-D.17/07 YİM:70/2003
Yüksek İdare Mahkemesinde
Anayasanın 152. Maddesi Hakkında.
Mahkeme Heyeti:Şafak Öneri,Necmettin Bostancı,Talât D.Ref-iker.
Davacı: Hüseyin Cenkler, Fehmi Ercan Caddesi, Girne
ile -
Davalı: 1-KKTC Maliye Bakanlığı vasıtasıyle KKTC, Lefkoşa
2-KKTC Gümrük Müdürlüğü vasıtasıyle KKTC, Lefkoşa
3-KKTC Motorlu Araçlar Mukayyidi vasıtasıyle KKTC,
Le-fkoşa
A r a s ı n d a.
Davacı namına:Avukat Talât Kürşat adına Avukat Zehra Yalkut
Davalılar namına:Savcı Fatma Ertuğrul.
--------------
H Ü K Ü M
Şafak Öneri: Bu davada Mahkemenin kararını Sayın Yargıç Necmettin Bostancı- okuyacaktır.
Necmettin Bostancı: Davacı, Davalı aleyhine ikâme ettiği işbu davada aşağıdaki şekilde talepte bulunmuştur:
"A- Davacı'nın mal sahibi bulunduğu FC 250 plaka numaralı
Mercedes marka arabaya Davalı No 1 ve/veya No 2'nin
ta-kriben 17.3.2003 tarihinde takdir etmiş oldukları
ve/veya Davacı'dan ödenmiş oldukları 17.768.841.700.
T.L.(Onyedi Milyar yediyüz altmışsekiz Milyon
sekizyüz kırkbirbin yediyüz Türk Lirası) tutarındaki
gümrük vergisi öd-enmesi hususunda Davalıların
müştereken ve/veya münferiden almış oldukları karar
ve/veya işlemlerin tamamen hükümsüz ve etkisiz
olduğuna ve herhangi bir sonuç doğurmayacağına karar
verilmesi.
B- Muhterem Mahke-menin uygun göreceği herhangi bir çare.
C- İşbu dava masrafları."
Davalı, Davacının talep takririne karşılık müdafaa
takriri dosyalayarak, özetle yapılan işlemin yürürlükteki
mevzuata uygun olduğu, işlemin geçerli olduğu, kararın
yetkili makam tar-afından alındığı gerekçeleriyle, Davacının
iddialarını reddetmiştir.
Davacı davasını ispat amacıyla kendisi şahadet vermiş, başka herhangi bir tanık çağırmamıştır.
Davalı taraf ise bir tanık dinletmiştir. Ayrıca taraflar evraklardan oluşan (17) adet ema-re sunmuşlardır.
Dava ile ilgili olgular aşağıdaki şekilde özetlenebilir:
Davacı, FC 250 plaka numaralı Mercedes marka aracı Lefkoşa'da Hilmioğlu Oto Galeri'den satış bedelinin tamamını ödeyerek satın aldı. Davacıya göre aracın satış bedeline gümrük verg-isi de dahil idi. Araç 31/5/2002 tarihinde Davacı adına kaydedildi. Daha önce araç Geert Brakels isimli kişi adında kayıtlı idi. Bahsi geçen kişi, aracı KKTC'ne ithal eden kişidir. İşlemlerin tamamlanmasını müteakip Davacı aracı tasarrufuna aldı.
Bu arada-, polis makamları tarafından yapılan tahkikat sonucu, Davacının aracının da içinde bulunduğu bazı araçların sahte evrak düzenlenmek suretiyle, gümrük vergilerinin ödenmediği halde, ödenmiş gösterilerek kayıtlarının yapıldığı tesbit edildi. Bunun üzerine ar-aç, Davacının tasarrufunda olduğu bir sırada 2/12/2002 tarihinde polis tarafından, gümrük vergisi ödenmeden, kaydedildiği gerekçesiyle, tahkikat amacıyla emare olarak alındı.
Davacı, 13/3/2003 tarihli Emare 13 dilekçe ile KKTC Gümrük Müdürlüğüne başvurar-ak aracın gümrük vergisini ödeyip aracını almak istediğini bildirdi. Bunun üzerine ilgili makam müracaatı kabul edip, gümrük vergisini Davacıdan tahsil etti ve aracı Davacıya teslim etti.
Tahkikat sonucunda, M.A isimli kişi aleyhine, sahte resmi evrak düz-enleme, sahtelenmiş resmi evrağı tedavüle sürme ve sahtekârlıkla para temini suçlarından ceza davası getirilmiştir.
Davacı talep takririnin olgular kısmında, gümrük vergisi ödenmeden aracın kaydının yapılması hususundaki karar veya ihmal ve/veya usulsüzl-ük Davalılar veya onların hizmetkârları tarafından yapıldığı cihetle kendisinin gümrük vergisi ödememesi gerektiğini iddia etmiştir.
Davacının gümrük vergisi ödemesiyle ilgili eğer bir sorumluluktan söz edilecekse, bu sorumluluğu, idarenin mi, yoksa ajanl-arının mı veya memurlarının mı üstleneceği sorusu bu davanın konusu değildir. Bu Mahkemenin görevi, idari kararın denetimini yapmaktır. Bunu da bir idari kararda aranması gereken unsurlar yönünden yani, yetki, sebep, şekil ve usul, mevzu, amaç yönlerinden -inceleyerek yapar.
Davacı talep takririnin hukuki esaslar kısmında, dava konusu kararın, 37/83 sayılı Yasa hükümlerine aykırı, yetkilerin aşılması veya kötüye kullanılması, keza mevzuatın yanlış uygulanması sonucu alınmış, gerekçeden yoksun, yok hükmünde -bir karar olduğunu iddia etmiştir.
Gümrük vergisi tahsiline ilişkin kurallar, 37/83 sayılı Gümrük ve İstihsal Yasasında (bundan sonra bu karar amaçları bakımından Gümrük Yasası olarak anılacaktır) yer almaktadır.
Söz konusu yasanın 38'nci maddesi "usuls-üz olarak ithal edilen malların alıkonması" kenar başlığını taşımaktadır. Malların alıkonma nedenlerini düzenleyen konu maddedeki alıkonma nedenlerinden birisi de 5.fıkrada düzenlenmektedir. Konu 5'nci fıkra aynen şöyledir:
"38.(5)Herhangi bir malın tesli-minden önce veya sonra
verilen beyanın uygun olmaması; veya...........
Burada yasa, uygun olmama fiilini kimin gerçekleştirdiğine bakmıyor, verilen beyanın kendi başına uygun olmaması, malın alıkonması sonucunu doğurmaktadır.
Yukarıda olgular kı-smında belirttiğimiz gibi, Davacının,
galeriden satın aldığı aracın, sahte evrak düzenlenmek
suretiyle, gümrük vergisi ödenmediği halde, ithal işlemi ve kaydı yapılmıştır. İdareye sunulan beyanname gerçeği yansıtmadığı ve gümrük vergisi ödenmediği için, id-arenin araca el koyması yasa gereğidir. Yukarıda belirttiğimiz gibi Gümrük Yasasının 38'nci maddesi idareye bu yetkiyi vermektedir. Gümrük Yasasının 29(1) maddesine göre ise vergisi ödenmedikçe ithal edilen hiçbir malın teslimi veya taşınması yapılamaz. Ay-ni yasanın 39'ncu maddesine göre, üzerinden vergi alınması gerekli olduğu halde vergisi ödenmemiş malları gemilerden boşaltan, gümrük ambarlarından başka yere taşıyanlar bir suç işlemiş olur.
Gümrük Yasasının 29'ncu maddesine göre malın taşınması ve tesl-imi için gümrük vergisinin ödenmesi gerektiği cihetle idarenin gümrüğü ödenmemiş olan Davacının aracı için gümrük vergisi tarhetmesi anılan yasa gereğidir. İdareyi bu kararı almaya sevkeden neden (sebep) malın gümrük vergisinin ödenmemiş olmasıdır.
Yasa -gereği gümrük vergisi tarhetmeye yetkili olan Gümrük Müdürlüğü, gümrük vergisi ödenmeden ithal edilmiş olan aracın gümrük vergisinin ödenmesi amacıyla dava konusu kararı almıştır ve usulüne uygun olarak gümrük vergisini tahsil etmiştir. Kararın dayanağı 3-7/83 sayılı Yasadır. Görüldüğü gibi unsurlar yönünden idari kararda bir eksiklik görülmemektedir. Bu nedenle Davacının davasının reddi gerekir.
Davacı, 25/12/2002 tarihli Emare 6 yazı ile gümrük vergisi ile ilgili gecikme zammına itiraz etmiş ancak daha -sonra hiçbir ihtirazi kayıt koymadan 10/1/2003 tarihli Emare 8 ve 13/3/2003 tarihli Emare 13 yazılarla aracın gümrüğünü ödeyerek tasarrufunu almak istediğini idareye bildirmiştir. Bunun üzerine idare teklifi kabul etmiş ve Davacı gümrük vergisini protestos-uz ödemiştir.
Görüleceği üzere Davacı kendi iradesiyle idareyi böyle bir karar almaya sevketmiştir. Dolayısıyla alınan karara itiraz etme hakkı bulunmamaktadır ve bu yönden de Davacının davasının reddi gerekir.
Netice olarak Davacının davası red ve ipt-al edilir.
Masraflarla ilgili herhangi bir emir verilmez.
Şafak Öneri Necmettin Bostancı Talât D.Refiker
Yargıç Yargıç Yargıç
29 Kasım, 2007
6
Full & Egal Universal Law Academy