-D.7/80 Y.İ.M. 75/79
Yüksek İdare Mahkemesi Olarak Oturum Yapan
Yüksek Mahkeme Huzurunda.
Mahkeme Heyeti: Ülfet Emin, Başkan, Şakir Sıdkı İlkay, N. Ergin
Salâhi.
KTFD Anayasası'nın 118. Maddesi -hakkında.
Müstedi: Turan Cenk, Dikmen.
- ile -
Müstedaaleyh: 1. Hazine ve Muhasebe Dairesi vasıtasıyle Kıbrıs Türk
Federe Devleti,
2. Ekonomi ve Maliye Bakanlığı vasıtasıyle Kıbrıs Türk
- Federe Devleti.
A R A S I N D A
Müstedi namına: Ergin Ulunay.
Müstedaaleyh namına: Yaşar Boran.
Yasa Maddesi: 1970 Kıbrıs Türk Toplumu Silahlı Kuvvetleri Mücahitler
Tüzüğü (4-l.madde).
İstemin Özeti: Müstedinin aylık emeklilik maaşının ödenmesi gereken
3950.32TL. yerine 3402.60TL meblağ üzerinden ödenmesi işleminin
ve/veya kararının tamamen hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi
bir sonuç doğurmayacağına- karar verilmesi.
OLAY: Müstedi 21.12.1963 tarihinden 11.7.1975 tarihine kadar mücahitlik ve 11.7.1975'den 3.9.1978'e kadar polis kuvvetlerinde görev yaptı. Emeklilik için müracaat eden Müstedi 21.12.63-11.7.75 devresi mücahitliğini 23 yıl 1 ay 10 gün ve -polislik devresini de 3 yıl 1 ay 22 gün olarak hesaplanmasını istedi ve 25 yılı aşkın hizmetine mukabil 5 yıl hızmet eklemesi de alarak 30 yıl üzerinden emekliye sevkedildi. Bilâhare Müstedaaleyh 1.3.73'den 11.7.75'e kadar geçen sürenin mukaveleli mücahitl-ik olduğu kanaatine vararak yılda sadece 3 ay ekleme yapılacağı cihetle Müstedinin tüm hızmetinin 24 yıl 4 ay 18 gün olacağı kanaatine vardı ve Müstediye verilen aylık 3906.32TL,'yi 3402.60TL,'ye indirdi. Müstedi, mücahitlik hizmetinin mukaveleli mücahitli-k hızmeti olduğu hususundaki kararın hatalı olduğunu ileri sürdü.
SONUÇ: Tüzüğün 41. maddesine göre mücahitlikten terhis ilgili makamın
emri ile yapıldı. 11. maddeye göre terhis yapılabilmesi için 41.
madde uyarınca ilgili makamın terhis- emri vermesi gerekir. Bu
durumda Müstedinin 11. madde uyarınca terhise tabi tutulduğu söy-
lenemez. Müstedinin kendi arzusu ile mücahitliğe devam etmek
istediği hususunda da şahadet mevcut değildir. Dolayısıyle 1970
Tüzüğünü-n 11. veya 57. maddesi uyarınca gönüllü mücahit olduğu
söylenemez. 1970 tüzüğünü yürürlükten kaldıran 1973 tüzüğü, muka-
veleli mücahit statüsüne geçmek isteyenlerin 1 yıllık mukavele
imzalamasını öngörmektedir. Müstedi hiçbir zaman - böyle bir muka-
vele de imzalamış değildir. Dolayısıyle Müstedi mukaveleli mücahit
de addolunamaz.
Sonuç olarak Müstediye 1.3.1973'den 11.7.1975'e kadar mukave-
leli mücahit addederek emeklilik maaşını ona göre ayarlayan
- işlemin hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç
doğurmayacağına karar verilir.
H Ü K Ü M
Ülfet Emin, Başkan: Müstedi başvurusu ile Ekonomi ve Maliye Bakanlığının müstedinin aylık emeklilik maaşını-n ödenmesi gereken 3950. 32TL. yerine 30.4.1979 ve o tarihten sonra 3402.60TL, meblâğ üzerinden ödenmesi işleminin ve/veya kararının tamamen hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğuramayacağına dair mahkemenin karar vermesi isteminde bulundu-.
Bu başvuruda olgular özetle şöyledir:
Müstedi 21.12.1963 tarihinden 11.7.1975 tarihine kadar mücahitlik ve 11.7.1975'den 3.9.1978'e kadar polis kuvvetlerinde görev yaptı. Müstedi daha sonra emekliye ayrılmak için müracaat etti ve 21.12.63-11.-7.75 devresi mücahitlik hizmetinin 23 yıl 1 ay 10 gün, polislik devresi hizmetinin 3 yıl 22 gün olarak hesaplanması isteminde bulundu. 26/77 sayılı Emeklilik Yasasının 16. maddesine uyularak müstedinin 25 yılı aşkın hizmetine 5 yıl hızmet eklenmiş ve müste-di 30 yıl hızmet üzerinden emekliye sevkedilmiştir. Müstedaaleyh daha sonra müstedinin mücahitlik hızmetinin 21.12.1963'ten sadece 28.2.1973'e kadar sayılması gerektiği, 1.3.1973'ten 11.7.1975 tarihine kadar geçen mücahitlik hizmetinin mukaveleli mücahitli-k olarak sayılması gerektiği kanaatına vardı ve müstedinin hızmetlerini yeniden hesapladı ve 1.3.1973 ile 11.7.1975 tarihleri arasındaki geçen mukaveleli mücahitlik hızmetine yılda sadece 3 ay ekleme yapılacağı cihetle müstedinin tüm hızmetinin 24 yıl 4 ay- ve 18 gün olduğu kanaatına vardı. Müstedaaleyh bu durumda 25 hızmet senesi dolmadığından Emeklilik Yasasının 16. maddesi uyarınca müstedinin hızmetlerine 5 yıl hızmet eklemesi yapılamayacağına karar verdi. Daha önceden müstediye verilen aylık 3906.32TL. 3-406.60TL.'ye indirildi.
Müstedi, başvurusunun duruşması esnasında müstedaaleyhin 1.3.73 ile 11.7.75 tarihleri arasındaki mücahitlik hızmetinin mukaveleli mü- cahitlik hızmeti olduğu hususunda aldığı kararın hatalı olduğunu ileri sürdü.
Müstedi -mücahitlik terhis belgesinin suretini mahkemeye ibraz etti. Bu belgeye göre mücahitliğe başlama tarihi 21.12.1963, terhis edildiği tarih ise 11.7.1975'dir. Müstedi Bayraktarlığın 9 Aralık 1975 gün ve D-1:1712/75 sayılı emri ile terhis edildiği görülmektedi-r.
Başvurunun duruşması esnasında müstedaaleyh 1970 Kıbrıs Türk Toplumu Silâhlı Kuvvetler Mücahitler Tüzüğünün 2, 11 ve 57. maddeleri uyarınca 1.3.1973 ile 11.7.1975 tarihleri arasındaki hızmetleri mukaveleli mücahit sayılması gerektiğini iddia etti.- Söz konusu Tüzük herhangi bir değişikliğe uğramadan önce mücahitlik mükellefiyetine tabi olan Türk Cemaatı mensupları ile anlaşmaların getirdiği Kıbrıs Ordusu Türk personeline ve gönüllü (ücretli, ücretsiz) mücahitlere, Kıbrıs Türk Emniyet mensuplarına uy-gulanmaktadır. Tüzüğün 11. maddesine göre çağ içinde olup da terhise tabi olan mücahitlerden kendi arzuları ile hızmete devam etmek isteyenler, durumlarında bir sakınca olmadığı ve 1 yıldan az olmamak kaydı ile mücahit olarak hızmet etmeyi taahhüt ettikler-i takdirde, kendileri ile bir mukavele yapılarak görevlerinde kalırlar. Bunlara gönüllü mücahit denir. Tüzüğün 41. maddesine göre mücahitlikten terhis ilgili makamın emri ile yapılır. Görülüyor ki Tüzüğün 41. maddesine göre mücahitlikten terhis yapılabilme-si için ilgili makamın emri gerekir. Bu nedenle Tüzüğün 11. maddesi uyarınca bir mücahidin terhise tabi olabilmesi için 41. madde uyarınca ilgili makamın terhis emri gerekir. İlgili makamın müstedinin mücahitlikten ayrılması için herhangi bir terhis emri v-erdiğine dair şahadet yoktur. Bu durumda müstedinin Tüzüğün 11. maddesi uyarınca mücahitlikten terhise tabi tutulduğu söylenemez. Aynı zamanda yine Tüzüğün 11. maddesi uyarınca müstedinin mücahitliğe kendi arzusu ile devam etmek istediği hususunda da şahad-et mevcut değildir. Dolayısıyle müstedinin 1970 Tüzüğünün 11 veya 57. maddesi uyarınca gönüllü mücahit olduğu söylenemez.
1970 Tüzüğü, 1973 Kıbrıs Türk Silahlı Kuvvetleri Mücahitler Tüzüğü ile yürürlükten kaldırıldı. 1973 Tüzüğü 29 Ocak 1973'de yürür-lüğe girdi. Bu Tüzüğün 11. maddesinde terhise tabi olan mücahitlerden kendi arzuları ile hızmete devam etmek isteyenlerin, durumlarında bir sakınca olmadığı ve 1 yıldan az olmamak kaydı ile mücahit olarak hızmet etmeyi taahhüt ettikleri takdirde kendileri -ile bir mukavele imzalanarak görevlerinde kalabilecekleri öngörülmektedir. Bu mücahitlere mukaveleli mücahit denir. Bu Tüzüğün 34. maddesine göre mücahitlikten terhis ilgili makamın emri ile yapılır. Bu Tüzüğün 50. maddesi iptal edilen 1970 Tüzüğünün 57. m-addenin hemen hemen aynısıdır. Ancak 50. madde mukaveleli mücahit statüsüne geçmek isteyenlerin bir yıllık mukavele imzalamasını öngörmektedir. Fakat
evvela gönüllü ücretli mücahit olmak için mukavele imzalayanlardan tekrar mukavele imzalaması istenmez-. Bunlar da mukaveleli mücahit addolunurlar. Huzurumuzdaki belgelere göre müstedi hiç bir zaman mukavele imzalamış değildir. Yukarıda belirtilenlerden müstedinin mukaveleli mücahit addolunmaması gerekir.
Sonuç olarak müstedaaleyhin müstediyi 1.3.1973-'den 11.7.75'e kadar mukaveleli mücahit addederek emeklilik maaşını ona göre ayarlayan işlemin hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğuramayacağına karar verilir.
(Ülfet Emin) (Şakir Sıdkı İlkay) (N. Ergin Salâhi)
Başkan - Yargıç Yargıç
25 Şubat 1980
Full & Egal Universal Law Academy