-
D.3/2015 YİM/İstinaf:5/2013
(YİM Dava No:216/2012)
Yüksek İdare Mahkemesinde.
Anayasanın 152'nci Maddesi Hakkında.
Mahkeme Heyeti:Emine Dizdarlı, Gülden Çiftçioğlu, Tanju Öncül.
İstinaf eden:Ayşe Öztaç, Karacaoğla-n Sokak, No.14 K.Kaymaklı-
Lefkoşa
(Davacı)
ile
Aleyhine istinaf edilen:1.Lefkoşa Belediyesi, Lefkoşa Belediye
Başkanı, Başkan Yardımcısı, Lefkoşa
Belediye Meclis Üyeleri ve Lefko-şa
Hemşehrileri, Lefkoşa
(Davalı)
2.Canev Değirmenci, Karacaoğlan
Sok.No.13 K.Kaymaklı/Lefkoşa
(İlgili Şahıs))
A r a s ı n d a.
İstinaf- eden şahsen hazır
Aleyhine istinaf edilen Davalı namına: Avukat Tulin Sabri Şehsuvaroğlu
Aleyhine istinaf edilen İlgili Şahıs namına: Avukat Meral Birinci.
İstinaf, Yüksek Mahkeme Yargıcı Ahmet Kalkan'ın YİM 216/2012 sayılı dava altında dosyalanan ara e-mri istidasında, 30.5.2013 tarihinde verdiği karara karşı, Davacı tarafından yapılmıştır.
-------------
K A R A R
Emine Dizdarlı:Bu istinafta, Mahkemenin kararını, Sayın Yargıç Tanju Öncül okuyacaktır.
Tanju Öncül:Davacı, İstinafa konu Ara Emri İstidasın-ın dinlendiği davasında, temelde, Canev Değirmenci'ye Belediye tarafından verilen kuaför çalışma izinlerinin iptalini talep etmiştir. Bunun yanı sıra da, kuaför faaliyetlerinin durdurul-masına ilişkin bir hüküm ile, huzurlu bir çevrede yaşama hakkının geri- verilmesi hususunda hüküm isteğinde bulunmuştur.
Ara Emri İstidasındaki talebinin son kısmı ise şöyledir: "hiçbir şekil ve şartta imar kural ve koşulları gereği Canev Değirmenci'nin on konutlu sorunlu ve tehlike oluşturan apart-manın bir konutunda kuaför-lük, ticaret yapılamaz. Kuaförün Kapatılması hususunda Mahkeme hükmü ve/veya Mahkeme emri ve/veya ara emri."
İlk Mahkeme ilgili istidayı dinlemiş ve istidanın ret ve iptaline karar vermiştir. Anılan karardan dolayı yapılan istinaf, Davacının, davasını şa-hsen yürütmesinin de etkisiyle, usule uygun biçim ve içerikte kaleme alınmamış durumdadır. Bu gerçek göz önüne alınarak istinaf nedenlerinin toparlanarak özetlenmesinde yarar vardır. Bu yaklaşımla bir özetleme yapıldığında, istinaf nedenleri şöyle sıralana-bilmektedir:
1)Yeterli araç park yeri olmayan apartmanda kuaförlük
yapılamayacağını ve bundan Davacının meşru menfaatinin
olumsuz yönde etkilendiğini dikkâte almamakla Mahkeme
hata yaptı,
2)Davacının garaj giriş ve çıkışlarının yapılan parklar
- nedeniyle kapatıldığını dikkâte almamakla Mahkeme hata
yaptı,
3)On konutlu apartmanda kuaförlük yapılmasının imar
mevzuatına aykırı olduğunu dikkâte almamakla Mahkeme
hata yaptı,
4)Girişi engelleyici park ve gürültü sorununu direkt
İlgili Şahsı-n kuaför iznine bağlamamakla Mahkeme hata
Yaptı.
İstinafın dinlenmesi sürecinde, Davacı, konu istinaf nedenlerini bir bütün halinde ele almış ve izah etmiştir. Buna karşın, yukarıda özetlenen istinaf ihbarnamesindeki istinaf nedenleri göz önüne alındığ-ında, istinaf nedenlerinin, ara emri talebiyle ilgili olarak, iki noktada yoğunlaştığı gerçeği ile karşılaşılmaktadır. Bu çerçevede de birinci istinaf nedeni, istinaf ihbarnamesinde yer alan ve yukarıda birinci ve üçüncü sıraya koyduğumuz istinaf nedenleri-nin özeti olan ve Davacıya göre şahadetle ortaya konduğu düşünülen, Davacının davasında haklı olduğuna dair belirtilerin olduğu hususunun yanlış değerlendirildiği, ikinci istinaf nedeni ise, istinaf ihbarnamesinde yer alan ve yukarıda ikinci ve dördüncü s-ırada belirttiğimiz istinaf nedenlerinin özeti olan ve Davacıya göre şahadetle ortaya konduğu düşünülen, telâfisi imkânsızlığın bulunduğu noktalarındadır.
Yukarıda toparladığımız istinaf nedenlerinden görüleceği üzere, karara esas olan hususlardan, "istid-ada, iptali istenen kararın yürütmesinin durdurulmasının istenmediği, İlgili Şahsa ait dükkânın kapatılmasının talep edildiği, bu yönde bir emrin ise verilemeyeceği" hususu, istinaf edilmemiş durumdadır.
Tufan Erhürman'ın "İdari Yargılama Hukuku Kıbrıs 2-012" adlı eserinde, sayfa 226'da ;
"İdari yargı, yalnızca davacının mağduriyetini gidermeyi değil, hukuk devletinin gerçekleştirilmesini de hedefle-diğinden, yargıç, hukuk devleti ilkesini, özellikle de vereceği nihai kararın etkisini korumak adına, böyle -bir emri, talep olmasa dahi verebilecektir" denmiştir.
Aynı eserin 238'inci sayfasında; "...hukuk devletinde, hukuka aykırı bir idari işlemin ya da ihmalin herhangi bir hukuki sonuç doğurması mümkün olmamak gerekir. İşte idari yargıda mahkemelerin ara em-ri vermesinin en önemli sebeplerinden biri budur. Mahkemeler, yargılama sonucunda verecekleri nihai kararların hukuka aykırı olduğu tespit edilen idari işlemi ya da ihmali hukuk aleminde hiç doğmamış hale getirmesini güvence altına almak için, telâfisi gay-rimümkün zararlar doğabileceğine ya da eski duruma dönmenin imkânsız olabileceğine hükmettikleri zaman, verecekleri nihai kararın etkisini korumak adına ara emri vermekle yükümlüdürler" denmektedir.
Alıntılanan kısımlardan da anlaşılacağı üzere, idar-i işlemi hiç doğmamış hale getirmeyi güvence altına almak ve mahkeme tarafından davanın esasında verilebilecek nihai kararın etkisini korumak adına yürütmeyi durdurma nitelikli emirler, idare mahkemeleri tarafından verilebilmektedir.
Huzurumuzdaki mese-le incelendiğinde, Davacının istidadaki talebinin, idari kararın yürürlüğünün durdurulması şeklinde olmadığı açık gerçeği ile karşılaşılmaktadır. Davacının talebi, İlgili Şahsın kuaför dükkânının kapatılması özlüdür. Bu haliyle bakıldığında da, Davacının t-alep ettiği emrin Yüksek İdare Mahkemesinin verebileceği emirlerden olmadığı gerçeği ile karşılaşılmaktadır. Bir istidayla talep olunan, ara emri nitelikli emrin verilebilmesi için gerekli kriterlerin var olup olmadığının incelenmesi, öncelikle, ilgili mah-kemenin verebileceği bir emrin talep edilmiş olması koşuluna bağlıdır. Eğer mahkeme, talep edilen emri verebilecek bir mahkeme değilse, ara emri kriterlerinin varlığının incelenmesinin herhangi bir anlamı bulunmayacaktır. Bu yaklaşımla, İlk Mahkemenin, yuk-arıda izah edilen ve istinaf edilmediği belirtilen, anılan değerlendirmesi göz önüne alındığında, Davacının istinafının reddi kaçınılmaz hale gelmektedir. Bu sonuca bağlı olarak, yukarıda özetlenen istinaf nedenlerinin incelenmesi gereği bulunmadığından -istinaf ret ve iptal edilir.
Masraflar, usule uygun olarak yapılacak masraf listesi sonrası Mukayyitçe tespit edilecek ve İstinaf Eden/Davacı tarafından ödenecektir.
Emine DizdarlıGülden ÇiftçioğluTanju Öncül
Yargıç Yargıç Ya-rgıç
29 Ocak, 2015
4
Full & Egal Universal Law Academy