(298 S. K. m. 14, 15, 17, 18, 19, 47) (2820 S. K. m. 20, 36)
RGT: 16.01.2020
RG NO: 31010
Karar No: 1
KARAR
Başkanlık Makamınca Kurulumuza sunulan 12/12/2019 tarihli yazıda aynen; “298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun 15, 17, 18 ve 19. maddeleri hükümleri uyarınca, 2020 yılı Ocak ayının son haftasında iki yıl süre ile görev yapacak olan il ve ilçe seçim kurulları yeniden oluşturulacağından;
a) İlçe seçim kurulu başkanınca sürecin başında o ilçede teşkilatı bulunan ve 24/06/2018 tarihinde yapılan 27. Dönem Milletvekili Genel Seçiminde o ilçede en çok oy almış olan dört siyasi partiden birer asıl ve birer yedek üye adının istenmesi, bu şekilde üyeler belirlenmediği takdirde 14. maddenin 4. fıkrası gereğince Yüksek Seçim Kurulunca ilan edilen ve o ilçede teşkilatı bulunan siyasi partiler tespit edilerek bunlar arasından ad çekilerek belirlenmesine,
b) 298 sayılı Kanunun 47. maddesi hükümleri gereğince seçmen kütüğü verilebilecek olan ve seçime katılma yeterliliği bulunan siyasi partilerin aynı Kanunun 14. maddesinin 4 ve 11. fıkraları gereğince tespit edilmesine,
ilişkin çalışmaları yapmak üzere, bir komisyon kurulmasına karar verilmesi hususunu takdirlerinize arz ederim.’' denilmiş olmakla, Yüksek Seçim Kurulunun 12/12/2019 tarihli ve 5392 sayılı kararı ile oluşturulan Komisyon çalışmalarım tamamlamış bulunduğundan, konu incelenerek;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ;
298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun 14. maddesinin 4. fıkrasında; Yüksek Seçim Kurulu, “Tüzüklerine göre ilk genel kongresini yapmış olup, illerin en az yarısında ve en az altı ay evvel il ve ilçe teşkilatım kurmuş bulunan siyasi partilerin adlarını, ilçe seçim kurullarının yeniden kurulması için öngörülen ayların ikinci haftasında tespit ve ilan etmek” ile görevlendirilmiştir.
298 sayılı Kanunun 14. maddesinin onbirinci fıkrasında; siyasi partilerin, milletvekili, belediye başkanlığı, belediye meclisi ve il genel meclisi üyelikleri seçimlerine katılabilmeleri için illerin en az yarısında, oy verme gününden en az altı ay önce teşkilat kurmaları ve büyük kongrelerini yapmış olmaları veya Türkiye Büyük Millet Meclisinde gruplarının bulunması gerektiği vurgulanmıştır. Aynı Kanun hükmünün devamında da bir ilde teşkilatlanmanın; merkez ilçesi dâhil o ilin ilçelerinin en az üçte birinde teşkilat kurma anlamına geldiği hükme bağlanmıştır. 2820 sayılı Kanunun 20. maddesinin birinci fıkrasında ise, siyasi partilerin ilçe teşkilatının; ilçe kongresi, ilçe başkam, ilçe yönetim kurulu ve kurulmuş ise belde teşkilatından meydana geleceği, parti tüzüğünde ilçe disiplin kurulunun teşkilinin de öngörülebileceği ve beldelerde teşkilat kurulmasının zorunlu olmadığı düzenlemesine yer verilmiştir.
2820 sayılı Kanunun 36. maddesinin birinci fıkrasında; siyasi partilerin seçimlere katılabilmesi için illerin en az yarısında oy verme gününden en az altı ay evvel teşkilat kurmuş ve büyük kongrelerini yapmış olması veya Türkiye Büyük Millet Meclisinde grubu bulunmasının şart olduğu, ikinci fıkrasında da; bir ilde teşkilatlanmanın, merkez ilçesi dâhil o ilin ilçelerinin en az üçte birinde teşkilat kurmayı gerektireceği vurgulanmıştır.
2820 sayılı Siyasi Partiler Kanununun 20. maddesinde ilçe teşkilatının; ilçe kongresi, ilçe başkanı, ilçe yönetim kurulu ve parti tüzüğünde öngörülmüşse disiplin kurulundan teşkili öngörülmüştür. İlçe teşkilatının varlığından bahsedilebilmesi için, ilçe kongresinin yapılarak anılan organların oluşturulması gerekmektedir.
Yukarıda açıklanan kanun hükümleri birlikle değerlendirildiğinde; siyasi partilerin bir ilde teşkilatlanmasının varlığından bahsedilebilmesi için, o ilin merkez ilçe dâhil ilçelerinin en az üçte birinde teşkilat kurmaları ve ilçe kongrelerini yapmaları; seçime katılma yeterliliğini sağlayabilmeleri için de illerin en az yarısında teşkilatlanmaları ya da Türkiye Büyük Millet Meclisinde gruplarının bulunması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Bu esaslar çerçevesinde;
298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun 15, 17, 18 ve 19. maddeleri hükümleri uyarınca, 2020 yılı Ocak ayının son haftasında iki yıl süre için yeniden oluşturulacak ilçe seçim kurullarının oluşumunda üye istenilecek ve 17. maddesi gereğince de il ve ilçe seçim kurullarında temsilci bulundurabilecek.
Yine, söz konusu Kanunun 47. maddesi hükümleri gereğince seçmen kütüğü verilebilecek, olan ve seçimlere katılma yeterliliğini taşıyan siyasi partileri tespit ve ilan etme görev ve yetkisi 298 ve 2820 sayılı Kanunlara göre Yüksek Seçim Kuruluna ait bulunduğundan, sözü edilen 298 sayılı Kanunun 14. maddesinin 4. fıkrasında öngörülen koşullara sahip siyasi partilerin ve aynı Kanunun 47. maddesine göre seçmen kütüklerinin verilebileceği siyasi partilerin ayrı ayrı araştırılıp saptanması gerekmektedir.
Bu nedenle; Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığının bila tarihli, 43452547- 120.99 sayılı yazı ve Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 18/12/2019 tarihli, E. 1029 sayılı yazısının incelenmesi sonucunda;
a) Türkiye Büyük Millet Medisi’nde grubu bulunan siyasi partilerin de belirlenmesi gerekmiş ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığının bila tarihli, 43452547-120.99 sayılı yazının incelenmesi sonucunda, Türkiye Büyük Millet Meclisinde grubu bulunan siyasi partilerin; 1- Adalet ve Kalkınma Partisi, 2- Cumhuriyet Halk Partisi, 3- Halkların Demokratik Partisi, 4- Milliyetçi Hareket Partisi, S- İyi Parti olduğu bildirilmiştir.
b) 298 sayılı Kanunun 14, maddesinin 4. fıkrasındaki koşullara uygun olarak kendi tüzüklerine göre ilk genel kongrelerini yapmış ve Ocak/2020 ayının ikinci haftasından altı (6) ay öncesi olan 15/07/2019 tarihi itibariyle illerin en az yansında teşkilatım kurmuş siyasi partilerle, yine aynı Kanunun 14, maddesinin 11. fıkrası ve 2820 sayılı Kanunun 36. maddesindeki koşullara uygun olarak 01/01/2020 tarihinden altı (6) ay öncesi olan 01/07/2019 tarihi itibariyle illerin en az yarısında teşkilatını kurmuş ve büyük kongrelerini yapmış olan ve 298 sayılı Kanunun 47. maddesine göre seçmen kütüklerinin verileceği siyası partilerin; 1- Adalet ve Kalkınma Partisi, 2-Anavatan Partisi, 3- Bağımsız Türkiye Partisi, 4- Büyük Birlik Partisi, 5- Cumhuriyet Halk Partisi 6- Demokrat Parti, 7- Demokratik Sol Parti, 8- Halkların Demokratik Partisi, 9- Hür Dava Partisi, 10- İyi Parti, 11- Milliyetçi Hareket Partisi, 12- Saadet Partisi, 13- Türkiye Komünist Partisi, 14- Vatan Partisi, 15- Yeniden Refah Partisi olduğu belirlenmiştir.
Bunun sonucu olarak; adları geçen ve belirlenen onbeş (15) siyasi partinin, 298 sayılı Kanunun 14. maddesinin 4. fıkrası uyarınca, 2020 yılı Ocak ayının son haftasında iki yıl süre için yeniden kurulacak olan ilçe seçim kurullarının kuruluşunda üye istenebilecek ve aynı Kanunun 47. maddesine göre seçmen kütüklerinin verilebileceği siyasi partiler olarak tespit ve ilanı gerekir.
c) Diğer partilerin ise, genel kongre veya teşkilatlanma koşulunu taşımamaları nedeniyle, 298 sayılı Kanunun 14. maddesinin 4 ve 11. fıkraları ile 2820 sayılı Kanunun 36, maddesinde öngörülen nitelikleri kazanamadıkları tespit edilmiştir.
d) Öte yandan, il ve ilçe seçim kurullarında birer temsilci bulundurabilecek siyasi partilerin hangileri olduğu 298 sayılı Kanunun 17. maddesinde belirtilmiştir. Bu maddeye göre; 14. maddenin 4. fıkrası gereğince Yüksek Seçim Kurulunca tespit ve ilan edilen siyasi partiler, maddede öngörülen teşkilatlanma koşuluna uyulması suretiyle, il ve ilçe seçim kurullarında birer temsilci bulundurabilirler.
Bütün bu işlemlerden sonra, 298 sayılı Kanunun 14. maddesinin 4 ve 11. fıkraları ile 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanununun 36. maddesinde öngörülen koşullara sahip siyasi partilerin hangileri olduğu yukarıda tespit edilmiş bulunmakladır.
SONUÇ:
Açıklanan dunun karşısında;
1- a) 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun; 14. maddesinin 4. fıkrasında öngörülen koşulları 2020 yılı Ocak ayının ikinci haftasından altı (6) ay öncesi olan 15/07/2019 tarihi itibariyle taşıyan.
b) Aynı Kanunun 47. maddesine göre seçmen kütüğü verilebilecek olan ve 14. maddenin 11. fıkra ile 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanununun 36. maddesinde öngörülen koşulları 01/01/2020 tarihinden altı (6) ay öncesi olan 01/07/2019 tarihi itibariyle taşıyan siyasi partilerin;
1- Adalet ve Kalkınma Partisi,
2- Anavatan Partisi,
3- Bağımsız Türkiye Partisi,
4- Büyük Birlik Partisi,
5- Cumhuriyet Halk Partisi,
6- Demokrat Parti,
7- Demokratik Sol Parti,
8- Halkların Demokratik Partisi,
9- Hür Dava Partisi,
10- İyi Parti,
11- Milliyetçi Hareket Partisi,
12- Saadet Partisi,
13- Türkiye Komünist Partisi,
14- Vatan Partisi,
15- Yeniden Refah Partisi
olduğunun tespit ve ilanına,
2- Karar örneğinin Resmi Gazetede yayımlanmasına,
3- Karar örneğinin seçime katılma yeterliliğine sahip siyasi partilerin genel başkanlıklarına gönderilmesine,
4- Karar örneğinin;
a) Seçmen Kütüğü Genel Müdürlüğünce Kurulumuzun www.ysk.gov.tr internet adresinde yayınlanmasına,
b) Seçim Hizmetleri Genel Müdürlüğünce il ve ilçe seçim kurulu başkanlıklarına Kurum içi elektronik posta ile iletilmesine,
09/01/2020 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)