-D.16/86 YİM 71/84
Yüksek İdare Mahkemesi Olarak Oturum Yapan
Yüksek Mahkeme Huzurunda.
Mahkeme Heyeti: Salih S. Dayıoğlu, N. Ergin Salahi, Niyazi F. Korkut.
Anayasanın 118. madd-esi hakkında.
Müstedi: Cemal Gökçora, Lefkoşa.
- ile -
Müstedaaleyh: 1. KKTC İskan ve Rehabilitasyon Bakanlığı, Lefkoşa
2. Saptama Değerlendirme ve Tazmin Komisyonları
vasıtasıyle KKTC Bakanlar Kur-ulu.
A r a s ı n d a.
Müstedi: Ali Dana ve Osman Ertekün.
Müstedaaleyhler namına: Mehmet Ali Şefik.
İlgili şahıs namına: Gürsel Kadri.
Yasa Maddesi: KKTC Anayasasının 76(1) -maddesi ile 1960 Anayasasının 29. maddesi.
İstemin Özeti: Lefkoşa'da Kumsal mevkindeki arsanın Müstediye kiralanma- ması, mücahitilik hizmetlerine, karşılık kendisine bırakılmaması ve ilgili kişiye kesin tasarruf belgesi verilmesi işleminin hükümsüz ve et-kisiz oldu- ğuna ve herhangi bir sonuç doğurmayacağına karar verilmesi istemi.
OLAY: Müstedi önce Devlet Emlak ve Malzeme Dairesine, daha sonra İskan ve Rehabilitasyon Bakanlığına yazdığı yazılarla konu arsanın kendisine eş- değer olarak verilmesini talep- ettı. Müstedaaleyh, konu arsayı müstediye değil de ilgili şahsa verdi. Başvuru işbu karardan yapılmıştır.
SONUÇ: Müstedi duruşma sırasında talebini dilekçesine herhangi bir cevap alınmaması keyfiyetinin kendi başına konu arsanın ilgili şahsa kesin tasar-- ruf belgesi verilmesi işlemini hükümsüz ve etkisiz kılacak mahiyette olduğuna dayandırdı. Mahkemeye başka bir çare için müracaat eden bir kişinin, artık onun yapmış olduğu dilekçeye cevap verilmediği keyfiyetin- den yakınması sözkonusu olamaz. Böyle bir d-urumda artık onun meşru menfaati olamaz. Müstedi, dilekçesine yanıt almadığından değil, ilgili şahsa kesin tasarruf belgesi verildiğinden yakınmaktadır. Bu durumda yazısına yanıt verilmemesi, ilgili şahsa kesin tasarruf belgesi verme işlemini haleldar kılm-az.
Başvuru reddolunur.
Atıfta Bulunulan Yargısal İçtihatlar:
1- Phedias I. Kyriakides and The Republic of Cyprus, Throught The
Minister of Interior RSCC Vol.I s.66.
____________________
H Ü K Ü M
Salih S. Dayıoğlu. İşbu başvuru ile -müstedi Lefkoşa'da Kumsal mevkiinde XX/38.W.I Harita/Plan ve 170 parsel numaralı arsanın kendısıne özetle:
(a) kiralanmasına ve onun tasarrufunda kalmasına müsaade edilmemesi- nin yapılmaması gereken bir ihmal olduğuna,
(b) sözü edilen arsanı-n müstedinin mukavemetçilik ve mücahitlik hiz- metlerine karşılık olarak kendisine bırakılmamasının yapılmaması ge- rekli bir ihmal olduğuna,
(c) sözü edilen arsanın Lefkoşa'lı Belgin Paralik'e icar edilmesi ve daha sonr-a 11.6.1984 tarihinde E.Ş.328/84 sayılı dosya altında kesin ta- sarruf belgesinin verilmesi işleminin tamamen hükümsüz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğuramayacağına
karar verilmesi isteminde bulundu.
Müstedi 12.12.1983 tarihinde Dev-let Emlak ve Malzeme Dairesi Müdür- lüğüne yazmış olduğu bir yazı ile konu arsanın kendisine verilmesini rica etti. Buna herhangi bir yanıt almayan müstedi daha sonra 6.5.1984 tarihinde İskan ve Rehabilitasyon Bakanlığına yazmış olduğu bir yazı ile konu ar-sanın "eşdeğerine ve mücahitliğine karşılık" kendisine verilmesini rica etti. Buna da herhangi bir yanıt alamayan müstedi 31.5.1984 tarihinde İskan ve Rehabilitasyon Bakanlığına yazmış olduğu yazı ile daha önce kendisi tarafından yazılan yazılara atıfta bu-lun- duktan sonra konu arsanın kendisine eşdeğer olarak verilmesini talep etti. Müstedi bu yazıya da herhangi bir yanıt almadı.
11.6.1984 tarihinde ilgili şahıs Belgin Paralik'e E.Ş.328/84 sayılı dosya altında sözü edilen arsanın kesin tasarruf belgesi v-erildi. Müstedi bunu öğren- dikten sonra 27.7.1984 tarihinde işbu başvuruyu dosyaladı ve daha önce anılan istemlerde bulundu.
Başvurunun duruşması esnasında müstedi ilk iki istemi üzerinde durma- yacağını ve talebini yukarıda (c) altında özeti verilen ta-lep ile sınırlı tutacağını belirtti. Müstedi sözü edilen talebi ile ilgili olarak da tek bir nokta ileri sürdü. Bu noktayı ise kendisinin müstedaleyh 1'e yazmış olduğu 31.5.1984 tarihli yazısına herhangi bir cevap alınmaması keyfiyetinin kendi başına konu -arsanın ilgili şahsa kesin tasarruf belgesi verilmesi işleminin hükümsüz ve etkisiz kılacak mahiyette olduğu şeklinde özetlemek mümkündür.
Öte yandan başvuruya itirazname dosyalayan Başsavcılık gerek itirazna- mede gerekse başvurunun duruşması esnasında -müstedi ile hemfikir olmadı ve esasen müstedinin herhangi bir meşru menfaatı olmadığını iddia etti.
Müstedinin iddiasına dayanıklık eden mevzuat Anayasanın 76. madde- sinin (1). fıkrasıdır. Bu fıkra aynen şöyledir:
"Herkes, kendileriyle veya kamu ile il-gili dilek ve şikayetleri hakkında tek başına veya topluca, yetkili makamlara yazı ile başvurma ve bunların süratle incelenmesi ve karara bağlanması hakkına sahiptir.
Gerekçeye dayanacak olan bu karar, en geç otuz gün içinde, dilek ve şikayet sahibine yaz-ılı olarak bildirilir. Böyle bir karardan zarar gören herkes veya otuz gün içerisinde kendisine bir karar bildirilmeyen her ilgili, dilek ve şikayet konusu hakkında yetkili mahkemeye başvura- bilir."
Yukarıda alıntısı yapılan bu maddenin 1960 Anayasasınd-a benzeri maddesi 29. maddedir. Bu madde zamanın Anayasa Mahkemesi tarafından Phedias I. Kriakides and The Republic of Cyprus, Throught The Minister of Interior R.S.C.C. Vol.I. s.66'da yer alan içtihat kararında incelenmiş bulunmak- tadır. Sözü edilen kar-arın 77. sayfasında KKTC Anayasasının 76(1) maddesine tekabül eden 1960 Kıbrıs Anayasasının 29. maddesi ile ilgili olarak şunlar söylenmiştir.
"In the opinion of the Court paragraph 2 of Article 29 gives, inter alia, an aggrived person a right of rec-ourse to a competent court in respect of the failure to furnish him with a reply in accordance with paragraph 1 of such Article. It is clear that, where the competent public authority, which has failed to reply as above, is one of those reffered to in para-graph 1 of Article 146, then this Court is the competent court in question and proceedings lie before it under Article 146 in respect of such failure itself to reply.
Where, however, a person who has not received a reply as pro- vided under Aricle 29, has- proceeded under Article 146 in respect of the substance of the matter for which a reply had been sought then it cannot be said that such a person continues any longer to have "any existing legitimate interest", as provided by paragraph 2 of Article 146, u-nless as a result of such failure itself he has suffered some material detriment which would entitle him to a claim for relief under paragraph 6 of Article 146 after obtaining a judgment of this Court under paragraph 4 of the same Article.
There such a pe-rson cannot, as a rule, claim under Article 146 a distinct and separate decision of this Court in respect of the failure to comply with Article 29 when he has proceeded in respect of the substance of the matter for which a reply had been sought."
Yukarıd-a alıntısı yapılan mahkeme kararından açıklıkla görülebileceği gibi sözü edilen Anayasal madde anlamında bir dilekçe yine o maddenin öngördüğü süre zarfında gerekli yanıt verilmediği hallerde kişinin yetkili mahkemeye müracaat etme hakkı vardır. Ancak böyl-e bir kişi yetkili mahkemeye başka bir çare için müracaat ettiği zaman artık onun yapmış olduğu dilekçeye cevap verilmediği keyfiyetinden yakınması söz konusu olamaz. Böyle bir durumda alıntıdan da görülebileceği gibi onun artık meşru bir menfaatı kalmaz.
-
Önümüzdeki başvuruda müstedi 31.5.1984 tarihli dilekçesine yanıt almadığından yakınmamaktadır. (c) paragrafı ile sınırlandırdığı talebi ile konu arsanın ilgili şahsa kesin tasarruf belgesi verildiğinden yakınmaktadır. Bu durumda kendisine 31.5.1984 tarih-li yazısına yanıt verilmemesi keyfiyeti kendi başına ilgili şahsa yapılan kesin tasarruf belgesi verme işlemini haleldar kılmaz.
Yukarıda söylenenlerden anlaşılacağı gibi müstedi başvurusunda muvaffak olmuş değildir.
Sonuç olarak başvuru reddolunur.
(-Salih S. Dayıoğlu) (N. Ergin Salahi) (Niyazi F. Korkut)
Yargıç Yargıç Yargıç
29 Aralık 1986
Full & Egal Universal Law Academy