AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KABUL EDİLEBİLİRLİK HAKKINDA KARAR
Başvuru no. 37363/05
Zeynel YURTSEVER ve Diğerleri / Türkiye
Başkan
Ledi Bianku,
Hâkimler
Paul Lemmens,
Jon Fridrik Kjølbro,
ve Bölüm Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Hasan Bakırcı’nın katılımıyla, 7 Kasım 2017 tarihinde Komite halinde toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm),
Yukarıda belirtilen 28 Eylül 2005 tarihli başvuruyu göz önünde bulundurarak,
17 Kasım 2009 tarihli kararı göz önüne alarak,
Davalı Hükümetin görüşlerini ve başvuranların karşı görüşlerini dikkate alarak,
Gerçekleştirilen müzakereler sonucunda aşağıdaki kararı vermiştir:
OLAYLAR
1. Başvuranlar Zeynel Yurtsever, Nuh Teke ve Mustafa Yılmaz, sırasıyla 1962, 1969 ve 1973 doğumlu Türk vatandaşları olup, İstanbul’da ikamet etmektedirler. Başvuranlar, Mahkeme önünde, İstanbul Barosuna bağlı Avukat Y. Filorinalı tarafından temsil edilmişlerdir.
2. Türk Hükümeti (“Hükümet”), kendi görevlisi tarafından temsil edilmiştir.
A. Davanın Koşulları
3. Dava konusu olaylar, taraflarca ileri sürüldüğü şekliyle, aşağıdaki gibi özetlenebilir:
4. Başvuranlar, 25 Kasım 1997 tarihinde, Marksist-Leninist Silahlı Propaganda Birliği – Devrimci Kurtuluş (MLSPB/DK) örgütüne üye oldukları şüphesiyle gözaltına alınmışlardır.
5. İstanbul Devlet Güvenlik Mahkemesi Cumhuriyet Savcısı, 8 Aralık 1997 tarihinde, birinci ve üçüncü başvuranlar hakkında, mülga Ceza Kanunu’nun 169. maddesi uyarınca, yasa dışı terör örgütüne yardım ve yataklık ettikleri suçlamasıyla bir iddianame hazırlamıştır. İkinci başvuran, aynı zamanda, mülga Ceza Kanunu’nun 168. maddesinin 2. fıkrası kapsamında yasa dışı bir örgüte üye olmakla itham edilmiştir.
6. İstanbul Ağır Ceza Mahkemesi, 19 Mart 2008 tarihli kararıyla, kovuşturmanın zaman aşımına uğradığını belirterek, başvuranlar hakkındaki davanın düşürülmesine hükmetmiştir.
B. İlgili İç Hukuk
7. İlgili iç hukuka ilişkin açıklamalar, Turgut ve Diğerleri/Türkiye, ((k.k), no. 4860/09, §§ 19-26, 26 Mart 2013) kararında yer almaktadır.
ŞİKÂYET
8. Başvuranlar, Sözleşme’nin 6. maddesine dayanarak, yargılamaların uzun sürmesi hususunda şikâyette bulunmuşlardır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME
9. Başvuranlar, yargılamaların süresinin, Sözleşme’nin 6. maddesinin 1. fıkrasında öngörülen “makul süre” şartına uygun olmadığından şikâyet etmişlerdir.
10. Hükümet, 6384 sayılı Kanun uyarınca, yargılamaların uzunluğu ve kararların icra edilmemesine ilişkin başvuruların ele alınması amacıyla, yeni bir hukuk yolu olarak Tazminat Komisyonunun kurulduğunu belirtmiştir. Hükümet, başvuranların Tazminat Komisyonuna başvuruda bulunmamaları nedeniyle, iç hukuk yollarını tüketmediklerini ve bu gerekçenin, Mahkeme tarafından Turgut ve Diğerleri ((k.k.), no. 4860/09, 26 Mart 2013) kararında da kabul edildiğini belirtmiştir.
11. Mahkeme, Hükümet tarafından da ortaya konulduğu üzere, Ümmühan Kaplan / Türkiye (no. 24240/07, 20 Mart 2012) davasında pilot karar usulünün uygulanmasının ardından Türkiye’de yeni bir iç hukuk yolunun oluşturulduğunu gözlemlemektedir. Sonrasında ise, yukarıda anılan Turgut ve Diğerleri kararında, başvuranların iç hukuk yollarını, diğer deyişle söz konusu yeni hukuk yolunu tüketmedikleri gerekçesiyle yeni bir başvuruyu kabul edilemez bulmuştur. Mahkeme, bu kararı verirken, özellikle, bu yeni hukuk yolunun muhtemel surette erişebilir olduğu ve yargılamanın uzunluğuna ilişkin şikâyetler açısından makul bir tazmin imkânı sağlamaya elverişli olduğu kanısına varmıştır.
12. Mahkeme, yukarıda anılan Ümmühan Kaplan kararında (77. paragraf), Hükümete hâlihazırda bildirilmiş olan bu tür başvuruları normal usul kapsamında inceleyebileceğini vurgulamıştır.
13. Ancak, Hükümetin, başvuranların 6384 sayılı Kanun’la oluşturulan yeni hukuk yoluna başvurma yükümlülüklerine ilişkin ilk itirazını dikkate alan Mahkeme; yukarıda anılan Turgut ve Diğerleri kararında vardığı sonucu yinelemektedir. Dolayısıyla, Mahkeme, başvurunun, iç hukuk yollarının tüketilmemesi sebebiyle, Sözleşme’nin 35. maddesinin 1 ve 4. fıkraları uyarınca reddedilmesi gerektiğine karar vermiştir.
Bu gerekçelerle, Mahkeme, oy birliğiyle,
Başvurunun geri kalan kısmının kabul edilemez olduğuna karar vermiştir.
İşbu karar, İngilizce dilinde tanzim edilmiş olup, 30 Kasım 2017 tarihinde bildirilmiştir.
Hasan BakırcıLedi Bianku
Yazı İşleri Müdür YardımcısıBaşkan
EK Zeynel YURTSEVER, 1962 doğumlu bir Türk vatandaşı olup, İSTANBUL’da ikamet etmektedir ve Y. Filorinalı tarafından temsil edilmiştir. Nuh TEKE, 1969 doğumlu bir Türk vatandaşı olup, İSTANBUL’da ikamet etmektedir ve Y. Filorinalı tarafından temsil edilmiştir. Mustafa YILMAZ, 1973 doğumlu bir Türk vatandaşı olup, İSTANBUL’da ikamet etmektedir ve Y. Filorinalı tarafından temsil edilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy