiye dayanarak Davacını-n mahkûm olduğu suçlardan dolayı Mahkemenin o suça vermiş olduğu cezaya ilaveten ilgili Yasadaki Cetvelde gösterildiği şekilde 1. dava için 111 kod sıra numarası tahtında 50 ceza puanı ve 2. dava için de 005 kod sıra numarası tahtında 50 ceza puanı olmak ü-zere toplam 100 ceza puanı takdir etti ve 43/91 sayılı Yasanın 9(1) maddesi gereğince 20.9.2000 tarihinde 100 ceza puanı aldığı gerekçesi ile 10.4.2001 tarihinden 10.7.2001 tarihine kadar Davacının sürüş ehliyetini 3 ay süre ile geçici olarak iptal etti.
-
Yukarıda özetlenen olgulardan görüleceği gibi Davacının mahkûm olduğu 1. dava 9/88 sayılı Yol Güvenliği Yasasına, 2. dava ise 21/1974 sayılı Motorlu Araçlar ve Yol Trafik Yasasına istinat etmektedir.
Davacı ayni fiil veya eylemden dolayı hem 9/88 sayıl-ı Yol Güvenliği Yasası hem de 21/1974 sayılı Motorlu Araçlar ve Yol Trafik Yasası altında Mahkeme tarafından mahkûm olmasına rağmen sadece 1. davadan cezalandırılmıştır. Halbuki Davalı 2'nin ayni olgulardan kaynaklanan 2 ayrı dava nedeniyle Davacıyı 1. da-va için 50 ceza puanı, ceza almadığı 2. dava için de 50 ceza puanı ile ve iki kez cezalandırdığı görülmektedir. Davacı aleyhine getirilmiş olan ve Davacının kabul edip mahkûm olduğu suçlar çok net bir şekilde birbirine alternatif suçlar olduğu görülmektedi-r.
Yukarıda özetlenen olgulardan görüleceği gibi taraflar arasında dava ile ilgili olgulara ilişkin bir farklılık olmayıp sadece ilgili yasanın taraflarca farklı şekilde yorumlanmasından kaynaklanan görüş ayrılıkları mevcuttur. Bu nedenle bu davayı bir s-onuca bağlayabilmek için davanın sonuçlandırılmasında etken olan 43/91 sayılı Yasanın 11(1) maddesinin incelenip yorumlanması gerekir.
Öncelikle Davacının yasanın 11(1) maddesi altında Mahkemenin mahkûm edip Davacıya hiçbir ceza takdir etmediği 2. davada-n Davalı 2'nin Davacıya 50 ceza puanı yazamayacağı hakkındaki savının incelenmesi gerekir.
51/99 sayılı yasa ile tadil edilen 43/91 sayılı Yol ve Trafik Suçlarının Davasız Halli ve Ceza Puanı Yasasının 11(1) maddesi aynen şöyledir:
"11(1) Bu Yasaya -ekli cetvelde belirtilen ceza
puanına bağlı tutulan herhangi bir trafik
suçundan dolayı yargılama sonucu mahkûm
olan bir kişi aleyhine Mahkemenin o
suça vermiş olduğu cezaya ilaveten
Cetvelde belirtilen ceza puanı da yazılır."
Herhangi bir y-oruma gerek olmaksızın alıntısı yapılan maddenin içeriğinden görülebileceği gibi herhangi bir trafik suçundan dolayı yargılama sonucu mahkûm olan bir kişi aleyhine Mahkemenin o suça vermiş olduğu cezaya ilaveten cetvelde belirtilen ceza puanı da yazılır. B-aşka bir deyişle ceza puanı yazılabilmesi için, Mahkemenin mahkûm ettiği kişiye bir ceza vermesi koşuldur. Mahkûm olan kişiye Mahkeme ceza vermezse, Cetvelde belirtilen ceza puanı mahkûm olan kişiye yazılamaz.
Önümüzdeki davada Mahkeme Davacıyı mahkûm et-tiği halde 2. dava için herhangi bir ceza takdir etmedi. Mahkemenin Davacıya hiçbir ceza kesmediği 2. davadan Davalı 2, 50 ceza puanı verdi. Mahkemenin ceza vermediği bir suça 50 ceza puanı verilmesine yukarıda altıntısı yapılan 43/91 sayılı Yasanın 11(1) -maddesi cevaz vermez. Bu nedenle Davacıya 2. dava için 50 ceza puanı verilmesi Yasanın 11(1) maddesine aykırıdır. Yasaya aykırı işlemin ise iptal edilmesi gerekir.
Birinci davadan mahkûm olup cezalandırılan Davacıya, Davalı 2'nin puan kesmesi ise yasa g-ereğidir. Bu nedenle Davalı 2'nin herhangi bir hata yaptığı söylenemez. Bu durumda ilk ceza puanının alındığı 20.9.2000 tarihinden başlayarak 18 ay içinde 100 ceza puanı almayan Davacının sürüş ehliyetini 3 ay süre ile iptal eden kararın iptal edilmesi ger-ekir.
Yukarıdaki nedenler ışığında Davacı davasında haklı olup Davacı lehine davada istediği gibi karar verilmesi gerekir.
Sonuç olarak Davalı 1 ve/veya Davalılar tarafından Davacının 20.9.2000 tarihinde işlediği iddia edilen trafik suçları nedeni ile- ve 20.9.2000 tarihinde 100 ceza puanı aldığı gerekçesi ile 10.4.2001 tarihinden itibaren 10.7.2001 tarihine kadar sürüş ehliyetinin 3 ay süre ile iptal edilmesine ilişkin kararın ve bu kararla ilgili işlemlerin hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir- sonuç doğuramayacağına hükmolunur.
Dava masrafları Davalılar aleyhine olacaktır.
Seyit A. Bensen
Yargıç
24 Mart, 2006
9
Full & Egal Universal Law Academy