T.C.
İZMİR
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2015/1133 Esas
KARAR NO : 2024/561
DAVA :Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali)
DAVA TARİHİ : 19/11/2012
KARAR TARİHİ : 12/06/2024
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali) davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.
İDDİA VE TALEP:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirket ile davalı şirkete 2010 yılından beri közlenmiş biber üretimi yaptığını, anılan tarihlerden günümüze kadar müvekkil şirketin davalı şirkete olan taahhütlerini yerine getirmiş olup, herhangi bir cari ödenmemiş borç bakiyesi bulunmadığını, fakat bu ticari ilişki münasebetiyle davalı şirketin müvekkiline borcu olduğunu, yaklaşık 146.000 TL civarında olan müvekkilinin cari hesap alacağı hakkında talep ve dava haklarının saklı olduğunu, davalı şirket ile 2012 yılı üretimi için sözleşme yapıldığını ve sözleşme avans bedeli olarak davalı... şirketinden vadeleri sezon içine yansıtılacak şekilde Eylül Kasım ayları 100.000 TL tutarında çek alınmış, karşılığında müvekkil şirkete ait toplam 100.000 TL tutarlı teminat çekleri davalı şirkete teslim edildiğini, sözleşme gereği alınan teminat çekleri, hiçbir şekilde bankaya, takas yada teminat amaçlı verilmeyecek ve tahsilat amaçlı herhangi bir işleme konu edilmeyeceğini, ek olarak teminat çeki sözleşmesinde de çeklerin tahsilat ve benzeri amaçlarla kullanamayacağının yer aldığını, fakat davalı ... Ltd.Şti nin anılan teminat çeklerini bankaya ibraz ederek sözleşmeye aykırı davrandığını, müvekkilinin, bu teminat çeklerinden 20.10.2012 tarihli olan 25.000 TL tutarlı bir adet çekin bedelini bankaya ödenmek zorunda kaldığını, ödeme yapıldıktan sonra davalı şirkete uyarıda bulunulmuş olmasına rağmen, davalı şirketin cevap olarak anılan çeki bankadan almalarının mümkün olmadığını, bedeli iade edeceklerini bildirmiş fakat bu tarihe kadar müvekkile herhangi bir geri ödeme yapılamadığını, bu nedenle çekin ödenmemesi amacı ile ... nolu çek hakkında tedbir konulmasına, borcun bulunmadığının tespiti ile iadesine, müvekkili tarafından bankaya ödenmek zorunda kalınan...Bankası Bafra Şubesi'ne ait keşide yeri Bafra keşide tarihi 20.10.2012 olan 25.000 TL bedelli, ... nolu çek bedelinin müvekkiline iadesine, haksız olarak davalı şirket tarafından ihlal edilen sözleşmenin haklı nedenle iptali ile müvekkilinin uğradığı zararların tazminine, sözleşme kapsamında verilen diğer teminat çeklerinin iadesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP VE SAVUNMA:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında satım sözleşmesi bulunduğu, bu sözleşme kapsamında davacının taahhüdünü yerine getirmediği, eksik mal üretimi ve teslimi yaptığı, gerekçe olarak mevsim koşullarını ileri sürdüğü, taraflar arasındaki sözleşmede cezai şart kararlaştırıldığı, davacının alacağının bulunmadığını, sözleşmenin ihlali nedeniyle davacının verdiği çeklerden vadesi gelen ilk çekin bankaya ibraz edilerek tahsil edildiği, diğer çeklerin ise bankaya ibraz edilmediğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DAVA:
Dava, ticari satım sözleşmesinden kaynaklanan sözleşmenin iptali, sözleşme sebebiyle uğranılan zararların tazmini, teminat çeki olarak verildiği ileri sürülen çekler sebebiyle menfi tespit, çeklerin iadesi ve bedeli tahsil olunan 1 adet çekin ise çek bedelinin istirdadı istemine ilişkindir.
DELİLLER:
-Taraflar arasında sözleşme ve ekleri,
-Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesinin ... (bozma öncesi esas...) esas sayılı dosyası aslı,
...A.Ş'nin 06/03/2023, 02/11/2023 tarihli yazısı ve eki,
-Türkiye...Bankası A.Ş nin 17/08/2023 tarihli yazısı ve eki,
-Türkiye... Bankası A.Ş nin 12/01/2024 tarihli yazısı ve eki,
-Türkiye ... Bankası T.A.O nun 13/11/2023 tarihli yazısı ve eki.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Davacının, taraflar arasında ticari satım sözleşmesi bulunduğu, bu sözleşmede kendisinin satıcı, davalının ise alıcı olduğu, davalıya teminat çeki verildiği, davalının sözleşmeye aykırı hareket ettiği, teminat çeklerini bankaya ibraz ederek tahsil ettiği, sözleşmeye aykırılığın davalıdan kaynaklandığı iddiası ile 25.000,00 TL bedelli... seri nolu çek sebebiyle davalıya borçlu olmadığının tespitine, davalı tarafından bedeli tahsil edilen 25.000,00 TL bedelli... seri nolu çek bedelinin iadesine, sözleşmenin haklı nedenle iptali ile uğranılan zararların tazminine, ayrıca sözleşme kapsamında verilen diğer teminat çeklerinin iadesi isteğinde bulunduğu, davalının ise sözleşmeye aykırılığın davacıdan kaynaklandığı, davacıya herhangi bir borcunun bulunmadığını savunduğu, taraflar arasında sözleşmenin iptali ile sözleşme kapsamında verilen teminat çeklerin iadesi, bedelinin ödenmesi koşullarının oluşup oluşmadığı ile davacının sözleşme nedeniyle zarara uğrayıp uğramadığı, uğramış ise uğradığı zararın ne kadar olduğu ve davalının sorumlu olup olmadığı hususlarında uyuşmazlık bulunduğu anlaşılmıştır.
Davacı tarafça Bafra... Asliye Hukuk Mahkemesinin... esasında dava açıldığı, anılan mahkemece davalının yetki itirazı üzerine 15/05/2013 tarih, ... karar sayılı ilam ile mahkememiz lehine yetkisizlik kararı verildiği, söz konusu karara karşı taraflarca kanun yoluna başvurulmadığı, söz konusu kararın 10/09/2015 tarihinde kesinleştiği, talep üzerine dosyanın mahkememize gönderildiği ve mahkememizin yukarıdaki esasına kaydedildiği anlaşılmıştır.
Her iki tarafı tacir olan ve tarafların ticari işletmesini ilgilendiren ticari satım sözleşmesinden kaynaklanan nispi ticari dava niteliğindeki uyuşmazlıkta mahkememizin görevli olduğu değerlendirilmiştir.
Taraflar arasında ayrıca Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas (Yargıtay bozma ilamı öncesi ... esas) sayılı dava dosyasının bulunduğu, bu davada iş bu dosyanın davacısı ve davalısının aynı sıfatlarla taraf olduğu, dava konusunun Menemen İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkin olduğu, söz konusu takip konusunun ise faturalardan kaynaklanan bakiye alacak istemine ilişkin olduğu, yapılan yargılama neticesinde 20/11/2017 tarih ... karar sayılı ilam ile davalı tarafından takibe yapılan itirazın kısmen iptali ile takibin 42.627,26 TL asıl alacak yönünden devamına, fazlaya ilişkin talep yönünden ise davanın reddine karar verildiği, bu karara karşı davalı tarafından kanun yoluna başvuru yapıldığı, Yargıtay... Hukuk Dairesinin 21/09/2022 tarih... karar sayılı ilamı ile davalı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle hükmün onanmasına dair karar verildiği, daha sonra davalı tarafından karar düzeltme isteminde bulunduğu, karar düzeltme isteminin de Yargıtay ...Hukuk Dairesinin 05/07/2023 tarih ... karar sayılı ilamı ile reddedildiği ve anılan kararın 05/07/2023 tarihi itibariyle kesinleştiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce davacının iş bu davaya konu taleplerinin incelenebilmesi için öncelikle taraflar arasındaki Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesinin... esas (Yargıtay bozma ilamı öncesi ...esas) sayılı dosyasının kesinleşmesinin beklenildiği, bu hususun bekletici mesele yapıldığı görülmüştür.
Davacının iş bu davayı dava konusu ...seri nolu çeklerin toplam bedeli olan 50.000,00 TL üzerinden harçlandırdığı, davacının bu davada, davalıya 4 adet teminat çeki verildiği, çeklere ilişkin menfi tespit, çeklerin iadesi, bedeli tahsil olunan çekin bedelinin ödenmesi isteği ile sözleşmenin iptali ve aynı zamanda sözleşmenin ihlali sebebi ile uğradığı zararın tazmini talebinde bulunduğu, 6100 sayılı HMK'nun 31 ve 194 maddeleri kapsamında mahkememizce davacı vekiline zarar talebini açıklamak, somutlaştırmak ve zarar talebine ilişkin harcı esas değeri beyan etmek ve harcı yatırmak, sözleşmenin iptali talebi yönünden ise sözleşme bedeli olan 465.000,00 TL üzerinden harcı yatırmak, ayrıca toplam bedeli 50.000,00 TL olan ve iadesi talep edilen ve harca esas değeri gösterilmeyen... nolu çekler yönünden ise harcı yatırmak üzere 17/01/2024 tarihinde davacı vekiline kesin süre verildiği, kesin sürenin sonuçlarının ihtar edildiği, davacı vekili tarafından sözleşmenin iptali ile uğranılan zarara ilişkin talepler yönünden beyanda bulunulmadığı, harcın ikmal edilmediği, sadece ....nolu çekler yönünden eksik harcın ikmal edildiği görülmüştür.
Yukarıda yapılan açıklamalar ve tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; taraflar arasında kavanozda közlenmiş kapya biber üretimi ve teslimine ilişkin 31/01/2012 tarihli ticari satım sözleşmesi bulunduğu, bu sözleşmede davacının satıcı, davalının ise alıcı olduğu, bu sözleşmenin ek-3.maddesi uyarınca davacı tarafından davalıya Türkiye ... Bankası A.Ş Bafra şubesine ait 20/09/2012, 20/10/2012, 20/11/2012, 10/12/2012 tarihli ... seri numaralı çeklerin teminat amacıyla verildiği, Türkiye ... Bankası A.Ş'nin 17/08/2023 tarihli cevabı yazısına göre ... seri numaralı çekin bedelinin davalı tarafından tahsil edildiği, davacı tarafından davalının bedelini tahsil ettiği Türkiye... Bankası A.Ş Bafra Samsun şubesine ait 20/10/2012 keşide tarihli, 25.000,00 TL bedelli...seri nolu çekin bedelinin iadesi ile yine bu bankaya ait 20/09/2012 keşide tarihli, 25.000,00 TL bedelli ... seri nolu çek, 20/11/2012 keşide tarihli, 25.000,00 TL bedelli ... seri nolu çek, 10/12/2012 keşide tarihli, 25.000,00 TL bedelli... seri nolu çekler nedeniyle menfi tespit ve çeklerin iadesi isteminde bulunulmuş ise de, bedeli tahsil edilen ...seri nolu çekin Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas (Yargıtay bozma ilamı öncesi...esas) sayılı dosyasında iş bu dosyanın davacısının alacağının belirlenmesinde ve hesaplanmasında dikkate alındığı, iş bu davada söz konusu çeke ilişkin talebin yeniden değerlendirilmesinin mümkün olmadığı, menfi tespit ve iadesi istenilen dava konusu... seri nolu çeklerin ise yine anılan dosyada 06/02/2015 tarihinde alınan bilirkişi raporuna göre 30/09/2014 tarihinde davalı tarafından davacıya iade edildiği, iş bu davaya konu söz konusu 4 adet çeke ilişkin talepler yönünden davanın konusuz hale geldiği, 6100 sayılı HMK'nun 331.maddesi uyarınca dava tarihi itibariyle davacının haklı olduğu, bu talepler yönünden yargılama giderinin davalıya yükletilmesi gerektiği anlaşılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Davacının sözleşmenin iptali ve uğranılan zararın tazmini talepleri yönünden harca esas değeri göstermediği, mahkememizce tesis edilen 17/01/2024 tarihli celse ara kararı ile kendisine tanınan kesin sürede bu talepleri yönünden harcı yatırmadığı, 492 Sayılı Kanunun 16,30 ve 32 ve 6100 sayılı HMK' nun 150 maddeleri uyarınca bu talepler yönünden davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerektiği değerlendirilmekle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle:
1-Davacının sözleşmenin iptali, sözleşme sebebiyle uğranılan zararın tazmini talepleri yönünden davanın AÇILMAMIŞ SAYILMASINA,
2-Davacının Türkiye... Bankası A.Ş Bafra/Samsun şubesine ait ...seri nolu çekler yönünden menfi tespit, çek bedelinin iadesi ve çeklerin iadesi talepleri hakkında ayrı ayrı KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
3-Alınması gerekli 427,60 TL karar ve ilam harcının davacı tarafından yatırılan 742,50 TL peşin harç ve 853,87 TL tamamlama harcı toplamı 1.596,37 TL harçtan mahsubu ile bakiye 1.168,77 TL'nin kararın kesinleşmesinden sonra talep halinde davacıya İADESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan 21,15 TL başvuru harcı, 427,60 TL peşin harç, 564,75 TL müzekkere-tebligat-posta giderinden oluşan toplam 1.013,50 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili davacıya ÖDENMESİNE,
5-Davacı kendisini dava ve duruşmalarda vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/1-4. maddesi uyarınca konusuz kalan çek bedelinin iadesi, menfi tespit ve çeklerin iadesi talepleri yönünden takdir edilen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
6-Davalı kendisini dava ve duruşmalarda vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/1-4. maddesi uyarınca davacının açılmamış sayılmasına karar verilen sözleşmenin iptali ve uğranılan zararın tazmini talepleri yönünden takdir edilen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ÖDENMESİNE,
7-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansından bakiye miktarın kararın kesinleşmesinden sonra taraflara İADESİNE,
8-Kararın kesinleşmesinden sonra Karşıyaka ATM'nin ... esas sayılı dosyasının mercine İADESİNE,
9-Davacı tarafından dava dosyasına yatırılan teminatın 6100 sayılı HMK'nun 392 maddesi uyarınca işlem yapılarak davacıya İADESİNE,
Dair, karar HMK 341vd maddeleri gereğince tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize veya aynı nitelikteki başka yer Mahkemesine verilecek dilekçe ile İzmir Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere davalı vekilinin yüzüne karşı, davacı tarafın yokluğunda açıkça okunup usulen anlatıldı. 12/06/2024
Katip ... Hakim ...
E-İMZA E-İMZA