-D. 2/80 Y.İ.M. 99/79
Yüksek İdare Mahkemesi Olarak Oturum Yapan
Yüksek Mahkeme Huzurunda.
Mahkeme Heyeti: Ülfet Emin, Başkan, Şakir Sıdkı İlkay, Salih S.
Dayıoğlu.
Anayasanın 118. Maddesi hakkın-da.
Müstedi: Zehra Öztürk (Şahsen ve Küçük Hasan Öztürk ve Ferhat
Öztürk'ün velisi ve/veya yakın akrabası sıfatı ile)
- ile -
Müstedaaleyh: Ekonomi ve Maliye Bakanlığı, Hazine ve Muhasebe Dairesi
- Müdürlüğü vasıtası ile K.T.F.D.
A R A S I N D A.
Müstedi namına: Osman Örek.
Müstedaaleyh namına: Yaşar C. Boran.
Yasa Maddesi: Emeklilik Yasasının 28(1) maddesi.
İstemin Özeti: Müstedi, başvurusu i-le diğer şeyler meyanında Kıbrıs
Ordusundan emekli olan kocasının kazanılmış hakkı olan emeklilik
maaşının ödenmesine olanak olmadığı hususunda Müstedaaleyhin ver-
diği kararın hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç
- doğurmayacağına karar verilmesi isteminde bulundu.
OLAY: Müstedinin kocası 1973 yılında Kıbrıs Ordusundan emekli olduktan
sonra KTFD Başkan Yardımcılığı ve Savunma Bakanlığı Sekreter C
mevkiine tayin edildi. Yurt dışına izinsiz gittiğind-en 1978'de
kamu görevinden azledildi. Müstedi nerede olduğu bilinmeyen koca-
sının emekli maaşından kendisi ve çocukları için ilgili mahkemeden
nafaka talebinde bulundu ve emekli maaşından tenzil edilerek öden-
mesini talep ett-i. Mahkeme emri gereği Hazine ve Muhasebe
Dairesinden, talepte bulunan Müstediye, kocasının 1979'da Kamu
Görevinden azledildiği nedeni ile kendisine geçmiş herhangi bir
hizmeti için emekli maaşı ödenmesine olanak olmadığı bil-dirildi.
SONUÇ: Emeklilik Yasasının 28. maddesinin (1). fıkrası uyarınca yeni
görevinden ayrılır ayrılmaz eski emeklilik maaşının derhal öden-
mesi gerekir. Eğer 29. madde tahtında da bir hak kazanmış ise
29. madde hükümleri tahtında- da emekliye ayrılmış olur. Ancak 29.
madde hükümleri uyarınca emekliye ayrılmamışsa daha önce almış
olduğu emeklilik maaşının verilmesi gerekir. Neticede Müstedaaley-
hin Müstediye gönderdiği ve "Öztürk Ali Vehbi'nin azledilmesi
- nedeniyle kendisine geçmiş herhangi bir süre için emeklilik maaşı
verilmesine olanak yoktur" biçimindeki kararın hükümsüz ve etkisiz
olduğuna ve herhangi bir sonuç doğurmayacağına karar verildi.
-------------
- H Ü K Ü M
Ülfet Emin, Başkan: Müstedi başvurusu ile diğer şeyler meyanında Kıbrıs Ordusu Subaylığından emekli olan Öztürk Ali Vehbi'nin, ailesi olan müstedilere mezkûr Öztürk Ali Vehbi'nin kazanılmış hakkı olan emeklilik maaşının öden-mesine olanak olmadığı hususunda Müstedaaleyhin verdiği kararın hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğurmayacağına karar verilmesi isteminde bulundu.
Bu başvuruda olgular kısaca şöyledir:
Müstedi başvuruyu bizzat kendisi ve çocu-kları namına yapmıştır. Müstedi, Kıbrıs Ordusundan 1973 yılında emekliye ayrılan Öztürk Ali Vehbi'nin meşru karısıdır. Hali hazırda Öztürk Ali Vehbi ada haricindedir ve nerede olduğu da bilinmemektedir. Karısı yasalara dayanarak kendisi ve çocukları için n-afaka talebinde, ilgili mahkemede, bulundu ve Girne Kaza Mahkemesi de emare 6'ya göre 5/4/1979 tarihinden itibaren müstediye Öztürk Ali Vehbi'nin ayda K.L.105.- ödenmesine emir verdi. 12/4/1979 da verilen diğer bir emre göre ise aylık K.L.105.- nafakanın Ö-ztürk'ün emekli maaşından tenzil edilerek Kıbrıs Türk Federe Devleti Hazine ve Muhasebe Dairesi tarafından müstediye ödenmesine emir verildi. Müstedi Girne Kaza Mahkemesinin emri uyarınca Hazine ve Muhasebe Dairesi Müdürüne müracaat etti. Hazine ve Muhaseb-e Dairesi Müdürü ise 26 Haziran 1979 tarihli bir yazı ile Öztürk Ali Vehbi'nin azledilmesi nedeniyle kendisine geçmiş herhangi bir hizmet süresi için emekli maaşı verilmesine yasal olanak olmadığını bildirdi. Öztürk Ali Vehbi Kıbrıs Ordusundan emekliye ayr-ıldıktan sonra 22 Ağustos 1975 tarihinde Amme Hizmeti Komisyonu tarafından 1 Eylül 1975 tarihinden itibaren Kıbrıs Türk Federe Devleti Başkan Yardımcılığı ve Savunma Bakanlığı Sekreter C mevkiine tayin edildi. Daha sonra 13 Ekim 1978'de Öztürk Ali Vehbi Tü-rk Amme Hizmeti
geçici tüzüğünün 23. maddesi uyarınca görevinden izinsiz olarak gaybubet ettiği nedeniyle 15 Nisan 1978 tarihinden itibaren Kıbrıs Türk Federe Devleti Amme Hizmetinden azledildi.
Müstedaaleyh bu azil dolayısıyle Emeklilik Yasasının 2-8. ve 29. maddelerinin hükümleri ışığında daha önceden Kıbrıs Ordusundan emekliye ayrılarak kazandığı emeklilik hakkını da kaybettiğini ileri
sürdü. Emeklilik Yasasının 28. maddesinin (1). fıkrası daha önce emekliye ayrılan bir kişinin yeniden devlet tar-afından istihdam edilmesi halinde yeni görevinden ayrılıncaya kadar emeklilik maaşının durdurulmasını öngörmektedir. Emeklilik Yasasının 29. maddesi ise değişik zamanlarda emeklilik hakkı kazandıran görevlerde görev yapan bir kişinin son hizmetinden emekli-ye ayrılmasında daha önceki hizmetlerin yeni hizmetleriyle birleştirilmesine ve emeklilik menfaatının buna göre yeniden ayarlanmasını öngörmektedir. Aynı maddeye göre ancak daha önce alınan ikramiye yeni hesaplamada verilecek olan ikramiyeden tenzil edilir-. Kanımızca 28. maddenin l. fıkrasının hükmü daha önce alınan emeklilik maaşının yeni görevinden ayrılmasına kadar durdurulmasını öngörmektedir. 28. maddenin l. fıkrası uyarınca yeni görevinden ayrılır ayrılmaz eski emeklilik maaşının derhal ödenmesi gerek-ir, 29. maddenin hükümlerine bakılmaksızın. Eğer böyle bir kişi 29. madde tahtında da bir hak kazanmış ise yani yeni görevden emekliye ayrılmış ise o zaman 29. maddenin hükümleri de uygulanır. Fakat böyle bir kişi 29. maddenin öngördüğü şekilde emekliye ay-rılmamış ise ve başka bir şekilde görevinden ayrılmış ise daha önce almış olduğu emeklilik maaşının 28(1) maddesi uyarınca böyle bir kişiye verilmesi gerekir. Daha önceki emeklilik maaşı bir haktır ve herhangi bir hakkın ortadan kaldırılması için Anayasaya- uyup uymadığı hususları bir tarafa, bir yasada sarahatle belirtilmesi gerekir Emeklilik veya başka herhangi bir yasada herhangi bir sarih hüküm bulunmamaktadır. Müstedaaleyh Amme Hizmeti Komisyonu Tüzüğünün 42. maddesine ve "General Orders"e atıfta bulunm-uştur. Kanımızca bu mevzuatın Öztürk'ün durumuna herhangi bir etkisi yoktur. Çünkü orada belirtilen hükümler emekliye ayrılmadan önce azlonulan bir kişinin hizmetinden dolayı emeklilik almaya hakkı olmadığını öngörmektedir. Öztürk Ali Vehbi ise emeklilik a-ldığı Kıbrıs Ordusu hizmetinden azledilmiş değildir.
Sonuç olarak başvuru kabul edilir ve Hazine ve Muhasebe Dairesi Müdürünün 8 Haziran 1979 tarihli yazısında "Öztürk Ali Vehbi'nin azledilmesi nedeniyle kendisine geçmiş herhangi bir hizmet süresi iç-in emekli maaşı verilmesine yasal olanak yoktur," biçiminde belirtilen kararın tamamen hükümsüz ve etkisiz olup herhangi bir sonuç doğurmadığına dair karar verilir.
Masraf için herhangi bir emir verilmez.
(Ülfet Emin) (Şakir Sıdkı İlkay) - (Salih S. Dayıoğlu)
Başkan Yargıç Yargıç
18 Ocak 1980.
Full & Egal Universal Law Academy