-
D.6/86 YİM 85/84
Yüksek İdare Mahkemesi Olarak Oturum Yapan
Yüksek Mahkeme Huzurunda
Mahkeme Heyeti: Salih S. Dayıoğlu, Niyazi F. Korkut, Aziz Altay.
Anayasanın 11-8. Maddesi hakkında.
Müstedi: Raşit Muammer, Lefkoşa.
- ile -
Müstedaaleyh: Ekonomi ve Maliye Bakanlığı, Hazine ve Muhasebe
Dairesi vasıtasıyle KKTC.
- A r a s ı n d a.
Müstedi namına: Ali Dana adına Osman Ertekün
Müstedaaleyh namına: Mehmet Ali Şefik.
Yasa Maddesi: 26/77 sayılı Emeklilik Yasasının 3, 39(2)(3) maddeleri ile Bakanlar Kurulunun Ç 221-80 nolu kararı.
İstemin Özeti: Müstedaaley-hin Müstedinin 1963 tarihinden ödeneksiz izinli olarak ayrıldığı 1969 tarihine kadar Bayrak Radyosunda yapmış olduğu kamu görevi ile ilgili olarak Müstediye herhangi bir emeklilik menfaati verilmesine olanak bulunmadığına ilişkin kararının tamamen hükümsüz- ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğuramayacağına karar verilmesi istemi.
OLAY: Kıbrıs Radyo yayın Korporasyonunda görev ifa ederken 1963 olayları nedeni ile Türk kesiminde muhtelif işlerde çalıştırılan Müstedi en son Bayrak Radyosunda Atölye Me-sul Mühendisi ve imalat şefi olarak görev ifa ederken kendi isteği üzerine ve Bakanlar Kurulu kararı ile 1969'da ödeneksiz izne ayrıldı. Türk Yönetimi tarafından istıhdam edilmeğe başlandığında ihtiyat sandığına bağlı idi.
Bilahare 1980 tarihinde -alınan Bakanlar Kurulu kararı ile hadiselerin sona erdiği, bu nedenle göreve dönmek isteyenlerin Ekonomi ve Maliye Bakanlığına şahsen müracaat etmeleri istendi. Müstedi, göreve değil de emeklilik haklarının kendisine verilmesini istedi. Müstedaaleyhin Müs-te- diye verdiği cevap başvuru konusudur.
SONUÇ: Müstedi 1963 tarihinden ödeneksiz izne başladığı tarıhe kadar BRT'de kadrosunda atölye mesul şefi ve imalat şefi olarak görev yaptığı tartışma konusu değildir. Müsedinin 1969'dan 1980'e kadar ödeneksiz izi-nli bir kamu görevlisi olduğuna kuşku yoktur. Bu durumda devlet bütçesinden fiilen maaş çekmiş bir kamu görevlisi olarak emeklilik hakkına sahip olmuştur. Geriye 1957-1963 tarihleri arasındaki dönem kalır. Bu dönem de 26/77 sayılı Emeklilik Yasasında belir-lenmiştir. Müstedinin 26/77 sayılı Yasa altındaki emeklilik hakları hesaplanırken 1963-1969 tarihleri arasındaki dönemin dikkate alınması gerekir.
Müstedaaleyhin Müstediye gönderdiği yazıda ifadesini bulan ve Müstediye 26/77 sayılı Yasa altında herha-ngi bir emeklilik menfaatı veril- mesine yasal olanak bulunmadığı biçiminde ifadesini bulan kararın tamamen hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğurama- yacağına karar verilir.
Atıfta Bulunulan Yargısal İçtihatlar:
1- YİM 35/78 sayılı Y-üksek İdare Mahkemesi kararı.
2- YİM 335/80 sayılı Yüksek İdare Mahkemesi kararı.
3- YİM 171-172 sayılı Yüksek İdare Mahkemesi kararı.
____________________
H Ü K Ü M
Salih S. Dayıoğlu: İşbu başvuru ile müstedi, müstedaaleyh tarafından kendisine gönderi-len ve 14.6.1984 tarihinde bilgisine getirilen ve 21.12.1963 tarihinden ödeneksiz izinli olarak ayrıldığı 16.2.1969 tarihine kadar Bayrak Radyosuna "Atölye Mesul Mühendisi" ve "İmalat Şefi" olarak yapmış olduğu kamu görevi ile ilgili olarak müstediye herha-ngi bir emeklilik menfaatı verilmesine olanak bulunmadığına ilişkin kararın tamamen hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğurmayacağına karar verilmesi isteminde bulundu.
Taraflar arasında olgular hususunda büyük ölçüde ihtilaf yoktur. Olg-ular özetle şöyledir:
Müstedi1.8.1957 tarihinde Kıbrıs Radyo yayın Korporasyonu (CBC)nda "telecine" mesulü olarak görev ifa etti. 21.12.1963 tarihinde patlak veren cemaatlar arası çarpışmalar sonucu müstedi sözü edilen göreve gitmedi ve Türk kesiminde za-manın idarecileri tarafından kendisine bir takım görevler verilmek sureti ile istihdam edildi. Müstedi 16.2.1969 tarihinde "Bayrak Radyosunda Atölye Mesul Mühendisi ve İmalat Şefi" olarak gösterilen mevkide olduğu bir sırada kendi isteği üzerine ve Bakanla-r Kurulu kararı ile "hadiseler süresince" ödeneksiz izne ayrıldı. Müstedi Kıbrıs Radyo yayın Korporasyonundan ayrılıp Türk Yönetimi tarafından istıhdam edilmeğe başladığı tarihte İhtiyat Sandığına bağlı idi. Müstedi 1969 yılından itibaren izne ayrılmış bir- kamu görevlisi statü- sünde olduğu taraflarca paylaşılmaktadır.
12.3.1980 tarihinde alınan ve karar numarası Ç 221-80 olan Bakanlar Kurulu Kararı ıle "hadiselerin artık sona erdiği" vurgulandıktan sonra kendile- rine izin verilen ve Karara ilişik listed-e isimleri görülen personelden geri göreve dönmek isteyenlerin bu Kararın Resmi Gazetede yayınladığı tarihten itibaren iki ay zarfında göreve başlamak üzere şahsen Ekonomi ve Maliye Bakanlığına veya Personel Dairesine müracaat etmelerine, bu süre zarfında -müracaat etmeyenlerin kamu hizmetleri ile ilişkilerinin kesilmesine bu şekilde ilişkileri kesilenlerden emeklilik hakkı iktisap etmiş olanlara tadil edilmiş şekli ile 26/77 sayılı Emeklilik Yasasının Kurallarının uygulanmasına, emeklilik hakkı olmayanlar h-akkında yürürlükteki diğer mevzuat uyarınca işlem yapılmasına karar verildi. Sözü edilen ilişik listede müstedinin ismi, ödeneksiz izne ayrıldığı tarih olarak 16.2.1969, görevi ise Atölye Mesul Mühendisi ve İmalat Şefi ve çalıştığı yer ise BRT olarak görül-mektedir.
Mahkeme huzurunda serdedilen şahadetten yukarıda özeti verilen Bakan- lar Kurulu Kararının resmi Gazetede yayınlanmasından sonra müstedi geri göreve dönmek değil de emeklilik hakkının kendisine verilmesi isteminde bulundu. Uzun bir yazışmadan s-onra kendisine en son olarak 12.6.1984 tarihin- de başvuru konusu karar alınarak bilgisine getirildi.
Başvurunun duruşması esnasında müstedi özetle Kıbrıs Radyo Yayın Kor- porasyonunda İhtiyat Sandığına bağlı olduğuna bakılmkasızın 21 Aralık 1963'- ten s-onra Türk Yönetimince istihdam edilmesi ve 1969 tarihinden sonra da sta- tüsünün ödeneksiz izinli kamu görevlisi olduğunu ve bu statüde iken değiştiril- miş şekli ile 26/77 sayılı Emeklilik Yasasından yararlanması gerektiğini, bu Yasanın kendisini muvazzaf- tekaüdiyeli bir kamu görevlisi addettiğini ve bu nedenle 1.8.1957-16.2.1969 tarihleri arasındaki sürenin emeklilik menfaatlarının kendisine verilmesi açısından dikkate alınması gerektiğini iddia etti. Öte yandan müstedaaleyhi temsilen Başsavcılık, Değişti-rilmiş şekli ile 26/77 sayılı Emeklilik Yasasının 3. maddesi hak sahipliliğini belirlediğini, bu belirlemenin Türk Yönetimine İhtiyat Sandığına bağlı bir kişi olarak intisap eden müstediyi intisap ettiği ve ödeneksiz izne ayrıldığı tarihte muvazzaf tekaüdi-yeli bir görevde olmadığı gerçeği karşısında kapsamadığını ileri sürdü.
Müstedinin 21.12.1963 tarihinden ödeneksiz izninin başladığı 16.2.1969 tarihine kadar Bayrak Radyosu kadrosunda olduğu halde devlet bütçesinden maaş çektiği ve 16.2.1969 tarihinde B-ayrak Radyosunda Atölye Mesul şefi ve İmalat Şefi olarak görev yaptığı tartışma konusu yapılmayacak gerçeklerdir. Müstedinin 16.2.1969 tarihinden itibaren Bakanlar Kurulunun Ç-221-80 sayı ve 1.3.1980 tarihli kararına kadar ödeneksiz izinli bir kamu görevli-si olduğuna kuşku yoktur. Bu hususta YİM 35/78, YİM 335/80 ve Birleştirilmiş YİM 171/81 ve 172/81 sayılı başvurularda karara bağlandığı gibi müstedaaleyhler tarafından da teslim edılmektedir. En azından 26/77 sayılı yasanın yürürlüğe girmesinden sonra müst-edi BRT veya başka bir kurumda istihdam edilmiş olsaydı yeniden istihdam edileceği görevin emeklilik kazandıran bir görev olacağına kuşku yoktur. Bu husus da taraflar arasında ihtilaf konusu değildir. Diğer bir deyimle şayet müstedi betekrar istihdam edilm-iş ve ondan sonra emekliye ayrılmak istemiş olsaydı onun emeklilik açısından herhangi bir sorunu olmayacaktı. İnkar edilmeyen bir gerçektir ki müstedi 21.12.1963'den 16.2.1969 tarihine kadar Devlet Bütçesinden fiilen maaş çekmiş bir kamu görevlisi idi ve e-n azından bu yıllar için 26/7 sayılı Yasa ile emeklilik hakkına sahip olmuştur. Geriye 1.8.1957 ile 21.12.1963 tarihleri arasındaki dönem kalır. Bu dönem için ise yasal durum 26/77 sayılı Yasanın 39(2) ve (3) maddesi ile belirlenmiştir. Sözü edilen 39. mad-denin 2. ve 3. fıkraları aynen şöyledir:
"39. (1) .........................
(2) 21 Aralık 1963 olayları nedeniyle Kıbrıs Radyo Yayın Korpo- rasyonundan Kıbrıs Türk Yönetimine intikal eden personelin Kıbrıs Radyo Yayın Korporasyonundan aldıkları ikr-amiye veya tazminatı , bu Yasanın yürürlüğe girdiği tarihten başlayarak üç yıl içinde taksitle Kıbrıs Türk Federe Devleti'ne ödemeleri kaydıyle, ikramiye veya tazminat aldıkları süre emeklilik amaçları için geçerli sayılır.
(3) Yukarıdaki (1). ve (2). fık-ra uyarınca işlem görmeyi kabul eden emeklilik hakkına sahip personel bu durumu, sonradan değiştirilmek üzere yazılı olarak bu Yasanın Resmi Gazete'de yayınlanmasından en geç 2 ay içinde Bakanlığa bildirilir."
Görülüyor ki üstedi 1.8.1957--21.12.1963 döneminden yararlanabilmek için,
(a) Yasanın Resmi Gazetede yayınlanmasından en geç 2 ay içinde ilgili Bakanlığa 2. fıkranın öngördüğünden faydalanmak istediğini bildirecek
(b) Kıbrıs Radyo Yayın Korporasyonunda ilgili devre için aldığı ikra-miye veya tazminatı yasanın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç yıl içinde taksitle ödeyecek.
Yukarıdaki iki koşulun yerine getirmesi halinde 1.8.1957-21.12.1963 dönemi müstedi lehine dikkate alınacaktır. Müstedinin 39(2) maddesi uyarınca ilgili Bakan-lığa yazılı olarak 39(1) maddesi uyarınca işlem görmeği kabul ettiğini, yazılı olarak bildirmediği bir yana tazminatı da ödemediği kabul edilmektedir. Her ne kadar müstedi ödemesi gerekli tazminatı Kıbrıs Radyo Yayın Korporasyonundan almadığını ifade etmiş-se de -ki bunun aksi iddia edilmediği cihetle doğru olduğunu kabul ediyoruz- tazminatın ödenmemesi veya yazılı ihbarın verilmemesi halinde müstedi durumunda olan bir kişinin emeklilik menfaatlarının hesaplanmasında 21.12.1963 den önceki devrenin dikkate al-ınmıyacağı hususunda yasanın sukut kaldığı gözükmektedir.
Bu devrenin dikkate alınacağına dair bir ifade yokluğunda müstedinin 26/77 sayılı Yasa altındaki hakları hesaplanırken 1.8.1957 - 21.12.1963 döneminin dikkate alınmasına olanak yoktur. Dikkate alı-nacak dönem 21.12.1963-16.2.1969 tarihleri arasındaki dönemdir.
Sonuç olarak yukarıda söylenenlere tabi olarak müstedaaleyhin müstediye göndermiş olduğu 12 Haziran 1984 tarihli yazıda müstediye 26/77 sayılı Emeklilik Yasası altında herhangi bir emeklilik- menfaatı verilmesine yasal yönde olanak bulunmadığı biçiminde ifadesini bulan kararın tamamen hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğuramayacağına karar verilir
(Salih S. Dayıoğlu) (Niyazi F. Korkut) - (Aziz Altay)
Yargıç Yargıç Yargıç
21 Şubat 1986
Full & Egal Universal Law Academy