T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
İSTANBUL VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
Mükellef Hizmetleri Katma Değer Vergisi Grup Müdürlüğü
Sayı
:
39044742-130[Özelge]-149129
30.05.2017
Konu
:
Yurt dışından satın alınan otel odalarının yurt içinde ve yurt dışında bulunan seyahat acentelerine satışında KDV
İlgide kayıtlı özelge talep formunda, Şirketinizin seyahat acentelerine toptan ve perakende otel konaklama ile uçak ve tren bileti satışı faaliyetiyle iştigal ettiği, bu kapsamda gerçekleştirilen faaliyetlerin bir kısmının aşağıdaki gibi olduğu,
1)Yurt dışında bulunan otel odalarının yurt dışında bulunan toptancı tedarikçilerden satın alındıktan sonra yurt içinde bulunan seyahat acentelerine satıldığı,
a)Bazı durumlarda, yurt dışındaki otel odalarının yurt dışındaki toptancı tedarikçiden satın alındıktan sonra bire bir olarak yurt içinde bulunan seyahat acentelerine satıldığı; akabinde Kurumunuz tarafından yurt dışındaki toptancı tedarikçiye hizmet faturası düzenlendiği,
b)Bazı durumlarda, yurt dışındaki otel odalarının yurt dışındaki toptancı tedarikçiden satın alındıktan sonra üzerine belli bir kar marjı konulduktan sonra yurt içinde bulunan seyahat acentelerine satıldığı,
2)Yurt dışındaki otel odalarının doğrudan otelin kendisinden satın alındıktan sonra yurt içinde ve yurt dışında bulunan seyahat acentelerine satıldığı,
3)Yurt içinde bulunan otel odalarının yurt dışında bulunan toptancı tedarikçilerden satın alındıktan sonra yurt dışında bulunan seyahat acentelerine satıldığı,
4)Yurt dışında bulunan otel odalarının yurt dışındaki toptancı tedarikçilerden satın alındıktan sonra yurt dışında bulunan seyahat acentelerine satıldığı,
belirtilerek, söz konusu hizmet ifalarına ilişkin olarak düzenlenen faturalarda katma değer vergisi (KDV) hesaplanıp hesaplanmayacağı hususlarında Başkanlığımız görüşü talep edilmektedir.
KDV Kanununun;
-1/1 inci maddesinde, ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde Türkiye'de yapılan teslim ve hizmetlerin KDV ye tabi olduğu,
-4/1 inci maddesinde, hizmetin, teslim ve teslim sayılan haller ile mal ithalatı dışında kalan işlemler olduğu ve bu işlemlerin bir şeyi yapmak, işlemek, meydana getirmek, imal etmek, onarmak, temizlemek, muhafaza etmek, hazırlamak, değerlendirmek, kiralamak, bir şeyi yapmamayı taahhüt etmek gibi şekillerde gerçekleşebileceği,
-6/b maddesinde, işlemlerin Türkiye'de yapılmasının, hizmetin Türkiye'de yapılmasını veya hizmetten Türkiye'de faydalanılmasını ifade ettiği,
-11/1-a maddesinde, ihracat teslimleri ve bu teslimlere ilişkin hizmetler ile yurt dışındaki müşteriler için yapılan hizmetlerin KDV'den istisna olduğu,
-12/2 nci maddesinde ise, bir hizmetin yurt dışındaki müşteriler için yapılan hizmet sayılabilmesi için, hizmetin yurt dışındaki bir müşteri için yapılmış olması ve hizmetten yurt dışında faydalanılması gerektiği,
hüküm altına alınmıştır.
KDV Genel Uygulama Tebliğinin "II-A/2. Hizmet İhracı" başlıklı bölümünde;
"3065 sayılı Kanunun (11/1-a) maddesi kapsamında bir hizmetin KDV'den istisna olabilmesi için, aynı Kanunun (12/2)nci maddesine göre;
- Hizmetin yurtdışındaki bir müşteri için yapılması,
- Hizmetten yurtdışında faydalanılması,
gerekir.
Hizmetin yurtdışındaki bir müşteri için yapıldığı, yurtdışındaki müşteri adına düzenlenen fatura ve benzeri belge ile tevsik edilir.
Hizmetten yurtdışında faydalanılmasından kasıt, Türkiye'de yurtdışındaki müşteri için yapılan hizmetin, müşterinin yurtdışındaki iş, işlem ve faaliyetleri ile ilgili olması; Türkiye'deki faaliyetleri ile ilgisi bulunmamasıdır.
Yurtdışındaki firmaların, Türkiye'ye gönderecekleri mal ve hizmetler Türkiye'de tüketildiğinden, bu firmalara söz konusu mal ve hizmetler için Türkiye'de verilen danışmanlık, aracılık, gözetim, müşteri bulma, piyasa araştırması vb. hizmetler, hizmet ihracı istisnası kapsamında değerlendirilmez ve KDV'ye tabidir. Bu durumda faydalanma kriterinin tespitinde, yapılan hizmetin ithal edilen mal ile doğrudan ilişkili olması gerekir.
…
Bu istisna uygulamasına ilişkin bazı örnekler aşağıda yer almaktadır:
…
Örnek 3: Türkiye'de yerleşik olan ve seyahat acenteliği yapan (B) A.Ş., yurtdışında bulunan bir seyahat acentesinin gönderdiği turist grubuna konaklama, tur düzenleme ve yeme-içme hizmeti vermektedir. (B), söz konusu hizmeti karşılığında 25.000 TL almıştır. Türkiye'deki seyahat acentesi aldığı bu paranın 10.000 TL'lik kısmını, turist grubunun Türkiye'deki konaklama, yeme-içme gibi masraflarında kullanmıştır. Yaptığı bu masraflardan sonra kendisine 15.000 TL kalmıştır.
Bu durumda, (B), yabancı seyahat acentesine 15.000 TL'lik hizmette bulunmuş olup, bu hizmet KDV'den istisna olacaktır.
Ancak, (B) A.Ş. nin turist grubuna Türkiye'de verdiği yeme-içme, konaklama gibi hizmetlerden Türkiye'de faydalanıldığından, bu hizmetler KDV'ye tabidir. Bu mükellefin, yabancı seyahat acentesine verdiği söz konusu hizmetlere ait düzenleyeceği faturada, vergiden istisna tutulan hizmet bedeli ile vergiye tabi tutulacak hizmet bedelini ayrı ayrı gösterebileceği gibi, bu hizmetler için ayrı ayrı fatura düzenlemesi de mümkündür."
açıklamalarına yer verilmiştir.
Öte yandan, konuya ilişkin olarak 60 No.lu KDV Sirkülerinin "1.1.1. Yurtdışındaki İşlemler" başlıklı bölümünde;
"KDV Kanununun 1 ve 6 ncı maddelerine göre, yurtdışında gerçekleşen mal teslimleri ile yurt dışında ifa edilip yine yurtdışında yararlanılan hizmetler KDV'nin konusuna girmemektedir. Türkiye'de yapılmayan işlemin bedeli üzerinden KDV hesaplanması veya böyle bir işlemin Kanundaki herhangi bir istisna hükmü ile ilişkilendirilmesi söz konusu değildir.
Buna göre, Türkiye'deki bir mükellefin;
- Türkiye'deki başka bir firmanın personelini yurt dışına götürmek suretiyle aynı sektörde faaliyette bulunan yabancı firmalarla tanıştırma, bilgilendirme, eğitim şeklinde yurt dışında verdiği danışmanlık hizmeti,
- Yurt dışındaki bir firmanın mallarının, yine yurt dışındaki bir başka firmaya pazarlanmasına yönelik olarak yurt dışında verdiği satış komisyonculuğu hizmeti
Türkiye'de ifa edilmediğinden veya bu hizmetlerden Türkiye'de faydalanılmadığından KDV'nin konusuna girmemektedir."
Yine aynı Sirkülerin "1.1.2. Türkiye'deki İşlemler" başlıklı bölümünde;
"KDV Kanununun 1 ve 6 ncı maddelerine göre, Türkiye'de gerçekleşen mal teslimleri ile Türkiye'de ifa edilen veya yurt dışında ifa edilmekle birlikte Türkiye'de faydalanılan hizmetler KDV'ye tabidir. Bu teslim ve hizmetlerin yabancı firmalara yapılması bu durumu değiştirmez.
Türkiye'de yapılan, ancak yurt dışında faydalanılan hizmetler ise KDV'nin konusuna girmekle birlikte Kanunun 12/2 nci maddesindeki şartları taşımak kaydıyla KDV'den istisna bulunmaktadır.
Buna göre, Türkiye'deki bir mükellefin;
- Yurt dışındaki otellere turist, okullara öğrenci, fuarlara ziyaretçi veya katılımcı bulunmasına yönelik yurt dışındaki firmaya Türkiye'de verdiği aracılık hizmetleri,
- Yurt dışındaki firmalara ait ürünlerin Türkiye'de satışı için bu firmalara verdiği pazarlama, aracılık, danışmanlık vb. hizmetleri
genel esaslar çerçevesinde KDV'ye tabi bulunmaktadır.
Bu işlemlerin, KDV Kanununun 11/1-a ve 12/2 nci maddelerine göre ihracat istisnası kapsamında değerlendirilmesi de söz konusu değildir."
açıklamalarına yer verilmiştir.
Bu hüküm ve açıklamalar çerçevesinde;
- Yurt dışındaki otel odalarının yurt dışındaki toptancı tedarikçiden satın alındıktan sonra üzerine kar marjı koymaksızın yurt içinde bulunan seyahat acentelerine satılması ve akabinde Şirketiniz tarafından yurt dışındaki toptancı tedarikçiye veya yurt dışındaki otele aracılık hizmeti faturası düzenlenmesi durumunda; yurt dışından alınarak yurt içinde bulunan seyahat acentelerine satılan konaklama hizmeti KDV'nin konusuna girmeyecek, ancak yurt dışındaki otele veya toptancı tedarikçiye verilen aracılık hizmeti KDV'ye tabi olacaktır.
- Yurt dışındaki otel odalarının gerek yurt dışındaki otellerden gerekse yurt dışındaki toptancı tedarikçiden satın alındıktan sonra üzerine belli bir kar marjı eklenmek suretiyle yurt içinde bulunan seyahat acentelerine satılmasında; satışı yapılan otel odalarının yurt dışında bulunması sebebiyle, konaklama hizmeti yurt dışında yapıldığından ve hizmetten yurt dışında faydalanıldığından KDV'nin konusuna girmemektedir. Ancak; söz konusu hizmete ilişkin aracılık faaliyetinizin karşılığı olan kar marjının KDV'ye tabi tutulması gerekmektedir.
- Yurt içinde bulunan otel odalarının yurt dışında bulunan toptancı tedarikçilerden satın alındıktan sonra yurt dışında bulunan seyahat acentelerine satılmasında, otellerde verilecek konaklama hizmeti Türkiye'de yapıldığından ve Türkiye'de faydalanıldığından KDV'ye tabi bulunmaktadır. Ancak, bu işlem nedeniyle yurt dışında bulunan acenteye konaklamadan ayrı bir komisyon faturası düzenlenmesi halinde, elde edilen komisyon geliri hizmet ihracı kapsamında değerlendirilecektir.
- Yurt dışında bulunan otel odalarının gerek yurt dışındaki otellerden gerekse yurt dışındaki toptancı tedarikçilerden satın alındıktan sonra yurt dışında bulunan seyahat acentelerine satılmasında, otel odalarının yurt dışında bulunması sebebiyle konaklama hizmeti yurt dışında ifa edildiğinden ve hizmetten yurt dışında faydalanıldığından söz konusu hizmet KDV'nin konusuna girmemektedir.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.