-13/2000 YİM 77/95
Yüksek İdare Mahkemesi Olarak Oturum Yapan
Yüksek Mahkeme Huzurunda
Anayasanın 152. Maddesi Hakkında.
Mahkeme Heyeti:Taner Erginel,Gönül Erönen,Seyit A.Bensen.
Müstedi: Sıtkıye Uysaler, Zümrütköy, Gü-zelyurt
- ile -
Müstedaaleyh: 1.Ekonomi ve Maliye Bakanlığı vasıtası ile
KKTC.Başsavcılığı, Lefkoşa
2.Ekonomi ve Maliye Bakanlığı, Hazine ve
Muhasebe Dairesi vasıtasıyle KKTC
- Başsavcılığı, Lefkoşa
A r a s ı n d a .
Müstedi namına: Avukat Vehit Nekipzade
Müstedaaleyhler namına: Başsavcı Yardımcısı Mehmet Ali Şefik.
-----------------------
H Ü K Ü M
Taner Erginel : Müstedi bu başvuruda Müstedaaleyh Ekonomi ve Maliye Bakanlığının 19.1.1995 tarihinde aldığı ve Müstedinin maaşından kesilen Emekli Sandığı Fonu kesintisinin % 8'den % 4'e indirilmesi isteğini reddeden kararın yok sayılm-asını talep etmektedir.
Başvuruya ilişkin olgular özetle şöyledir.
Müstedi, 17.10.1988 tarihinde köy kadın kursu öğretmeni olarak kamu görevine atandı. Göreve atandığı tarihte evli olan Müstedinin eşi herhangi bir işte çalışmıyordu. Müstedinin önünde -Emekli Sandığı Fonuna katılma konusunda iki seçenek bulunuyordu. Ya sadece kendisi için % 4 iştirak payı ödeyecek ve sadece kendisi emeklilik olanaklarından yararlanacak ya da eşi ve çocuklarını da Emekli Sandığına katarak % 8 iştirak payı ödeyecek ve onl-arın da yararlanmalarını sağlayacaktı. Müstedi ikinci alternatifi tercih etti ve kendisi için % 4, eşi ve çocukları için ise % 4 yani toplam % 8 iştirak payı ödemeye başladı. Bir süre sonra, Müstedinin eşi de kamu görevine girdi. Onun zorunlu olarak %- 8 periyodik iştirak payı ödemesi gerekiyordu ve bu miktarı ödemeye başladı. Bu durumda Müstedinin % 8 iştirak payı ödemesi yararsız hale gelmişti. Bu nedenle Ekonomi ve Maliye Bakanlığına başvurarak % 8 kesintinin % 4'e indirilmesini talep etti. Müstedi -18.11.1994 tarihinde Ekonomi ve Maliye Bakanlığına yazdığı yazıda % 8 iştirak payını ödemeye başladığı tarihte eşinin çalışmadığını, daha sonra eşinin de kamu görevine girdiğini, muvazzaf tekaüdiyeli statüde çalışmakta olduğunu, dolayısıyle % 8 kesintinin -% 4'e indirilmesi gerektiğini belirtti. Hazine ve Muhasebe Dairesi 19.1.1995 tarihli yazısı ile Müstediye yanıt verdi ve 26/77 sayılı Emeklilik Değişiklik Yasasının 25 ve 26. maddelerinin % 8 kesintinin % 4'e indirilmesine olanak vermediğini bildirdi.
B-u başvurunun gerçekleri yukarıda belirtilenlerden ibarettir. Müstedi eşinin çalışmadığı bir dönemde doğal olarak % 8 iştirak payı ödemeyi tercih etmiştir. Daha sonra eşi de kamu görevlisi olarak çalışmaya başladığına ve onun maaşından da iştirak payı kes-ildiğine göre Müstedinin ödediği % 8'in % 4'e indirilmesi talebi makul bir taleptir. Savcılık bu talebe karşı çıkmakta ve 26/77 sayılı Emeklilik Yasasının 25 ve 26. maddelerinin iştirak payının geri verilmesi kurallarını düzenlediğini ve bu maddenin Müste-dinin talebine olumlu yanıt vermeye olanak tanımadığını öne sürmektedir.
Öne sürdüğü argümanda Savcılığın haklılık payı vardır. Yasada fazladan ödenmiş iştirak payının iadesine ilişkin hükümler bulunmaktadır. Müstedinin talebi bu hükümlere uygun değild-ir. Ne var ki önümüzdeki başvuruda Müstedinin talebi fazladan ödemiş olduğu iştirak payının iadesi değil, başlangıçta yaptığı seçimi değiştirmek yani müracaat ettiği tarihten sonra %8 yerine %4 ödemektir. Bir kişinin değişen koşullarda seçimini değiştirm-esi konusunda yasada herhangi bir hüküm yoktur. Dolayısıyle yasal bir boşlukla karşı karşıya bulunuyoruz. Yasal boşluk bulunan bir konuda makul bir talep karşısında Yönetimin nasıl bir karar vermesi daha doğru olacaktır? Bu davada yanıtlamamız gereken s-oru budur.
Aşağıdaki nedenlerle bu başvuruda Müstedinin talebini kabul etmenin daha doğru olacağı kanısındayız.
a)Emeklilik Yasasının 36. maddesi şöyledir.
Yasanın " Bu Yasa uygulanırken, birbiri ile
çelişkili çelişkili k-urallar ortaya çıktığı
kuralları takdirde, kişi için daha elverişli ve
daha çok emeklilik menfaati
kazandıran kurallar uygulan-ır."
Gerçi burada karşı karşıya olduğumuz sorun yasa kurallarının çelişkili olması sorunu değildir. Burada yasada bir boşluk olması sorunu vardır. Ancak tereddütlü hallerde Müstedinin menfaatini tercih etmenin yasanın öngördüğü bir ilke olduğu dikkate- alındığında, yasanın sessiz kaldığı hallerde de bu ilkenin uygulanabileceği görüşündeyiz.
b) Müstedi seçimini yaptığı tarihte eşi çalışmıyordu. Müstedi o tarihte makul olan seçimi yapmıştır. Daha sonra kamu görevlisi olan eşi % 8 iştirak payı ödemeye -başlayınca Müstedinin menfaati değişmiştir. Değişen koşullarda Müstedinin seçimini değiştirmesini engelleyen bir hüküm yasada yoktur. Bu koşullarda Yönetimin takdir hakkını kullanarak talebi kabul edebileceği görüşündeyiz.
Bu nedenlerle istidada talep -olunduğu gibi hüküm verilir. Müstedinin ödediği % 8 iştirak payının % 4'e indirilmesi isteğini red eden karar iptal edilir.
Müstedaaleyh başvuru masraflarını ödeyecektir.
Taner Erginel Gönül Erönen Seyit A. Bensen
Yargıç - Yargıç Yargıç
2 Haziran 2000
-
4
-
Full & Egal Universal Law Academy