T.C.
İZMİR
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/1274 Esas
KARAR NO: 2021/243
DAVA: Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 16/11/2015
KARAR TARİHİ: 02/03/2021
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili aracılığı ile sunduğu dava dilekçesinde özetle; davacı firmanın fabrikasına davalı tarafından toz üretim dolum torbalama makinesi kurulduğunu, makinenin istenilen amaca uygun bir şekilde çalışmadığını, davalı şirkete davacının fabrikasına kurdukları makinenin problemli olduğunu, çalışmasında ciddi sorunlar yaşandığını ve kullanılamadığını bildirdiğini tüm bunlara karşın davalı şirket tarafından problemin giderilmediğini, sözleşme gereğin yapılması gerekenlerin davalı tarafından yapılmadığını, makinenin arızası hakkında davacı şirketin teknik ekibince arızanın tanımının yapıldığını, davalı şirkete defalarca arızanın giderilmesi konusunun iletildiğini, fakat makinenin kullanıma geçmesinin gerçekleşemediğini, davalı tarafından makinenin çalışması için en ufak bir girişimde bulunulmadığını, davacı tarafından davalıya makine nedeniyle ödenmesi gereken bedeli ödediğini, makinenin kurulmasından bu yana davacı tarafından kullanılamadığını belirterek fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydı ile toplam 49.000,00-TL ücretin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava dilekçesi ve tensip zaptı davalı şirkete 02/12/2015 tarihinde tebliğ edilmiştir.
CEVAP : Davalı vekili aracılığı ile sunduğu 09/12/2015 tarihli cevap dilekçesinde özetle; yetki itirazında bulunduklarını, makinenin davacı şirkete ihtirazi kayıtsız olarak çalışır vaziyette teslim edildiğini, makinede gizli ayıp bulunmadığını, davacının zamanaşımı süresinin dolmadığını, yasal süresi içinde yapılmayan ayıp ihbarından davalının sorumlu tutulamayacağını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE : Dava tazminat davasıdır.
İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D.iş sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından, davacı firmanın .../İZMİR adresindeki fabrikada bulunan Toz Üretim Dolum Torbalama Makinası üzerinde tespit yapılarak makinanın hali hazır durumda kullanılmasının mümkün olup olmadığı, yapılan imalata, amaca uygun kullanılabilmesi için yapılması gerekenlerin, bu işler nedeni ile harcanacak bedelin, makinenin hazır hale getirilmesi için gereken zaman ve bedelin ve üretim kaybının parasal olarak değerinin tespitinin talep edildiği, mahkeme tarafından 16/12/2014 günü saat 13:30'a inceleme günü verildiği, bilirkişi olarak makina mühendisi ...'ın seçildiği, tespit sonucunda alınan bilirkişi raporunda; dava konusu makinanın doğru tartım yapmaması, ürünün kantar üzerine akmayıp rezerv depoda kalması, ürün değişikliğinde bir önceki ürünün bunker duvarlarına yapışması sonucu iç temizliğinin zaman ve iş gücü kaybına neden olması sebebi ile amacına uygun olarak kullanılamadığı, makinanın revize edilip amacına uygun kullanılabilmesi için gereken maliyetin keşif tarihi itibari ile 40.000,00-TL olacağı bildirilmiştir.
Mahkememiz dosyası makine mühendisi ve SMMM bilirkişisine tevdi edilerek rapor tanzim edilmesi istenmiş olup, alınan raporda; piyasasından yapılan araştırmalarda, makinenin revizyonu için yapılması gerekecek malzemeye göre akışı sağlamak ve besleme yapmak için çift motorlu helezonlu sistem uygulaması, mal alım bunkeri, besleme ve tartım kefesi yenileme işlemlerinin bedelinin 15.000,00-TL olabileceği, davacı ... Kimya San ve Tic. A.Ş. tarafından, TTK'nun, ticari defterlerin tutulmasına ilişkin esaslara 2013,2014 ve 2015 yıllarında uyulduğu, 6l00 sayılı HMK md. 222'ye göre, sahibi lehine delil kabul edileceği, dava konusu toz dolum makinası ve aksesuarlarının, davacı şirket tarafından dava dışı ... Kiralama A.Ş'den ... Nolu Finansal Kiralama sözleşmesine dayanarak 42.512,00-TL bedelle kiralandığı, dava konusu makinanın revizyonu için, dava dışı ... Makine ve Sistemleri Ltd. Şti. tarafından davacı şirket adına 07.11.2015 tarih, ... Sıra notu ve 42.609,80,-TL tutarında fatura düzenlendiği ve hedefinin davacı şirketçe ödenerek ticari defterlerinde kayıt altına alındığı, mahkeme heyetiyle birlikte gerçekleştirilen keşif sırasında, üretim sorumlusu yetkili kişilerin; "Dava konusu Toz dolum makinasinın, şirkete teslim edilip çalıştırılmaya başlandığı tarihten itibaren makinadan beklenen verimin alınamadığı, sürekli sorun yarattığı, makinanın başında normal koşullarda iki personel görevli iken, makinadan gereken verimin alınabilmesi için dört personeli mokina başında çalışmak ozere görevlendirmek zorunda kaldıkları, fazladan çalışan iki personel yönünden üretim maliyetinin artuğının" belirtildiği, bu durumda, dava konusu makinenin davacı şirkete teslim edilip ilk kullanılmaya başlanıldığı 22.07.2019 tarihinden, makinanın ... Makine ve Sistemleri ... Ltd. Şti. tarafından revize edilip, verimli çalışır hale getirildiği 07.11.2015 tarihine kadar geçen sürede, fazladan İstihdam edilmek zorunda kalınan iki personelin davacı şirkete yüklediği maliyetin hesaplanması gerektiği, 22.07.2013-07.11.2015 tarih aralığında, makine başında, fazladan istihdam edilmek zorunda kalınan her iki personelin davacı şirkete toplam maliyetinin, 43.799,81 + 41.914,42 = 85.713,23.-TL olduğu, fazladan çatıştırılmak zorunda kalınan iki personelin davacı işverene maliyeti konusunda aşağıdaki konuların değerlendirilmesi gerektiği, dava konusu makinanın verimliliğini, normal koşullarda çalışan bir makinanın verimlilik düzeyine getirebilmek için, gerçekten fazladan iki personel istihdam edilmek zorunda kalınıp kalınmadığı, davacı tarafın; makinedeki sorun nedeniyle makineyi fazladan iki işçiyle çalıştırmak zorunda kaldıkları beyan ve iddiasına katılmadığı, buradan harekette; Sorunlu çalışan ve normal işlevini yerine getiremeyen makinadan gerekli verimin sağlanması İçin, 22.07.2013-0711.2015 tarih aralığında, davacı şirketin katlanmak zorunda kaldığı işgücü maliyetinin hesaplandığı üzere 41.914.42,-TL. tutarında olacağı bildirilmiştir.
Taraf itirazları dikkate alınarak ek rapor alınmasına karar verilmiş olup, alınan 25/12/2019 havale tarihli bilirkişi raporunda; makina üzerinde yapılan ilave değişiklik ve revizyon işlem bedelinin KDV dahil 42.609,80-TL olduğu, davacı şirketin katlanmış olduğu işgücü maliyetinin 41.914,42-TL olacağı bildirilmiştir.
Davacı şirketin 2013-2014 yıllarına ait SGK bordro kayıtları mahkememiz dosyası içerisine alınarak bilirkişilerden yeniden ek rapor alınmasına karar verilmiş olup, alınan ek raporda; makinenin tadilat ve revizyon gideri olarak davacı tarafça talep edilen 40.000,00-TL'nin makine satın alma bedelinin 36.500,00-TL olduğu göz önüne alındığında çok yüksek bir fiyat olarak değerlendirildiği, tadilat ve revizyon giderleri ile ilgili olarak dosyada mevcut bir belgenin bulunmadığı, makinede yapılan tadilat ve revizyon giderinin 15.000,00-TL olabileceği, davacı şirketin 2013-2014 yılları dönem bordrolarının incelendiği, 2015 yılına ait dönem bordrolarının dosyada bulunmadığı, davacı şirkete toplam maliyeti hesaplanan ...'nın 01/03/2013 tarihinde davacı şirkette işe başladığı, ...'ın 12/07/2013 tarihinde davacı şirkette işe başladığı bildirilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasındaki satım sözleşmesi ile gerçekleştirilen toz üretim dolum torbalama makinesinin düzenli olarak çalışmamasından kaynaklı olarak açılan davada dosyamız kapsamında alınan bilirkişi raporlarının hüküm vermeye ve denetime elverişli olduğu ve aynı zamanda söz konusu makinedeki düzenli çalışmamasının sebebininde tespit ediliği ve bu anlamda söz konusu makinenin düzenli olarak çalışır hale getirtilmesi için yapılan masraflarında tespit edildiği anlaşılmakla revizyon bedeli olarak 40.000,00 TL nin tespit raporunun davalıya tebliğ tarihi olan 28.01.2015 tarihinden ve söz konusu makinenin 27.02.2013 ila 07.11.2015 tarihine kadar verimli olarak kullanılamamasından kaynaklı 9.000,00 TL tazminatın ise dava tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte tahsili yönünde karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle:
Davanın KABULÜ ile;
Toz Üretim Dolum Torbalama Makinesinin revizyon bedeli olarak 40.000,00-TL tazminatın tespit raporunun davalıya tebliğ tarihi olan 28.01.2015 tarihinden itibaren ve 22.07.2013 tarihinden 07.11.2015 tarihine kadar verimli kullanılamamasından kaynaklanan 9.000,00-TL dava tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 3.347,19-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 1.673,40-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 1.673,79-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T'ne göre hesaplanan 7.170,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan; 82,10-TL Başvuru Harcı, 1.673,40-TL Peşin Harç, 206,30-TL Keşif Harcı, 1.600,00-TL Bilirkişi ücreti, 208,70-TL Posta masrafı olmak üzere toplam 3.770,50-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D. İş sayılı tespit dosyasından yapılan ve detayları gerekçeli kararda belirtilecek masrafların yargılama gideri olarak davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bu anlamda İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D. İş sayılı tespit dosyasından yapılan 25,20-TL Başvuru Harcı, 41,50-TL Peşin Harç, 300,00-TL Keşif araç gideri, 177,50-TL Keşif harcı, 350,00-TL Bilirkişi ücreti, 17,90-TL Posta masrafı olmak üzere toplam 912,10-TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
Karar kesinleştiğinde bakiye avansın yatırana iadesine,
Dair, Davacı vekili Av. ... ile davalı vekili Av. ... yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer Asliye Ticaret Mahkemesine, yokluğunda Asliye Hukuk Mahkemesine verilecek dilekçe ile İzmir Bölge Adliye Mahkemesi istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.02/03/2021
Katip ... Hakim ...
E-imza E-imza